Lỗi tại cái camera?

Hỡi những chiếc camera bé tí bé tẹo xuất hiện đâu đó trên các con đường, ngươi đã kể cho ta nghe biết bao nhiêu câu chuyện, đặt ta vào biết bao luồng suy nghĩ, và khiến ta phải đặt ra những câu hỏi liên tu bất tận đến chừng nào?

Ví dụ, vào khoảng 21h ngày 31/12/2020, ngươi đã ghi lại cảnh thượng cẳng chân hạ cẳng tay của một tài xế xe bán tải nhắm vào một tài xế khác trên đường Khuất Duy Tiến (Hà Nội). Ngươi đã ghi lại tất cả: sống động và đau đớn, chân thực và xót xa, từ đó tạo ra cả một làn sóng phẫn nộ trên không gian mạng. Chính từ những hình ảnh mà ngươi ghi lại, cơ quan an ninh sau khi sử dụng những nghiệp vụ an ninh đã tìm ra kẻ côn đồ đánh người không thương tiếc, rồi cao chạy xa bay khỏi hiện trường. Đánh tới độ nạn nhân bị gãy cả răng, rách cả trán, và phải vào viện cấp cứu khẩn cấp. Đánh tới độ, khi xem lại những hình ảnh này, nhiều người phải đặt ra câu hỏi: liệu giữa hai người có tư thù gì không?

Không! Câu trả lời là không! Nghe kẻ côn đồ khai báo ở cơ quan công an mới biết hoá ra, đấy là 2 người xa lạ, không quen biết, chỉ vô tình “gặp” nhau trên đường phố, trong ngày cuối cùng của năm 2020. Vậy thì hà cớ gì gã này lại sẵn sàng đánh người như thể dồn vào đó cả một biển trời bức xúc? À, chỉ vì một chuyện rất đơn giản: xe của gã trục trặc, phải dừng chờ đèn đỏ quá lâu, khiến những xe phía sau ùn tắc cả hàng dài. Thấy vậy, một tài xế xuống xe nhắc nhở gã. 

Và thế là gã thấy mình phải ra tay. Ai bảo tài xế kia dám nhắc nhở gã? Ai cho tài xế kia cái quyền nhắc nhở gã? Sự thực, cách nhắc nhở cụ thể ra sao, có biểu hiện nào hơi quá không thì chúng ta không rõ. Nhưng ngay cả khi như vậy thì việc sẵn sàng lao vào đánh người công khai, giữa sự giám sát của không ít những chiếc camera đến từ không ít những chiếc điện thoại của những người đi đường xung quanh cũng là một hành vi không thể nào chấp nhận.

Nhưng tiếc thay và buồn thay, cái việc “không thể nào chấp nhận” ấy lại không phải là cá biệt. Đúng 2 ngày sau, lại nhờ sự tố cáo của ngươi - những chiếc Camera không biết nói dối mà ta lại thêm một phen giật mình kinh hãi. Đấy là lúc 17h20 ngày 2-1, khi một tài xế xe ôm công nghệ dừng đón khách trước số nhà 238 quốc lộ 1 (TP Hồ Chí Minh). Một dừng xe đón khách bình thường như cơm ăn nước uống hằng ngày hoá ra lại là điểm khởi đầu cho một vụ tấn công đặc tính côn đồ. Chẳng là một người lái xe ôm ở khu vực đó không cho người lái xe ôm công nghệ đón khách. “Tao kêu mày đi chỗ khác” - người lái xe ôm công nghệ bị hét vào tai câu nói đó. Và sau câu nói đó, một khúc gỗ to được phi thẳng vào đầu anh. May mà lúc đó anh đội mũ bảo hiểm, không thì không biết tai họa khủng khiếp nào đã xảy ra. Tất cả đều đã được ghi lại bởi ngươi, chiếc camera hành trình của tài xế xe ôm công nghệ.

