Những buổi tọa đàm bổ ích, hấp dẫn và thiết thực

Trại sáng tác văn học lần thứ 5 với chủ đề "Vì an ninh Tổ quốc. Vì bình yên cuộc sống" do Nhà xuất bản Công an nhân dân tổ chức tại Bãi Cháy (TP Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh). Với cá nhân tôi thì đây là lần đầu tiên được tham dự Trại với tư cách là một "trại viên" nên có nhiều bỡ ngỡ.

Trại sáng tác của Nhà xuất bản Công an nhân dân mà tôi được dự lần này đã có cách làm khác. Đầu tiên là xuất phát từ tình hình thực tế, nghĩa là đề tài về lực lượng công an nhân dân là một đề tài khó. Khó đầu tiên là việc tiếp cận với đối tượng vốn không thuận. Không thuận vì chức năng hoạt động của lực lượng công an là giữ gìn an ninh, đảm bảo trật tự xã hội; công việc thường tập trung vào "đánh án" rồi "phá án". Ở lĩnh vực này không phải lúc nào cũng có thông tin và không phải lúc nào cũng được thông tin. Do đó việc thiếu thông tin hoặc thông tin ngắn gọn rất khó cho người sáng tác. Thêm nữa, có một thực tế là đề tài này hay đúng hơn là đối với lực lượng công an thì đa phần người sáng tác khó tiếp cận, khó nắm bắt được tâm tư tình cảm cũng như thái độ.

Những buổi tọa đàm bổ ích, hấp dẫn và thiết thực -0
Những buổi tọa đàm trong thời gian dự trại.

Một tác phẩm văn học đương nhiên phải có trong nội dung nói về "con người" của vấn đề trong tác phẩm. Ví dụ như: tên tuổi, quê quán, tính tình, tính cách, thái độ và mối quan hệ xung quanh. Đối với "người đánh án" và "người vụ án" đều có. Thế mới là con người. Những người đó đều có gia cảnh, hoàn cảnh và động cơ hoạt động. Chưa kể những tác động của gia đình, bạn bè, người thân và tác động xã hội. Karl Marx đã nói: "Bản chất con người là mối tổng hòa các quan hệ xã hội". Hiểu một cách đơn giản thì một con người khi mới sinh ra đều chưa có bất kỳ một mối quan hệ nào, cũng như chưa hề có bất kỳ một vấn đề nào. Chính Bác Hồ lúc sinh thời đã nói: “Hiền dữ đâu phải là tính sẵn. Phần nhiều do giáo dục mà nên". Do vậy những cái được và cái chưa được; những mặt tốt và mặt xấu chính là "quan hệ biện chứng" mà mỗi cá nhân đều chịu tác động. Có người được tác động tốt. Có người bị tác động xấu. Có người tự đấu tranh mà vượt qua. Có người phải nhờ tới tác động xung quanh để vượt qua. Có người không vượt qua được mà dẫn tới lầm lỗi.

Dài dòng như vậy để thêm lần nữa khẳng định: Một tác phẩm văn học hấp dẫn và có chủ đề tốt là tác phẩm nêu được tính biện chứng của quan hệ xã hội; nêu được tính đấu tranh cũng như nêu được những mâu thuẫn xã hội và mâu thuẫn cá nhân.

Trở lại với đề tài viết về lực lượng công an với những "công việc thường ngày" của cán bộ chiến sĩ lực lượng này là một việc rất cần được đề cập. Có điều ở lĩnh vực này cũng xưa nay vốn không dễ có được thông tin. Thêm nữa một khi không được sự chấp thuận của cấp trên thì một cá nhân cán bộ chiến sĩ công an không khi nào "kể" cho nhà văn, tác giả nắm được đầy đủ về công việc mà họ đã và đang làm. Kể cả những cá nhân tiêu biểu, có nhiều thành tích nổi bật, được khen thưởng nhưng cũng khó có thể có được thông tin để nhà văn, tác giả xây dựng và viết thành tác phẩm văn học.

Nhưng không thể không viết, không thể không có những tác phẩm văn học xứng đáng viết về đề tài lực lượng công an nhân dân. Đã có nhiều đề nghị được "giải mật" các vụ án. Đã có nhiều đề nghị được tiếp xúc với đơn vị và cá nhân điển hình. Tất nhiên cũng không dễ dàng gì, nhất là đối với các nhà văn, tác giả ngoài lực lượng công an.

