Những lời dối trá sau cùng của Hitler

Đệ tam Đế chế cố giữ chút hơi tàn với động lực là những lời hiệu triệu cuối cùng trước khi tự kết liễu đời mình của Adolf Hitler. Trái với suy nghĩ của đại đa số mọi người, những sự kháng cự trên lãnh thổ nước Đức Quốc xã không chấm dứt bằng việc lá cờ Liên Xô được một người chiến sĩ Hồng quân cắm lên nóc tòa nhà Quốc hội Đức - hình ảnh mang tính biểu tượng.

Đệ tam Đế chế, thực ra, vẫn còn tồn tại thêm bảy ngày sau đó, với động lực là những lời hiệu triệu cuối cùng trước khi tự kết liễu đời mình của Adolf Hitler.

"Chiến đấu đến hơi thở cuối cùng" (?!)

Khoảng 10h tối ngày 1-5-1945, khi đám sĩ quan cận vệ của Hitler đang tìm mọi cách để thoát thân khỏi boong-ke trú ẩn còn thi thể của gia đình Joseph Goebbels đang được hỏa thiêu theo ý nguyện cuối cùng của trùm tuyên truyền phát-xít Đức, đài phát thanh Hamburg đang phát Bản giao hưởng số Bảy của nhạc sĩ Bruckner.

Bỗng nhiên, tiếng nhạc ngưng lại. Một hồi trống nổi lên, và rồi phát thanh viên chậm rãi đọc: "Lãnh tụ của chúng ta, Adolf Hitler, chiến đấu cho đến hơi thở cuối cùng chống lại bọn bolshevik, chiều nay đã ngã xuống tại tổng hành dinh của ông, trong Phủ Thủ tướng Đế chế. Ngày 30-4, Lãnh tụ (Fuehrer) đã chỉ định Thủy sư Đô đốc Karl Doenitz làm người kế nhiệm. Và bây giờ, Thủy sư Đô đốc - người kế nhiệm Fuehrer - sẽ phát biểu với nhân dân Đức".

Rồi Doenitz lên sóng. Thực ra, ông ta cũng chẳng biết chính xác mình nói gì. Ông ta không biết Hitler đã chết như thế nào, bởi chỉ được Joseph Goebbels thông báo vắn tắt qua một bức điện cụt lủn. Nhưng, trong thời khắc của sự sụp đổ ấy, như một quán tính, ông ta vẫn làm đúng được di nguyện của "Lãnh tụ", bằng việc nói lên những lời rỗng tuếch:

"Nhiệm vụ đầu tiên của tôi là cứu nguy cho nước Đức khỏi sự tàn phá của kẻ thù bolshevik. Chỉ với mục đích này mà cuộc đấu tranh quân sự vẫn sẽ tiếp diễn. Nếu việc thực hiện mục đích này bị người Anh và người Mỹ ngăn cản, chúng ta sẽ bắt buộc phải tự vệ chống lại họ. Tuy nhiên, trong tình hình này, Anh và Mỹ tiếp tục cuộc chiến không phải vì dân tộc của họ, mà cũng chỉ để giúp chủ nghĩa bolshevik lan rộng. Thượng Đế sẽ không bỏ rơi chúng ta, sau nhiều đau khổ và hy sinh như vậy".

Hơn ai hết, Karl Doenitz biết rất rõ rằng quân đội Đức Quốc xã cũng như cả nước Đức không còn sức chống cự nữa. Tuy vậy, ông vẫn muốn bơm vào dân tộc đó những liều doping tinh thần cuối cùng, bằng dối trá và cường điệu, như cách quen thuộc của người tiền nhiệm.

Đại tướng Alfred Jodl ký văn kiện đầu hàng Đồng minh.
Đại tướng Alfred Jodl ký văn kiện đầu hàng Đồng minh.

