Những đô thị “vô tâm”

Có lẽ, trong khoảng 20 năm qua, chưa năm nào mùa khô lại nắng nóng đỉnh điểm như năm nay. Để lý giải về cái nắng nóng lạ thường ấy cần phải nhờ tới những chuyên gia khí tượng với những lập luận khoa học rõ ràng. Còn bản thân chúng ta chỉ có cảm nhận là thước đo duy nhất.

Những cảm nhận ấy được chuyển tải lên mạng xã hội qua nhiều dòng trạng thái khác nhau, than thở có, dí dỏm có... Và, cộng hưởng với cái nóng tới nghiệt ngã ấy là tình trạng khô hạn, đặc biệt là ở những nơi vùng sâu, vùng xa.

Những đô thị “vô tâm” -0
Nhiều người dân trốn nóng ở công viên.

Trong một khoảng thời gian khá dài, nhiều ngày liền, chương trình "Chào buổi sáng" của VTV1 đã đề cập tới việc thiếu nước sinh hoạt ở các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long. Hình ảnh những chiếc xe bồn chở nước cho bà con chợt trở nên gần gũi hơn bao giờ hết. Trong các phóng sự ấy, ánh mắt, nụ cười của bà con nhận nước sinh hoạt đã khiến nhiều người xem cảm giác ấm lòng. Cảm xúc về sự sẻ chia, về tình người đã bật ra từ những hình ảnh bé nhỏ nhưng mang ý nghĩa lớn lao vô cùng.

Trong những dòng tâm trạng đây đó mong mưa rải đầy trên mạng xã hội, có cả những phỏng đoán về thời điểm sẽ bắt đầu mùa mưa năm nay. Người thì nói "chắc sau 30/4", người lại đoán năm nay thời tiết cực đoan nên chắc mùa khô còn kéo dài thêm chí ít cho tới tận giữa, cuối tháng 5. Và, ngay cả những người vốn dĩ ghét cái ướt át của mùa mưa, ghét những cơn dông bất chợt, ghét những cơn mưa dài khiến việc đi lại khó khăn hơn cũng mòn mỏi đợi mưa khi mà ngày qua ngày, nhiệt độ lên tới đỉnh điểm có thể vượt mức 40 độ C. Và, hình ảnh những bãi biển ken kín người mấy ngày nghỉ lễ đã đủ chứng minh cho tất cả. Cái nóng khiến người ta đổ xô về những nơi có nước, có gió mát hoặc về những vùng núi cao với khí hậu dịu dàng hơn nhiều.

Giữa bối cảnh nóng nực là nỗi bức bối chung ấy, hình ảnh của dòng nước mát nhiều khi cũng đủ xoa dịu lòng người. Song, không hẳn dòng nước mát nào cũng làm cho con người ta dịu lại. Có những dòng nước chỉ để lại nỗi xót xa vì nó vô tình đại diện cho sự bất nhẫn, sự vô tâm của con người, nhất là trong giai đoạn khoảng cách giàu nghèo ngày càng rộng như hôm nay.

Đêm 1/5, giữa cái oi bức, một cuộc vui đã được một doanh nghiệp bất động sản bày ra giữa khu đô thị mới mẻ, khang trang, hiện đại và xa xỉ của họ. Với giá vé vào cửa 350.000 đồng, khán giả được vào chơi thỏa thích các trò chơi trong khuôn viên rộng lớn của họ, tại TP Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh. Trong vô vàn các trò giải trí ấy, bên cạnh một sân khấu ca nhạc hoành tráng phủ đầy màn hình LED, bật lên là tiêu điểm "nhạc nước".

Cái tên của sự kiện, "Fountain Festival" cũng gắn với nước (fountain) và nó đủ tạo ra một tưởng tượng mát lạnh, tràn trề sức sống. Và, những cột nước đã được "trình diễn" đúng nghĩa, cùng với hiệu ứng ánh sáng và âm thanh, lung linh huyền ảo vô cùng. Nó cho thấy sự sung túc, trù phú của một khu đô thị cao cấp bậc nhất. Nhưng, nó cũng cho thấy cả sự vô tâm nữa. Để khuếch trương cho các sản phẩm bất động sản của mình, cả một thế giới trò chơi, giải trí như đua xe Kart, sân khấu âm nhạc, trình diễn ánh sáng... thực tế đã là quá đủ. Trình diễn nước đúng là điểm nhấn đặc biệt thật nhưng nó chỉ đặc biệt nếu như hoàn cảnh chung hiện nay ở nhiều địa phương khác không phải là khô hạn, thiếu nước sinh hoạt và xâm nhập mặn.

