Phỏng vấn một diễn viên

Phóng viên (PV): Thưa cô, cô đang có tâm trạng gì mà đăm chiêu thế?

DV: Tôi buồn.

PV: Ồ, là nghệ sĩ phải có nhiều cảm xúc, trong đó cảm xúc buồn cũng giúp ích nhiều cho nghệ thuật.

DV: Nhưng đây không phải nghệ thuật. Đây là buồn thực sự ngoài đời.

PV: Đời cô ư?

Ảnh Lê Tâm
Ảnh Lê Tâm

DV: Không phải. Đời của một số nghệ sĩ, đoàn hát truyền thống Hà Nội.

PV: Trời ơi, họ làm sao? Bị mắc COVID à?

DV: Không, không mắc COVID. Họ mắc phải cái nghèo.

PV: Nghèo thì nhiều người lắm, có phải riêng nghệ sĩ đâu.

DV: Tôi biết thế. Nhưng người nghèo bình thường chỉ đương đầu với cuộc sống. Còn nghệ sĩ nghèo phải đương đầu với vai diễn. Mà vai diễn của họ trên sân khấu rất nhiều khi là anh hùng, là vĩ nhân, là hoàng tử, là công chúa.

PV: Ừ nhỉ.

DV: Mấy hôm trước, tôi đọc báo và bàng hoàng khi biết tin rất nhiều nam, nữ nghệ sĩ sân khấu truyền thống, hoặc cải lương hoặc chèo Hà Nội phải chạy xe ôm, phải bán xôi, bán quà vặt để sống.

PV: Trời đất. Nghệ sĩ mà chạy xe ôm để sống?

DV: Vâng. Mà không phải nghệ sĩ thường, toàn các vai chính đàng hoàng.

PV: Tại sao thế?

DV: Tại vì không có khán giả, họ chỉ sống bằng lương cơ bản, mà lương thì vài triệu một tháng suốt bao năm nay rồi.

PV: Vài triệu thì nguy quá.

DV: Rất nguy. Cho nên chả còn cách nào khác ngoài việc lăn ra vỉa hè làm đủ thứ dịch vụ.

PV: Cô ơi, không có việc gì trong xã hội là xấu cả.

DV: Ai chả biết. Nhưng cũng ai chả biết, những nghề ở vỉa hè thu nhập rất kém cỏi. Nghĩa là những anh, những chị nghệ sĩ ấy đang khổ sở vô cùng.

PV: Đồng ý.

DV: Là người biểu diễn phải có cái thần, và phải có ngoại hình tươi tắn, phải to đẹp, cao ráo, khi đóng vai anh hùng thì sang sảng, khi đóng vai công chúa thì kiêu sa.

PV: Sân khấu muôn đời vẫn thế.

DV: Nhưng làm sao kiêu sa, làm sao sang sảng, làm sao lẫm liệt khi ăn không đủ no, mặc không đủ ấm và tâm hồn đầy những ngổn ngang cơm gạo.

PV: Quả như vậy thật.

DV: Tình trạng sân khấu truyền thống èo uột, sống dở chết dở, lay lắt là tình trạng tồn tại bao nhiêu năm nhưng đến lúc này thực sự theo tôi lâm vào thảm cảnh.

PV: Biết làm sao hả cô. Tại ai nhỉ?

DV: Đầu tiên là tại thời đại, nghệ thuật cải lương và chèo ra đời đã trăm năm, đến thế kỷ 21 này có rất nhiều yếu tố không còn phù hợp.

PV: Tôi biết. Nghệ thuật không phải tượng đá. Nó là một cơ thể sống có trẻ khỏe, có lớn lên và có già đi.

DV: Cải lương và chèo đã già đi quá lâu mà không sao hồi sinh được, vì sự đổi mới của nó không theo kịp tốc độ mà cuộc sống đòi hỏi.

PV: Và có lẽ sẽ không kịp mãi mãi.

DV: Đúng. Đến lúc này chúng ta phải công nhận là sẽ không theo kịp mãi mãi.

PV: Cho nên phải bỏ chúng đi?

DV: Không. Phải làm như một số quốc gia, đóng băng chúng lại.

PV: Đóng băng như thế nào? Cải lương, chèo chứ đâu phải kem que.

