Một bức ảnh được chọn

"Đắng lòng đi làm kiếm thêm tiền mua bỉm sữa cho con". Đó là cái dòng trạng thái (status) mà Tuấn "Tommy", ông bạn đồng nghiệp kiêm bạn học cũ của tôi đã đăng tải trên trang cá nhân những ngày mùa Hè của 9 năm trước. Kèm theo dòng trào lộng kia là tấm ảnh tôi và ông bạn đó, giữa đêm Hà Nội, ngồi trên bàn làm việc ở cơ quan (địa chỉ cũ), tay này cầm tẩu thuốc, tay kia cầm "bông" kiểm tra.

Cả một mùa ký ức ùa về. Nhanh thật, mới ấy mà gần một nhịp đời (tôi thích cách dùng từ "một nhịp đời" cho mỗi 10 năm của nhà văn Nguyễn Việt Hà) đã trôi qua. Ngày đó, tôi còn công tác ở tòa soạn khác và mới chỉ là cộng tác viên của Báo CAND. Còn hôm nay, tôi đã cùng ông bạn ấy là đồng nghiệp cùng một tòa soạn, chung một "mái nhà".

1.jpg -0
Bức ảnh gây bão mạng những ngày qua

1. Chín năm trước, Báo CAND cũng tham gia thị trường báo chí nhộn nhịp mùa World Cup bằng một phụ san tin nhanh. Nhận lời mời của anh em, tôi tham gia viết bài, đứng mục, cả bình luận, đưa tin lẫn thảo luận. Nhân một bữa ra Hà Nội công tác, tôi ghé thăm anh em. Còn nhớ, bữa đó sau khi ghé thăm anh em biên tập, dàn trang, soát bông tờ tin nhanh, Phan Đăng và Tuấn "Tommy" còn kéo tôi ra ngay góc phố Yết Kiêu - Vũ Hữu Lợi làm mấy cốc bia, ăn bát phở gà, hàn huyên thêm một lúc.

Bây giờ, đã 2 mùa World Cup trải qua sau cái kỳ World Cup "lịch sử" của Báo CAND năm 2014 ấy rồi. Thị trường báo chí đã khác hẳn. Báo in đã gần như mất hẳn vị thế, nhất là khi dịch COVID-19 đi qua, số đông cũng thay đổi thói quen đọc và các sạp bán báo in cũng gần như đã mất hẳn. Các tờ báo lớn vốn xưa nay hồ hởi với các sự kiện bóng đá thu hút đông người quan tâm như EURO, World Cup cũng đã không còn xuất bản các tờ tin nhanh nữa. Thay vào đó chỉ còn là những chuyên trang trên báo điện tử, rực rỡ màu sắc, đa dạng cách trình bày, đa dạng lối tiếp cận và cập nhật hằng ngày, thậm chí hằng giờ. Với các chuyên trang như vậy, các tòa soạn lại gần với số đông độc giả hơn và cũng không phải tốn các chi phí in ấn cồng kềnh. Tất nhiên, anh em làm báo thể thao cũng bớt vất vả hơn rất nhiều. Thay vì phải dồn sức như một "chiến dịch" như bao năm trước, giờ chỉ cần tập trung thêm một chút, chăm chút thêm một chút mà thôi. Nhưng những người làm báo thể thao chúng tôi vẫn cảm giác như có gì đó đã mất đi vĩnh viễn không thể nào cứu chuộc lại được. Những ấn phẩm tin nhanh mỗi mùa EURO, World Cup luôn là một thứ gì đó rất bâng khuâng khi được cầm vào. Đơn giản, nó cho chúng tôi cảm giác như đang hòa vào một nhịp thở chung rất rộn ràng, rất hối hả, đầy tính bất khả tiên đoán của mỗi mùa hội túc cầu. Những ấn phẩm ấy giờ đây sẽ chỉ còn là hoài niệm xưa cũ, và cứ mờ dần, mờ dần trong ký ức những thế hệ có thể xem là đã già. Còn những thế hệ sinh ra sau năm 2010, có lẽ với họ, những ấn phẩm tin nhanh tồn tại khoảng 1 tháng trời (từ đầu tháng 6 cho tới giữa tháng 7) sẽ chỉ là một con số không tròn trĩnh. Dễ hiểu, thế hệ ấy không lớn lên với những trang khổ A3 còn nguyên mùi mực mới mà thay vào đó là điện thoại thông minh, máy tính bảng và những ngón tay lướt nhanh với những mẩu tin thậm chí chỉ được làm vội theo định dạng video không có bản quyền hình ảnh rõ ràng.