Giữa hoàn cảnh chung của rất nhiều đồng bào vùng sâu, vùng xa đang khó khăn như thế, đang chắt chiu từng can nước nhỏ như thế, sự tưng bừng của những "vũ điệu nước" cho dù không làm lãng phí, thất thoát nước chút nào đáng kể đi nữa vẫn mang lại một cảm giác khó chịu đúng nghĩa và vô tình, cái trình diễn kia đã trở nên dị biệt.

Những đô thị “vô tâm” -0
Người dân đổ về công viên Bạch Đằng, quận 1, TP Hồ Chí Minh chờ xem pháo hoa.

Trước đêm trình diễn nhạc nước kia một hôm, đêm pháo hoa 30/4 cũng tưng bừng với vô vàn sắc màu được vẽ lên bầu trời thành phố phương Nam. Nhưng, ở một khu đô thị mới, thuộc quận 2, với những căn hộ với giá tối thiểu chục tỷ trở lên, rất hiếm người chiêm ngưỡng pháo hoa dù cho điểm bắn rất gần đó và tầm nhìn là tuyệt vời đối với ngay cả những ai đứng xem dưới mặt đất chứ không phải trên tầng cao. Sự vắng vẻ người xem ấy đến từ đâu? Dễ hiểu, từ 18h30, không hiểu sao bảo vệ của khu đô thị kia chặn barrier ngăn không cho bất kỳ khách bên ngoài nào vào các con đường phía trong.

Nếu như đó là những con đường giao thông nội khu của khu đô thị thì không ai nói làm gì. Đằng này, chúng lại là những con đường được đặt tên như phố Nguyễn Thiện Thành, phố Trần Bạch Đằng. Thậm chí, có những người đặt chỗ ở những nhà hàng sang trọng trong khu vực này cũng buộc phải dừng xe ở phía ngoài barrier, đi bộ vào trong sau khi chứng minh cho bảo vệ biết mình có đặt chỗ nhà hàng rồi. Cả một khu vực gồm 4 con phố bỗng dưng bị phong tỏa, biệt lập hẳn với bên ngoài. Và, ở phía ngoài kia là gì?

Đó là những con người bình dân của thành phố, chen chúc nhau ở những tuyến đường nhỏ hơn mong có được vị trí tốt cho lũ trẻ nhà mình được ngắm pháo hoa mừng Tết Thống nhất nước nhà. Sự lạnh lùng không phải từ những gương mặt bảo vệ. Sự lạnh lùng đến từ thái độ không chấp nhận sẻ chia của những người giàu cho dù những con phố như Nguyễn Thiện Thành, Trần Bạch Đằng... là tài sản công cộng. Sự lạnh lùng ấy đại diện tiêu biểu một cách đặc biệt nhất, nổi trội nhất cho sự phân biệt, kỳ thị, cho khoảng cách giàu nghèo trong một xã hội luôn đặt công bằng và nhân văn lên hàng đầu.

Không phải những người giàu ở khu đô thị đó từ chối chia sẻ với những đồng bào khác đến từ bên ngoài nơi mình sống. Chính thái độ cởi mở của họ đối với những thực khách từ các quận khác đang thưởng thức bữa tối ở những nhà hàng trong nội khu ấy dưới trời pháo hoa đã cho thấy không hề có khoảng cách nào giữa người với người. Nhưng, chủ đầu tư đã tự tạo ra một đặc quyền riêng theo cái cách đầy phi lý như thế. Đó là thứ đặc quyền lạm dụng trái luật. Câu hỏi đặt ra là: "Ai đã cho phép họ ngăn những con phố vốn dĩ thuộc về mọi người dân?".

Trong công cuộc xây dựng một quốc gia phồn thịnh hơn, chúng ta luôn mong mỏi Việt Nam có được những gì tốt nhất trong khả năng đủ tầm so sánh với thế giới. Chúng ta cũng muốn có các tòa nhà cao chọc trời. Chúng ta cũng muốn có những khu căn hộ sang trọng bậc nhất với tầm nhìn (view) ngắm cảnh "triệu đô" như ở Tokyo, New York, Sydney, Paris... Và, nỗ lực kiến tạo, xây dựng những khu đô thị mỹ miều chính là một trong những hành động để chứng tỏ sự vươn mình phồn thịnh như thế. Tuy nhiên, ngăn cản quyền hưởng thụ chính đáng của những người dân khác, nghèo hơn những chủ sở hữu triệu phú đô la kia, ở ngay trên những mét vuông đất thuộc tài sản công cộng lại là hành vi vô tâm đến đáng sợ.