Thế đấy! Bị nhắc nhở vì dừng đèn đỏ quá lâu, người ta sẵn sàng lao xuống đánh cho “cái kẻ dám nhắc nhở” tới mức gãy răng; dừng xe đón khách hoàn toàn chính đáng nhưng lại vô tình chạm vào nồi cơm của những người lái xe ôm bình thường, nên đã bị ăn trọn một thanh củi vào đầu. Nếu không có những chiếc camera ghi lại, chúng ta liệu có thể biết đến câu chuyện này? Cư dẫn mạng liệu có một phen phẫn nộ? Xã hội liệu có rào rào lên án? Chính những chiếc camera, hoặc được lắp ở cửa nhà một ai đó, hoặc là camera hành trình của ai đó, hoặc đến từ chiếc máy điện thoại của những người đi đường nào đó – chính những chiếc camera như thế đã tố cáo hiện tượng bạo lực đường phố vô cùng xấu xí hiện nay. Và cũng bởi những chiếc camera như thế, người ta buộc phải đặt ra câu hỏi: bạo lực đường phố là chuyện của riêng hôm nay, hay thực ra là chuyện đã có từ rất lâu rồi, chẳng qua phải đến bây giờ, thông qua những chiếc camera nó mới được lột trần trắng trợn đến vậy ?

Không dễ trả lời câu hỏi này, bởi mọi câu trả lời rất có thể đều chỉ là suy diễn cảm tính. Nhưng có một điều chắc chắn: khi lao xuống đánh bể trán, gãy răng người khác, gã lái xe côn đồ ở Hà Nội biết chắc là có hàng chục, hàng trăm chiếc camera sẵn sàng ghi lại hành động của mình. Cũng như thế, khi phi thẳng một thanh gỗ to vào đầu người khác, gã xe ôm hung hãn ở TP. Hồ Chí Minh cũng thừa biết là hành vi đó hoàn toàn có thể bị ghi lại. 

Ở cái thời mà 10 người ra đường có tới 5,6 người dùng điện thoại thông minh, luôn sẵn sàng ghi lại mọi chuyện rồi sẵn sàng tung lên “phây” (facebook ấy mà) thì đây là chuyện đương nhiên, không nói ai cũng biết. Và những gã trong cuộc cũng thừa biết rằng, khi những hành ảnh này tung toé trên mạng, những bằng chứng đánh người xuất hiện ê hề trên thế giới ảo thì mình sẽ bị pháp luật xử lý đến nơi đến chốn. Biết rõ và biết hết. Thế thì tại sao vẫn bất chấp tất cả, bỏ mặc tất cả, sẵn sàng để cho bầu máu nóng và thứ xúc cảm côn đồ tiềm ẩn trong mình được thăng hoa? Tại vì cái ác tiềm ẩn là lớn quá? Tại vì đã quá quen “xả” trên “phây” - xả một cách bản năng, bầy đàn, vô trách nhiệm, nên bây giờ mang đúng thói quen ấy vào đời?

Tại sao?

Những chiếc camera chỉ biết ghi lại mọi diễn biến một cách trung thực, chứ không biết và không thể trả lời. (Giá mà ngươi nói được thì hay quá!). Nhưng ta biết nói, đồng loại của ta biết nói. Vậy thì sẽ phải nói với nhau thế nào đây? Chẳng nhẽ lại nói: Hỡi những chiếc camerra, ước gì ngươi đừng bao giờ xuất hiện?

Mà nói tới cái nỗi ước ao chẳng giống ai này, có một chuyện buộc phải nhắc lại: sau năm 2020, Hà Nội thí điểm lắp 200 chiếc camera rải rác trên các tuyến phố để “phạt nguội” thì đã có những con số thống kê đáng giật mình:  16 nghìn trường hợp vi phạm giao thông bị phạt nguội, có những tài xế vi phạm đến 28 lần, cùng một lỗi. Riêng tại cổng Bệnh viện Bạch Mai, những chiếc camera ghi lại hơn 1.200 ôtô dừng đỗ trái phép. Những con số giật mình này nói lên điều gì? Nó nói rằng, nếu không có những chiếc camera được lắp thử nghiệm, người ta sẽ không thể nào định lượng tới dãy số 16.000 - 28 lần - 1.200 đáng báo động đến như thế! Lúc đó có thể người ta vẫn sẽ nghĩ: dù chỗ này chỗ kia có những vi phạm kiểu này kiểu kia nhưng về cơ bản cuộc sống vẫn thế thôi mà!

“Vẫn thế thôi mà! Cuộc sống vẫn thế thôi mà”- con người thường tự suy nghĩ hoặc nói với nhau như thế cho đến trước khi sửng sốt nhìn thấy một con số, một kết luận, một bằng chứng lý tính không thể nào chối cãi.