Adolf Hitler, như tất cả đều biết, đã tự sát trong tâm trạng phẫn uất và hỗn loạn bởi bị Goering và Himmler - những chiến hữu thân thiết nhất - phản bội, chứ hoàn toàn không "chiến đấu đến hơi thở cuối cùng". Tuy nhiên, binh sĩ Đức Quốc xã vẫn còn đang kháng cự quân Đồng Minh, và một thứ "huyền thoại" vẫn là điều cần thiết, để giữ vững tinh thần cho họ. Ít nhất, trong những giờ phút cuối cùng của cuộc đời, khi chỉ định Doenitz làm người kế vị, nhà độc tài vẫn ra lệnh cho vị Thủy sư Đô đốc tiếp tục cuộc chiến.

Và Doenitz đã tuân phục mệnh lệnh đó, cho dù ngày 29-4, toàn bộ quân Đức ở Ý đã đầu hàng Đồng minh vô điều kiện (điều tốt cho Hitler là hệ thống viễn thông bị hư hại khiến ông ta không biết tin này, nên có thêm được chút nhẹ nhõm lúc tự sát).

Những tấn trò nhạt nhẽo

Ngày 4-5-1945, các đơn vị lính Đức ở tây - bắc Đức, Đan Mạch và Hà Lan mới đầu hàng tướng Montgomery.

Ngày hôm sau, 5-5, đến lượt tập đoàn quân G của tướng Kesselring (gồm hai đại đoàn số 1 và số 1) tại phía Bắc dãy Alpes đầu hàng. Cùng ngày, Đô đốc Hans von Friedeburg - tân Tư lệnh Hải quân Đức Quốc xã - đến tổng hành dinh của tướng Mỹ Ike Eisenhower đang đóng tại thành phố Reims (Pháp) để đàm phán.

Hôm sau nữa, 6-5, đại tướng Alfred Jodl - tùy viên quân sự thân tín của Hitler - cũng tới Reims, với lý do là giúp đỡ soạn thảo văn bản.

Nhưng Eisenhower, người mang những phẩm chất chính trị lão luyện bên trong cái vỏ một quân nhân, người về sau giải ngũ để trở thành Tổng thống Mỹ, đã nhận ra chân tướng của tất cả các vận động đó. Ông kể (theo William L.Shirer - cuốn Lịch sử Đức Quốc xã: Sự trỗi dậy và suy tàn của Đế chế thứ Ba): "Tôi bảo tướng Smith thông báo cho Jodl rằng nếu họ khộng chấm dứt thái độ giả vờ và trì hoãn, tôi sẽ đóng lại toàn bộ mặt trận Đồng minh, và sẽ sử dụng vũ lực để ngăn chặn người tị nạn đi qua phòng tuyến của chúng tôi. Tôi không chấp nhận bất cứ sự trì hoãn nào nữa!".

Đô đốc Karl Doenitz khi về già, với những ký ức "thời oanh liệt".
Đô đốc Karl Doenitz khi về già, với những ký ức "thời oanh liệt".

Jodl và Friudeburg muốn gì? Hay đúng hơn, thừa lệnh Karl Doenitz, họ muốn gì? Mục đích của họ, như sau này khai báo tại tòa án Nuremberg, là kéo dài thêm ít ngày để có thể di chuyển càng nhiều càng tốt binh sĩ cũng như người tị nạn Đức tránh khỏi đường tiến quân của Hồng quân Liên Xô, để có thể đầu hàng các cường quốc Đồng Minh phương Tây (Anh, Mỹ).

Nhưng, biết đâu đấy, khi tập hợp được một khối quân - dân đủ lớn ở phía sau vành đai lửa, ai dám chắc điều gì có thể diễn ra? Và Einsenhower đã hành sự cẩn trọng nhất có thể, đúng với trách nhiệm của một vị Thống tướng nắm sinh mệnh toàn quân.

