Lửa cháy đến bao giờ?

Bằng việc công bố đảo ngược chính sách của mình đối với các khu định cư Do Thái mà Israel xây dựng ở Bờ Tây, nước Mỹ của đương kim Tổng thống Donald Trump đã và đang bảo đảm rằng những ước vọng hòa bình ở Trung Đông sẽ ngày càng trở nên mờ mịt, khi chính những đồng minh truyền thống cũng không thể tán đồng với họ được nữa.

Không một lời tán đồng

Dĩ nhiên, không kể đến phản ứng hoan hỉ của Israel, khi Thủ tướng Benjamin Netanyahu đăng đàn phát biểu rằng: Việc Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo, ngày 18-11, khẳng định: “Sau khi nghiên cứu kỹ tất cả các khía cạnh của cuộc tranh cãi pháp lý này, chính quyền Mỹ nhất trí rằng việc xây dựng các khu định cư dân sự của Israel ở Bờ Tây, về bản chất, không phải không phù hợp với luật pháp quốc tế” là một “sự sửa chữa sai lầm để lại từ lịch sử” và “phản ánh sự thật lịch sử là người Do Thái không phải những kẻ thực dân chiếm đóng Judea và Samaria, tên gọi trong Kinh Thánh cho Bờ Tây. Họ được gọi là người Do Thái bởi vì họ là người dân của vùng đất Judea”.

Còn lại, đến ngày 21-11, ngay cả đồng minh thân thiết nhất của nước Mỹ là nước Anh cũng phải lên tiếng (chính thức từ Bộ Ngoại giao Anh): “Lập trường của Anh đối với các khu định cư là rõ ràng. Chúng là bất hợp pháp theo quy định của luật pháp quốc tế, gây trở ngại đối với hòa bình và đe dọa khả năng đạt được giải pháp hai nhà nước".

Trước đó, ngay sau tuyên bố từ Washington, Liên đoàn Arab (AL) đã đáp trả: “Tuyên bố của Mỹ ủng hộ các khu định cư Do Thái tại Jerusalem cũng như các vùng lãnh thổ chiếm đóng tại Bờ Tây là hết sức tiêu cực”. AL, dẫn đầu là Saudi Arabia - một trong những đồng minh gần gũi và quan trọng nhất của Mỹ ở Trung Đông, còn cảnh báo: “Những thay đổi về mặt quan điểm của Mỹ có thể thúc đẩy bạo lực” và “làm suy giảm mọi triển vọng hòa bình dựa trên việc chấm dứt tình trạng chiếm đóng trong tương lai gần”.

Với những động thái hậu thuẫn Israel công khai của Washington như thế, lửa phản kháng sẽ không bao giờ tắt trong lòng cả cộng đồng Arab lẫn người dân Palestine.
Với những động thái hậu thuẫn Israel công khai của Washington như thế, lửa phản kháng sẽ không bao giờ tắt trong lòng cả cộng đồng Arab lẫn người dân Palestine.

Đó là tiếng đồng vọng mà bất cứ nhà quan sát nào cũng có thể tiên liệu, cất lên để hậu thuẫn cho những lời kết tội từ phía Palestine: Với họ, động thái ấy của Mỹ dĩ  nhiên bị xem là “đi ngược hoàn toàn với luật pháp quốc tế”, “không có giá trị, không thể chấp nhận và đáng bị lên án”, đồng thời khiến Mỹ “đánh mất uy tín và không thể đóng bất cứ vai trò nào trong tiến trình hòa bình Trung Đông”. 

Gần như được đưa ra ngay lập tức, nước Đức - trái tim của Liên minh châu Âu (EU) - nhấn mạnh: Đức và các đối tác trong EU ủng hộ một giải pháp đàm phán cho cuộc xung đột giữa Israel - Palestine và vẫn coi sự tồn tại của các khu định cư Do Thái ở Bờ Tây là vi phạm luật pháp quốc tế, làm suy yếu tiến trình hòa bình cũng như làm phức tạp các cuộc đàm phán về một giải pháp hai nhà nước.

Ở một kênh khác, Đại diện cấp cao của EU về chính sách an ninh và đối ngoại Federica Mogherini nêu rõ lập trường trên của EU là rõ ràng và nhất quán. Bà đánh giá: chính sách định cư của Israel "làm xói mòn triển vọng giải pháp hai nhà nước cũng như triển vọng cho một nền hòa bình lâu dài”. Do đó, EU kêu gọi Israel chấm dứt hoạt động định cư cũng như tuân thủ các nghĩa vụ của mình.