2. Tự dưng, cái ký ức ấy lại được nhắc ra ở cái năm lẻ (2023) không EURO cũng chẳng World Cup này liệu có vô duyên không nhỉ? Đúng là sẽ hơi vô duyên thật nhưng thực tế, trong kha khá "ký ức mạng" được anh "Mark xoăn" nhắc nhớ mỗi ngày, cái ký ức về mùa World Cup 2014 đáng được lựa chọn nhất khi chính ngày hôm nay, tôi bị đọc quá nhiều những dòng trạng thái mỉa mai, dè bỉu những yếu nhân của VFF, Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch và cả Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam liên quan đến một tấm ảnh họ tiễn đội tuyển quốc gia bóng đá nữ lên đường dự World Cup 2023 ở New Zealand; họ cho rằng việc các vị kia đứng trước mặt tập thể bóng đá nữ, che hết cả các em là thái độ "ăn hôi", thấy có vinh quang là ùa lên tranh phần.

Một bức ảnh được chọn -0
Còn đây là một bức ảnh khác trong cùng sự kiện lễ xuất quân Đội tuyển bóng đã nữ Việt Nam nhưng lại rất ít người chú ý

Là một người từng được mời tham dự rất nhiều các buổi họp báo xuất quân, mừng công… của nhiều đội bóng, tôi thận trọng mở lại toàn bộ nội dung video buổi lễ xuất quân diễn ra ở Hà Nội ấy. Quả thực tôi không nhầm một chút nào. Trong buổi xuất quân, trọng tâm chính luôn là các nữ tuyển thủ và ban huấn luyện. Những VĐV từng là nhà vô địch thế giới, vô địch Olympic của Việt Nam như Thúy Hiền, Hoàng Xuân Vinh cũng được tôn vinh nhưng luôn ở trong vai trò là nguồn cảm hứng cho các em chuẩn bị ra sân nay mai. Ngay phần tặng quà cho tập thể đội, những cá nhân "đang bị ném đá kia" cũng cẩn trọng rút lui ngay để nhường sân khấu cho những nhân vật chính. Chỉ khi người dẫn chương trình mời họ lên nhận quà đáp lễ của ĐTQG nữ thì họ mới cùng xuất hiện trên sân khấu và chụp chung tấm ảnh. Đó cũng chỉ là một tấm ảnh nhỏ nhoi trong vô vàn tấm ảnh khác mà ở đa số các tấm ảnh đó, ĐTQG nữ luôn là trọng tâm rõ nét nhất.

3. Một tấm ảnh không đủ kể tất cả câu chuyện nhưng lại đang được tạo thành một câu chuyện mà đáng buồn thay, có nội dung hạ thấp nhân phẩm của người khác một cách đầy ác ý. Ngay cả khi tôi gửi đường dẫn cái video trọn vẹn buổi lễ cho một số người quen của mình, dường như họ cũng không buồn xem nó đến một giây thì phải.

Họ khẳng định rằng họ đúng và các nhân vật áo quần đạo mạo kia có vấn đề; rằng thuế họ đóng ra có một phần để đầu tư cho bóng đá (cái này là giọng quen nhưng mà rất lạ nhé) không thể để cho các nhân vật như thế lên phô diễn trên sân khấu của các em trong ĐTQG nữ. Không một ai buồn quan tâm tới các em hồ hởi thế nào và tôi còn chắc rằng đa số họ không mấy ai biết được giải VĐQG bóng đá nữ thường khởi tranh tháng mấy, kết thúc tháng mấy, có bao nhiêu đội, đá ở những sân nào và đội nào đang là đương kim vô địch.

Các em cần được họ thấu hiểu bằng cách theo dõi, động viên công việc hằng ngày của các em hơn bởi chỉ có sự quan tâm ấy mới tạo ra một xu hướng truyền thông bền vững đủ để đời sống bóng đá nữ có thêm thu nhập như một nghề ổn định, vững chắc. Và tôi nhớ, những buổi Gala trao giải Quả bóng Vàng Việt Nam mà Báo Sài Gòn giải phóng thường niên tổ chức.

Sau lễ trao giải ấy, ngay cả phóng viên thể thao cũng có xu hướng đến tham dự tiệc mừng của các nam Quả bóng Vàng, bạc, đồng hơn là mời các em đoạt giải bên bóng đá nữ một bữa ăn khuya chia vui. Thế thì quyền gì mà họ có thể nhân danh các em bóng đá nữ để hả hê rủa xả những quan chức VFF, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chỉ vì một bức ảnh "được chọn"?