1h30 sáng ngày 7-5, nghe Jodl báo cáo qua điện tín, từ tổng hành dinh ở Flensburg trên biên giới Đan Mạch, Karl Doenitz cho phép Jodl toàn quyền ký kết văn kiện đầu hàng vô điều kiện.

2 giờ 41 rạng sáng 7-5 ấy, Jodl thay mặt toàn bộ Đệ tam Đế chế, ký văn kiện đầu hàng đó. Bên phía Đồng minh có tướng Walter Bedell Smith ký đại diện làm chứng cho Mỹ, tướng Ivan Susoparov ký làm chứng cho Liên Xô, và tướng Francois Sevez ký làm chứng cho Pháp.

Hoàn tất trách nhiệm, Jodl xin phép phát biểu: "Với chữ ký này, dù tốt hay xấu, nhân dân Đức và quân đội Đức đã được trao vào tay những người chiến thắng. Trong thời khắc này, tôi chỉ có thể hy vọng rằng bên chiến thắng sẽ đối xử với họ một cách khoan hồng".

Không có đáp từ từ phía Đồng minh. Cũng mới 5 năm trước đó thôi, một lời đề nghị tương tự đã đuọc đưa ra, khi nước Pháp bị đánh bại và Paris bị chiếm đóng, nhưng nó đã trở thành vô nghĩa.

Phải một ngày sau đó, đến giữa đêm 8-5, rạng sáng 9-5, tiếng bom rơi đạn nổ mới hoàn toàn ngưng lại trên lãnh thổ Đức Quốc xã. Sau 5 năm, 8 tháng và 6 ngày kể từ khi Đức xua quân vào Ba Lan (1-9-1939) mở màn Đệ nhị Thế chiến, châu Âu mới lại yên tĩnh đến như vậy. Sau 12 năm, 4 tháng và 8 ngày trên đỉnh cao quyền lực (cũng như đưa nước Đức đến đỉnh cao quyền lực), Đệ tam Đế chế của Hitler chính thức bị chôn vùi.

Dân tộc Đức - "tháo vát và cả tin", như cách dùng từ của William L.Shirer - đã phải trả giá quá đắt cho sự ủng hộ cuồng nhiệt mà họ để Adolf Hitler khơi dậy, cho những khổ đau mà các dân tộc khác phải gánh chịu, cho cả một thời "gầm mây thét gió"…

Còn trước đêm 8-5 đó, vẫn có những đơn vị lính Đức tiếp tục kháng cự trong tuyệt vọng. Họ đã làm như vậy, bởi Hitler muốn thế, và Doenitz cũng đã cố gắng thực hiện ý muốn đó. Bằng những tấn trò nhạt nhẽo cuối cùng.

* Sau khi Hitler và Goebbel tự sát ngày 1-5, boong-ke tại Tổng hành dinh bị phóng hỏa. Tùy tùng của Hitler còn khoảng từ 500-600 người tại đó, tất cả đều lên kế hoạch bỏ trốn, bằng cách đi bộ dọc đường xe điện ngầm đối diện Phủ Thủ tướng, vượt sông Spree rồi luồn lách qua các phòng tuyến Hồng quân Liên Xô, đi lên phía bắc. Nhiều người đi thoát, nhưng thư ký Martin Bormann của Hitler thì bị chặn lại, và tự sát bằng thuốc độc.

* Chính phủ Đức của Karl Doenitz bị quân Đồng Minh giải tán ngày 23-5-1945. Tất cả các thành viên bị bắt giữ, để chuẩn bị cho Tòa án chiến tranh Nuremberg. Heirich Himmler bị bắt ở Bayern ngày 21-5, và tự sát hai ngày sau đó. Các thủ hạ thân tín còn lại của Hitler, như William L.Shirer trực tiếp quan sát và mô tả, "không còn giống những nhà lãnh đạo kiêu ngạo của thời trước, mà chỉ còn là một đám hỗn tạp những con người xoàng xĩnh" .

