Phát triển văn hóa với nền tảng là Sáu điều Bác Hồ dạy
Trước những yêu cầu, nhiệm vụ mới đồng thời quán triệt chủ trương của Đảng về văn hóa, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Đảng ủy Công an Trung ương và lãnh đạo Bộ Công an, Cục Công tác chính trị đã nghiên cứu, xây dựng “Đề án Phát triển văn hóa CAND trong kỷ nguyên mới”. Dự thảo gồm 6 phần, 16 chương và 17 phụ lục, với tổng dung lượng 121 trang, trong đó có 94 trang nội dung và 27 trang phụ lục. Trong đó tập trung vào 5 trụ cột: xây dựng thể chế, cơ chế, chính sách và nguồn lực; xây dựng hệ giá trị văn hóa tiêu biểu và con người CAND; xây dựng môi trường, không gian văn hóa CAND; phát triển các lĩnh vực văn hóa, công nghiệp văn hóa và thị trường văn hóa; chuyển đổi số và quản trị văn hóa trong CAND. Dự thảo cũng xác định 6 nhóm nhiệm vụ, giải pháp, trong đó có 5 nhóm tập trung triển khai các trụ cột phát triển văn hóa CAND và một nhóm giải pháp đột phá nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn, nút thắt, tạo chuyển biến mạnh mẽ trong toàn lực lượng. Việc tổ chức thực hiện Đề án được định hướng bảo đảm nguyên tắc “6 rõ”: rõ việc, rõ người, rõ thời gian, rõ tiến độ, rõ kết quả, rõ nguồn lực và “3 dễ”: dễ hiểu, dễ thực hiện, dễ kiểm tra, đánh giá.
Theo dự thảo Đề án, “Văn hóa CAND là hệ thống giá trị, chuẩn mực tư tưởng, đạo đức, lối sống, hành vi và biểu hiện vật chất đặc trưng, được hình thành và phát triển trong công tác, chiến đấu và xây dựng CAND, dựa trên nền tảng 6 điều Bác Hồ dạy”. Trên cơ sở đó, Văn hóa CAND không phải là những giá trị trừu tượng mà được thể hiện qua từng lời nói, hành động, việc làm và sự nêu gương hằng ngày của mỗi cán bộ, đảng viên, chiến sĩ; gắn với việc học tập, thực hiện 6 điều Bác Hồ dạy, 5 lời thề danh dự, điều lệnh, kỷ luật và quy tắc ứng xử của CAND.
Phát biểu tại Hội thảo góp ý xây dựng “Đề án Phát triển văn hóa CAND trong kỷ nguyên mới”, Thiếu tướng Phạm Kim Đĩnh, Cục trưởng Cục Công tác Chính trị đã nhấn mạnh: “Trải qua hơn 80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành dưới sự lãnh đạo của Đảng, văn hóa CAND đã không ngừng phát triển, trở thành một bộ phận quan trọng trong nền văn hóa cách mạng, văn hóa dân tộc Việt Nam. Văn hóa CAND đã góp phần quan trọng để dệt nên lý tưởng cao đẹp, truyền thống quý báu của lực lượng CAND: Tận trung với nước, tận hiếu với dân, hết lòng hết sức phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân, chỉ biết còn Đảng thì còn mình - những giá trị, phẩm chất cao quý đã tạo nên sức mạnh, động lực tinh thần to lớn giúp lực lượng Công an vượt qua mọi khó khăn, thử thách, chiến thắng mọi kẻ thù, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao, ngày càng lớn mạnh, trưởng thành…”.
Theo Ban Tổ chức, quá trình nghiên cứu, xây dựng “Đề án Phát triển văn hóa CAND trong kỷ nguyên mới”, tổ giúp việc xây dựng đề án đã nhận được trên 20 bài tham luận và 60 văn bản tham gia ý kiến vào dự thảo Đề án. Các tham luận tiếp cận vấn đề từ nhiều góc độ, từ nhận diện hệ giá trị cốt lõi, xây dựng môi trường văn hóa, hoàn thiện thể chế, phát triển nguồn lực đến chuyển đổi số, quản trị văn hóa và xây dựng hình tượng người Công an cách mạng trong kỷ nguyên mới. Các tham luận, ý kiến trao đổi tại hội thảo đã bổ sung những luận cứ khoa học và thực tiễn quan trọng, góp phần làm rõ hơn nội hàm, hệ giá trị, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp phát triển văn hóa CAND; đồng thời cung cấp thêm cơ sở để Ban soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện Đề án, bảo đảm tính chiến lược, đồng bộ, khả thi và phù hợp với yêu cầu xây dựng lực lượng CAND trong kỷ nguyên mới.
