Lỗi tại cái camera?

Hỡi những chiếc camera bé tí bé tẹo xuất hiện đâu đó trên các con đường, ngươi đã kể cho ta nghe biết bao nhiêu câu chuyện, đặt ta vào biết bao luồng suy nghĩ, và khiến ta phải đặt ra những câu hỏi liên tu bất tận đến chừng nào?

Ví dụ, vào khoảng 21h ngày 31/12/2020, ngươi đã ghi lại cảnh thượng cẳng chân hạ cẳng tay của một tài xế xe bán tải nhắm vào một tài xế khác trên đường Khuất Duy Tiến (Hà Nội). Ngươi đã ghi lại tất cả: sống động và đau đớn, chân thực và xót xa, từ đó tạo ra cả một làn sóng phẫn nộ trên không gian mạng. Chính từ những hình ảnh mà ngươi ghi lại, cơ quan an ninh sau khi sử dụng những nghiệp vụ an ninh đã tìm ra kẻ côn đồ đánh người không thương tiếc, rồi cao chạy xa bay khỏi hiện trường. Đánh tới độ nạn nhân bị gãy cả răng, rách cả trán, và phải vào viện cấp cứu khẩn cấp. Đánh tới độ, khi xem lại những hình ảnh này, nhiều người phải đặt ra câu hỏi: liệu giữa hai người có tư thù gì không?

Không! Câu trả lời là không! Nghe kẻ côn đồ khai báo ở cơ quan công an mới biết hoá ra, đấy là 2 người xa lạ, không quen biết, chỉ vô tình “gặp” nhau trên đường phố, trong ngày cuối cùng của năm 2020. Vậy thì hà cớ gì gã này lại sẵn sàng đánh người như thể dồn vào đó cả một biển trời bức xúc? À, chỉ vì một chuyện rất đơn giản: xe của gã trục trặc, phải dừng chờ đèn đỏ quá lâu, khiến những xe phía sau ùn tắc cả hàng dài. Thấy vậy, một tài xế xuống xe nhắc nhở gã. 

Và thế là gã thấy mình phải ra tay. Ai bảo tài xế kia dám nhắc nhở gã? Ai cho tài xế kia cái quyền nhắc nhở gã? Sự thực, cách nhắc nhở cụ thể ra sao, có biểu hiện nào hơi quá không thì chúng ta không rõ. Nhưng ngay cả khi như vậy thì việc sẵn sàng lao vào đánh người công khai, giữa sự giám sát của không ít những chiếc camera đến từ không ít những chiếc điện thoại của những người đi đường xung quanh cũng là một hành vi không thể nào chấp nhận.

Nhưng tiếc thay và buồn thay, cái việc “không thể nào chấp nhận” ấy lại không phải là cá biệt. Đúng 2 ngày sau, lại nhờ sự tố cáo của ngươi - những chiếc Camera không biết nói dối mà ta lại thêm một phen giật mình kinh hãi. Đấy là lúc 17h20 ngày 2-1, khi một tài xế xe ôm công nghệ dừng đón khách trước số nhà 238 quốc lộ 1 (TP Hồ Chí Minh). Một dừng xe đón khách bình thường như cơm ăn nước uống hằng ngày hoá ra lại là điểm khởi đầu cho một vụ tấn công đặc tính côn đồ. Chẳng là một người lái xe ôm ở khu vực đó không cho người lái xe ôm công nghệ đón khách. “Tao kêu mày đi chỗ khác” - người lái xe ôm công nghệ bị hét vào tai câu nói đó. Và sau câu nói đó, một khúc gỗ to được phi thẳng vào đầu anh. May mà lúc đó anh đội mũ bảo hiểm, không thì không biết tai họa khủng khiếp nào đã xảy ra. Tất cả đều đã được ghi lại bởi ngươi, chiếc camera hành trình của tài xế xe ôm công nghệ.

Thế đấy! Bị nhắc nhở vì dừng đèn đỏ quá lâu, người ta sẵn sàng lao xuống đánh cho “cái kẻ dám nhắc nhở” tới mức gãy răng; dừng xe đón khách hoàn toàn chính đáng nhưng lại vô tình chạm vào nồi cơm của những người lái xe ôm bình thường, nên đã bị ăn trọn một thanh củi vào đầu. Nếu không có những chiếc camera ghi lại, chúng ta liệu có thể biết đến câu chuyện này? Cư dẫn mạng liệu có một phen phẫn nộ? Xã hội liệu có rào rào lên án? Chính những chiếc camera, hoặc được lắp ở cửa nhà một ai đó, hoặc là camera hành trình của ai đó, hoặc đến từ chiếc máy điện thoại của những người đi đường nào đó – chính những chiếc camera như thế đã tố cáo hiện tượng bạo lực đường phố vô cùng xấu xí hiện nay. Và cũng bởi những chiếc camera như thế, người ta buộc phải đặt ra câu hỏi: bạo lực đường phố là chuyện của riêng hôm nay, hay thực ra là chuyện đã có từ rất lâu rồi, chẳng qua phải đến bây giờ, thông qua những chiếc camera nó mới được lột trần trắng trợn đến vậy ?