DV: Đóng băng bằng cách dựng những vở hoàn toàn kinh điển. Quần áo, âm nhạc, điệu bộ, cảnh trí hoàn toàn giữ nguyên như cách đây mấy chục năm rồi diễn như một thứ văn hóa bảo tàng.

PV: Sẽ có người xem ư?

DV: Nếu bảo tàng có người xem thì sân khấu cũng thế. Chứ đừng như bây giờ tân không ra tân, cổ không ra cổ. Người già không thấy thân quen, người trẻ không thấy hiện đại.

PV: Kết luận: Cô đề nghị quay về truyền thống đích thực nếu không đổi mới được đích thực.

DV: Tôi nghĩ thế. Nghĩ một cách nghiêm túc. Vì chúng ta đã loay hoay với chèo và cải lương mấy chục năm rồi mà sự thật đến phút này đã được chứng minh là thất bại.

PV: Thế ai chứng minh rằng nếu truyền thống đậm đặc sẽ thành công?

DV: Sang Nhật Bản đi. Họ diễn kịch Kabuki, diễn kịch Noh, y như cả mấy trăm năm trước và họ đầy người xem. Nếu không tân trang được thì tốt nhất là hãy bảo tồn nguyên vẹn nhất.

Lê Thị Liên Hoan

Các tin khác

Chương trình Lễ hội Hoa phượng đỏ Hải Phòng tháng 5/2026 thu hút hàng nghìn người đổ về

Một concert, vạn dịch vụ hưởng lợi

Du lịch âm nhạc tạo ra một nguồn thu lớn khi thu hút lượng lớn người xem, kèm theo hàng loạt các dịch vụ khác như lưu trú, ăn uống, mua sắm. Đây cũng là lý do nhiều địa phương bắt đầu xem các đại nhạc hội như một công cụ phát triển kinh tế, tương tự cách họ từng làm với các lễ hội văn hóa truyền thống.

Dấu ấn Pháp tại World Cup 2026

Dấu ấn Pháp tại World Cup 2026

Khi danh sách các đội tuyển dự World Cup 2026 được gửi tới FIFA, một thống kê đã làm sáng tỏ vị thế độc tôn của bóng đá Pháp: Với 99 cầu thủ sinh ra tại Pháp - chiếm gần 8% tổng số nhân sự dự giải, vượt xa Hà Lan (67 người) và Đức (50 người) để trở thành nước xuất khẩu cầu thủ nhiều nhất thế giới.

Thanh kiếm quyền lực

Thanh kiếm quyền lực

Trong các câu chuyện về kỷ niệm Cách mạng Tháng Tám thành công ở nước ta năm 1945, hầu như không thể thiếu đề tài: Đại diện chính quyền cách mạng tiếp nhận ấn, kiếm và chứng kiến Vua Bảo Đại tuyên bố thoái vị.

Từ vở múa “Khổng tước”: Làm thế nào để có những đỉnh cao của nghệ thuật biểu diễn Việt Nam?

Từ vở múa “Khổng tước”: Làm thế nào để có những đỉnh cao của nghệ thuật biểu diễn Việt Nam?

Sau bốn suất diễn tại Nhà hát Hồ Gươm, vở vũ kịch “Khổng Tước - The Peacock Hanoi 2026” đã khép lại hành trình tại Hà Nội, để lại nhiều dư âm sâu sắc trong lòng khán giả. Không chỉ gây ấn tượng bởi ngôn ngữ múa tinh tế và không gian sân khấu giàu tính nghệ thuật, vở diễn  tạo nên những rung động mạnh mẽ với người xem.

Từ vụ nhạc sĩ Minh khang: 100 cái lý không bằng 1 cái tình

Từ vụ nhạc sĩ Minh khang: 100 cái lý không bằng 1 cái tình

Một đoạn clip tranh cãi tưởng chừng chỉ là va chạm cá nhân lại nhanh chóng bộc lộ phía sau nó những vấn đề lớn hơn, đáng để người ta phải suy ngẫm, đó là cách ứng xử của người nổi tiếng trong cuộc sống đời thường, đó là văn hóa kinh doanh, coi khách hàng là "ông nội", sẵn sàng cho người lao động nghỉ việc, khi áp dụng bộ quy tắc cứng nhắc.