Có những đô thị lộng lẫy còn sẵn lòng bán vé cắm trại với giá rất vừa túi tiền cho khách bên ngoài vào đất nội khu mà họ được đặc quyền khai thác để những ai không có điều kiện mua nhà ở đó cũng có thể thử trải nghiệm một lần không gian sống sang trọng mà họ mơ ước.

Vậy mà tại sao lại có thể có những chủ đầu tư sẵn sàng đặt ranh giới ngăn cản với đồng bào của mình thậm chí ở ngay cả phần đất mà mình không có quyền khai thác chỉ với mục đích duy nhất là duy trì sự sang trọng cho những chủ sở hữu giàu có? Phải chăng, họ đang muốn tạo ra những đô thị vô tâm, những đô thị mà "chỉ có chúng tôi có quyền hưởng thụ, được quyền xả láng" bất chấp ở ngoài kia, đồng bào đang thèm khát thế nào và có rất nhiều bà con nơi xa đang chắt chiu từng giọt nước không chỉ cho sinh hoạt hằng ngày mà còn để duy trì sức sống của mùa màng.

Đừng xây thêm những đô thị vô tâm nữa, hỡi những chủ đầu tư vô tâm.

Văn Đoàn

Các tin khác

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

“Việc nhẹ, lương cao”, “thế giới tự do”, “không cần lao động vẫn có cuộc sống sung túc, được bảo lãnh đi định cư tại các nước thứ ba như Mỹ, Canada, Australia”... Đó là những lời dụ dỗ khiến một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên tin theo và di cư bất hợp pháp sang Thái Lan mong được “đổi đời”.

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Trong đời sống âm nhạc, nhiều tác phẩm ra đời theo “đơn đặt hàng” hay yêu cầu, mong muốn nào đó không phải là điều xa lạ. Nhưng vượt ra khỏi mục tiêu ban đầu, nhiều tác phẩm đã ghi dấu ấn bền vững trong lòng công chúng. Đơn đặt hàng - tưởng chừng là khuôn khổ - lại giống như chiếc khung để nhạc sĩ vẽ lên những bức tranh âm nhạc sống động và nhiều điều thú vị.

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Trần Đại Thắng chưa bao giờ thực sự rời sông Đà. Dòng sông ấy vẫn lững lờ trong từng trang sách anh làm, trong mùi giấy in thoang thoảng, trong cả những đêm khuya anh ngồi viết lại chính đời mình. Từ cậu bé 6 tuổi mê mẩn ngắm những cuốn sách Nga trong một hiệu sách bên kia dòng sông Đà đến người dựng nên Đông A Books, Thắng chỉ làm một việc, giữ cho sách không trở thành một thứ thoáng qua. Cuốn "Tôi kể" dày 500 trang không phải lời kết. Chỉ là một lần nữa, anh lật giở ký ức, để xem tất cả những chi tiết nhỏ bé anh đã dành cả đời chăm chút, liệu có đủ nặng để níu lại một chút gì đó giữa dòng đời đang trôi quá vội.

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Sau gần một thập kỷ hoạt động trên không gian mạng, hệ thống phát sóng bóng đá lậu Xôi Lạc TV vừa bị Cơ quan công an triệt phá, khởi tố hàng chục đối tượng liên quan. Đằng sau những đường link xem bóng đá miễn phí tưởng chừng vô hại là cả một "hệ sinh thái" web lậu vận hành theo kiểu "đầu rắn nhiều thân", gắn chặt với quảng cáo cá cược và dòng tiền ngầm có quy mô lớn.

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Tôi quyết định làm chuyến “du lịch bụi” đến Hà Lan vào những ngày cuối năm 2025. Với tôi, đây thật sự là chuyến đi đáng nhớ, bởi Hà Lan không chỉ có kênh đào thơ mộng, cối xay gió, cánh đồng hoa Tulip rực rỡ, văn hóa xe đạp độc đáo mà còn là mảnh đất có nhiều điều để khám phá.