Cùng lúc, 10 nước thành viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc, ngày 20-11, ra thông cáo chung kêu gọi Israel dừng các hoạt động định cư tại Bờ Tây.

Nước Mỹ dường như đang bất chấp tất cả, vì lợi ích của Israel.

Tiến ba bước, liệu có lùi một bước?

Diễn biến này, thực ra, không có gì quá bất ngờ. Giới quan sát quốc tế đã cảm nhận được rằng nó sẽ phải diễn ra, đặc biệt là trong vị trí tiếp nối của một chuỗi hành động “bất cận nhân tình” đã tuần tự được thực hiện.

Đầu tiên, chính quyền Mỹ của Tổng thống Donald Trump công nhận Jerusalem - mảnh đất nghìn năm tranh chấp - là thủ đô mới của Israel và đưa Đại sứ quán của mình từ Tel Aviv về đó. Tiếp theo, họ thông báo rộng rãi về việc chuẩn bị công nhận chủ quyền của Israel tại Cao nguyên Golan hay Bán đảo Sinai - những phần lãnh thổ mà Israel chiếm đóng sau các chiến thắng quan trọng trong thế kỷ trước, khi đánh bại vòng vây của các nước cộng đồng Hồi giáo Bắc Phi - Trung Đông.

Sau nữa, Washington đưa ra một kế hoạch hòa bình mới cho “Đất Thánh” nhưng trong đó phớt lờ các điều khoản liên quan đến giải pháp “hai nhà nước” mà chỉ chú trọng vào việc kêu gọi cộng đồng Arab bình thường hóa quan hệ với Tel Aviv. Tất nhiên, động thái này cũng như tất cả các bước đi trước đó đều đã vấp phải những làn sóng phản đối kịch liệt từ cả AL lẫn dư luận quốc tế. Song, cuối cùng, cái gì phải đến vẫn cứ đến.

Và với tuyên bố mới nhất của Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo, nước Mỹ đã quay ngoắt lại 180 độ so với quan điểm của chính mình năm 1978, khi họ (có lẽ là buộc phải) cùng các thành viên thường trực Hội đồng bảo an Liên Hiệp Quốc khác đánh giá rằng các khu định cư Do Thái ở Bờ Tây là “vi phạm pháp luật quốc tế”.

Câu hỏi đặt ra lúc này là: Vì sao Nhà Trắng lại theo đuổi đến cùng một kế hoạch “thất nhân tâm” đến thế?

Không thể có câu trả lời chắc chắn nhưng dường như một phần của nó nằm ở lời công kích của cựu Phó Tổng thống Mỹ Joe Biden - người cũng là ứng viên đảng Dân chủ cho cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ cuối năm 2020: “Quyết định này không phải là vì hòa bình hay an ninh, cũng chẳng phải vì Israel. Nó thậm chí còn làm tổn hại tương lai của Israel, nhằm phục vụ những mục đích chính trị cá nhân của ngài Donald Trump”.

Các khu định cư Do Thái ở Bờ Tây vẫn bị cả thế giới xem là “vi phạm pháp luật quốc tế”.
Các khu định cư Do Thái ở Bờ Tây vẫn bị cả thế giới xem là “vi phạm pháp luật quốc tế”.

Từ khía cạnh này, không cần phải là một chuyên gia, bất cứ ai cũng có thể liên tưởng đến quyền lực ngầm ghê gớm của các nhà đại tài phiệt Mỹ gốc Do Thái, những người được truyền tụng là hoàn toàn đủ khả năng khuynh đảo kết quả cuộc bầu cử Mỹ năm tới. Để có được sự hậu thuẫn của họ, việc ông chủ Nhà Trắng từng bước áp đặt cả Palestine, cả AL và cả thế giới chấp nhận một “chuyện đã rồi” là điều không có gì bất ngờ. Chẳng phải khi đưa Đại sứ quán Mỹ về Jerusalem, mọi chuyện đã diễn ra theo cùng cung cách ấy hay sao?