Năm 2026 và hy vọng mới cho “lá phổi thế giới”

Năm 2026 và hy vọng mới cho “lá phổi thế giới”

Khi thế giới nói về biến đổi khí hậu, Amazon thường được nhắc đến như “lá phổi của Trái đất”. Nhưng ở phía bên kia Đại Tây Dương, rừng mưa Congo - khu rừng nhiệt đới lớn thứ hai thế giới - đang âm thầm gánh vác vai trò không kém phần sống còn đối với khí hậu hành tinh, trong khi sự quan tâm, nguồn lực và cam kết bảo vệ lại quá ít ỏi.

Lên Tà Xùa uống trà Shan tuyết

Lên Tà Xùa uống trà Shan tuyết

Trà Shan tuyết cổ thụ mọc trên những ngọn núi cao, trải dài từ Đông Bắc qua Tây Bắc. Mỗi vùng thổ nhưỡng khác biệt, hương vị trà cũng vì thế mà có nhiều biến đổi. Trà từ phía Đông như Quản Bạ, Tây Côn Lĩnh, Hoàng Su Phì của Hà Giang thiên về vị ngọt, chuyển qua cực Tây với Tủa Chùa của Điện Biên sẽ nồng nàn đắng chát, trục giữa có vùng trà cổ thụ ở Tà Xùa (Sơn La), lại mang sự cân bằng hoàn hảo ở cả hương - vị trong nội chất trà.

Bắc Cực, “nguồn nhiệt” cạnh tranh đang sôi dưới lớp băng

Bắc Cực, “nguồn nhiệt” cạnh tranh đang sôi dưới lớp băng

Băng đang tan nhanh hơn và Bắc Cực cũng “hiện ra” rõ hơn trong vị thế một trung tâm mới của cạnh tranh địa chính trị, nơi các cường quốc vừa ra sức tìm kiếm lợi ích kinh tế - an ninh cho riêng mình, vừa buộc phải hợp tác để bảo vệ một trong những “điểm tựa khí hậu” mong manh nhất của Trái đất.

Tái thiết Syria: không chỉ là hàng trăm tỷ USD

Tái thiết Syria: không chỉ là hàng trăm tỷ USD

Sau hơn 13 năm xung đột, con số cần để tái thiết một Syria đổ nát, theo ước tính của Ngân hàng Thế giới (WB), có thể là 216 tỷ USD, hoặc lớn hơn rất nhiều. Nhưng với Syria, thách thức chính trị, kinh tế và an ninh đan xen chặt chẽ, và thành công của tiến trình chuyển tiếp sẽ phụ thuộc vào việc nước này có thể xây dựng được thể chế bao trùm, có tính chính danh, đồng thời ngăn chặn nguy cơ lún vào vòng xoáy bạo lực và chủ nghĩa chuyên chế hay không.

Nước Đức lúng túng trong việc trấn áp tội phạm tài chính

Nước Đức lúng túng trong việc trấn áp tội phạm tài chính

Đức - nền kinh tế lớn nhất châu Âu, đang rất lúng túng trước làn sóng tội phạm tài chính gia tăng nhanh chóng. Tình trạng nghiêm trọng đến mức Hiệp hội Thẩm phán nước này mới đây phải lên tiếng cảnh báo, nếu không sớm có hành động hiệu quả, Đức sẽ trở thành “thiên đường cho tiền bẩn”.

Giấc mộng Greenland và giới hạn quyền lực Mỹ

Giấc mộng Greenland và giới hạn quyền lực Mỹ

Greenland nhiều lần xuất hiện trong tầm ngắm chiến lược của Washington, từ những ý tưởng trao đổi lãnh thổ thời hậu Nội chiến Mỹ cho tới các toan tính địa chính trị công khai dưới thời Tổng thống Donald Trump. Ẩn sau lớp băng dày của hòn đảo là tiềm năng quân sự, nguồn tài nguyên khổng lồ và những tuyến hàng hải mới đang dần lộ diện. Nhưng cũng tại đó, tham vọng của Mỹ “va chạm” với giới hạn của tình đồng minh phương Tây, luật pháp quốc tế và của một Bắc Cực đang biến đổi nhanh hơn mọi tính toán chiến lược.