Đông Quân

Các tin khác

Eo biển đóng và khe cửa mở hờ

Eo biển đóng và khe cửa mở hờ

Trong khi dư luận quốc tế còn đang cố gắng tìm lời giải cho việc Nhà Trắng tuyên bố tạm dừng chiến dịch quân sự "Dự án Tự do" nhằm hỗ trợ tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz - động thái bất ngờ kế tiếp, nhưng không còn làm mấy ai ngạc nhiên, trong chuỗi vô tận những diễn biến không thể lường trước từ Tổng thống Mỹ Donald Trump - thì dường như, qua một số thông tin bên lề được hé lộ, "chân tướng" của sự thực cũng đã lờ mờ hiện lên, sau lớp hỏa mù.

Nhịp sống Việt Nam

Nhịp sống Việt Nam

Những ngày gần đây, báo chí và mạng xã hội ở xứ Kim Chi cũng như Việt Nam vẫn dành sự quan tâm về chuyến thăm Việt Nam cuối tháng 4/2026 của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Phu nhân Kim Hae Kyung. Đặc biệt, hình ảnh vợ chồng tổng thống thảnh thơi bách bộ phố cổ Hà Nội và thưởng thức món phở, cơm rang, kem... nhận được sự tán thưởng hào hứng của người dân cũng như cộng đồng mạng ở cả hai nước.

Trung Đông, trong những đám hỏa mù

Trung Đông, trong những đám hỏa mù

Giới quan sát quốc tế có lẽ đã quá quen với việc bình tĩnh chờ đợi thêm những dữ liệu đối chứng cần thiết, cho dù vừa thấy bảng tin tức của mình nhảy lên những điều có vẻ “nóng bỏng”, nhất là sau hàng tuần nối nhau, những tuyên bố trái chiều vẫn cứ tiếp tục vọng đến từ Trung Đông. Tuy vậy, khi không quá tập trung vào các điểm nóng chiến sự, có thể, những tia sáng mờ nhạt nào đó lại le lói hắt lên.

Giá trị của Hòa bình

Giá trị của Hòa bình

LTS: Những ngày cuối tháng Tư luôn đặc biệt đối với người Việt. Đó là dịp Tết Thống nhất, Tết Hòa bình. Năm nay, dịp Tết ấy đến ngay sau Giỗ tổ Hùng Vương, với lời nhắc của Bác Hồ vẫn mãi sáng ngời chân lý "Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước…".

Nhiều “nút thắt” trong đối đầu Mỹ-Iran

Nhiều “nút thắt” trong đối đầu Mỹ-Iran

Trung tuần tháng 4/2026, các kênh ngoại giao Mỹ - Iran được kích hoạt ở mức cao hiếm thấy, Pakistan trở thành đối tác trung gian then chốt. Truyền thông phương Tây và khu vực nhắc tới khả năng có thỏa thuận xoay quanh trao đổi hạn chế hạt nhân để lấy nới lỏng trừng phạt và tiếp cận tài sản bị phong tỏa.

Kinh tế thế giới trở thành con tin của cuộc xung đột Iran

Kinh tế thế giới trở thành con tin của cuộc xung đột Iran

Cuộc xung đột quân sự tại Iran bùng nổ từ cuối tháng 2/2026 đang khiến nền kinh tế toàn cầu trải qua cú sốc năng lượng lớn chưa từng có trong lịch sử hiện đại. Giá dầu tăng vọt, lạm phát khiến cỗ máy kinh tế toàn cầu khựng lại. Những hệ lụy kéo theo sẽ còn tác động lâu dài đến cuộc sống của chúng ta. Một lần nữa, nền kinh tế toàn cầu lại trở thành con tin của các quyết sách chính trị.