Nhưng, có lẽ, bên cạnh đó, vẫn còn những dụng ý khác, được lồng ghép khéo léo trong câu chuyện mang đầy tính độc đoán này. Đó có thể là một phép thử dành cho các đồng minh truyền thống bên kia Đại Tây Dương - những người bạn cũ đang mỗi lúc một lạnh nhạt và xa rời. Nếu chấp nhận các quyết định “ngang ngược” này, xem như EU chấp nhận tuân phục Washington. Còn khi họ đã lên tiếng phản đối mạnh mẽ như hiện tại, lại có những cơ hội đàm phán được mở ra, để nước Mỹ quyết định có thỏa hiệp hay không. Mà thỏa hiệp (và nhượng bộ để đạt được thỏa hiệp) hay không, quyền chủ động cũng vẫn thuộc về nước Mỹ. Họ, cũng như bất cứ ai đàm phán trên thế mạnh, đều có thể “tiến vài bước để chỉ lùi một bước”.

Đó cũng có thể là sự tô đậm thêm những khác biệt về chính sách đối ngoại đối với chính quyền cựu Tổng thống Barack Obama của đảng Dân chủ, khi cho cử tri thấy diện mạo của một nước Mỹ ngày càng cứng rắn và đủ mạnh mẽ để luôn luôn cứng rắn. Cả thế giới cũng sẽ nhìn thấy điều đó và sẽ phải cân nhắc kỹ lưỡng hơn nếu có ý định chọn lằn ranh khác, trượt khỏi quỹ đạo trật tự thế giới đơn cực mà nước Mỹ muốn duy trì.

Jerusalem có thể sẽ lại bị nhấn chìm trong xung đột và bạo lực, như nghìn năm qua vẫn thế. Giải pháp “hai nhà nước” - niềm tin và ước vọng hòa bình của nhân dân Palestine - xem như đã lại trở nên mờ mịt. Thế giới và cả các chính khách đảng Dân chủ vẫn cứ chỉ trích gay gắt. Nhưng, trong thực tế, ưu thế đang hoàn toàn thuộc về quân đội tinh nhuệ của Israel, dưới cánh tay bảo trợ của Washington.

Thiên Phong

Các tin khác

Những con đường quanh co bên hàng rào đá

Èze - xứ sở của đá

Nói tới nước Pháp, người ta thường trầm trồ trước những kiến trúc tráng lệ luôn thách thức vượt thời gian. Nhưng ẩn sau vẻ hào nhoáng ấy, vẫn có những ngôi làng cổ giữ được nét đẹp nguyên sơ, mà nếu đặt chân đến, du khách như lạc vào một vùng ký ức xưa cũ. Èze chính là một trong những ngôi làng đó.

Dăm chuyện nhặt ở Bắc Ý

Dăm chuyện nhặt ở Bắc Ý

"Đến Ý rồi mới cảm nhận được rằng chỉ một ánh nhìn thôi cũng như đã đi qua ngàn năm lịch sử". Có người lại nói nước Ý ngày nay giống như một bức tranh thêu hai mặt tuyệt mỹ. Một mặt là những lâu đài, cung điện, nhà thờ và đền đài, lăng tẩm cổ xưa, mang hơi thở ngàn năm bên cạnh các hồ lớn, dòng sông; một mặt lại là ánh đèn điện rực rỡ của thành phố hiện đại đang không ngừng chuyển động.

Đã theo nghề thì hãy viết đi

Đã theo nghề thì hãy viết đi

“Trước khi viết một tập tiểu thuyết mới, anh có những chuẩn bị gì?”.
Tôi thường hỏi bạn bè trong những lúc ngồi tán phét chuyện trên trời dưới đất. Có lần, nhà văn Nguyễn Mạnh Tuấn bảo, đại khái, chẳng chuẩn bị gì cả, cứ bắt tay vào viết, trong quá trình viết, các tình tiết xảy ra thì cân nhắc, xử lý. Cũng tựa như đứa trẻ nhảy xuống hồ, dù chưa biết bơi. Thực tế của công việc lúc ấy tự khắc khiến mình phải làm gì.

Một mỏ khai thác khoáng sản khổng lồ tại Zambia. Ảnh: First Quantum Minerals

Châu Phi với bài toán thoát “bẫy tài nguyên”

Khoáng sản châu Phi đang trở thành trung tâm của một cuộc tranh giành địa chính trị chưa từng có. Trong khi các cường quốc đổ vốn vào lục địa này, liệu châu Phi có thể tận dụng thời thế để trở thành bên hưởng lợi thực sự từ chính nguồn tài nguyên của mình hay không?

Công an TP Đà Nẵng và hành trình tìm lại tên cho liệt sĩ

Công an TP Đà Nẵng và hành trình tìm lại tên cho liệt sĩ

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng với không ít gia đình, nỗi đau chưa thể nguôi ngoai khi có người thân hy sinh mà tên tuổi, hài cốt vẫn nằm lại nơi chiến trường xưa hoặc chưa được xác định danh tính. Những ngày này, Công an TP Đà Nẵng đang thực hiện một hành trình vô cùng đặc biệt: Thu nhận mẫu ADN cho thân nhân liệt sĩ trong "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ".

