Robert Kennedy - khúc ngoặt định mệnh

Ngày 5-6-1968, khách sạn Ambassador, Los Angeles, Mỹ. Có một buổi lễ mừng chiến thắng vừa kết thúc, và những đoàn người nối nhau rời khỏi khán phòng, chen chúc nhau tiến ra phía đại sảnh.

Trong khi đó, người được chúc mừng - nhân vật chính của buổi tối hôm ấy, Robert Francis "Bobby" Kennedy - lại cùng vài người nữa di chuyển qua khu bếp khách sạn. Và chính ở đó, những tiếng súng bất chợt vang lên.

Người được chọn

Năm năm sau vụ ám sát anh trai mình - John Fitzgerald Kennedy, tổng thống thứ 35 của Hợp chúng quốc Hoa Kỳ Robert Francis "Bobby" Kennedy đang nổi lên như một ngôi sao sáng chói trên chính trường nước Mỹ, sẵn sàng kế tục những sự nghiệp dang dở.

Vụ ám sát ông, vì vậy, cũng đã làm tốn không biết bao nhiêu giấy mực của báo giới quốc tế. Tuy nhiên, những điều được khoét sâu phân tích thường chỉ là các tình tiết bí ẩn còn chưa được giải mật, hoặc động cơ đích thực của hung thủ.

Ví dụ, cũng giống như sau khi Lee Harvey Oswald bắn chết John Kennedy (ngày 22-11-1963), quá trình điều tra được khép lại khá chóng vánh. Liên quan đến cái chết của Robert Kennedy,  Sirhan Bishara Sirhan (22 tuổi, một thanh niên nhập cư người Palestine) bị tuyên bố là thủ phạm duy nhất của vụ án, đúng như lời khai nhận của y trước tòa. 

Động cơ của y rất rõ ràng về mặt ngôn từ, nhưng cũng khá trừu tượng về tính chất: Y tin rằng Robert Kennedy có dính dáng đến những vụ đàn áp người Palestine.

Robert Kennedy - ngôi sao đang lên trên chính trường Mỹ thời điểm đó.
Robert Kennedy - ngôi sao đang lên trên chính trường Mỹ thời điểm đó.

Trong khi đó, theo một số thông tin được hé lộ về sau, vào thời điểm đó có tới 10 phát đạn được bắn đi, mà khẩu súng của Sirhan chỉ có một băng đạn 8 viên. 

Ngoài ra, theo khám nghiệm tử thi, vết thương trên trán Robert Kennedy bắt nguồn từ một viên đạn được bắn ra rất gần, có vẻ như dí sát vào đầu ông. Tuy nhiên, các nhân chứng tại hiện trường lại cho hay: Lúc gây án, Sirhan đang đứng cách thượng nghị sĩ Kennedy ít nhất 1m.

Mặc dù vậy, có lẽ cả tâm trạng xã hội lẫn những guồng quay hối hả trong lòng nước Mỹ thời điểm đó đã nhanh chóng khỏa lấp đi tất cả, và nỗi tiếc thương dành cho một chính trị gia tuổi trẻ tài cao cũng dễ dàng trở thành xu hướng chủ đạo, làm nhòa nhạt đi mọi góc cạnh của sự việc.

Buổi tối định mệnh đó chính là lễ mừng chiến thắng sau cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Dân chủ tại bang Califonia, khi Robert Kennedy chuẩn bị chính thức được đề cử là ứng viên tranh cử tổng thống, đối đầu với Richard Nixon của đảng Cộng hòa. 

Đương kim tổng thống khi ấy - Lyndon B.Johnson - đã quyết định không tái cử, và mọi sự ủng hộ của các đảng viên đảng Dân chủ gần như chắc chắn sẽ tập trung hết cho Robert Kennedy - vốn được phần đông dư luận đánh giá là nhân vật duy nhất có khả năng đoàn kết mọi tầng lớp xã hội Mỹ.

