Những buổi tọa đàm bổ ích, hấp dẫn và thiết thực

Trại sáng tác văn học lần thứ 5 với chủ đề "Vì an ninh Tổ quốc. Vì bình yên cuộc sống" do Nhà xuất bản Công an nhân dân tổ chức tại Bãi Cháy (TP Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh). Với cá nhân tôi thì đây là lần đầu tiên được tham dự Trại với tư cách là một "trại viên" nên có nhiều bỡ ngỡ.

Trại sáng tác của Nhà xuất bản Công an nhân dân mà tôi được dự lần này đã có cách làm khác. Đầu tiên là xuất phát từ tình hình thực tế, nghĩa là đề tài về lực lượng công an nhân dân là một đề tài khó. Khó đầu tiên là việc tiếp cận với đối tượng vốn không thuận. Không thuận vì chức năng hoạt động của lực lượng công an là giữ gìn an ninh, đảm bảo trật tự xã hội; công việc thường tập trung vào "đánh án" rồi "phá án". Ở lĩnh vực này không phải lúc nào cũng có thông tin và không phải lúc nào cũng được thông tin. Do đó việc thiếu thông tin hoặc thông tin ngắn gọn rất khó cho người sáng tác. Thêm nữa, có một thực tế là đề tài này hay đúng hơn là đối với lực lượng công an thì đa phần người sáng tác khó tiếp cận, khó nắm bắt được tâm tư tình cảm cũng như thái độ.

Những buổi tọa đàm bổ ích, hấp dẫn và thiết thực -0
Những buổi tọa đàm trong thời gian dự trại.

Một tác phẩm văn học đương nhiên phải có trong nội dung nói về "con người" của vấn đề trong tác phẩm. Ví dụ như: tên tuổi, quê quán, tính tình, tính cách, thái độ và mối quan hệ xung quanh. Đối với "người đánh án" và "người vụ án" đều có. Thế mới là con người. Những người đó đều có gia cảnh, hoàn cảnh và động cơ hoạt động. Chưa kể những tác động của gia đình, bạn bè, người thân và tác động xã hội. Karl Marx đã nói: "Bản chất con người là mối tổng hòa các quan hệ xã hội". Hiểu một cách đơn giản thì một con người khi mới sinh ra đều chưa có bất kỳ một mối quan hệ nào, cũng như chưa hề có bất kỳ một vấn đề nào. Chính Bác Hồ lúc sinh thời đã nói: “Hiền dữ đâu phải là tính sẵn. Phần nhiều do giáo dục mà nên". Do vậy những cái được và cái chưa được; những mặt tốt và mặt xấu chính là "quan hệ biện chứng" mà mỗi cá nhân đều chịu tác động. Có người được tác động tốt. Có người bị tác động xấu. Có người tự đấu tranh mà vượt qua. Có người phải nhờ tới tác động xung quanh để vượt qua. Có người không vượt qua được mà dẫn tới lầm lỗi.

Dài dòng như vậy để thêm lần nữa khẳng định: Một tác phẩm văn học hấp dẫn và có chủ đề tốt là tác phẩm nêu được tính biện chứng của quan hệ xã hội; nêu được tính đấu tranh cũng như nêu được những mâu thuẫn xã hội và mâu thuẫn cá nhân.

Trở lại với đề tài viết về lực lượng công an với những "công việc thường ngày" của cán bộ chiến sĩ lực lượng này là một việc rất cần được đề cập. Có điều ở lĩnh vực này cũng xưa nay vốn không dễ có được thông tin. Thêm nữa một khi không được sự chấp thuận của cấp trên thì một cá nhân cán bộ chiến sĩ công an không khi nào "kể" cho nhà văn, tác giả nắm được đầy đủ về công việc mà họ đã và đang làm. Kể cả những cá nhân tiêu biểu, có nhiều thành tích nổi bật, được khen thưởng nhưng cũng khó có thể có được thông tin để nhà văn, tác giả xây dựng và viết thành tác phẩm văn học.

Nhưng không thể không viết, không thể không có những tác phẩm văn học xứng đáng viết về đề tài lực lượng công an nhân dân. Đã có nhiều đề nghị được "giải mật" các vụ án. Đã có nhiều đề nghị được tiếp xúc với đơn vị và cá nhân điển hình. Tất nhiên cũng không dễ dàng gì, nhất là đối với các nhà văn, tác giả ngoài lực lượng công an.