Một bức ảnh không nói được hết câu chuyện nhưng tiếc thay, ở vào thời đại mà các nền tảng xem video trực tuyến có thể cho phép người ta tiếp cận toàn bộ câu chuyện thì không ít người lại cố tình bỏ qua câu chuyện ấy trước khi vẽ chuyện trong cơn hồ đồ online của mình. Cái video lễ xuất quân đi World Cup của ĐTQG bóng đá nữ tính cho đến lúc tôi viết những dòng này cũng mới chỉ được có vài chục ngàn lượt xem mà thôi. Trong khi đó, một cái video ngắn ngủi, cỡ chưa tới 10 phút, của một đồng nghiệp trẻ tôi quen khá thân, nói về một cầu thủ nước ngoài chưa phải dạng siêu sao với những hình ảnh trong video đa số không có bản quyền thì lại kéo được tới gần 500.000 lượt xem chỉ sau 1 ngày đăng tải. Con số ấy biết nói nhiều điều thật khó nói. Và con số hàng chục ngàn lượt chia sẻ, lượt thích ở các bài đăng của những người "dựng chuyện" từ một tấm ảnh "được chọn" lại càng nói ra được những điều cay đắng hơn.

Đó là khi sự hả hê cộng hưởng với thói hồ đồ online, nó cho thấy dường như đang tồn tại những thứ méo mó đến đáng sợ trong xã hội hôm nay, nơi người ta luôn sẵn sàng "tay lăm lăm cục đá".

Văn Đoàn

Các tin khác

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

“Việc nhẹ, lương cao”, “thế giới tự do”, “không cần lao động vẫn có cuộc sống sung túc, được bảo lãnh đi định cư tại các nước thứ ba như Mỹ, Canada, Australia”... Đó là những lời dụ dỗ khiến một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên tin theo và di cư bất hợp pháp sang Thái Lan mong được “đổi đời”.

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Trong đời sống âm nhạc, nhiều tác phẩm ra đời theo “đơn đặt hàng” hay yêu cầu, mong muốn nào đó không phải là điều xa lạ. Nhưng vượt ra khỏi mục tiêu ban đầu, nhiều tác phẩm đã ghi dấu ấn bền vững trong lòng công chúng. Đơn đặt hàng - tưởng chừng là khuôn khổ - lại giống như chiếc khung để nhạc sĩ vẽ lên những bức tranh âm nhạc sống động và nhiều điều thú vị.

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Trần Đại Thắng chưa bao giờ thực sự rời sông Đà. Dòng sông ấy vẫn lững lờ trong từng trang sách anh làm, trong mùi giấy in thoang thoảng, trong cả những đêm khuya anh ngồi viết lại chính đời mình. Từ cậu bé 6 tuổi mê mẩn ngắm những cuốn sách Nga trong một hiệu sách bên kia dòng sông Đà đến người dựng nên Đông A Books, Thắng chỉ làm một việc, giữ cho sách không trở thành một thứ thoáng qua. Cuốn "Tôi kể" dày 500 trang không phải lời kết. Chỉ là một lần nữa, anh lật giở ký ức, để xem tất cả những chi tiết nhỏ bé anh đã dành cả đời chăm chút, liệu có đủ nặng để níu lại một chút gì đó giữa dòng đời đang trôi quá vội.

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Sau gần một thập kỷ hoạt động trên không gian mạng, hệ thống phát sóng bóng đá lậu Xôi Lạc TV vừa bị Cơ quan công an triệt phá, khởi tố hàng chục đối tượng liên quan. Đằng sau những đường link xem bóng đá miễn phí tưởng chừng vô hại là cả một "hệ sinh thái" web lậu vận hành theo kiểu "đầu rắn nhiều thân", gắn chặt với quảng cáo cá cược và dòng tiền ngầm có quy mô lớn.

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Tôi quyết định làm chuyến “du lịch bụi” đến Hà Lan vào những ngày cuối năm 2025. Với tôi, đây thật sự là chuyến đi đáng nhớ, bởi Hà Lan không chỉ có kênh đào thơ mộng, cối xay gió, cánh đồng hoa Tulip rực rỡ, văn hóa xe đạp độc đáo mà còn là mảnh đất có nhiều điều để khám phá.