Hai vòng phong tỏa, một điểm nghẽn

Hai vòng phong tỏa, một điểm nghẽn

Nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng Mỹ - Iran thông qua đàm phán trực tiếp đang rơi vào bế tắc khi hai bên theo đuổi logic hoàn toàn trái ngược: Washington muốn một thỏa thuận nhanh dưới sức ép tối đa, còn Tehran kiên trì chiến lược kéo dài để bảo toàn lợi ích cốt lõi. Sự lệch pha này khiến tiến trình ngoại giao đình trệ, đồng thời gia tăng rủi ro tại eo biển Hormuz - huyết mạch năng lượng toàn cầu.

"Tang đạo mãn điền, hoa mãn san"

"Tang đạo mãn điền, hoa mãn san"

Chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Trung Quốc đã thành công rất tốt đẹp. Đó là một chuyến thăm dày đặc lịch hoạt động, tận dụng tối đa từng giờ để vun đắp, củng cố mối quan hệ sâu sắc giữa hai nước, đồng thời tìm hiểu thực tế, tham khảo các mô hình phát triển hiệu quả. Điều đặc biệt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết thúc chuyến thăm và trở lại Việt Nam bằng tàu hỏa như một thông điệp: quan hệ Việt Nam – Trung Quốc ngày càng hữu nghị, hợp tác, là sự kết nối liền mạch, là dòng chảy không thể đảo ngược, vì hòa bình và hạnh phúc, phồn vinh của nhân dân hai nước. Đó cũng là bức tranh thái bình, trù phú, an yên mà Bác Hồ kính yêu đã khắc họa 65 năm trước “Tang đạo mãn điền, hoa mãn san”...

Nạn nhân tiềm tàng của xung đột Trung Đông

Nạn nhân tiềm tàng của xung đột Trung Đông

Trung tuần tháng 3/2026, các cuộc không kích của Israel nhằm vào những cơ sở năng lượng thượng nguồn tại mỏ khí South Pars, nơi chiếm 70% sản lượng khí đốt nội địa của Iran, đã mở ra một chương leo thang mới trong xung đột Trung Đông.

Ở rất xa cuộc chiến

Ở rất xa cuộc chiến

Thời điểm hiện tại, chiến dịch quân sự tại Trung Đông là ưu tiên hàng đầu của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Song, có lẽ, chuyện ông liên tục cập nhật các diễn biến và ý tưởng của mình về cuộc chiến ấy và làm xôn xao các nền tảng mạng xã hội cũng không thể đẩy lùi được một thời hạn đầy thách thức: Tháng 11/2026, cuộc bầu cử Quốc hội giữa kỳ sẽ diễn ra.

Khủng hoảng an ninh lương thực đang chực chờ

Khủng hoảng an ninh lương thực đang chực chờ

Sự hỗn loạn trong đại dương thông tin chiến sự đang khiến bất kỳ một nhà phân tích quốc tế nào cũng không thể đưa ra những dự báo chắc chắn về kết cục của cuộc xung đột quân sự ở Trung Đông. Tuy nhiên, những hệ lụy ghê gớm của nó thì ngược lại, hoàn toàn có thể dễ dàng nhận diện.

Lợi ích quốc gia - dân tộc trên hết

Lợi ích quốc gia - dân tộc trên hết

Trong những ngày này, tâm trí của người dân cả nước và cả Việt kiều ở nước ngoài đều hướng về phòng họp lớn Diên Hồng, nơi đang diễn ra kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI.

Ứng xử với xưa cũ

Ứng xử với xưa cũ

LTS: Những gì cổ hủ, lạc hậu ắt là xưa cũ. Nhưng có phải những gì xưa cũ cũng đều cổ hủ, lạc hậu hết hay không? Ứng xử với xưa cũ thế nào để đảm bảo vẫn giữ tốc độ tăng trưởng tiến bộ và vừa không “đánh rơi” đi mất phần tinh thần?