Và hình thức Trại cho tiến hành các buổi "Tọa đàm" hay chính xác hơn là những buổi giao lưu tiếp xúc giữa một số đơn vị, cá nhân điển hình trong lực lượng công an địa phương, đơn vị với các nhà văn, tác giả tham dự Trại. Cách thức này giúp các trại viên có cơ hội được lắng nghe những câu chuyện thật, những cuộc đời thật của cán bộ chiến sĩ công an để thêm một lần hiểu và hiểu đầy đủ hơn về những đơn vị và cá nhân của lực lượng.

Buổi tọa đàm đầu tiên được diễn ra ngay sau ngày khai mạc Trại. Đây là tọa đàm mở màn nên ban tổ chức đã tạo ấn tượng ngay với diễn giả là những cán bộ công an đã nhiều lần trực tiếp tham gia phá án ma túy.

Đó là câu chuyện của Thượng tá Phạm Văn Phú, Phó trưởng phòng CSĐT tội phạm ma túy Công an Quảng Ninh, hiện là Phó trưởng Công an TP Móng Cái, và Trung tá Châu Quang Hậu, Đội trưởng Đội 3 - Phòng CSĐT tội phạm ma túy Công an Quảng Ninh. Nghe các anh kể những câu chuyện trực tiếp tham gia các chuyên án ma túy, chúng tôi mới biết chuyện đánh án ma túy không chỉ diễn ra trên địa bàn một địa phương mà thực tế nó trải rộng ra nhiều địa phương bởi tính chất phức tạp và manh động của tội phạm này.

Những buổi tọa đàm bổ ích, hấp dẫn và thiết thực -0

Anh Phú đã kể câu chuyện khi tiếp cận nhà ở của đối tượng, các anh đã rất bí mật và theo dõi sát sao ấy vậy mà khi tưởng như biết chắc đối tượng đang ở nhà và đang trong nhà vệ sinh. Khi ấy anh Phú trực tiếp xông vào đạp cửa nhà vệ sinh với quyết tâm không cho đối tượng kịp chống trả. Ấy vậy mà khi cánh cửa bị đạp tung thì anh nghe tiếng phụ nữ hét toáng lên sợ hãi. Thì ra đối tượng đã "cao tay" hơn khi thay đổi điện thoại. Tiếng chuông điện thoại với số máy của đối tượng reo lên trước khi anh Phú xông vào thì lại đang trên tay của vợ đối tượng ấy, hắn đã thay đổi số máy và đã chuồn sớm. Anh Phú cười ngượng ngùng: "Khi tôi xông vào nhà vệ sinh thì cô vợ của đối tượng đang không mặc quần áo. Cô ấy hét lên sợ hãi". Chúng tôi cùng cười vui khi nghe một tình huống "khó đỡ" này. Anh Phú kể thêm: "Ngay lập tức và vì đã có phương án chuẩn bị nên chúng tôi thông báo nhanh với bộ phận đang phục ở vị trí khác mà chúng tôi đã dự kiến rằng đối tượng sẽ ở đó. Đúng như kế hoạch, đối tượng đã bị bắt. Câu chuyện ấy cho chúng tôi biết thêm một chi tiết là: Tội phạm ma túy rất lắm mưu mẹo do đó khi điều tra phải luôn có nhiều phương án kể cả phương án tưởng như không ăn nhập”.

Còn Thượng tá Nguyễn Trọng Hùng, Phó trưởng phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Quảng Ninh, lại kể câu chuyện về một lần phá vụ án "giết người cướp của". Ở vụ này, người phụ nữ bị kẻ gian đột nhập vào nhà lúc ban đêm. Người phụ nữ bị đánh vào đầu bằng viên gạch và bất tỉnh vài ngày. Hiện trường chỉ có vậy và kiểm tra thì thấy mất một chiếc điện thoại Samsung giá chừng hơn 2 triệu. Tức là người bị đánh không chết và công an đang chờ cô tỉnh lại để lấy lời khai. Còn chiếc điện thoại thì giá trị không lớn. Nhưng vấn đề là ở chỗ vào thời điểm này cũng sắp tới Tết Nguyên đán nên rất cần phải điều tra và phá án nhanh vừa giúp nhân dân trên địa bàn yên tâm ăn tết vừa đảm bảo an ninh trật tự được giữ ổn định.