Vậy thì hỡi những chiếc camera, hãy tiếp tục phát huy vai trò giám sát của ngươi đi, miễn là không vi phạm pháp luật và những chuẩn mực đạo đức mà xã hội đặt ra. Chính từ những chiếc camera, chúng ta sẽ còn thấy nhiều điều nữa, còn phải tự cật vấn mình và xã hội của mình thêm nữa. Cũng chính vì những chiếc camera mà chúng ta bắt buộc phải thận trọng hơn, phải học cách kiềm chế cảm xúc của mình tốt hơn.

Khoảng hai chục năm  trước, xã hội vận hành trong sự xa xỉ đến trống vắng của những chiếc camera đường phố. Bây giờ xã hội vận hành trong bối cảnh mà “mắt thần”, “chíp thần”, “ống kính thần” nhan nhản khắp hang cùng ngõ hẹp.

Trả lời thành thật xem, bạn thích sống trong xã hội nào hơn?

Vương Trọng Tín

Các tin khác

 Trung Á và bài toán cân bằng lợi ích

Trung Á và bài toán cân bằng lợi ích

Hòa bình, đối thoại, hợp tác đa phương và phát triển bền vững là những chủ đề nổi bật trong phát biểu của đại diện các quốc gia Trung Á tại phiên thảo luận chung Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81, diễn ra tháng 9/2026 tại New York. Thông điệp này được đưa ra trong bối cảnh các quốc gia phải xử lý nhiều khác biệt ngày càng lớn giữa những trung tâm quyền lực, trong khi nhu cầu hợp tác kinh tế và giải quyết hàng loạt vấn đề an ninh xuyên biên giới không ngừng gia tăng.

Một yếu huyệt khác dưới eo biển Hormuz

Một yếu huyệt khác dưới eo biển Hormuz

Ngày 19/10, nhiều hãng thông tấn thế giới dẫn nguồn từ hãng truyền thông Iran International, người phát ngôn Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) Hossein Mohebbi tuyên bố: "Có 7 tuyến cáp lớn chạy ngầm dưới eo biển Hormuz, và phần rất lớn dữ liệu internet cũng như dữ liệu thương mại của thế giới đều phụ thuộc vào các tuyến cáp này. Chúng tôi nhắc nhở kẻ thù về điều này để họ biết". Một lời đe dọa mới mẻ, nhưng không kém sức nặng so với kịch bản phong tỏa các tuyến hải trình thương mại qua eo biển Hormuz đã xảy ra.

Bầu cử giữa kỳ của Mỹ: Cuộc chiến quyết định

Bầu cử giữa kỳ của Mỹ: Cuộc chiến quyết định

Ngày 3/11 tới sẽ diễn ra bầu cử giữa kỳ của Mỹ. Dù không có tên trên lá phiếu nhưng lịch trình của Tổng thống Donald Trump trong cả tháng qua lại gần như kín các chuyến vận động tranh cử, bỏ qua một danh sách dài những vấn đề quốc tế đang chờ xử lý. Điều này cho thấy, cuộc bầu cử ngày 3/11 rất quan trọng với chính quyền của ông.

Từ một báo cáo thanh tra đến cuộc khủng hoảng niềm tin

Từ một báo cáo thanh tra đến cuộc khủng hoảng niềm tin

Bản báo cáo dài vài chục trang của Tổng Thanh tra Bộ Quốc phòng Mỹ, công bố tối 14/9/2026, đáng lẽ chỉ là một tài liệu kế toán về chi phí chiến tranh, nhưng đặt vào đúng thời điểm chỉ còn chưa đầy 2 tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ, bản báo cáo ấy đã trở thành chất xúc tác phơi bày một cuộc đấu tranh nội bộ sâu sắc hơn nhiều trong lòng nước Mỹ.

Xung đột Trung Đông: Đợi chờ một điểm vỡ

Xung đột Trung Đông: Đợi chờ một điểm vỡ

Ngày 19/9, lần đầu tiên kể từ khi xung đột với Houthi tái bùng phát, còi báo động phòng không lại vang rền trên bầu trời thủ đô Riyadh của Saudi Arabia. Cùng lúc, theo truyền thông Qatar, nước Mỹ phát đi cảnh báo gửi tới mọi công dân của mình tại Iraq, Bahrain, Oman, Saudi Arabia, Iran, Qatar, Lebanon, Kuwait và Jordan về việc "nâng cao cảnh giác", trong bối cảnh "môi trường an ninh vẫn phức tạp và tiềm ẩn nguy cơ leo thang ngoài dự kiến".
Cục diện Trung Đông vẫn khó đoán định, khi bất cứ người chơi nào trong bàn cờ địa chính trị đều đang hướng tới những mục tiêu lợi ích đối lập hoặc đan cài, và tạo nên một nút thắt chưa thể tháo gỡ.