Và hình thức Trại cho tiến hành các buổi "Tọa đàm" hay chính xác hơn là những buổi giao lưu tiếp xúc giữa một số đơn vị, cá nhân điển hình trong lực lượng công an địa phương, đơn vị với các nhà văn, tác giả tham dự Trại. Cách thức này giúp các trại viên có cơ hội được lắng nghe những câu chuyện thật, những cuộc đời thật của cán bộ chiến sĩ công an để thêm một lần hiểu và hiểu đầy đủ hơn về những đơn vị và cá nhân của lực lượng.

Buổi tọa đàm đầu tiên được diễn ra ngay sau ngày khai mạc Trại. Đây là tọa đàm mở màn nên ban tổ chức đã tạo ấn tượng ngay với diễn giả là những cán bộ công an đã nhiều lần trực tiếp tham gia phá án ma túy.

Đó là câu chuyện của Thượng tá Phạm Văn Phú, Phó trưởng phòng CSĐT tội phạm ma túy Công an Quảng Ninh, hiện là Phó trưởng Công an TP Móng Cái, và Trung tá Châu Quang Hậu, Đội trưởng Đội 3 - Phòng CSĐT tội phạm ma túy Công an Quảng Ninh. Nghe các anh kể những câu chuyện trực tiếp tham gia các chuyên án ma túy, chúng tôi mới biết chuyện đánh án ma túy không chỉ diễn ra trên địa bàn một địa phương mà thực tế nó trải rộng ra nhiều địa phương bởi tính chất phức tạp và manh động của tội phạm này.

Những buổi tọa đàm bổ ích, hấp dẫn và thiết thực -0

Anh Phú đã kể câu chuyện khi tiếp cận nhà ở của đối tượng, các anh đã rất bí mật và theo dõi sát sao ấy vậy mà khi tưởng như biết chắc đối tượng đang ở nhà và đang trong nhà vệ sinh. Khi ấy anh Phú trực tiếp xông vào đạp cửa nhà vệ sinh với quyết tâm không cho đối tượng kịp chống trả. Ấy vậy mà khi cánh cửa bị đạp tung thì anh nghe tiếng phụ nữ hét toáng lên sợ hãi. Thì ra đối tượng đã "cao tay" hơn khi thay đổi điện thoại. Tiếng chuông điện thoại với số máy của đối tượng reo lên trước khi anh Phú xông vào thì lại đang trên tay của vợ đối tượng ấy, hắn đã thay đổi số máy và đã chuồn sớm. Anh Phú cười ngượng ngùng: "Khi tôi xông vào nhà vệ sinh thì cô vợ của đối tượng đang không mặc quần áo. Cô ấy hét lên sợ hãi". Chúng tôi cùng cười vui khi nghe một tình huống "khó đỡ" này. Anh Phú kể thêm: "Ngay lập tức và vì đã có phương án chuẩn bị nên chúng tôi thông báo nhanh với bộ phận đang phục ở vị trí khác mà chúng tôi đã dự kiến rằng đối tượng sẽ ở đó. Đúng như kế hoạch, đối tượng đã bị bắt. Câu chuyện ấy cho chúng tôi biết thêm một chi tiết là: Tội phạm ma túy rất lắm mưu mẹo do đó khi điều tra phải luôn có nhiều phương án kể cả phương án tưởng như không ăn nhập”.

Còn Thượng tá Nguyễn Trọng Hùng, Phó trưởng phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Quảng Ninh, lại kể câu chuyện về một lần phá vụ án "giết người cướp của". Ở vụ này, người phụ nữ bị kẻ gian đột nhập vào nhà lúc ban đêm. Người phụ nữ bị đánh vào đầu bằng viên gạch và bất tỉnh vài ngày. Hiện trường chỉ có vậy và kiểm tra thì thấy mất một chiếc điện thoại Samsung giá chừng hơn 2 triệu. Tức là người bị đánh không chết và công an đang chờ cô tỉnh lại để lấy lời khai. Còn chiếc điện thoại thì giá trị không lớn. Nhưng vấn đề là ở chỗ vào thời điểm này cũng sắp tới Tết Nguyên đán nên rất cần phải điều tra và phá án nhanh vừa giúp nhân dân trên địa bàn yên tâm ăn tết vừa đảm bảo an ninh trật tự được giữ ổn định.