Từng bước hiện thực hóa Nghị quyết số 80
Sự ra đời của Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam thực sự đã tạo ra những tác động mạnh mẽ, đa chiều trong đời sống xã hội khi định vị phát triển văn hóa thực sự trở thành nền tảng vững chắc và sức mạnh nội sinh, góp phần vào sự phát triển bền vững của đất nước. Bám sát tinh thần ấy, việc phát triển Văn hóa Việt Nam trong CAND cũng chính là biến văn hóa thành sức mạnh nội sinh của lực lượng CAND trong kỷ nguyên mới. Để hiện thực hóa Nghị quyết số 80, Đảng ủy Công an Trung ương ban hành Chương trình hành động số 09-CTr/ĐUCA ngày 31/3/2026 về thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW, ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam trong Công an nhân dân.
Chương trình hành động số 09 của Đảng ủy Công an Trung ương nêu rõ: “Tập trung thực hiện Kế hoạch của Bộ Công an triển khai thực hiện Nghị quyết số 30 của Chính phủ ban hành Chương trình hành động Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị. Trong đó phát huy vai trò nòng cốt của lực lượng CAND trong công tác đảm bảo an ninh văn hóa, tư tưởng, gắn với xây dựng “thế trận an ninh văn hóa”, “an ninh con người”, bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng; công an các đơn vị, địa phương triển khai đồng bộ các biện pháp, công tác nghiệp vụ, nắm chắc tình hình, đảm bảo an ninh, trật tự trong quá trình triển khai thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW. Nâng cao hiệu quả công tác đảm bảo an ninh văn hóa, tư tưởng trên cơ sở vận dụng sáng tạo tư duy “an ninh chủ động”, “an ninh bao trùm”, “an ninh kiến tạo” và “an ninh thực thi”. Ngoài ra, Chương trình hành động số 09 cũng nêu rõ: “Quan tâm đầu tư, xây dựng và phát triển các ngành công nghiệp văn hóa trong CAND đảm bảo đúng với chủ trương, quan điểm của Đảng về xây dựng, phát triển văn hóa Việt Nam trong tình hình mới, phù hợp với tình hình, đặc điểm và điều kiện công tác của công an đơn vị, địa phương”.
Một điểm nhấn quan trọng khác của việc cụ thể hóa, triển khai thực chất việc thực hiện Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị trong lực lượng CAND là: Bộ Công an cũng đã ban hành Kế hoạch số 221/KH-BCA về nghiên cứu, xây dựng “Đề án Phát triển văn hóa CAND trong kỷ nguyên mới”. Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo đã tham mưu lãnh đạo Bộ ban hành các quyết định thành lập và phân công nhiệm vụ Ban Chỉ đạo, Tổ Giúp việc nghiên cứu, xây dựng Đề án do Thứ trưởng Lê Quốc Hùng là Trưởng ban; đại diện lãnh đạo các đơn vị chức năng có liên quan là thành viên Ban Chỉ đạo. Đồng thời tiến hành công tác tổng kết, đánh giá thực trạng xây dựng văn hóa trong CAND như: xây dựng môi trường văn hóa; tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, phát triển văn học, nghệ thuật; hoạt động của các thiết chế văn hóa…
Theo lộ trình, sau Hội thảo được tổ chức đầu tháng 8/2026, dự thảo “Đề án phát triển văn hóa CAND trong kỷ nguyên mới” sẽ tiếp thu ý kiến từ các chuyên gia, nhà nghiên cứu và Công an các đơn vị, địa phương để tiếp tục hoàn thiện để dự kiến trình lãnh đạo Bộ duyệt, ban hành trong tháng 12/2026. Việc tập trung nghiên cứu, xây dựng và hoàn thành “Đề án Phát triển văn hóa CAND trong kỷ nguyên mới” cũng là nội dung nằm trong công tác trọng tâm thể hiện vai trò của lực lượng CAND gương mẫu, đi đầu triển khai Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.