Anh Hùng kể rằng, sau khi tiến hành điều tra khám nghiệm hiện trường các anh đã khoanh được vùng và phần nào xác định được đối tượng. Nhưng các anh không vội vã thực hiện các bước tiếp theo bởi các anh không muốn "làm to chuyện" để nhân dân không lo lắng. Các anh muốn chính đối tượng ra đầu thú. "Lúc đó chỉ còn gần tuần nữa là tới tết  nên trong tâm lý thì anh em phá án cũng muốn phá án cho xong bằng cách "tóm" tất cả những đối tượng nghi ngờ lại, giam giữ đấy chờ tết xong giải quyết. Tâm lý anh em ai cũng muốn thế để còn về nhà đón tết cùng gia đình". Nghĩ thế thôi nhưng nếu phá án nhanh e rằng sẽ có sai sót bởi với kinh nghiệm lâu năm nên anh Hùng suy nghĩ có thể đối tượng không phải là người mà các anh đã nghi ngờ. Nếu cứ chờ cho người phụ nữ tỉnh lại để lấy lời khai thì còn thêm thời gian. Thêm nữa người phụ nữ này cũng có những quan hệ nam nữ rộng nên đối tượng có thể phải mở rộng, chưa kể đến cậu con trai đã lớn của người phụ nữ. Cuối cùng vụ án được phá án thành công, quan trọng là không có ai bị bắt oan.

Quả thực, những buổi tọa đàm như thế đã cho chúng tôi, những nhà văn, tác giả không phải là người trong ngành hiểu thêm về đời sống, công tác và thái độ tình cảm của người chiến sĩ công an nhân dân. Họ có thể ở đơn vị này hay đơn vị khác. Có thể ở chỗ thuận lợi hay ở chỗ khó khăn. Nhưng ở đâu là làm công việc gì thì trách nhiệm và tình cảm sẽ là điều kiện quyết định việc hoàn thành nhiệm vụ.

Nguyễn Trọng Văn

Các tin khác

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Từ những dòng đánh giá tưởng như vô hại, một thị trường ngầm của "review thuê" đang âm thầm hoạt động, khi mà những lời tâng bốc được sản xuất hàng loạt và người tiêu dùng không biết tin vào đâu. Khi mỗi quyết định mua sắm đều bị những lời quảng cáo dẫn dắt bằng dữ liệu dối trá.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Thỉnh thoảng, nhìn thấy ở ngã tư đường, có những em học sinh mặc đồng phục đứng hàng ngang, tay cầm tấm bảng ghi dòng chữ như: “Đi trên đường, nhường nhịn nhau”; “Dừng đèn đỏ, tỏ văn minh”, “Chậm một giây, hơn gây tai nạn”, "An toàn là bạn, tai nạn là thù", "Đi đúng tuyến, dừng đúng vạch"... lòng thấy vui. Lại thấy vui khi ta biết vẫn còn đó những con người lặng lẽ đi qua cuộc đời này bằng cái nhìn nhẹ nhàng, an lạc.

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Ở vùng biên Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị, bình yên không bắt đầu từ những điều lớn lao hay xa vời. Nó được chắt chiu từ những bước chân lặng lẽ gõ cửa từng mái nhà, từ sự kiên nhẫn cầm tay người dân làm quen với chiếc điện thoại thông minh, và từ những công trình đang dần hiện hình giữa đời sống thường nhật. Từ những điều gần gũi ấy, một thế trận an ninh được bồi đắp từng ngày, bền bỉ và chắc chắn ngay từ cơ sở.

Tận thấy ở công trường chống ngập giữa Thủ đô

Tận thấy ở công trường chống ngập giữa Thủ đô

Từ vài tháng qua, nhiều tuyến phố ở nội đô Hà Nội đã trở thành công trường xây dựng, khi mặt đường đã được đơn vị thi công rào từng đoạn để thi công hạ ngầm những chiếc cống hộp bê tông đúc sẵn có kích thước tới vài mét thuộc dự án chống ngập úng cục bộ. Đây là công trình được người dân kỳ vọng sẽ thay đổi tình trạng hễ mưa là ngập trên nhiều tuyến phố ở Hà Nội suốt nhiều năm qua.

Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2026: Bức tranh đa sắc màu của nhạc Việt

Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2026: Bức tranh đa sắc màu của nhạc Việt

20 năm tồn tại, Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến đã vượt qua khuôn khổ của một sự kiện vinh danh thường niên để trở thành một “thiết chế mềm” của đời sống âm nhạc Việt Nam. Mùa giải năm 2026 là một lát cắt phản ánh những biến chuyển của thị trường âm nhạc đương đại. Đó là một bức tranh sôi động, nhiều màu sắc, nơi âm nhạc Việt đang đứng giữa giao điểm của nghệ thuật, công nghiệp và toàn cầu hóa.

Lan man về nghề viết

Lan man về nghề viết

Thật lạ, có những câu thơ, dù chỉ đọc thoáng qua nhưng rồi lại nhớ mãi, có thế bởi tự dưng lại nhớ đến bài tứ tuyệt Vũ Hoàng Chương tặng Vũ Bằng: “Có bằng nói láo bốn mươi năm. Vũ ấy mà sao giọng vẫn văn. Hay tại đa ngôn đa báo hại. Giường tiên trời phạt chẳng cho nằm”.

Hội họa Việt Nam vượt kỳ vọng tại sàn đấu giá quốc tế

Hội họa Việt Nam vượt kỳ vọng tại sàn đấu giá quốc tế

Tại phiên đấu giá Nghệ thuật Hiện đại và Đương đại do Sotheby's tổ chức tại Hồng Kông vừa qua, các tác phẩm của danh họa Mai Trung Thứ và Lê Phổ đã được chốt với mức giá gần 1 triệu USD. Điều đáng nói, đây đang trở thành một xu hướng kéo dài trong nhiều năm qua. Đằng sau những con số ấn tượng ấy không chỉ là câu chuyện của thị trường, mà còn là dấu hiệu cho thấy hội họa Đông Dương đã và đang được định danh trên bản đồ toàn cầu.

Đường dài của những sáng tạo mới

Đường dài của những sáng tạo mới

Trong vài năm trở lại đây, đời sống nghệ thuật Việt Nam chứng kiến một làn sóng sáng tạo đến từ các nghệ sĩ trẻ và những đơn vị nghệ thuật độc lập. Họ không chỉ dàn dựng tác phẩm, mà còn tạo ra những“ngôn ngữ biểu đạt mới”- nơi chất liệu văn hóa Việt Nam được đặt trong sự đối thoại với tinh hoa nghệ thuật hàn lâm châu Âu.

Xem thổ cẩm Việt giữa Paris

Xem thổ cẩm Việt giữa Paris

Đó là triển lãm "Thổ cẩm Việt Nam - những sợi chỉ kể chuyện" tại không gian triển lãm của thư viện Jean-Pierre Melville, thuộc một khu sầm uất của quận 13, Paris, một nơi vốn được xem là khu phố đặc trưng của châu Á, hội tụ và giao thoa của nhiều nền văn hóa của thành phố.

Giọng nói bị đánh cắp, tội ác không có dấu vân tay

Giọng nói bị đánh cắp, tội ác không có dấu vân tay

Chỉ cần vài giây âm thanh công khai trên internet, trí tuệ nhân tạo có thể tạo ra một bản sao giọng nói gần như hoàn hảo, đủ để lừa dối, đủ để trục lợi và đủ để phá hủy uy tín của một nghệ sĩ được xây dựng trong nhiều thập kỷ.

Oscar 2026 và những định nghĩa trong thời đại số

Oscar 2026 và những định nghĩa trong thời đại số

Giải thưởng điện ảnh danh giá nhất thế giới - Oscar lần thứ 98 đã diễn ra vào ngày 15/3/2026 theo giờ miền Đông nước Mỹ tại nhà hát Dolby ở Los Angeles. Danh hài Conan O'Brien trong vai trò người dẫn chương trình đã khuấy động bầu không khí của buổi lễ và khiến cuộc đua vốn được đánh giá là vô cùng gay cấn của năm nay trở nên “duyên dáng” đáng kể với những mảng miếng hài đặc trưng.

Bàn phiếm chuyện cái răng, cái tóc

Bàn phiếm chuyện cái răng, cái tóc

Trong kho tàng tục ngữ Việt Nam, câu "Cái răng, cái tóc là gốc con người" từ lâu đã được xem như một lời nhắc nhở về việc giữ gìn và chăm sóc ngoại hình của mỗi người. Tuy nhiên, khi tra cứu trên Google, không ít người giật mình khi thấy phiên bản "Cái răng, cái tóc là góc con người" lại xuất hiện nhiều hơn: khoảng 49.800 kết quả so với 16.900 kết quả của "gốc con người".