Anh Hùng kể rằng, sau khi tiến hành điều tra khám nghiệm hiện trường các anh đã khoanh được vùng và phần nào xác định được đối tượng. Nhưng các anh không vội vã thực hiện các bước tiếp theo bởi các anh không muốn "làm to chuyện" để nhân dân không lo lắng. Các anh muốn chính đối tượng ra đầu thú. "Lúc đó chỉ còn gần tuần nữa là tới tết  nên trong tâm lý thì anh em phá án cũng muốn phá án cho xong bằng cách "tóm" tất cả những đối tượng nghi ngờ lại, giam giữ đấy chờ tết xong giải quyết. Tâm lý anh em ai cũng muốn thế để còn về nhà đón tết cùng gia đình". Nghĩ thế thôi nhưng nếu phá án nhanh e rằng sẽ có sai sót bởi với kinh nghiệm lâu năm nên anh Hùng suy nghĩ có thể đối tượng không phải là người mà các anh đã nghi ngờ. Nếu cứ chờ cho người phụ nữ tỉnh lại để lấy lời khai thì còn thêm thời gian. Thêm nữa người phụ nữ này cũng có những quan hệ nam nữ rộng nên đối tượng có thể phải mở rộng, chưa kể đến cậu con trai đã lớn của người phụ nữ. Cuối cùng vụ án được phá án thành công, quan trọng là không có ai bị bắt oan.

Quả thực, những buổi tọa đàm như thế đã cho chúng tôi, những nhà văn, tác giả không phải là người trong ngành hiểu thêm về đời sống, công tác và thái độ tình cảm của người chiến sĩ công an nhân dân. Họ có thể ở đơn vị này hay đơn vị khác. Có thể ở chỗ thuận lợi hay ở chỗ khó khăn. Nhưng ở đâu là làm công việc gì thì trách nhiệm và tình cảm sẽ là điều kiện quyết định việc hoàn thành nhiệm vụ.

Nguyễn Trọng Văn

Các tin khác

Đã theo nghề thì hãy viết đi

Đã theo nghề thì hãy viết đi

“Trước khi viết một tập tiểu thuyết mới, anh có những chuẩn bị gì?”.
Tôi thường hỏi bạn bè trong những lúc ngồi tán phét chuyện trên trời dưới đất. Có lần, nhà văn Nguyễn Mạnh Tuấn bảo, đại khái, chẳng chuẩn bị gì cả, cứ bắt tay vào viết, trong quá trình viết, các tình tiết xảy ra thì cân nhắc, xử lý. Cũng tựa như đứa trẻ nhảy xuống hồ, dù chưa biết bơi. Thực tế của công việc lúc ấy tự khắc khiến mình phải làm gì.

Một mỏ khai thác khoáng sản khổng lồ tại Zambia. Ảnh: First Quantum Minerals

Châu Phi với bài toán thoát “bẫy tài nguyên”

Khoáng sản châu Phi đang trở thành trung tâm của một cuộc tranh giành địa chính trị chưa từng có. Trong khi các cường quốc đổ vốn vào lục địa này, liệu châu Phi có thể tận dụng thời thế để trở thành bên hưởng lợi thực sự từ chính nguồn tài nguyên của mình hay không?

Công an TP Đà Nẵng và hành trình tìm lại tên cho liệt sĩ

Công an TP Đà Nẵng và hành trình tìm lại tên cho liệt sĩ

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng với không ít gia đình, nỗi đau chưa thể nguôi ngoai khi có người thân hy sinh mà tên tuổi, hài cốt vẫn nằm lại nơi chiến trường xưa hoặc chưa được xác định danh tính. Những ngày này, Công an TP Đà Nẵng đang thực hiện một hành trình vô cùng đặc biệt: Thu nhận mẫu ADN cho thân nhân liệt sĩ trong "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ".

Về ngôi nhà của dế

Về ngôi nhà của dế

Đó là một ngôi nhà xưa thân quen cũ kỹ nằm trong ngõ Đoàn Nhữ Hài. Nhà văn Tô Hoài (1920-2014) mua ngôi nhà này (năm 1957) từ tiền giải thưởng tập “Truyện Tây Bắc”. Một thời, cánh văn trẻ chúng tôi vẫn thường rủ nhau tới ngôi nhà của Tô Hoài vì ông rất thân thiện. Giờ đây, ngôi nhà trở thành không gian lưu niệm cuộc đời và sự nghiệp văn chương Tô Hoài. Con trai ông, nhà báo Phương Vũ đặt tên Nhà lưu niệm đúng với cái tên mà mọi người vẫn gọi: Tô Hoài House (Ngôi nhà Tô Hoài).

