Mùa sen tháng 6...

“Mùa hoa tháng năm, cháy rực phượng đỏ. Hồ Tây ngát hương, mùa sen tháng sáu…”, những ca từ đầy hình ảnh ấy trong ca khúc “Hà Nội mười hai mùa hoa” của Giáng Son đã nói lên hết những đặc sản hoa của Hà Nội. Những ngày tháng 6 này, hồ Tây luôn ngát hương sen, một thứ hương mà không đầm sen nào ngoài hồ Tây có được.

Hồ Tây từng được gọi với nhiều tên, đa phần dựa theo truyền thuyết huyễn hoặc. Dâm Đàm (mù sương) là cái tên trực quan nhất, thấy rõ mỗi khi hồ vào dịp cuối thu. Những sớm mai mịt mờ sương khói hay canh khuya thanh vắng, mù giăng khuất lối, hạt móc đầm đìa, ngoài hồ không thấy đâu là bờ bến. Đó là khi hồn sen chìm sâu trong lòng nước, chờ mỗi mùa xuân qua.

Mùa sen tháng 6... -0

Đầu hạ, khi đỗ quyên còn chưa tàn hết, nụ sen bắt đầu nhoi lên mặt nước. Trời tờ mờ sáng, người hái đã chống sào ra đầm, lá sen cọ ràn rạt đáy thuyền nan. Những bàn tay đeo găng bẻ ngang thân sen thô ráp với nhiều gai nhỏ, rồi khéo léo đặt nơi mũi thuyền, tơ sen chưa dứt. Gần 6 giờ sáng thuyền vào chuyến đầu, “phu” hái sen vác lên bờ từng bó lớn và các xấp lá cho người gói lại. Lá sen trong lúc suy tàn vẫn đùm bọc, giữ hơi ẩm cho hoa sen cùng một vài chiếc lá non còn cuộn chặt. Người chơi sen đầu mùa chờ đợi đã lâu, nâng niu đón nhận.

Sen nhanh tàn, thường nở về đêm, cắm bình chỉ hai, ba ngày là rụng hết. Sen rụng vẫn đẹp, cánh hoa rơi quanh bình hay lững lờ trên mặt đầm, một màu hồng tím, lưu luyến với nhân gian. Nhụy vàng vẫn còn phơ phất, tỏa hương, rồi cũng bay theo làn gió. Cuối cùng chỉ đài sen còn đó, sớm sớm chiều chiều, di dưỡng sự tồn sinh.

Mùa sen tháng 6... -0
Những bàn tay thoăn thoắt quấn lạt bó sen.

Sen truyền thống hồ Tây - Bách Diệp hồng hoặc trắng vẫn được người Hà Nội ưa thích hơn so với một số sen ngoại lai như sen Quan Âm ngàn cánh, dù sen này khá bền hoa. Và, sen truyền thống khi ướp trà cũng dễ dàng hơn. Trong câu chuyện của những người kiên nhẫn cả giờ đồng hồ chờ mua vài chục bông sen về ướp trà thì không rõ do cảm nhận tinh tế đến từng sắc thái hay vì quá yêu sen Tây hồ mà họ thấy trà ướp sen nơi khác hơi hắc chứ không thơm thanh khiết như nơi này. Thực ra thì sen nơi khác thơm - hắc tùy đầm, chỉ sen quanh hồ Tây đều lưu hương tốt như vậy.

Mùa sen tháng 6... -0
Chờ đợi rất lâu để đón sen đầu mùa.

Người ướp trà chờ đợi giữa mùa, sen nở nhiều, giá cũng giảm đi đôi chút và hương càng thắm đượm. Trà phải được sàng kĩ cho hết vụn cám rồi ướp với gạo sen đã được tách ra cùng phần cánh nhỏ phía trong. Tất cả được bọc trong lá sen, bên ngoài quấn sợi rơm. Ướp buổi sáng thì đến tối lại đem sàng lần nữa, loại bỏ cánh hoa, nếu không trà sẽ bị ủng. Một cân trà được ướp với gạo tách từ mấy trăm bông sen, tạo nên thứ trà đắt đỏ.

Mùa sen tháng 6... -0
Cắm sen dâng lên ban thờ Phật tại chùa Phổ Linh.