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025

Năm 2025, lịch sử và âm nhạc cùng lúc tìm được đường trở lại đời sống đương đại. Những bộ phim chiến tranh như "Mưa đỏ" đã lập kỷ lục doanh thu phòng vé với doanh thu trên 700 tỷ đồng; các chương trình Đại nhạc hội quy mô lớn thắp sáng không gian công cộng bằng cảm xúc tập thể, concert "Tổ quốc trong tim" thu hút 50.000 khán giả, Concert "Rạng rỡ Việt Nam" sau vài giờ mở bán đã cháy vé, cho thấy dư địa để phát triển công nghiệp văn hóa rất lớn. Vấn đề là làm thế nào để biến những khoảnh khắc bùng nổ ấy thành một chiến lược phát triển bền vững cho ngành công nghiệp văn hoá Việt Nam.

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị không ngừng leo thang, một mô hình hợp tác độc đáo đang hình thành ngay tại trung tâm châu Âu. Thủ đô London của nước Anh sắp trở thành thành phố đầu tiên trên thế giới chứng kiến xe tự lái của hai gã khổng lồ công nghệ đến từ Mỹ và Trung Quốc cùng vận hành. Sự hiện diện song hành này không đơn thuần là một cuộc đua công nghệ, mà còn mở ra một lối đi mới, nơi những đối thủ toàn cầu cùng phát triển dưới một khung pháp lý chung, mang đến hy vọng về khả năng phối hợp trong một lĩnh vực then chốt của tương lai.

Khi “an toàn” chỉ là một khái niệm

Khi “an toàn” chỉ là một khái niệm

Năm 2001, khán giả đã hồi hộp dõi theo những pha hành động và đấu trí trong bộ phim Oceans Eleven (11 tên cướp thế kỷ) về một vụ cướp casino được dàn dựng tinh vi đến mức hoàn hảo ở Los Angeles. Và cuối năm 2025, khi nước Đức đang yên bình tận hưởng kỳ nghỉ lễ Giáng sinh, một vụ cướp ngân hàng táo bạo, với những tình tiết ly kỳ như phim điện ảnh, đã khiến người ta không khỏi bàng hoàng.

Khi chim bỏ đường bay

Khi chim bỏ đường bay

Có thể gọi vụ hủy chương trình “Về đây bốn cánh chim trời” hôm 28/12 vừa qua là “vụ bể show thế kỷ” bởi nó chưa từng có tiền lệ ở Việt Nam. Hệ lụy của nó là tranh cãi kéo dài, gay gắt giữa bên bênh vực và bên công kích các nghệ sĩ đã tham gia “đình công”.

Tăng trưởng nghịch chiều và cơ hội cho nền công nghiệp văn hóa

Tăng trưởng nghịch chiều và cơ hội cho nền công nghiệp văn hóa

Năm 2025 của điện ảnh thế giới mở ra với tâm thế bất an. Hollywood, biểu tượng của nền công nghiệp điện ảnh toàn cầu tiếp tục đối mặt chu kỳ suy giảm doanh thu, sự bế tắc của dòng phim trung cấp, chi phí sản xuất leo thang và tình trạng phụ thuộc quá mức vào các thương hiệu cũ. Thị phần phòng vé phim Hollywood đang giảm dần so với 2 thập kỷ trước, nhất là ở các thị trường châu Á, nơi khán giả trẻ chuyển sang nội dung bản địa và dịch vụ trực tuyến.

Ăn chặn tiền sinh viên: Những kẻ đánh cắp niềm tin

Ăn chặn tiền sinh viên: Những kẻ đánh cắp niềm tin

Bắt nguồn từ một câu hỏi thắc mắc trên diễn đàn mạng xã hội của một vài sinh viên, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội Phạm Văn Long cùng 2 cấp dưới bị khởi tố hành vi "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ", với cáo buộc đã "ăn chặn" tiền hỗ trợ tham gia phục vụ sự kiện A80 của sinh viên. Số tiền được cho là bị xà xẻo ấy không lớn (chỉ hơn 200 triệu) nhưng thứ mất đi lại lớn hơn nhiều lần.

Khi các “triệu phú crypto” vào tầm ngắm của những kẻ bắt cóc

Khi các “triệu phú crypto” vào tầm ngắm của những kẻ bắt cóc

Trong bối cảnh Bitcoin và các tài sản kỹ thuật số khác liên tục tăng giá, những ví tiền số trở thành “kho vàng di động”, đây không đơn thuần là dạng tống tiền truyền thống nữa. Tội phạm kết hợp giữa công nghệ và thủ đoạn tàn ác truyền thống để chiếm đoạt những khối tài sản ảo. Chúng sử dụng kỹ thuật doxxing (thu thập và tiết lộ thông tin cá nhân trên mạng), khai thác mạng xã hội, truy vết on-chain, rồi chuyển sang hành vi bạo lực ngoài đời thực để bắt cóc, khống chế và ép nạn nhân mở ví, tiết lộ mật khẩu crypto hoặc buộc gia đình nạn nhân chuyển tiền.