Chương trình âm nhạc “Mây lang thang” bị cho là đã nhiều lần vi phạm bản quyền trên môi trường số

Khoảng trống bản quyền âm nhạc ở Việt Nam

Trong nhiều năm qua, thị trường âm nhạc số Việt Nam phát triển nhanh nhưng việc vi phạm sở hữu trí tuệ tràn lan. Nhiều đơn vị kiếm tiền từ hàng triệu lượt xem mà tác giả, nhạc sĩ hoặc chủ sở hữu bản ghi không hề biết tác phẩm của mình bị khai thác như thế nào.

Cùng vui với “một thứ văn rất vui”

Cùng vui với “một thứ văn rất vui”

Trong nghề cầm bút, sống bằng con chữ, lấy chữ làm phương tiện để trình bày suy nghĩ, nhân sinh quan của mình, tôi dám quả quyết, một khi viết những trang văn tạo ra tiếng cười là điều không bao giờ dễ dàng. Chính vì thế khi nhìn lại tiến trình phát triển văn học Việt Nam, kể từ năm 1930 đến nay, ta thấy số lượng tác giả viết văn cười, trào phúng, châm biếm chỉ có thể đếm trên đầu ngón tay. Rất ít ỏi.

Việt Nam làm gì để trở thành điểm đến các sự kiện văn hóa và biểu diễn thế giới?

Việt Nam làm gì để trở thành điểm đến các sự kiện văn hóa và biểu diễn thế giới?

Trong vài năm gần đây, Việt Nam bắt đầu xuất hiện trong các cuộc thảo luận quốc tế như một “điểm đến mới nổi” của công nghiệp văn hóa và kinh tế sự kiện. Từ sự bùng nổ của các concert âm nhạc, chương trình giải trí thu hút hàng triệu người theo dõi, đến việc đầu tư hàng loạt nhà hát, trung tâm triển lãm và tổ hợp sáng tạo quy mô lớn, Việt Nam đang đứng trước một cơ hội đặc biệt: trở thành trung tâm mới của các sự kiện văn hóa và biểu diễn trong khu vực.

Đến Verona thăm nhà nàng Juliet

Đến Verona thăm nhà nàng Juliet

Những người yêu văn học, điện ảnh, sân khấu thì đều biết hai nhân Romeo và Juliet trong vở bi kịch của nhà văn Anh William Shakespeare. Từ trong kịch, phim, Romeo - Juliet đã trở thành hình ảnh biểu tượng cho những cặp tình nhân trẻ đang trong giai đoạn chớm nở và mãnh liệt. Vì thế, đến thành phố Verona (nằm trong tỉnh cùng tên thuộc vùng Veneto, miền bắc nướcÝ) lần này, tôi quyết định đến thăm ngôi nhà của nàng Juliet.

Công thức chiến thắng cuộc đua phòng vé của phim Việt

Công thức chiến thắng cuộc đua phòng vé của phim Việt

Năm 2025, điện ảnh Việt có 55 phim ra rạp thì năm 2026, con số này được dự báo tăng lên khoảng 70 - 80 phim. Trong bối cảnh phim Việt ra rạp ngày càng dày đặc, cuộc cạnh tranh căng thẳng giữa các phim không chỉ bằng nội dung mà còn ở khả năng giành suất chiếu và tạo hiệu ứng truyền thông ngay từ những ngày đầu ra mắt.

Lưu giữ ký ức dân tộc qua những tác phẩm văn chương

Lưu giữ ký ức dân tộc qua những tác phẩm văn chương

Cuộc gặp gỡ mang tên "Thời tiết của ký ức" không đơn thuần là một buổi ra mắt sách. Đó là một cuộc hội ngộ đặc biệt của "ngũ vị văn chương" - 5 cá tính văn chương độc bản: Trung Trung Đỉnh, Nguyễn Trọng Tín, Phạm Ngọc Tiến, Bảo Ninh, Nguyễn Quang Lập. Nói như nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, không chỉ là trang viết, họ là "những người lưu giữ ký ức của dân tộc". Trong số 5 tác giả này, tôi ấn tượng với 3 người: Trung Trung Đỉnh, Phạm Ngọc Tiến và Nguyễn Trọng Tín.