Bao trùm lên cuộc đua đến Nhà Trắng đang dần trở nên nóng bỏng đó, nước Mỹ cũng vẫn còn đang đối diện với hàng loạt vấn đề cấp thiết. Sự can dự của quân đội Mỹ trong Chiến tranh Việt Nam càng lúc càng trở nên sa lầy sau những thất bại liên tiếp, đặc biệt là sau những cú đòn choáng váng của Quân giải phóng Miền Nam Việt Nam kể từ Tết Mậu Thân. 

Chiến lược mới mang tên "Việt Nam hóa chiến tranh" bắt buộc phải được Lầu Năm Góc gấp rút định hình, khi phong trào phản đối chiến tranh lan rộng trên toàn nước Mỹ. Bên cạnh đó, việc Martin Luther King Jr., nhà hoạt động nhân quyền chống phân biệt chủng tộc nổi tiếng bị ám sát vào tháng 4-1968 cũng làm bùng nổ các cuộc bạo động.

Và như vậy, vụ ám sát Robert Kennedy nhanh chóng bị thời gian bỏ lại phía sau. Những gì được nhớ đến nhiều nhất, chỉ còn là việc chính trị gia đầy hứa hẹn ấy ngã gục trong vũng máu, sau khi Sirhan không biết từ đâu xuất hiện ở khu vực bếp khách sạn đó, liên tiếp nhả đạn.

Bên người anh trai John Kennedy.
Bên người anh trai John Kennedy.

Hành trình dang dở

Điều ít được phân tích và mổ xẻ sau này (cũng không phải là việc tại sao Sirhan lại biết được rằng người phụ trách an ninh của buổi tiệc mừng hôm đó - Bill Barry, cựu nhân viên FBI - quyết định đưa Robert Kennedy ra về bằng lối đi qua khu bếp, nhằm tránh tiếp xúc với đám đông cử tri đang hồ hởi chờ đợi ở đại sảnh để được bắt tay ông) chính là cương lĩnh tranh cử tổng thống của Robert Kennedy.

Sau khi anh trai bị ám sát, Robert tiếp tục phục vụ Tổng thống kế nhiệm Lyndon B. Johnson cho đến năm 1964, khi ông từ chức để tranh cử vào Thượng viện. 

Những ngày đầu ở Thượng viện, Robert vẫn ủng hộ những nỗ lực của Mỹ tại Việt Nam, song sự e ngại của ông về cuộc chiến ngày một gia tăng, nhất là việc ném bom quy mô lớn vào miền Bắc Việt Nam, bởi ông không đồng ý với cách chính quyền Johnson tiến hành cuộc chiến. Tuy nhiên, khi xung đột chủng tộc và bạo lực đô thị gia tăng cùng với làn sóng phản chiến, Robert không còn giữ im lặng.

Ngay từ ngày 2-3-1967, Robert Kennedy đã đề xuất một kế hoạch ba điểm nhằm chấm dứt Chiến tranh Việt Nam. Kế hoạch ấy bao gồm: Đình chỉ hẳn ném bom miền Bắc Việt Nam; Quân đội Mỹ và Quân đội Nhân dân Việt Nam (Bắc Việt) sẽ cùng nhau triệt thoái dần khỏi miền Nam Việt Nam; và cuối cùng, một lực lượng gìn giữ hòa bình quốc tế sẽ thay thế những đơn vị đó.

Đề nghị này bị Ngoại trưởng Mỹ khi ấy là Dean Rusk từ chối, bởi cũng như những lý do mà Mỹ và chính quyền Sài Gòn từ chối tổng tuyển cử theo Hiệp định Geneve 1954, ông ta tin rằng Bắc Việt "sẽ không bao giờ đồng ý rút quân".

Vụ ám sát gây chấn động nước Mỹ.
Vụ ám sát gây chấn động nước Mỹ.