Về ngôi nhà của dế

Về ngôi nhà của dế

Đó là một ngôi nhà xưa thân quen cũ kỹ nằm trong ngõ Đoàn Nhữ Hài. Nhà văn Tô Hoài (1920-2014) mua ngôi nhà này (năm 1957) từ tiền giải thưởng tập “Truyện Tây Bắc”. Một thời, cánh văn trẻ chúng tôi vẫn thường rủ nhau tới ngôi nhà của Tô Hoài vì ông rất thân thiện. Giờ đây, ngôi nhà trở thành không gian lưu niệm cuộc đời và sự nghiệp văn chương Tô Hoài. Con trai ông, nhà báo Phương Vũ đặt tên Nhà lưu niệm đúng với cái tên mà mọi người vẫn gọi: Tô Hoài House (Ngôi nhà Tô Hoài).

Chương trình âm nhạc “Mây lang thang” bị cho là đã nhiều lần vi phạm bản quyền trên môi trường số

Khoảng trống bản quyền âm nhạc ở Việt Nam

Trong nhiều năm qua, thị trường âm nhạc số Việt Nam phát triển nhanh nhưng việc vi phạm sở hữu trí tuệ tràn lan. Nhiều đơn vị kiếm tiền từ hàng triệu lượt xem mà tác giả, nhạc sĩ hoặc chủ sở hữu bản ghi không hề biết tác phẩm của mình bị khai thác như thế nào.

Cùng vui với “một thứ văn rất vui”

Cùng vui với “một thứ văn rất vui”

Trong nghề cầm bút, sống bằng con chữ, lấy chữ làm phương tiện để trình bày suy nghĩ, nhân sinh quan của mình, tôi dám quả quyết, một khi viết những trang văn tạo ra tiếng cười là điều không bao giờ dễ dàng. Chính vì thế khi nhìn lại tiến trình phát triển văn học Việt Nam, kể từ năm 1930 đến nay, ta thấy số lượng tác giả viết văn cười, trào phúng, châm biếm chỉ có thể đếm trên đầu ngón tay. Rất ít ỏi.

Việt Nam làm gì để trở thành điểm đến các sự kiện văn hóa và biểu diễn thế giới?

Việt Nam làm gì để trở thành điểm đến các sự kiện văn hóa và biểu diễn thế giới?

Trong vài năm gần đây, Việt Nam bắt đầu xuất hiện trong các cuộc thảo luận quốc tế như một “điểm đến mới nổi” của công nghiệp văn hóa và kinh tế sự kiện. Từ sự bùng nổ của các concert âm nhạc, chương trình giải trí thu hút hàng triệu người theo dõi, đến việc đầu tư hàng loạt nhà hát, trung tâm triển lãm và tổ hợp sáng tạo quy mô lớn, Việt Nam đang đứng trước một cơ hội đặc biệt: trở thành trung tâm mới của các sự kiện văn hóa và biểu diễn trong khu vực.

Đến Verona thăm nhà nàng Juliet

Đến Verona thăm nhà nàng Juliet

Những người yêu văn học, điện ảnh, sân khấu thì đều biết hai nhân Romeo và Juliet trong vở bi kịch của nhà văn Anh William Shakespeare. Từ trong kịch, phim, Romeo - Juliet đã trở thành hình ảnh biểu tượng cho những cặp tình nhân trẻ đang trong giai đoạn chớm nở và mãnh liệt. Vì thế, đến thành phố Verona (nằm trong tỉnh cùng tên thuộc vùng Veneto, miền bắc nướcÝ) lần này, tôi quyết định đến thăm ngôi nhà của nàng Juliet.

Công thức chiến thắng cuộc đua phòng vé của phim Việt

Công thức chiến thắng cuộc đua phòng vé của phim Việt

Năm 2025, điện ảnh Việt có 55 phim ra rạp thì năm 2026, con số này được dự báo tăng lên khoảng 70 - 80 phim. Trong bối cảnh phim Việt ra rạp ngày càng dày đặc, cuộc cạnh tranh căng thẳng giữa các phim không chỉ bằng nội dung mà còn ở khả năng giành suất chiếu và tạo hiệu ứng truyền thông ngay từ những ngày đầu ra mắt.