Nghề cầm bút là lúc nào cũng viết

Nghề cầm bút là lúc nào cũng viết

Sinh thời nhà thơ Xuân Diệu có "tự giới thiệu" về địa chỉ nhà của mình ở Hà Nội như sau: "Nhà tôi 24 Cột Cờ/ Ai thương thì đến, hững hờ thì qua". Còn "trung niên thi sĩ" Bùi Giáng khi về cư ngụ ở Xóm Gà (Bình Thạnh) cũng có lúc ngẫu hứng giới thiệu với các bạn văn chương rằng: "Gặp nàng, nàng ở Già Lam/ Gặp cô, cô ở Lê Quang Định đường/ Nhà thuốc tây, gái du dương/ Bốn tám hai (482) hẻm tôi thường vô ra".Với những thông tin trên ắt người yêu thơ có thể tìm ra chỗ ở của ông một cách dễ dàng. Còn nhà văn Sơn Nam do không làm thơ nên khi ai hỏi nhà của mình thì ông chỉ đáp: "Cứ đến nhà truyền truyền thống quận Gò Vấp hỏi, thì có người dẫn vào nhà".

Cơm áo không đùa với danh hiệu nghệ sĩ

Cơm áo không đùa với danh hiệu nghệ sĩ

Với phần đông công chúng, nghệ sĩ sân khấu và điện ảnh là những người sống giữa ánh hào quang, được tôn vinh bằng tài năng và danh tiếng. Nhưng phía sau tấm màn nhung, không ít người đang đối diện với một thực tế trái ngược, thu nhập bấp bênh, lương thấp và một câu hỏi được đặt ra: liệu nghệ thuật biểu diễn có là một nghề đủ để sống?

Tấm bia đặc biệt giữa Paris

Tấm bia đặc biệt giữa Paris

Ngày 25/4/2026, Kiều bào Việt tại Pháp cùng bạn bè quốc tế yêu chuộng hòa bình đã cùng tham gia Lễ đặt bia Tưởng niệm các nạn nhân Việt Nam bị nhiễm chất độc da cam trong Công viên Choisy, thuộc quận 13 thành phố Paris.

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Từ những dòng đánh giá tưởng như vô hại, một thị trường ngầm của "review thuê" đang âm thầm hoạt động, khi mà những lời tâng bốc được sản xuất hàng loạt và người tiêu dùng không biết tin vào đâu. Khi mỗi quyết định mua sắm đều bị những lời quảng cáo dẫn dắt bằng dữ liệu dối trá.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Thỉnh thoảng, nhìn thấy ở ngã tư đường, có những em học sinh mặc đồng phục đứng hàng ngang, tay cầm tấm bảng ghi dòng chữ như: “Đi trên đường, nhường nhịn nhau”; “Dừng đèn đỏ, tỏ văn minh”, “Chậm một giây, hơn gây tai nạn”, "An toàn là bạn, tai nạn là thù", "Đi đúng tuyến, dừng đúng vạch"... lòng thấy vui. Lại thấy vui khi ta biết vẫn còn đó những con người lặng lẽ đi qua cuộc đời này bằng cái nhìn nhẹ nhàng, an lạc.

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Ở vùng biên Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị, bình yên không bắt đầu từ những điều lớn lao hay xa vời. Nó được chắt chiu từ những bước chân lặng lẽ gõ cửa từng mái nhà, từ sự kiên nhẫn cầm tay người dân làm quen với chiếc điện thoại thông minh, và từ những công trình đang dần hiện hình giữa đời sống thường nhật. Từ những điều gần gũi ấy, một thế trận an ninh được bồi đắp từng ngày, bền bỉ và chắc chắn ngay từ cơ sở.

Tận thấy ở công trường chống ngập giữa Thủ đô

Tận thấy ở công trường chống ngập giữa Thủ đô

Từ vài tháng qua, nhiều tuyến phố ở nội đô Hà Nội đã trở thành công trường xây dựng, khi mặt đường đã được đơn vị thi công rào từng đoạn để thi công hạ ngầm những chiếc cống hộp bê tông đúc sẵn có kích thước tới vài mét thuộc dự án chống ngập úng cục bộ. Đây là công trình được người dân kỳ vọng sẽ thay đổi tình trạng hễ mưa là ngập trên nhiều tuyến phố ở Hà Nội suốt nhiều năm qua.

Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2026: Bức tranh đa sắc màu của nhạc Việt

Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2026: Bức tranh đa sắc màu của nhạc Việt

20 năm tồn tại, Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến đã vượt qua khuôn khổ của một sự kiện vinh danh thường niên để trở thành một “thiết chế mềm” của đời sống âm nhạc Việt Nam. Mùa giải năm 2026 là một lát cắt phản ánh những biến chuyển của thị trường âm nhạc đương đại. Đó là một bức tranh sôi động, nhiều màu sắc, nơi âm nhạc Việt đang đứng giữa giao điểm của nghệ thuật, công nghiệp và toàn cầu hóa.