Robert Kennedy đã từng giữ cương vị Tổng chưởng lý trong nhiệm kỳ của anh trai mình - John Kennedy. Có thể tin chắc rằng ông chia sẻ và chịu ảnh hưởng rất nhiều từ những quan điểm của người anh. 

Trước khi John Kennedy bị ám sát năm 1963, sự can thiệp của Mỹ vào Việt Nam vẫn dừng lại ở mức độ viện trợ, chứ chưa có những màn đổ quân ào ạt để trực tiếp đối đầu với cách mạng miền Nam Việt Nam như sau này (kể cả khi chính quyền Ngô Đình Diệm từng có những đề nghị cụ thể về việc chi viện cố vấn quân sự Mỹ). 

Và bởi vậy, nếu Robert Kennedy may mắn đắc cử tổng thống Mỹ năm 1968, kế hoạch rút quân mà ông đưa ra năm 1967 hoàn toàn có thể được xúc tiến trong thực tế.

Kể cả khi nhìn nhận một cách riêng rẽ, kế hoạch đó chắc chắn xung đột với một số luồng quan điểm cực đoan trong lòng nước Mỹ - những tàn dư của chủ nghĩa chống cộng cực đoan Mc Carthy. 

Chưa kể, nó có thể sẽ làm ảnh hưởng đến lợi ích khổng lồ của các nhà đại tài phiệt ngành công nghiệp vũ khí Mỹ. Và chưa kể, sự mềm mỏng mà Robert Kennedy hướng tới trong nội trị về các vấn đề chủng tộc hay màu da có lẽ cũng "không vừa mắt" những nhóm cực đoan khác.

Robert Kennedy gục ngã, đảng Dân chủ không còn sự lựa chọn nào khác. Hubert Humphrey trở thành ứng viên thay thế, nhưng thất bại trước Richard Nixon của đảng Cộng hòa. 

Và đó là người lập tức tăng cường leo thang ném bom miền Bắc Việt Nam, trái ngược với những lời hứa hẹn khi tranh cử. Quân đội Mỹ, vì vậy, cũng vẫn còn ngoi ngóp trong vũng lầy, cho đến tận Hiệp định Paris 1973.

* Robert Kennedy đổ gục tại chỗ do dính 3 viên đạn vào đầu, nách và cổ. Dù được đưa đi viện cấp cứu ngay lập tức, nhưng một ngày sau đó, 6-6-1968, ông đã không qua khỏi vì các vết thương quá nặng.

Cái chết bất ngờ của ông, gần 5 năm sau sự ra đi của người anh trai cũng vì nguyên nhân bị ám sát, một lần nữa khiến cả nước Mỹ rúng động, đồng thời cũng nhờ đó mà vấn đề bảo vệ an ninh cho các ứng viên tổng thống Mỹ được nâng cao thêm và siết chặt hơn.

* Hung thủ Sirhan bị tuyên án tử hình năm 1969, song vì năm 1972 bang California bãi bỏ mọi án tử nên Sirhan được giảm án xuống còn chung thân. Năm 2018, Robert Jr Kennedy - con trai Robert Kennedy - đã đến nhà tù trò chuyện với Sirhan suốt ba giờ đồng hồ. 

Ông tin rằng Sirhan không phải thủ phạm chính, và còn ít nhất một tay súng khác tham gia vụ ám sát. Ông ủng hộ lời kêu gọi tái điều tra của Paul Schrade, người cũng bị dính đạn khi đi ngay sau Robert Kennedy ở khách sạn Ambassador. Năm 2019, BBC đưa tin Sirhan bị đâm trong tù.

Mây Linh

Các tin khác

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

“Việc nhẹ, lương cao”, “thế giới tự do”, “không cần lao động vẫn có cuộc sống sung túc, được bảo lãnh đi định cư tại các nước thứ ba như Mỹ, Canada, Australia”... Đó là những lời dụ dỗ khiến một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên tin theo và di cư bất hợp pháp sang Thái Lan mong được “đổi đời”.