Xuất khẩu văn chương: Đường dài còn lắm gian truân

Xuất khẩu văn chương: Đường dài còn lắm gian truân

Dịch thuật được ví như cái cầu vô hình nối người đọc xa lạ với tác giả xa lạ không cùng ngôn ngữ. Nhờ dịch thuật mà nhiều tác phẩm văn chương Việt được ra ngoài biên giới đến với bạn đọc không cùng tiếng nói. Người dịch là cầu nối tác phẩm văn học nguyên gốc với người đọc, giúp người đọc cảm nhận được sự hay của cái đẹp và bản sắc của văn bản.

Phim AI có phải dấu chấm hết cho điện ảnh truyền thống?

Phim AI có phải dấu chấm hết cho điện ảnh truyền thống?

Trí tuệ nhân tạo đang buộc ngành điện ảnh phải xem lại toàn bộ cấu trúc sản xuất vốn tồn tại hơn một thế kỷ. Khi chi phí có thể được cắt giảm, quy trình được tinh gọn và rào cản gia nhập thị trường bị hạ thấp, AI mở ra một chương mới cho điện ảnh.

Các bài hát đồng dao

Các bài hát đồng dao

LTS: Nguyễn Văn Vĩnh (1882-1936) là nhà báo, nhà văn, dịch giả nổi tiếng Việt Nam đầu thế kỷ XX. Ông là người có công lớn trong việc hoàn thiện và phổ cập chữ Quốc ngữ. Trong 30 năm làm báo, Nguyễn Văn Vĩnh là chủ bút 7 tờ báo bằng cả tiếng Việt và tiếng Pháp; viết hàng nghìn bài báo thuộc nhiều lĩnh vực, nhiều thể loại, đề cập đến các vấn đề trong xã hội từ chính trị, kinh tế đến các phong tục tập quán của người dân…

Ngựa - linh vật và những bí ẩn

Ngựa - linh vật và những bí ẩn

Không phải ngẫu nhiên mà những linh vật ngựa đất nung "Mã Nghênh Phúc Hỷ" màu vàng kim thường xuất hiện trên kệ trang trọng trong các gia đình để đón năm mới. Lịch sử hàng ngàn năm gắn bó với con người đã khiến ngựa trở thành một trong những người bạn thân thiết nhất. Không chỉ đơn thuần là biểu tượng của tin vui và phúc lộc, đằng sau vẻ ngoài oai vệ ấy là cả một hành trình dài làm thay đổi lịch sử loài người và vô số câu chuyện khiến chúng ta phải bất ngờ.

Vó ngựa kỳ bí trong văn hoá rẻo cao Tây Bắc

Vó ngựa kỳ bí trong văn hoá rẻo cao Tây Bắc

Tiếng vó ngựa rộn rã trên những cung đường đèo dốc không chỉ là âm thanh của việc di chuyển, mà còn là nhịp đập văn hóa bền bỉ của đồng bào các dân tộc vùng cao Tây Bắc.

Cành đào huyền sử

Cành đào huyền sử

"Có một Thăng Long Nguyễn Huệ/ Ngựa phi trong sắc hoa đào". (Thơ Đỗ Trung Lai).

Ngày xuân đến phố Bát Đàn mua hàng Bát Sứ

Ngày xuân đến phố Bát Đàn mua hàng Bát Sứ

Ở Hà Nội, hiện nay có phố Bát Sứ, không những thế, còn có phố Bát Đàn. Theo “Từ điển đường phố Hà Nội” (NXB Hà Nội - 2010) do Nguyễn Viết Chúc chủ biên, thì khoảng trước năm 1890 người Pháp gọi hai phố này là rue des Tassee (phố Hàng Chén). Từ cách gọi này, ta biết bát còn gọi cái tô là đồ bằng sứ, bằng sành, đất nung dùng để đựng đồ ăn thức uống, tiếng đôi là bát đọi. Tục ngữ có câu: “Một bát một bình” nghĩa của nó là nói về vật dụng đựng cơm nước của người tu hành, về sau có thêm nghĩa phái sinh nhằm nói ai đó giữ một chí hướng, kiên trì làm theo sở nguyện của mình. Thế nhưng tại sao lại gọi đàn/ bát đàn?