Lợn chồng, lợn mồng lợn cuống

Lợn chồng, lợn mồng lợn cuống

Trong Truyện Kiều, vì ghen nên Hoạn Thư mắng Thúy Kiều:

Con này chẳng phải thiện nhân

Chẳng phường trốn chúa thì quân lộn chồng

Ta hiểu thế nào về từ lộn trong ngữ cảnh này?

Phỏng vấn một cái chén

Phỏng vấn một cái chén

PV: Sống cùng chị Chén quá nửa đời mà chưa được phỏng vấn chị lần nào. Xin chị giới thiệu bản thân với độc giả ngắn gọn nhất có thể!

Lo cho dân sau nạn lụt năm Nhâm Thìn

Lo cho dân sau nạn lụt năm Nhâm Thìn

Mùa thu năm Nhâm Thìn 1832, miền Bắc bị lũ lụt, mùa màng thất thu, dân nghèo xiêu tán, nhiều người dân tỉnh Hà Nội phải xiêu dạt kiếm ăn vào Thanh Hóa hay ra Hải Dương, Yên Quảng. Triều đình Vua Minh Mạng đã tiến hành nhiều biện pháp cứu trợ.

Libya: khi hòa giải dân tộc kẹt giữa hai bờ quyền lực

Libya: khi hòa giải dân tộc kẹt giữa hai bờ quyền lực

Sau hơn một thập kỷ kể từ khi cựu lãnh đạo Muammar Gaddafi bị lật đổ năm 2011, Libya vẫn chưa thoát khỏi tình trạng chia cắt chính trị và bất ổn kéo dài. Quốc gia Bắc Phi này hiện tồn tại song song hai chính quyền đối lập, một là Chính phủ Đoàn kết Dân tộc (GNU) được Liên hợp quốc và cộng đồng quốc tế công nhận, có trụ sở tại Tripoli, và Chính phủ Ổn định Quốc gia (GNS) ở miền Đông, gắn với Hạ viện Libya đặt tại Tobruk.

Đừng để tàu cổ Cẩm An lại bị nhấn chìm dưới đáy biển

Đừng để tàu cổ Cẩm An lại bị nhấn chìm dưới đáy biển

Gần cuối tháng 12/2023 và đầu tháng 11/2025, vì một sự may mắn nào đó, sóng biển đã hai lần làm lộ diện một phần lớn tàu cổ Cẩm An tại khu vực biển Thịnh Mỹ, phường Hội An Tây, TP Đà Nẵng. Nhưng sự may mắn ấy chưa được cấp thẩm quyền chớp lấy bởi đang vấp phải sự lừng khừng từ nhiều phía. Nếu không chủ động nắm bắt cơ hội do sóng biển hung dữ mang lại, một ngày không xa, tàu cổ Cẩm An mang chứa trong mình nhiều điều bí ẩn về lịch sử, văn hóa… sẽ lại bị nhấn chìm dưới đáy biển.

"Nhảy dù" giữa thời bình

"Nhảy dù" giữa thời bình

Trong các lực lượng tinh nhuệ thì lực lượng nhảy dù là đứng đầu. Tiền tuyến hậu phương sẽ mơ hồ bởi lính dù luôn xuất hiện sau lưng đối phương. Lính dù phải khỏe như hổ, nhanh như sóc, gan đầy mình, thần kinh thép, trí dũng song toàn… Tiêu chuẩn tuyển chọn rất cao.

Xung quanh một di vật đá đầy bí hiểm ở di chỉ Vườn Chuối

Xung quanh một di vật đá đầy bí hiểm ở di chỉ Vườn Chuối

Sau bao năm đối diện với không ít khó khăn, thử thách, thậm chí đôi lúc suýt rơi vào nguy cơ bị "khai tử" bởi dự án xây dựng hạ tầng giao thông, đô thị, đến nay di chỉ khảo cổ học Vườn Chuối (Hà Nội) đã chính thức được định danh là di tích cấp thành phố, mở ra nhiều hướng tiếp cận mới từ góc độ nghiên cứu, bảo tồn và phát huy di sản.