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025

Năm 2025, lịch sử và âm nhạc cùng lúc tìm được đường trở lại đời sống đương đại. Những bộ phim chiến tranh như "Mưa đỏ" đã lập kỷ lục doanh thu phòng vé với doanh thu trên 700 tỷ đồng; các chương trình Đại nhạc hội quy mô lớn thắp sáng không gian công cộng bằng cảm xúc tập thể, concert "Tổ quốc trong tim" thu hút 50.000 khán giả, Concert "Rạng rỡ Việt Nam" sau vài giờ mở bán đã cháy vé, cho thấy dư địa để phát triển công nghiệp văn hóa rất lớn. Vấn đề là làm thế nào để biến những khoảnh khắc bùng nổ ấy thành một chiến lược phát triển bền vững cho ngành công nghiệp văn hoá Việt Nam.

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị không ngừng leo thang, một mô hình hợp tác độc đáo đang hình thành ngay tại trung tâm châu Âu. Thủ đô London của nước Anh sắp trở thành thành phố đầu tiên trên thế giới chứng kiến xe tự lái của hai gã khổng lồ công nghệ đến từ Mỹ và Trung Quốc cùng vận hành. Sự hiện diện song hành này không đơn thuần là một cuộc đua công nghệ, mà còn mở ra một lối đi mới, nơi những đối thủ toàn cầu cùng phát triển dưới một khung pháp lý chung, mang đến hy vọng về khả năng phối hợp trong một lĩnh vực then chốt của tương lai.

Khi “an toàn” chỉ là một khái niệm

Khi “an toàn” chỉ là một khái niệm

Năm 2001, khán giả đã hồi hộp dõi theo những pha hành động và đấu trí trong bộ phim Oceans Eleven (11 tên cướp thế kỷ) về một vụ cướp casino được dàn dựng tinh vi đến mức hoàn hảo ở Los Angeles. Và cuối năm 2025, khi nước Đức đang yên bình tận hưởng kỳ nghỉ lễ Giáng sinh, một vụ cướp ngân hàng táo bạo, với những tình tiết ly kỳ như phim điện ảnh, đã khiến người ta không khỏi bàng hoàng.

Khi chim bỏ đường bay

Khi chim bỏ đường bay

Có thể gọi vụ hủy chương trình “Về đây bốn cánh chim trời” hôm 28/12 vừa qua là “vụ bể show thế kỷ” bởi nó chưa từng có tiền lệ ở Việt Nam. Hệ lụy của nó là tranh cãi kéo dài, gay gắt giữa bên bênh vực và bên công kích các nghệ sĩ đã tham gia “đình công”.

Tăng trưởng nghịch chiều và cơ hội cho nền công nghiệp văn hóa

Tăng trưởng nghịch chiều và cơ hội cho nền công nghiệp văn hóa

Năm 2025 của điện ảnh thế giới mở ra với tâm thế bất an. Hollywood, biểu tượng của nền công nghiệp điện ảnh toàn cầu tiếp tục đối mặt chu kỳ suy giảm doanh thu, sự bế tắc của dòng phim trung cấp, chi phí sản xuất leo thang và tình trạng phụ thuộc quá mức vào các thương hiệu cũ. Thị phần phòng vé phim Hollywood đang giảm dần so với 2 thập kỷ trước, nhất là ở các thị trường châu Á, nơi khán giả trẻ chuyển sang nội dung bản địa và dịch vụ trực tuyến.

Ăn chặn tiền sinh viên: Những kẻ đánh cắp niềm tin

Ăn chặn tiền sinh viên: Những kẻ đánh cắp niềm tin

Bắt nguồn từ một câu hỏi thắc mắc trên diễn đàn mạng xã hội của một vài sinh viên, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội Phạm Văn Long cùng 2 cấp dưới bị khởi tố hành vi "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ", với cáo buộc đã "ăn chặn" tiền hỗ trợ tham gia phục vụ sự kiện A80 của sinh viên. Số tiền được cho là bị xà xẻo ấy không lớn (chỉ hơn 200 triệu) nhưng thứ mất đi lại lớn hơn nhiều lần.

Khi các “triệu phú crypto” vào tầm ngắm của những kẻ bắt cóc

Khi các “triệu phú crypto” vào tầm ngắm của những kẻ bắt cóc

Trong bối cảnh Bitcoin và các tài sản kỹ thuật số khác liên tục tăng giá, những ví tiền số trở thành “kho vàng di động”, đây không đơn thuần là dạng tống tiền truyền thống nữa. Tội phạm kết hợp giữa công nghệ và thủ đoạn tàn ác truyền thống để chiếm đoạt những khối tài sản ảo. Chúng sử dụng kỹ thuật doxxing (thu thập và tiết lộ thông tin cá nhân trên mạng), khai thác mạng xã hội, truy vết on-chain, rồi chuyển sang hành vi bạo lực ngoài đời thực để bắt cóc, khống chế và ép nạn nhân mở ví, tiết lộ mật khẩu crypto hoặc buộc gia đình nạn nhân chuyển tiền.