PGS.TS Bùi Hoài Sơn - Ủy viên chuyên trách, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội: “Sáu điều Bác Hồ dạy CAND là hệ giá trị cốt lõi”
Khi xây dựng “Đề án Phát triển văn hóa CAND trong kỷ nguyên mới”, một câu hỏi rất quan trọng cần trả lời trước tiên là: Đâu là hệ giá trị cốt lõi làm nên bản sắc văn hóa của lực lượng Công an nhân dân? Chúng ta có thể tiếp cận văn hóa CAND từ nhiều phương diện như môi trường văn hóa, thiết chế văn hóa, văn học nghệ thuật, đời sống tinh thần, ứng xử, trang phục, nghi lễ, truyền thống hay các sản phẩm văn hóa. Nhưng sâu xa hơn tất cả những biểu hiện ấy phải là một hệ giá trị định hướng cho con người suy nghĩ, hành động và ứng xử. Tôi cho rằng hệ giá trị đó đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh khái quát một cách hết sức cô đọng, sâu sắc trong 6 điều Người dạy CAND từ năm 1948. Trải qua nhiều thập niên, những lời dạy ấy vẫn là nền tảng quan trọng trong giáo dục, rèn luyện cán bộ, chiến sĩ và xây dựng lực lượng CAND.
Điều đặc biệt của 6 điều Bác Hồ dạy CAND là không chỉ đưa ra những yêu cầu về đạo đức cá nhân mà tạo thành một hệ chuẩn mực văn hóa tương đối toàn diện, bao quát những quan hệ căn bản nhất của người cán bộ, chiến sĩ Công an: đối với chính mình là sự tu dưỡng; đối với đồng chí, đồng đội là tình thân ái, trách nhiệm; đối với Đảng, Nhà nước là lòng trung thành; đối với Nhân dân là sự kính trọng, lễ phép; đối với công việc là tinh thần tận tụy; đối với các thế lực xâm phạm lợi ích của đất nước và nhân dân là bản lĩnh kiên quyết đi cùng sự tỉnh táo, khôn khéo. Như vậy, từ văn hóa cá nhân đến văn hóa tổ chức, từ văn hóa công vụ đến văn hóa ứng xử với nhân dân, từ phẩm chất đạo đức đến bản lĩnh nghề nghiệp, tất cả đều hiện diện trong một chỉnh thể thống nhất.
Tôi đặc biệt chú ý đến điểm này bởi văn hóa, xét đến cùng, không phải chỉ là những gì chúng ta tổ chức hay trình diễn, mà là những giá trị được con người tiếp nhận, chuyển hóa thành nhân cách, rồi biểu hiện thành hành vi trong cuộc sống hằng ngày. Một cán bộ Công an có thể thuộc rất nhiều quy định, nhưng văn hóa chỉ thực sự hình thành khi những chuẩn mực ấy trở thành phản xạ đạo đức, thành cách ứng xử tự nhiên trước nhân dân, trước đồng đội và trước những tình huống khó khăn của công việc. Chính vì vậy, 6 điều Bác Hồ dạy cần được cụ thể hóa thành những chuẩn mực dễ hiểu, dễ nhớ, dễ thực hiện, để việc học tập và làm theo trở thành việc làm tự giác, thường xuyên, thành lối sống, nếp nghĩ và cách làm của mỗi cán bộ, chiến sĩ.
Điều này càng có ý nghĩa trong kỷ nguyên mới. Công nghệ thay đổi, phương thức đấu tranh phòng, chống tội phạm thay đổi, môi trường xã hội và không gian mạng thay đổi rất nhanh, nhưng xã hội càng hiện đại thì yêu cầu về bản lĩnh văn hóa, đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm của người thực thi công vụ càng cao. Trí tuệ nhân tạo có thể hỗ trợ xử lý dữ liệu, công nghệ có thể giúp nghiệp vụ nhanh và chính xác hơn, nhưng không một thuật toán nào có thể thay con người quyết định thế nào là nhân văn, thế nào là trách nhiệm, thế nào là ứng xử có tình, có lý trong những hoàn cảnh rất cụ thể. Vì vậy, hiện đại hóa lực lượng CAND phải luôn đi cùng với hiện đại hóa về tri thức và củng cố chiều sâu văn hóa, đạo đức.