Lựa chọn hiền tài và kiến tạo phát triển

Lựa chọn hiền tài và kiến tạo phát triển

Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI vừa khai mạc tại Thủ đô Hà Nội với nhiều nội dung quan trọng, đặc biệt là việc kiện toàn các chức danh lãnh đạo chủ chốt của quốc gia cũng như định hình chương trình, nội dung hoạt động của toàn khóa, đặt nền móng cho sự phát triển của đất nước trong 5 năm tới.

World Cup 2026 trước biến số Iran

World Cup 2026 trước biến số Iran

Xung đột leo thang giữa Mỹ - Israel và Iran đang đẩy World Cup 2026 vào tình thế đặc biệt khi khả năng Iran không thể tham dự trở thành kịch bản hiện hữu. FIFA đang phải đối mặt với bài toán phức tạp chưa từng có liên quan đến pháp lý, thay thế suất dự giải và đảm bảo an ninh - điều từng xuất hiện trong lịch sử nhưng chưa bao giờ ở quy mô của một kỳ World Cup hiện đại.

Khi Thổ Nhĩ Kỳ có quyền “mặc cả” với châu Âu

Khi Thổ Nhĩ Kỳ có quyền “mặc cả” với châu Âu

Cuộc chiến tại Iran nổ ra cuối tháng 2/2026 làm rung chuyển thế giới, đồng thời vẽ lại bản đồ địa chính trị khu vực. Trong đó, Thổ Nhĩ Kỳ, với vị thế đặc biệt của mình, đang tận dụng cơ hội để giành lấy lợi thế trong một "ván cờ" khác.

Trước biến động thời cuộc

Trước biến động thời cuộc

LTS: Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo; những diễn biến bất thường về địa chính trị; các quyết định áp đặt thuế quan gây shock; giá cả nhiên liệu thay đổi đột biến dẫn tới biến động mạnh ở các thị trường v.v... và vv… Thế giới đang tiếp tục theo cách đó và tạo ra những vòng xoáy chóng mặt. Trước các biến động thời cuộc như thế, một cá nhân con người, một công ty, một ngành, thậm chí cả một quốc gia, cần phải đối diện chúng theo cách nào?

Lời hứa không thành hiện thực

Lời hứa không thành hiện thực

Ông Donald Trump trở lại Nhà Trắng với cam kết không mở thêm chiến tranh, không đẩy nước Mỹ vào những cuộc can dự quân sự tốn kém ở bên ngoài. Nhưng, chiến dịch quân sự nhằm vào Iran cuối tháng 2/2026 đã khiến chính lời hứa đó trở thành điểm dễ bị phản công nhất về chính trị.

Thảm kịch mới, và những đường nét cũ

Thảm kịch mới, và những đường nét cũ

Song song với những ý niệm về các hệ lụy đã trở nên quen thuộc với bất cứ ai, khi căng thẳng địa chính trị ảnh hưởng trầm trọng đến khả năng vận hành trơn tru của hệ thống kinh tế - xã hội toàn cầu, có một khía cạnh bi thương khó cảm nhận hơn: Sự phác họa và hình thành những cuộc khủng hoảng nhân đạo mới, bên cạnh sự cùng quẫn trong các bi kịch vẫn còn chưa khép lại - điều thường bị che khuất và lãng quên.

Ươm mầm xanh cho tương lai

Ươm mầm xanh cho tương lai

Theo quan niệm của người xưa, vũ trụ có 3 nhân tố cơ bản là Thiên - Địa - Nhân (tức là trời, đất và người). Như trong “Tam tự kinh” có câu “Tam tài giả: Thiên - Địa - Nhân/ Tam quang giả: Nhật - Nguyệt - Tinh”... Trải qua các giai đoạn phát triển của lịch sử, cũng như nhiều quốc gia, dân tộc, Việt Nam hình thành nên truyền thống sống hòa hợp với thiên nhiên (thuận thiên) và luôn coi trọng con người (dân vi bản). Chính vì vậy, chăm lo giáo dục, đào tạo con người là nhiệm vụ xuyên suốt (vì lợi ích trăm năm trồng người)...