Không dễ trả lời câu hỏi này, bởi mọi câu trả lời rất có thể đều chỉ là suy diễn cảm tính. Nhưng có một điều chắc chắn: khi lao xuống đánh bể trán, gãy răng người khác, gã lái xe côn đồ ở Hà Nội biết chắc là có hàng chục, hàng trăm chiếc camera sẵn sàng ghi lại hành động của mình. Cũng như thế, khi phi thẳng một thanh gỗ to vào đầu người khác, gã xe ôm hung hãn ở TP. Hồ Chí Minh cũng thừa biết là hành vi đó hoàn toàn có thể bị ghi lại. 

Ở cái thời mà 10 người ra đường có tới 5,6 người dùng điện thoại thông minh, luôn sẵn sàng ghi lại mọi chuyện rồi sẵn sàng tung lên “phây” (facebook ấy mà) thì đây là chuyện đương nhiên, không nói ai cũng biết. Và những gã trong cuộc cũng thừa biết rằng, khi những hành ảnh này tung toé trên mạng, những bằng chứng đánh người xuất hiện ê hề trên thế giới ảo thì mình sẽ bị pháp luật xử lý đến nơi đến chốn. Biết rõ và biết hết. Thế thì tại sao vẫn bất chấp tất cả, bỏ mặc tất cả, sẵn sàng để cho bầu máu nóng và thứ xúc cảm côn đồ tiềm ẩn trong mình được thăng hoa? Tại vì cái ác tiềm ẩn là lớn quá? Tại vì đã quá quen “xả” trên “phây” - xả một cách bản năng, bầy đàn, vô trách nhiệm, nên bây giờ mang đúng thói quen ấy vào đời?

Tại sao?

Những chiếc camera chỉ biết ghi lại mọi diễn biến một cách trung thực, chứ không biết và không thể trả lời. (Giá mà ngươi nói được thì hay quá!). Nhưng ta biết nói, đồng loại của ta biết nói. Vậy thì sẽ phải nói với nhau thế nào đây? Chẳng nhẽ lại nói: Hỡi những chiếc camerra, ước gì ngươi đừng bao giờ xuất hiện?

Mà nói tới cái nỗi ước ao chẳng giống ai này, có một chuyện buộc phải nhắc lại: sau năm 2020, Hà Nội thí điểm lắp 200 chiếc camera rải rác trên các tuyến phố để “phạt nguội” thì đã có những con số thống kê đáng giật mình:  16 nghìn trường hợp vi phạm giao thông bị phạt nguội, có những tài xế vi phạm đến 28 lần, cùng một lỗi. Riêng tại cổng Bệnh viện Bạch Mai, những chiếc camera ghi lại hơn 1.200 ôtô dừng đỗ trái phép. Những con số giật mình này nói lên điều gì? Nó nói rằng, nếu không có những chiếc camera được lắp thử nghiệm, người ta sẽ không thể nào định lượng tới dãy số 16.000 - 28 lần - 1.200 đáng báo động đến như thế! Lúc đó có thể người ta vẫn sẽ nghĩ: dù chỗ này chỗ kia có những vi phạm kiểu này kiểu kia nhưng về cơ bản cuộc sống vẫn thế thôi mà!

“Vẫn thế thôi mà! Cuộc sống vẫn thế thôi mà”- con người thường tự suy nghĩ hoặc nói với nhau như thế cho đến trước khi sửng sốt nhìn thấy một con số, một kết luận, một bằng chứng lý tính không thể nào chối cãi.

Vậy thì hỡi những chiếc camera, hãy tiếp tục phát huy vai trò giám sát của ngươi đi, miễn là không vi phạm pháp luật và những chuẩn mực đạo đức mà xã hội đặt ra. Chính từ những chiếc camera, chúng ta sẽ còn thấy nhiều điều nữa, còn phải tự cật vấn mình và xã hội của mình thêm nữa. Cũng chính vì những chiếc camera mà chúng ta bắt buộc phải thận trọng hơn, phải học cách kiềm chế cảm xúc của mình tốt hơn.