Tôi cho rằng 6 điều Bác Hồ dạy phải trở thành “mạch nguồn” xuyên suốt các trụ cột của Đề án. Chúng ta không chỉ treo 6 điều Bác Hồ dạy ở những vị trí trang trọng, mà quan trọng hơn phải làm cho những lời dạy ấy hiện diện trong từng quyết định công tác, mỗi hành vi ứng xử với người dân, trong cách người chỉ huy đối xử với cán bộ, trong tinh thần trách nhiệm trước một hồ sơ, một vụ việc, một số phận con người.
Nếu làm được như vậy, văn hóa CAND sẽ không phải là một lĩnh vực đứng bên cạnh công tác nghiệp vụ, mà trở thành chiều sâu nhân văn của công tác Công an. Khi một người dân đến cơ quan Công an cảm nhận được sự tôn trọng; khi một người gặp hoạn nạn nhìn thấy người chiến sĩ Công an và cảm thấy yên tâm; khi sự nghiêm minh của pháp luật luôn đi cùng thái độ nhân văn, trách nhiệm, thì lúc ấy 6 điều Bác Hồ dạy đã thực sự trở thành văn hóa. Theo tôi, đó chính là nền móng quan trọng nhất để xây dựng hình tượng người chiến sĩ CAND trong kỷ nguyên mới: bản lĩnh nhưng nhân văn, chính quy nhưng gần dân, hiện đại nhưng không xa rời những giá trị đạo đức cách mạng đã làm nên truyền thống vẻ vang của lực lượng CAND.
PGS.TS, Trung tướng Phan Xuân Tuy - Giám đốc Học viện Chính trị Công an nhân dân: “Phát huy văn hóa CAND trở thành nền tảng của hình tượng người chiến sĩ”
“Cùng với sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), không gian mạng và các nền tảng số, các loại tội phạm xuyên quốc gia, tội phạm công nghệ cao, tội phạm mạng và những thách thức an ninh phi truyền thống ngày càng gia tăng với phương thức, thủ đoạn tinh vi, tác động đến an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội. Trong bối cảnh đó, Văn kiện Đại hội XIV nhấn mạnh: “Quan tâm xây dựng nguồn lực chất lượng cao cho lực lượng vũ trang; thực hiện tốt chính sách đối với lực lượng vũ trang và chính sách hậu phương quân đội công an”, “xây dựng Quân đội nhân dân và Công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại” hướng tới đủ khả năng làm chủ khoa học, công nghệ, chủ động phòng ngừa, phát hiện và xử lý hiệu quả các nguy cơ an ninh từ sớm, từ xa, không để bị động, bất ngờ… đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc.
Theo đó, việc xây dựng hình tượng người Công an cách mạng phải được tiếp cận toàn diện, vừa kế thừa những giá trị truyền thống, vừa đáp ứng yêu cầu thời đại số và hội nhập quốc tế. Người công an cách mạng phải tiếp tục giữ vững bản lĩnh chính trị, tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và Nhân dân; cần xây dựng và phát huy văn hóa CAND trở thành nền tảng của hình tượng người chiến sĩ Công an trong thời kỳ mới thông qua việc hình thành văn hóa giao tiếp chuẩn mực, văn hóa ứng xử gần dân, trọng dân, văn hóa công vụ chuyên nghiệp, văn hóa số phù hợp với môi trường làm việc hiện đại và đạo đức nghề nghiệp trong sáng, liêm chính, phục vụ nhân dân. Người công an cách mạng phải làm chủ khoa học, công nghệ, nâng cao năng lực ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, khai thác hiệu quả Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các nền tảng số để phục vụ quản lý nhà nước về an ninh trật tự, góp phần xây dựng Chính phủ số, xã hội số và công dân số theo định hướng của Đảng. Đồng thời, hình tượng người công an cách mạng cần được khẳng định bằng phong cách gần dân, vì nhân dân phục vụ, luôn lắng nghe ý kiến của nhân dân, giải quyết kịp thời các yêu cầu chính đáng của người dân, đẩy mạnh cải cách hành chính, nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ công và lấy sự hài lòng của nhân dân làm thước đo hiệu quả công tác.