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Trong đời sống âm nhạc, nhiều tác phẩm ra đời theo “đơn đặt hàng” hay yêu cầu, mong muốn nào đó không phải là điều xa lạ. Nhưng vượt ra khỏi mục tiêu ban đầu, nhiều tác phẩm đã ghi dấu ấn bền vững trong lòng công chúng. Đơn đặt hàng - tưởng chừng là khuôn khổ - lại giống như chiếc khung để nhạc sĩ vẽ lên những bức tranh âm nhạc sống động và nhiều điều thú vị.

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Trần Đại Thắng chưa bao giờ thực sự rời sông Đà. Dòng sông ấy vẫn lững lờ trong từng trang sách anh làm, trong mùi giấy in thoang thoảng, trong cả những đêm khuya anh ngồi viết lại chính đời mình. Từ cậu bé 6 tuổi mê mẩn ngắm những cuốn sách Nga trong một hiệu sách bên kia dòng sông Đà đến người dựng nên Đông A Books, Thắng chỉ làm một việc, giữ cho sách không trở thành một thứ thoáng qua. Cuốn "Tôi kể" dày 500 trang không phải lời kết. Chỉ là một lần nữa, anh lật giở ký ức, để xem tất cả những chi tiết nhỏ bé anh đã dành cả đời chăm chút, liệu có đủ nặng để níu lại một chút gì đó giữa dòng đời đang trôi quá vội.

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Sau gần một thập kỷ hoạt động trên không gian mạng, hệ thống phát sóng bóng đá lậu Xôi Lạc TV vừa bị Cơ quan công an triệt phá, khởi tố hàng chục đối tượng liên quan. Đằng sau những đường link xem bóng đá miễn phí tưởng chừng vô hại là cả một "hệ sinh thái" web lậu vận hành theo kiểu "đầu rắn nhiều thân", gắn chặt với quảng cáo cá cược và dòng tiền ngầm có quy mô lớn.

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Tôi quyết định làm chuyến “du lịch bụi” đến Hà Lan vào những ngày cuối năm 2025. Với tôi, đây thật sự là chuyến đi đáng nhớ, bởi Hà Lan không chỉ có kênh đào thơ mộng, cối xay gió, cánh đồng hoa Tulip rực rỡ, văn hóa xe đạp độc đáo mà còn là mảnh đất có nhiều điều để khám phá.

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025

Năm 2025, lịch sử và âm nhạc cùng lúc tìm được đường trở lại đời sống đương đại. Những bộ phim chiến tranh như "Mưa đỏ" đã lập kỷ lục doanh thu phòng vé với doanh thu trên 700 tỷ đồng; các chương trình Đại nhạc hội quy mô lớn thắp sáng không gian công cộng bằng cảm xúc tập thể, concert "Tổ quốc trong tim" thu hút 50.000 khán giả, Concert "Rạng rỡ Việt Nam" sau vài giờ mở bán đã cháy vé, cho thấy dư địa để phát triển công nghiệp văn hóa rất lớn. Vấn đề là làm thế nào để biến những khoảnh khắc bùng nổ ấy thành một chiến lược phát triển bền vững cho ngành công nghiệp văn hoá Việt Nam.

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị không ngừng leo thang, một mô hình hợp tác độc đáo đang hình thành ngay tại trung tâm châu Âu. Thủ đô London của nước Anh sắp trở thành thành phố đầu tiên trên thế giới chứng kiến xe tự lái của hai gã khổng lồ công nghệ đến từ Mỹ và Trung Quốc cùng vận hành. Sự hiện diện song hành này không đơn thuần là một cuộc đua công nghệ, mà còn mở ra một lối đi mới, nơi những đối thủ toàn cầu cùng phát triển dưới một khung pháp lý chung, mang đến hy vọng về khả năng phối hợp trong một lĩnh vực then chốt của tương lai.