Khoảng hai chục năm  trước, xã hội vận hành trong sự xa xỉ đến trống vắng của những chiếc camera đường phố. Bây giờ xã hội vận hành trong bối cảnh mà “mắt thần”, “chíp thần”, “ống kính thần” nhan nhản khắp hang cùng ngõ hẹp.

Trả lời thành thật xem, bạn thích sống trong xã hội nào hơn?

Vương Trọng Tín

Các tin khác

Di sản nặng nề của cuộc chiến Mỹ - Iran

Di sản nặng nề của cuộc chiến Mỹ - Iran

Bản ghi nhớ Islamabad giữa Mỹ và Iran đã khép lại 110 ngày xung đột khốc liệt. Tuy nhiên, ngừng bắn không đồng nghĩa với việc những hệ lụy của cuộc chiến kết thúc. Đằng sau tiếng súng là những thành phố tan hoang, hàng nghìn thương vong và những dư chấn kinh tế đang lan rộng vượt xa khu vực Trung Đông.

Những nút thắt phía sau Bản ghi nhớ Islamabad

Những nút thắt phía sau Bản ghi nhớ Islamabad

Tiếng súng đã lắng xuống, những siêu tàu chở dầu đầu tiên đã quay trở lại eo biển Hormuz và Trung Đông đang bước vào giai đoạn hậu chiến. Tuy nhiên, chương trình hạt nhân Iran, tình hình Lebanon và tương lai của eo biển Hormuz vẫn là những bài toán chưa tìm được lời giải cuối cùng, có thể quyết định thành bại của Bản ghi nhớ Islamabad trong thời gian tới.

Để không ai bị bỏ lại trong hành trình chuyển đổi xanh

Để không ai bị bỏ lại trong hành trình chuyển đổi xanh

Hội đồng nhân dân TP Hà Nội đã thông qua nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông đường bộ từ sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang sử dụng năng lượng sạch và khuyến khích sử dụng giao thông công cộng trên địa bàn thành phố. Theo đó, thành phố hỗ trợ trực tiếp bằng tiền đối với cá nhân thuộc hộ nghèo có đăng ký “nơi cư trú” hoặc “nơi ở hiện tại” trên phần mềm quản lý VNeID thuộc địa bàn TP Hà Nội do UBND cấp xã xác nhận và chịu trách nhiệm.

Vai trò Pakistan trong việc giải quyết xung đột Iran

Vai trò Pakistan trong việc giải quyết xung đột Iran

Cuộc chiến kéo dài 3 tháng đầu năm 2026 giữa một bên là liên minh Mỹ - Israel và một bên là Cộng hòa Hồi giáo Iran đã đẩy thế giới tới bờ vực cuộc khủng hoảng năng lượng toàn diện và nguy cơ bùng nổ chiến tranh tổng lực tại Trung Đông. Giữa cơn bão lửa, sự xuất hiện của Pakistan trong vai trò kiến trúc sư trưởng cho thỏa thuận hòa bình đã đem đến cho chúng ta góc nhìn mới đầy thú vị về cách mà một quốc gia có thể góp phần xoay chuyển cục diện địa chính trị quốc tế.

Sân khấu chính trị và thể thao

Sân khấu chính trị và thể thao

Ngày hội bóng đá lớn nhất thế giới World Cup 2026 đang diễn sôi động, thu hút sự quan tâm của người hâm mộ khắp thế giới. Nhưng, không chỉ là một sự kiện thể thao, giải đấu này còn trở thành sân khấu lớn mà ở đó giới thể thao và chính trị đã bắt tay giữa những mâu thuẫn và lợi ích.

Tô đậm một vị thế mới

Tô đậm một vị thế mới

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công tác tham dự Hội nghị cấp cao kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN - Nga và có các hoạt động song phương tại thành phố Kazan, Cộng hòa Tatarstan, Liên bang Nga từ ngày 16 đến 18/6/2026 theo lời mời của Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin. Đây là chuyến thăm có ý nghĩa đặc biệt, đồng thời cũng đã đạt được những kết quả tích cực, khẳng định hình ảnh Việt Nam là cầu nối tin cậy trong ASEAN, là bạn bè thủy chung, chân thành của Nga.