Đặc biệt, trong bối cảnh không gian mạng trở thành một môi trường xã hội quan trọng, việc xây dựng uy tín và hình ảnh của người Công an trên không gian mạng là yêu cầu mới mang tính cấp thiết. Những yêu cầu trên vừa phản ánh sự phát triển của tư duy xây dựng lực lượng CAND theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng, vừa là những tiêu chí quan trọng để xây dựng hình tượng người công an cách mạng đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên phát triển mới.
TS Đinh Văn Thuần - Phó Vụ trưởng Vụ Văn hóa - Văn nghệ, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương: “Xây dựng hệ sinh thái văn hóa CAND”
- Thưa TS Đinh Văn Thuần, sau khi tiếp cận với dự thảo “Đề án Phát triển văn hóa CAND trong kỷ nguyên mới” ông có nhận định như thế nào về sự cấp thiết phải xây dựng đề án?
+Tôi cho rằng, trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, với yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, hội nhập quốc tế sâu rộng và đảm bảo vững chắc an ninh quốc gia trong điều kiện xuất hiện ngày càng nhiều thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống, việc xây dựng “Đề án Phát triển văn hóa CAND trong kỷ nguyên mới” là yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh hiện nay. Đây không chỉ là giải pháp cụ thể hóa chủ trương của Đảng trong Nghị quyết 80 về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam, mà còn là động lực quan trọng để xây dựng lực lượng CAND thật sự cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. Văn hóa CAND cần được phát triển như một nền tảng giá trị và sức mạnh nội sinh, góp phần bồi đắp bản lĩnh chính trị, đạo đức cách mạng, tinh thần thượng tôn pháp luật, ý thức kỷ luật, năng lực đổi mới sáng tạo, văn hóa số và tinh thần phụng sự nhân dân của mỗi cán bộ chiến sĩ. Đồng thời, việc phát triển văn hóa trong CAND sẽ tạo cơ sở hình thành hệ giá trị, chuẩn mực ứng xử và cơ chế lan tỏa văn hóa trong toàn lực lượng, qua đó nâng cao chất lượng thực thi công vụ, củng cố uy tín, niềm tin của nhân dân, xây dựng hình ảnh người chiến sĩ CAND liêm chính, hiện đại, đáp ứng yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội trong tình hình mới.
- Qua nghiên cứu và trải nghiệm với thực tiễn của công tác chuyên môn, ông có nhận xét gì về những nét mới của Đề án?
+ Qua tiếp cận với Dự thảo “Đề án phát triển văn hóa CAND trong kỷ nguyên mới” tôi thấy rằng, đề án được xây dựng với tư duy đổi mới, có tầm nhìn chiến lược, tiếp cận từ góc độ phát triển văn hóa như một nền tảng giá trị, nguồn lực nội sinh và sức mạnh mềm của lực lượng CAND. Việc chuyển từ “xây dựng phẩm chất văn hóa CAND” sang “xây dựng hệ sinh thái văn hóa CAND” là bước chuyển tư duy quan trọng. Đề án tiếp cận tương đối toàn diện khi xác định 5 trụ cột phát triển với hệ thống phong phú, thiết thực, sát thực tiễn. Việc lựa chọn 5 trụ cột phát triển đã thể hiện tư duy tiếp cận hệ thống, gắn kết giữa xây dựng con người, xây dựng môi trường văn hóa, phát triển các hoạt động văn hóa với đổi mới phương thức quản trị và huy động nguồn lực. Đây là cách tiếp cận phù hợp với chủ trương, quan điểm của Đảng và yêu cầu của thực tiễn xây dựng lực lượng CAND cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. Đề án không chỉ kế thừa những giá trị tốt đẹp của lực lượng CAND, mà còn thể hiện khát vọng đổi mới, phát triển và xây dựng văn hóa thực sự thành sức mạnh nội sinh, động lực to lớn của toàn lực lượng. Đồng thời, dự thảo đề án đã mạnh dạn đề xuất những định hướng, giải pháp mới mang tính đột phá, phù hợp với yêu cầu của chuyển đổi số, hội nhập quốc tế và sự phát triển của khoa học, công nghệ. Tôi rất mong đề án tiếp tục được hoàn thiện và sớm được ban hành, thực hiện, thiết thực góp phát triển văn hóa CAND và nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc trong kỷ nguyên mới.
- Trân trọng cảm ơn ông!