Khi “an toàn” chỉ là một khái niệm

Khi “an toàn” chỉ là một khái niệm

Năm 2001, khán giả đã hồi hộp dõi theo những pha hành động và đấu trí trong bộ phim Oceans Eleven (11 tên cướp thế kỷ) về một vụ cướp casino được dàn dựng tinh vi đến mức hoàn hảo ở Los Angeles. Và cuối năm 2025, khi nước Đức đang yên bình tận hưởng kỳ nghỉ lễ Giáng sinh, một vụ cướp ngân hàng táo bạo, với những tình tiết ly kỳ như phim điện ảnh, đã khiến người ta không khỏi bàng hoàng.

Khi chim bỏ đường bay

Khi chim bỏ đường bay

Có thể gọi vụ hủy chương trình “Về đây bốn cánh chim trời” hôm 28/12 vừa qua là “vụ bể show thế kỷ” bởi nó chưa từng có tiền lệ ở Việt Nam. Hệ lụy của nó là tranh cãi kéo dài, gay gắt giữa bên bênh vực và bên công kích các nghệ sĩ đã tham gia “đình công”.

Tăng trưởng nghịch chiều và cơ hội cho nền công nghiệp văn hóa

Tăng trưởng nghịch chiều và cơ hội cho nền công nghiệp văn hóa

Năm 2025 của điện ảnh thế giới mở ra với tâm thế bất an. Hollywood, biểu tượng của nền công nghiệp điện ảnh toàn cầu tiếp tục đối mặt chu kỳ suy giảm doanh thu, sự bế tắc của dòng phim trung cấp, chi phí sản xuất leo thang và tình trạng phụ thuộc quá mức vào các thương hiệu cũ. Thị phần phòng vé phim Hollywood đang giảm dần so với 2 thập kỷ trước, nhất là ở các thị trường châu Á, nơi khán giả trẻ chuyển sang nội dung bản địa và dịch vụ trực tuyến.

Ăn chặn tiền sinh viên: Những kẻ đánh cắp niềm tin

Ăn chặn tiền sinh viên: Những kẻ đánh cắp niềm tin

Bắt nguồn từ một câu hỏi thắc mắc trên diễn đàn mạng xã hội của một vài sinh viên, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội Phạm Văn Long cùng 2 cấp dưới bị khởi tố hành vi "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ", với cáo buộc đã "ăn chặn" tiền hỗ trợ tham gia phục vụ sự kiện A80 của sinh viên. Số tiền được cho là bị xà xẻo ấy không lớn (chỉ hơn 200 triệu) nhưng thứ mất đi lại lớn hơn nhiều lần.

Khi các “triệu phú crypto” vào tầm ngắm của những kẻ bắt cóc

Khi các “triệu phú crypto” vào tầm ngắm của những kẻ bắt cóc

Trong bối cảnh Bitcoin và các tài sản kỹ thuật số khác liên tục tăng giá, những ví tiền số trở thành “kho vàng di động”, đây không đơn thuần là dạng tống tiền truyền thống nữa. Tội phạm kết hợp giữa công nghệ và thủ đoạn tàn ác truyền thống để chiếm đoạt những khối tài sản ảo. Chúng sử dụng kỹ thuật doxxing (thu thập và tiết lộ thông tin cá nhân trên mạng), khai thác mạng xã hội, truy vết on-chain, rồi chuyển sang hành vi bạo lực ngoài đời thực để bắt cóc, khống chế và ép nạn nhân mở ví, tiết lộ mật khẩu crypto hoặc buộc gia đình nạn nhân chuyển tiền.