Khi thị trường đen buôn bán cổ vật tiếp tay cho tội phạm toàn cầu

Khi thị trường đen buôn bán cổ vật tiếp tay cho tội phạm toàn cầu

Sáng sớm 19/10, bốn tên cướp cải trang thành công nhân xây dựng đã thực hiện một vụ cướp được lên kế hoạch tỉ mỉ tại Bảo tàng Louvre ở thủ đô Paris (Pháp). Chỉ trong vòng chưa đầy 10 phút, chúng đã cuỗm đi 8 món đồ từ bộ sưu tập Trang sức Hoàng gia Pháp - những món đồ nổi tiếng với ý nghĩa lịch sử và tổng giá trị ước tính lên tới 88 triệu euro. Mặc dù một vài nghi phạm đã bị bắt giữ, công tố viên Paris Laure Beccuau vẫn mô tả hoạt động này "rất có thể là hành động của tội phạm có tổ chức".

Người giữ vai trò quan trọng trong hệ thống Hoàng Hường

Người giữ vai trò quan trọng trong hệ thống Hoàng Hường

Sau khi Hoàng Hường - người được mệnh danh là "nữ hoàng" thực phẩm chức năng bị bắt, cơ quan điều tra tiếp tục bắt một mắt xích quan trọng trong "đế chế" Hoàng Hường, đó là Nguyễn Thị Tường An, người không livestream, không xuất hiện trên truyền thông nhưng được dư luận cho rằng, vai trò của Tường An cực kì quan trọng trong hệ thống của Hoàng Hường.

Từ Jack97 không biết sợ tới một câu hỏi lớn hơn

Từ Jack97 không biết sợ tới một câu hỏi lớn hơn

Trên sân khấu lớn, Jack97 bước ra hào hoa như một “công tử” miền Tây, để rồi cậu ca sĩ ấy “tông cửa mồm” ném một câu “dồn cửa tai” của khán giả: “Lào gì cũng tôn”. Lập tức, video ấy tràn lan trên mạng, kéo theo phản ứng giận dữ của rất nhiều người…

Thằng mõ mới ngụ cư cam quýt

Thằng mõ mới ngụ cư cam quýt

Đò dọc phải tránh đò ngang

Ngụ cư phải tránh dân làng cho xa

"Đò" là từ "độ" tiếng Hán - Việt chuyển qua tiếng Việt, theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ. Khi ai đó bảo: "Thành công rồi, việc này có trời độ", ta hiểu là do trời ủng hộ giúp đỡ, chứ không hẳn hiểu theo nghĩa độ/ đò là chở qua sông.

Lật tẩy mạng lưới rửa tiền toàn cầu của Prince Holding Group

Lật tẩy mạng lưới rửa tiền toàn cầu của Prince Holding Group

Trong báo cáo dài hơn 200 trang mới được công bố, Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) và Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ xác định Prince Holding Group (Prince Group) - đế chế kinh doanh trải khắp thế giới của ông trùm lừa đảo Chen Zhi, là một tổ chức tội phạm xuyên quốc gia. Không chỉ vận hành hàng loạt trại lừa đảo quy mô lớn ở Campuchia và Myanmar, Prince Group còn rửa hàng trăm triệu USD tiền bẩn qua hệ thống ngân hàng Hàn Quốc, fintech Singapore, bất động sản Dubai và quỹ đầu tư ở London (Anh).

Con chip niềm tin và chân dung doanh nhân poker khát nước

Con chip niềm tin và chân dung doanh nhân poker khát nước

Có những kẻ từng được ca ngợi là “người mở đường cho kỷ nguyên khởi nghiệp”, nhưng khi bức màn rơi xuống, người ta mới nhận ra đó không phải người mở đường mà là kẻ đào hố. Đào Minh Phú, trong nhiều năm, được nhắc đến như hình mẫu của một “doanh nhân 4.0”: năng động, sắc sảo, nói đâu trúng đó.

Sắp xếp, sáp nhập đại học Việt Nam theo hướng nào?

Sắp xếp, sáp nhập đại học Việt Nam theo hướng nào?

Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đã yêu cầu sáp nhập, giải thể các cơ sở giáo dục đại học không đạt chuẩn; nghiên cứu chuyển một số trường đại học về địa phương quản lý để đáp ứng tốt hơn yêu cầu đào tạo nhân lực của địa phương...