Lưu giữ ký ức dân tộc qua những tác phẩm văn chương

Lưu giữ ký ức dân tộc qua những tác phẩm văn chương

Cuộc gặp gỡ mang tên "Thời tiết của ký ức" không đơn thuần là một buổi ra mắt sách. Đó là một cuộc hội ngộ đặc biệt của "ngũ vị văn chương" - 5 cá tính văn chương độc bản: Trung Trung Đỉnh, Nguyễn Trọng Tín, Phạm Ngọc Tiến, Bảo Ninh, Nguyễn Quang Lập. Nói như nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, không chỉ là trang viết, họ là "những người lưu giữ ký ức của dân tộc". Trong số 5 tác giả này, tôi ấn tượng với 3 người: Trung Trung Đỉnh, Phạm Ngọc Tiến và Nguyễn Trọng Tín.

Nghề cầm bút là lúc nào cũng viết

Nghề cầm bút là lúc nào cũng viết

Sinh thời nhà thơ Xuân Diệu có "tự giới thiệu" về địa chỉ nhà của mình ở Hà Nội như sau: "Nhà tôi 24 Cột Cờ/ Ai thương thì đến, hững hờ thì qua". Còn "trung niên thi sĩ" Bùi Giáng khi về cư ngụ ở Xóm Gà (Bình Thạnh) cũng có lúc ngẫu hứng giới thiệu với các bạn văn chương rằng: "Gặp nàng, nàng ở Già Lam/ Gặp cô, cô ở Lê Quang Định đường/ Nhà thuốc tây, gái du dương/ Bốn tám hai (482) hẻm tôi thường vô ra".Với những thông tin trên ắt người yêu thơ có thể tìm ra chỗ ở của ông một cách dễ dàng. Còn nhà văn Sơn Nam do không làm thơ nên khi ai hỏi nhà của mình thì ông chỉ đáp: "Cứ đến nhà truyền truyền thống quận Gò Vấp hỏi, thì có người dẫn vào nhà".

Cơm áo không đùa với danh hiệu nghệ sĩ

Cơm áo không đùa với danh hiệu nghệ sĩ

Với phần đông công chúng, nghệ sĩ sân khấu và điện ảnh là những người sống giữa ánh hào quang, được tôn vinh bằng tài năng và danh tiếng. Nhưng phía sau tấm màn nhung, không ít người đang đối diện với một thực tế trái ngược, thu nhập bấp bênh, lương thấp và một câu hỏi được đặt ra: liệu nghệ thuật biểu diễn có là một nghề đủ để sống?

Tấm bia đặc biệt giữa Paris

Tấm bia đặc biệt giữa Paris

Ngày 25/4/2026, Kiều bào Việt tại Pháp cùng bạn bè quốc tế yêu chuộng hòa bình đã cùng tham gia Lễ đặt bia Tưởng niệm các nạn nhân Việt Nam bị nhiễm chất độc da cam trong Công viên Choisy, thuộc quận 13 thành phố Paris.

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Từ những dòng đánh giá tưởng như vô hại, một thị trường ngầm của "review thuê" đang âm thầm hoạt động, khi mà những lời tâng bốc được sản xuất hàng loạt và người tiêu dùng không biết tin vào đâu. Khi mỗi quyết định mua sắm đều bị những lời quảng cáo dẫn dắt bằng dữ liệu dối trá.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Thỉnh thoảng, nhìn thấy ở ngã tư đường, có những em học sinh mặc đồng phục đứng hàng ngang, tay cầm tấm bảng ghi dòng chữ như: “Đi trên đường, nhường nhịn nhau”; “Dừng đèn đỏ, tỏ văn minh”, “Chậm một giây, hơn gây tai nạn”, "An toàn là bạn, tai nạn là thù", "Đi đúng tuyến, dừng đúng vạch"... lòng thấy vui. Lại thấy vui khi ta biết vẫn còn đó những con người lặng lẽ đi qua cuộc đời này bằng cái nhìn nhẹ nhàng, an lạc.

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Ở vùng biên Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị, bình yên không bắt đầu từ những điều lớn lao hay xa vời. Nó được chắt chiu từ những bước chân lặng lẽ gõ cửa từng mái nhà, từ sự kiên nhẫn cầm tay người dân làm quen với chiếc điện thoại thông minh, và từ những công trình đang dần hiện hình giữa đời sống thường nhật. Từ những điều gần gũi ấy, một thế trận an ninh được bồi đắp từng ngày, bền bỉ và chắc chắn ngay từ cơ sở.