Hiếm có thức uống nào mà người thưởng từ đậm cho đến khi nhạt, dẫu giữ vị dai dẳng như Thiết Quan Âm (còn gọi là trà 7 nước - một trong thập đại danh trà Trung Hoa). Đó như nằm trong lẽ buông bỏ của đạo Phật. Điều ta mất đi cũng là điều đọng lại. Các vị tăng sau khi thư thái cạn chén trà xung quanh khắc 260 chữ kinh Bát Nhã, dưới lòng hiện lá bồ đề, hương sen vấn vương mãi. Người xưa nhấp chén trà sen, lòng tự thấy bình an, thanh tĩnh, mặc thời gian trôi ngoài song cửa, mong được trải tấm giấy Tiết Đào (làm từ bột nghiền cánh hoa râm bụt, trộn với nước hoa phù dung), chấm nhẹ bút lông trong mực Tùng Yên (than đốt từ gỗ cây tùng) đưa vài nét thư pháp hay viết một bài kệ nhỏ.

Chục năm trước, khi mạng xã hội bắt đầu phổ biến, nam thanh nữ tú muốn chụp ảnh đẹp kỉ niệm với các mùa hoa lá, sen quanh hồ Tây dần quá tải. Nay, đã có những đầm ven đô hay xa hơn nữa là xứ sen Ninh Bình “giải cứu” cho sen hồ Tây về lại sự yên bình vốn có năm xưa.

Mùa sen tháng 6... -0
Lưu dấu tuổi thanh xuân bên hoa sen.

Quanh hồ có bao nhiêu ngôi cổ tự bốn mùa hương khói thì cũng ngần đó đầm sen rải rác. Năm nay đầm Đông cải tạo, đầm Trị mất mùa nên đẹp nhất là đầm Ao Chùa cạnh phố Đặng Thai Mai. Mấy năm gần đây sen lụi dần, người trồng cũng ko rõ tại sao. Có người lo rồi đây theo năm tháng, sen hồ Tây có biến mất cùng lúa hay như xa xưa hơn nữa là dâu tằm của công chúa Từ Hoa?

Những buổi chiều cuối tháng 6, trên thủy đình chùa Phổ Linh, chú tiểu thả những sợi nhụy vàng lên chén trà thơm dịu. Bên đầm Ao Chùa sen xanh bát ngát, ngắm vầng kim ô ngả xuống mặt hồ xa xa, thật thảnh thơi, an lạc... 

Đặng Giang

Các tin khác

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Từ những dòng đánh giá tưởng như vô hại, một thị trường ngầm của "review thuê" đang âm thầm hoạt động, khi mà những lời tâng bốc được sản xuất hàng loạt và người tiêu dùng không biết tin vào đâu. Khi mỗi quyết định mua sắm đều bị những lời quảng cáo dẫn dắt bằng dữ liệu dối trá.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Thỉnh thoảng, nhìn thấy ở ngã tư đường, có những em học sinh mặc đồng phục đứng hàng ngang, tay cầm tấm bảng ghi dòng chữ như: “Đi trên đường, nhường nhịn nhau”; “Dừng đèn đỏ, tỏ văn minh”, “Chậm một giây, hơn gây tai nạn”, "An toàn là bạn, tai nạn là thù", "Đi đúng tuyến, dừng đúng vạch"... lòng thấy vui. Lại thấy vui khi ta biết vẫn còn đó những con người lặng lẽ đi qua cuộc đời này bằng cái nhìn nhẹ nhàng, an lạc.

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Ở vùng biên Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị, bình yên không bắt đầu từ những điều lớn lao hay xa vời. Nó được chắt chiu từ những bước chân lặng lẽ gõ cửa từng mái nhà, từ sự kiên nhẫn cầm tay người dân làm quen với chiếc điện thoại thông minh, và từ những công trình đang dần hiện hình giữa đời sống thường nhật. Từ những điều gần gũi ấy, một thế trận an ninh được bồi đắp từng ngày, bền bỉ và chắc chắn ngay từ cơ sở.

Tận thấy ở công trường chống ngập giữa Thủ đô

Tận thấy ở công trường chống ngập giữa Thủ đô

Từ vài tháng qua, nhiều tuyến phố ở nội đô Hà Nội đã trở thành công trường xây dựng, khi mặt đường đã được đơn vị thi công rào từng đoạn để thi công hạ ngầm những chiếc cống hộp bê tông đúc sẵn có kích thước tới vài mét thuộc dự án chống ngập úng cục bộ. Đây là công trình được người dân kỳ vọng sẽ thay đổi tình trạng hễ mưa là ngập trên nhiều tuyến phố ở Hà Nội suốt nhiều năm qua.

Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2026: Bức tranh đa sắc màu của nhạc Việt

Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2026: Bức tranh đa sắc màu của nhạc Việt

20 năm tồn tại, Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến đã vượt qua khuôn khổ của một sự kiện vinh danh thường niên để trở thành một “thiết chế mềm” của đời sống âm nhạc Việt Nam. Mùa giải năm 2026 là một lát cắt phản ánh những biến chuyển của thị trường âm nhạc đương đại. Đó là một bức tranh sôi động, nhiều màu sắc, nơi âm nhạc Việt đang đứng giữa giao điểm của nghệ thuật, công nghiệp và toàn cầu hóa.

Lan man về nghề viết

Lan man về nghề viết

Thật lạ, có những câu thơ, dù chỉ đọc thoáng qua nhưng rồi lại nhớ mãi, có thế bởi tự dưng lại nhớ đến bài tứ tuyệt Vũ Hoàng Chương tặng Vũ Bằng: “Có bằng nói láo bốn mươi năm. Vũ ấy mà sao giọng vẫn văn. Hay tại đa ngôn đa báo hại. Giường tiên trời phạt chẳng cho nằm”.

Hội họa Việt Nam vượt kỳ vọng tại sàn đấu giá quốc tế

Hội họa Việt Nam vượt kỳ vọng tại sàn đấu giá quốc tế

Tại phiên đấu giá Nghệ thuật Hiện đại và Đương đại do Sotheby's tổ chức tại Hồng Kông vừa qua, các tác phẩm của danh họa Mai Trung Thứ và Lê Phổ đã được chốt với mức giá gần 1 triệu USD. Điều đáng nói, đây đang trở thành một xu hướng kéo dài trong nhiều năm qua. Đằng sau những con số ấn tượng ấy không chỉ là câu chuyện của thị trường, mà còn là dấu hiệu cho thấy hội họa Đông Dương đã và đang được định danh trên bản đồ toàn cầu.

Đường dài của những sáng tạo mới

Đường dài của những sáng tạo mới

Trong vài năm trở lại đây, đời sống nghệ thuật Việt Nam chứng kiến một làn sóng sáng tạo đến từ các nghệ sĩ trẻ và những đơn vị nghệ thuật độc lập. Họ không chỉ dàn dựng tác phẩm, mà còn tạo ra những“ngôn ngữ biểu đạt mới”- nơi chất liệu văn hóa Việt Nam được đặt trong sự đối thoại với tinh hoa nghệ thuật hàn lâm châu Âu.

Xem thổ cẩm Việt giữa Paris

Xem thổ cẩm Việt giữa Paris

Đó là triển lãm "Thổ cẩm Việt Nam - những sợi chỉ kể chuyện" tại không gian triển lãm của thư viện Jean-Pierre Melville, thuộc một khu sầm uất của quận 13, Paris, một nơi vốn được xem là khu phố đặc trưng của châu Á, hội tụ và giao thoa của nhiều nền văn hóa của thành phố.

Giọng nói bị đánh cắp, tội ác không có dấu vân tay

Giọng nói bị đánh cắp, tội ác không có dấu vân tay

Chỉ cần vài giây âm thanh công khai trên internet, trí tuệ nhân tạo có thể tạo ra một bản sao giọng nói gần như hoàn hảo, đủ để lừa dối, đủ để trục lợi và đủ để phá hủy uy tín của một nghệ sĩ được xây dựng trong nhiều thập kỷ.

Oscar 2026 và những định nghĩa trong thời đại số

Oscar 2026 và những định nghĩa trong thời đại số

Giải thưởng điện ảnh danh giá nhất thế giới - Oscar lần thứ 98 đã diễn ra vào ngày 15/3/2026 theo giờ miền Đông nước Mỹ tại nhà hát Dolby ở Los Angeles. Danh hài Conan O'Brien trong vai trò người dẫn chương trình đã khuấy động bầu không khí của buổi lễ và khiến cuộc đua vốn được đánh giá là vô cùng gay cấn của năm nay trở nên “duyên dáng” đáng kể với những mảng miếng hài đặc trưng.

Bàn phiếm chuyện cái răng, cái tóc

Bàn phiếm chuyện cái răng, cái tóc

Trong kho tàng tục ngữ Việt Nam, câu "Cái răng, cái tóc là gốc con người" từ lâu đã được xem như một lời nhắc nhở về việc giữ gìn và chăm sóc ngoại hình của mỗi người. Tuy nhiên, khi tra cứu trên Google, không ít người giật mình khi thấy phiên bản "Cái răng, cái tóc là góc con người" lại xuất hiện nhiều hơn: khoảng 49.800 kết quả so với 16.900 kết quả của "gốc con người".