Khi thị trường đen buôn bán cổ vật tiếp tay cho tội phạm toàn cầu

Khi thị trường đen buôn bán cổ vật tiếp tay cho tội phạm toàn cầu

Sáng sớm 19/10, bốn tên cướp cải trang thành công nhân xây dựng đã thực hiện một vụ cướp được lên kế hoạch tỉ mỉ tại Bảo tàng Louvre ở thủ đô Paris (Pháp). Chỉ trong vòng chưa đầy 10 phút, chúng đã cuỗm đi 8 món đồ từ bộ sưu tập Trang sức Hoàng gia Pháp - những món đồ nổi tiếng với ý nghĩa lịch sử và tổng giá trị ước tính lên tới 88 triệu euro. Mặc dù một vài nghi phạm đã bị bắt giữ, công tố viên Paris Laure Beccuau vẫn mô tả hoạt động này "rất có thể là hành động của tội phạm có tổ chức".

Người giữ vai trò quan trọng trong hệ thống Hoàng Hường

Người giữ vai trò quan trọng trong hệ thống Hoàng Hường

Sau khi Hoàng Hường - người được mệnh danh là "nữ hoàng" thực phẩm chức năng bị bắt, cơ quan điều tra tiếp tục bắt một mắt xích quan trọng trong "đế chế" Hoàng Hường, đó là Nguyễn Thị Tường An, người không livestream, không xuất hiện trên truyền thông nhưng được dư luận cho rằng, vai trò của Tường An cực kì quan trọng trong hệ thống của Hoàng Hường.

Từ Jack97 không biết sợ tới một câu hỏi lớn hơn

Từ Jack97 không biết sợ tới một câu hỏi lớn hơn

Trên sân khấu lớn, Jack97 bước ra hào hoa như một “công tử” miền Tây, để rồi cậu ca sĩ ấy “tông cửa mồm” ném một câu “dồn cửa tai” của khán giả: “Lào gì cũng tôn”. Lập tức, video ấy tràn lan trên mạng, kéo theo phản ứng giận dữ của rất nhiều người…

Thằng mõ mới ngụ cư cam quýt

Thằng mõ mới ngụ cư cam quýt

Đò dọc phải tránh đò ngang

Ngụ cư phải tránh dân làng cho xa

"Đò" là từ "độ" tiếng Hán - Việt chuyển qua tiếng Việt, theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ. Khi ai đó bảo: "Thành công rồi, việc này có trời độ", ta hiểu là do trời ủng hộ giúp đỡ, chứ không hẳn hiểu theo nghĩa độ/ đò là chở qua sông.

Lật tẩy mạng lưới rửa tiền toàn cầu của Prince Holding Group

Lật tẩy mạng lưới rửa tiền toàn cầu của Prince Holding Group

Trong báo cáo dài hơn 200 trang mới được công bố, Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) và Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ xác định Prince Holding Group (Prince Group) - đế chế kinh doanh trải khắp thế giới của ông trùm lừa đảo Chen Zhi, là một tổ chức tội phạm xuyên quốc gia. Không chỉ vận hành hàng loạt trại lừa đảo quy mô lớn ở Campuchia và Myanmar, Prince Group còn rửa hàng trăm triệu USD tiền bẩn qua hệ thống ngân hàng Hàn Quốc, fintech Singapore, bất động sản Dubai và quỹ đầu tư ở London (Anh).

Con chip niềm tin và chân dung doanh nhân poker khát nước

Con chip niềm tin và chân dung doanh nhân poker khát nước

Có những kẻ từng được ca ngợi là “người mở đường cho kỷ nguyên khởi nghiệp”, nhưng khi bức màn rơi xuống, người ta mới nhận ra đó không phải người mở đường mà là kẻ đào hố. Đào Minh Phú, trong nhiều năm, được nhắc đến như hình mẫu của một “doanh nhân 4.0”: năng động, sắc sảo, nói đâu trúng đó.

Sắp xếp, sáp nhập đại học Việt Nam theo hướng nào?

Sắp xếp, sáp nhập đại học Việt Nam theo hướng nào?

Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đã yêu cầu sáp nhập, giải thể các cơ sở giáo dục đại học không đạt chuẩn; nghiên cứu chuyển một số trường đại học về địa phương quản lý để đáp ứng tốt hơn yêu cầu đào tạo nhân lực của địa phương...