Khi thị trường đen buôn bán cổ vật tiếp tay cho tội phạm toàn cầu

Khi thị trường đen buôn bán cổ vật tiếp tay cho tội phạm toàn cầu

Sáng sớm 19/10, bốn tên cướp cải trang thành công nhân xây dựng đã thực hiện một vụ cướp được lên kế hoạch tỉ mỉ tại Bảo tàng Louvre ở thủ đô Paris (Pháp). Chỉ trong vòng chưa đầy 10 phút, chúng đã cuỗm đi 8 món đồ từ bộ sưu tập Trang sức Hoàng gia Pháp - những món đồ nổi tiếng với ý nghĩa lịch sử và tổng giá trị ước tính lên tới 88 triệu euro. Mặc dù một vài nghi phạm đã bị bắt giữ, công tố viên Paris Laure Beccuau vẫn mô tả hoạt động này "rất có thể là hành động của tội phạm có tổ chức".

Người giữ vai trò quan trọng trong hệ thống Hoàng Hường

Người giữ vai trò quan trọng trong hệ thống Hoàng Hường

Sau khi Hoàng Hường - người được mệnh danh là "nữ hoàng" thực phẩm chức năng bị bắt, cơ quan điều tra tiếp tục bắt một mắt xích quan trọng trong "đế chế" Hoàng Hường, đó là Nguyễn Thị Tường An, người không livestream, không xuất hiện trên truyền thông nhưng được dư luận cho rằng, vai trò của Tường An cực kì quan trọng trong hệ thống của Hoàng Hường.

Từ Jack97 không biết sợ tới một câu hỏi lớn hơn

Từ Jack97 không biết sợ tới một câu hỏi lớn hơn

Trên sân khấu lớn, Jack97 bước ra hào hoa như một “công tử” miền Tây, để rồi cậu ca sĩ ấy “tông cửa mồm” ném một câu “dồn cửa tai” của khán giả: “Lào gì cũng tôn”. Lập tức, video ấy tràn lan trên mạng, kéo theo phản ứng giận dữ của rất nhiều người…

Thằng mõ mới ngụ cư cam quýt

Thằng mõ mới ngụ cư cam quýt

Đò dọc phải tránh đò ngang

Ngụ cư phải tránh dân làng cho xa

"Đò" là từ "độ" tiếng Hán - Việt chuyển qua tiếng Việt, theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ. Khi ai đó bảo: "Thành công rồi, việc này có trời độ", ta hiểu là do trời ủng hộ giúp đỡ, chứ không hẳn hiểu theo nghĩa độ/ đò là chở qua sông.

Lật tẩy mạng lưới rửa tiền toàn cầu của Prince Holding Group

Lật tẩy mạng lưới rửa tiền toàn cầu của Prince Holding Group

Trong báo cáo dài hơn 200 trang mới được công bố, Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) và Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ xác định Prince Holding Group (Prince Group) - đế chế kinh doanh trải khắp thế giới của ông trùm lừa đảo Chen Zhi, là một tổ chức tội phạm xuyên quốc gia. Không chỉ vận hành hàng loạt trại lừa đảo quy mô lớn ở Campuchia và Myanmar, Prince Group còn rửa hàng trăm triệu USD tiền bẩn qua hệ thống ngân hàng Hàn Quốc, fintech Singapore, bất động sản Dubai và quỹ đầu tư ở London (Anh).

Con chip niềm tin và chân dung doanh nhân poker khát nước

Con chip niềm tin và chân dung doanh nhân poker khát nước

Có những kẻ từng được ca ngợi là “người mở đường cho kỷ nguyên khởi nghiệp”, nhưng khi bức màn rơi xuống, người ta mới nhận ra đó không phải người mở đường mà là kẻ đào hố. Đào Minh Phú, trong nhiều năm, được nhắc đến như hình mẫu của một “doanh nhân 4.0”: năng động, sắc sảo, nói đâu trúng đó.

Sắp xếp, sáp nhập đại học Việt Nam theo hướng nào?

Sắp xếp, sáp nhập đại học Việt Nam theo hướng nào?

Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đã yêu cầu sáp nhập, giải thể các cơ sở giáo dục đại học không đạt chuẩn; nghiên cứu chuyển một số trường đại học về địa phương quản lý để đáp ứng tốt hơn yêu cầu đào tạo nhân lực của địa phương...