Xuất khẩu văn chương: Đường dài còn lắm gian truân

Xuất khẩu văn chương: Đường dài còn lắm gian truân

Dịch thuật được ví như cái cầu vô hình nối người đọc xa lạ với tác giả xa lạ không cùng ngôn ngữ. Nhờ dịch thuật mà nhiều tác phẩm văn chương Việt được ra ngoài biên giới đến với bạn đọc không cùng tiếng nói. Người dịch là cầu nối tác phẩm văn học nguyên gốc với người đọc, giúp người đọc cảm nhận được sự hay của cái đẹp và bản sắc của văn bản.

Phim AI có phải dấu chấm hết cho điện ảnh truyền thống?

Phim AI có phải dấu chấm hết cho điện ảnh truyền thống?

Trí tuệ nhân tạo đang buộc ngành điện ảnh phải xem lại toàn bộ cấu trúc sản xuất vốn tồn tại hơn một thế kỷ. Khi chi phí có thể được cắt giảm, quy trình được tinh gọn và rào cản gia nhập thị trường bị hạ thấp, AI mở ra một chương mới cho điện ảnh.

Các bài hát đồng dao

Các bài hát đồng dao

LTS: Nguyễn Văn Vĩnh (1882-1936) là nhà báo, nhà văn, dịch giả nổi tiếng Việt Nam đầu thế kỷ XX. Ông là người có công lớn trong việc hoàn thiện và phổ cập chữ Quốc ngữ. Trong 30 năm làm báo, Nguyễn Văn Vĩnh là chủ bút 7 tờ báo bằng cả tiếng Việt và tiếng Pháp; viết hàng nghìn bài báo thuộc nhiều lĩnh vực, nhiều thể loại, đề cập đến các vấn đề trong xã hội từ chính trị, kinh tế đến các phong tục tập quán của người dân…

Ngựa - linh vật và những bí ẩn

Ngựa - linh vật và những bí ẩn

Không phải ngẫu nhiên mà những linh vật ngựa đất nung "Mã Nghênh Phúc Hỷ" màu vàng kim thường xuất hiện trên kệ trang trọng trong các gia đình để đón năm mới. Lịch sử hàng ngàn năm gắn bó với con người đã khiến ngựa trở thành một trong những người bạn thân thiết nhất. Không chỉ đơn thuần là biểu tượng của tin vui và phúc lộc, đằng sau vẻ ngoài oai vệ ấy là cả một hành trình dài làm thay đổi lịch sử loài người và vô số câu chuyện khiến chúng ta phải bất ngờ.

Vó ngựa kỳ bí trong văn hoá rẻo cao Tây Bắc

Vó ngựa kỳ bí trong văn hoá rẻo cao Tây Bắc

Tiếng vó ngựa rộn rã trên những cung đường đèo dốc không chỉ là âm thanh của việc di chuyển, mà còn là nhịp đập văn hóa bền bỉ của đồng bào các dân tộc vùng cao Tây Bắc.

Cành đào huyền sử

Cành đào huyền sử

"Có một Thăng Long Nguyễn Huệ/ Ngựa phi trong sắc hoa đào". (Thơ Đỗ Trung Lai).

Ngày xuân đến phố Bát Đàn mua hàng Bát Sứ

Ngày xuân đến phố Bát Đàn mua hàng Bát Sứ

Ở Hà Nội, hiện nay có phố Bát Sứ, không những thế, còn có phố Bát Đàn. Theo “Từ điển đường phố Hà Nội” (NXB Hà Nội - 2010) do Nguyễn Viết Chúc chủ biên, thì khoảng trước năm 1890 người Pháp gọi hai phố này là rue des Tassee (phố Hàng Chén). Từ cách gọi này, ta biết bát còn gọi cái tô là đồ bằng sứ, bằng sành, đất nung dùng để đựng đồ ăn thức uống, tiếng đôi là bát đọi. Tục ngữ có câu: “Một bát một bình” nghĩa của nó là nói về vật dụng đựng cơm nước của người tu hành, về sau có thêm nghĩa phái sinh nhằm nói ai đó giữ một chí hướng, kiên trì làm theo sở nguyện của mình. Thế nhưng tại sao lại gọi đàn/ bát đàn?