Bản sắc nhân văn của báo chí trong kỷ nguyên AI

Bản sắc nhân văn của báo chí trong kỷ nguyên AI

Mỗi cuộc cách mạng công nghệ đều từng khiến báo chí lo lắng về sự tồn tại của chính mình. Máy in làm thay đổi cách phổ biến tin tức. Phát thanh và truyền hình từng được dự báo sẽ khiến báo in biến mất. Internet làm rung chuyển toàn bộ mô hình vận hành truyền thống của các tòa soạn. Và, giờ đây, trí tuệ nhân tạo (AI) lại tiếp tục đặt ra câu hỏi rằng, liệu báo chí và những người làm báo có còn thật sự cần thiết khi máy móc có thể viết, tổng hợp và sản xuất nội dung với tốc độ vượt xa con người?

Niềm vui bóng đá làm lộ mặt trái xã hội Pháp

Niềm vui bóng đá làm lộ mặt trái xã hội Pháp

Tối 30/5/2026, người dân Paris vỡ òa sau chiến thắng nghẹt thở của đội bóng Paris Saint-Germain (PSG) tại đấu trường châu lục. Nhưng, thay vì một lễ ăn mừng xúc động, những thanh niên Paris lại biến nó thành một cơn ác mộng bạo lực với gạch đá và bom xăng.

El Nino “đổ thêm dầu vào lửa”

El Nino “đổ thêm dầu vào lửa”

Trong lúc thế giới vẫn chưa nguôi lo ngại trước những kỷ lục nhiệt độ liên tiếp bị phá vỡ, một cảnh báo mới từ Liên hợp quốc lại phủ thêm bóng đen lên bức tranh khí hậu toàn cầu. Hiện tượng El Nino được dự báo sắp quay trở lại với cường độ mạnh, có nguy cơ cộng hưởng với xu thế nóng lên toàn cầu để đẩy Trái đất bước vào giai đoạn thời tiết cực đoan hơn trong những năm tới.

Pháo đài Beaufort và bước ngoặt chiến lược của Israel

Pháo đài Beaufort và bước ngoặt chiến lược của Israel

Gần 3 thập kỷ sau khi rút khỏi Lebanon, quân đội Israel một lần nữa kiểm soát pháo đài Beaufort - vị trí từng là biểu tượng của cuộc chiến kéo dài giữa Tel Aviv và Hezbollah. Động thái này phản ánh sự thay đổi trong tư duy an ninh của Israel, đồng thời kéo theo những hệ lụy khôn lường với người Lebanon và an ninh khu vực.

Trung Đông chuyển động khi ảo ảnh Mỹ tan biến

Trung Đông chuyển động khi ảo ảnh Mỹ tan biến

Trong một thời gian ngắn, những cuộc tấn công nhằm vào các đô thị, trung tâm lọc hóa dầu lớn và cả các căn cứ quân sự của Mỹ trong khu vực Trung Đông đã làm thế giới phải có cái nhìn khác hoàn toàn về vấn đề an ninh khu vực. Sự bất lực của chiếc ô an ninh Mỹ buộc các quốc gia Vùng Vịnh phải tự định đoạt vận mệnh bằng tư duy tự cường và đa phương hóa.

Xung đột Trung Đông: Loanh quanh trong bế tắc

Xung đột Trung Đông: Loanh quanh trong bế tắc

Ngày 4/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẵn sàng gặp Đại giáo chủ Iran Mojtaba Khamenei, nếu hai bên đạt được thỏa thuận hòa bình. Tuy nhiên, trên thực tế, đàm phán song phương Mỹ - Iran vẫn đang chìm trong bế tắc. Bên cạnh đó, kết quả của nó cũng sẽ còn phụ thuộc rất nhiều vào diễn biến của các cuộc thương thảo Israel - Hamas cũng như Israel - Lebanon.

Dấu ấn nước Việt Nam trong kỷ nguyên mới

Dấu ấn nước Việt Nam trong kỷ nguyên mới

Những ngày cuối tháng 5/2026, diễn ra liên tiếp nhiều sự kiện ngoại giao giữa Việt Nam và Thái Lan, Singapore, Philippines cũng như Đối thoại Shangri-La lần thứ 23, một diễn đàn an ninh hàng đầu khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Theo thông lệ, mỗi năm Đối thoại Shangri-La sẽ mời diễn giả là nguyên thủ một quốc gia có uy tín phát biểu dẫn đề. Năm 2026, vinh dự này thuộc về người đứng đầu Đảng, Nhà nước Việt Nam là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Với chủ đề: “Chủ động kiến tạo hòa bình - ổn định - phát triển trong một thế giới nhiều biến động”, bài phát biểu dẫn đề này giành được sự quan tâm, đồng tình và hoan nghênh của lãnh đạo các nước cũng như dư luận quốc tế...

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?

Kỳ 1: Lai lịch một kế hoạch ngầm

Kỳ 1: Lai lịch một kế hoạch ngầm

Trong suốt 10 năm (1960 - 1970), CIA và Cơ quan Tình báo Quân đội Việt Nam Cộng hòa đã huấn luyện và tung ra miền Bắc hàng trăm gián điệp biệt kích cùng cả trăm tấn vũ khí, lương thực. Đây được coi là cuộc chiến ngầm quy mô lớn nhất sau Chiến tranh thế giới thứ 2. Tuy nhiên, quân và dân miền Bắc, với nòng cốt là lực lượng An ninh nhân dân phối hợp với lực lượng Quân đội đã tiêu diệt, bắt sống hầu hết số gián điệp biệt kích này, không những thế còn sử dụng “trò chơi nghiệp vụ” khi dùng điện đài của địch, do chính các gián điệp biệt kích bị bắt thực hiện để cung cấp tin giả cho chỉ huy ở Sài Gòn theo ý đồ của ta.

Phán quyết bị đảo ngược: Khi công lý Mỹ khoác áo thương vụ

Phán quyết bị đảo ngược: Khi công lý Mỹ khoác áo thương vụ

Một trong những vụ truy tố tội phạm kinh tế quốc tế lớn nhất lịch sử vừa khép lại không phải bằng một phán quyết của bồi thẩm đoàn, mà bằng một bức thư ngắn gọn từ các công tố viên liên bang tại Brooklyn khi Bộ Tư pháp Mỹ chính thức rút toàn bộ cáo buộc hình sự đối với tỷ phú Ấn Độ Gautam Adani.

Nguy cơ các trung tâm dữ liệu trở thành tử huyệt

Nguy cơ các trung tâm dữ liệu trở thành tử huyệt

Cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo (AI) và tiến trình số hóa toàn cầu đang tạo ra một thực thể quyền lực mới: những trung tâm dữ liệu. Không còn thuần túy là hạ tầng kỹ thuật thương mại, các "kho báu số" này đã trở thành điểm trọng yếu và nhạy cảm bậc nhất trên bản đồ địa chính trị.

Công chính sở hữu trí tuệ vì danh dự quốc gia

Công chính sở hữu trí tuệ vì danh dự quốc gia

LTS: Sau 22 năm Việt Nam tham gia Công ước Berne, lần đầu tiên Việt Nam có một vụ khởi tố đình đám liên quan đến vi phạm bản quyền âm nhạc. Nhưng vi phạm sở hữu trí tuệ (SHTT) trong âm nhạc chỉ đơn thuần loanh quanh ở chỗ chiếm dụng các quyền cơ bản của cá nhân, tổ chức khác. Vi phạm SHTT cũng không chỉ tồn tại trong lĩnh vực nghệ thuật đơn thuần. Nó đang là một trì trệ cũ cần phải được xóa bỏ vì sự phát triển và hơn hết, vì danh dự quốc gia…

Kinh tế thế giới định hình một cuộc khủng hoảng mới

Kinh tế thế giới định hình một cuộc khủng hoảng mới

Nối tiếp Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB), ngày 20/5 vừa qua, đến lượt Liên hợp quốc chính thức hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2026 xuống còn 2,5%. Trong bối cảnh tình hình địa chính trị và địa kinh tế vẫn đang tiếp tục diễn biến phức tạp, những kịch bản tồi tệ nhất dường như vẫn còn chưa thể đo lường hết.

Quan hệ song phương Mỹ - Trung: Phá lớp băng cũ để kiến tạo cục diện mới

Quan hệ song phương Mỹ - Trung: Phá lớp băng cũ để kiến tạo cục diện mới

Trên thực tế, chuyến công du cấp cao của Tổng thống Mỹ Donald Trump tới Trung Quốc trong 2 ngày 14 và 15/5 chưa đạt được bất cứ bước đột phá nào về những vấn đề gai góc nhất còn tồn tại giữa hai cường quốc kinh tế hàng đầu thế giới, như thuế quan, sở hữu trí tuệ, công nghệ hay xung đột Trung Đông. Song, những diễn biến tiếp nối đang dần củng cố nhận định chung của giới quan sát quốc tế: Ít nhất, cuộc tiếp xúc này đã mang tới những xung lực mang tính chất "phá băng", để từ đó dần tái định hình một cục diện mới.