Cái giá của tự chủ công nghệ

Cái giá của tự chủ công nghệ

Không có con đường phát triển nào miễn phí. Nói ra cái giá không làm nó lớn thêm, chỉ làm chúng ta chuẩn bị tốt hơn để trả.

Những kỳ vọng từ BRICS 2026

Những kỳ vọng từ BRICS 2026

Sau 20 năm hình thành và phát triển, Nhóm các nền kinh tế mới nổi (BRICS) đã mở rộng thành cơ chế tập hợp 11 quốc gia thành viên: Brazil, Trung Quốc, Ai Cập, Ethiopia, Ấn Độ, Indonesia, Iran, Nga, Saudi Arabia, Nam Phi và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE); ngoài ra còn có 10 nước đối tác, trong đó có Việt Nam.
Hiện, BRICS đại diện cho gần một nửa dân số thế giới, khoảng 40% GDP và 26% thương mại toàn cầu. Quy mô và tầm vóc, một mặt, làm tăng đáng kể sức nặng kinh tế và ngoại giao của BRICS, song mở rộng cũng đồng nghĩa việc diễn đàn này quy tụ nhiều hệ thống chính trị, cơ cấu kinh tế, lợi ích năng lượng và quan hệ an ninh khác nhau.

Từ tư duy bảo vệ đến kiến tạo an ninh trong kỷ nguyên mới

Từ tư duy bảo vệ đến kiến tạo an ninh trong kỷ nguyên mới

Trong một thế giới biến động nhanh, phức tạp và khó dự báo, những rủi ro từ kinh tế, công nghệ, dữ liệu, môi trường, năng lượng, nguồn nước, lương thực và không gian số có thể liên kết và tạo thành những thách thức đối với năng lực phát triển của quốc gia. Nghị quyết số 22-NQ/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về Chiến lược An ninh quốc gia đặt ra một yêu cầu có ý nghĩa căn bản: chuyển mạnh từ tư duy bảo vệ, ứng phó sang tư duy an ninh tổng thể, toàn diện, chủ động, bao trùm và kiến tạo. Cao hơn, phải nhìn thấy nguy cơ trước khi nguy cơ trở thành khủng hoảng, tạo dựng sức chống chịu trước khi cú sốc xảy ra và kiến tạo môi trường an ninh cho phát triển.

Nước Mỹ 25 năm sau ngày 11/9/2001

Nước Mỹ 25 năm sau ngày 11/9/2001

Một phần tư thế kỷ đã trôi qua kể từ buổi sáng kinh hoàng 11/9/2001, loạt hồ sơ vừa được giải mật cho thấy những cảnh báo về Osama bin Laden và al-Qaeda đã xuất hiện từ nhiều năm trước vụ tấn công, đồng thời hé lộ những hệ lụy về sức khỏe mà người dân New York và lực lượng cứu nạn phải đối mặt trong nhiều năm về sau.

Syria - ngọn lửa đang bùng lên từ khoảng trống

Syria - ngọn lửa đang bùng lên từ khoảng trống

Ngày 18/8, Đặc phái viên Mỹ về Syria kiêm nhiệm Đại sứ Mỹ tại Thổ Nhĩ Kỳ Tom Barrack cảnh báo: Một sự cố quân sự ngoài ý muốn nào đó hoàn toàn có thể nhanh chóng khiến tình hình khu vực vượt khỏi tầm kiểm soát. Gần 2 năm sau ngày cựu Tổng thống Syria Bashar Al Assad rời khỏi Damascus, khoảng trống quyền lực vẫn chưa thể được lấp đầy, trong khi nguy cơ về sự xuất hiện của cuộc chiến mới lại một lần nữa bùng lên.

Châu Âu vẫn đi trên dây trong bài toán di cư

Châu Âu vẫn đi trên dây trong bài toán di cư

Gần một tháng sau làn sóng người di cư ồ ạt tràn từ Morocco vào vùng lãnh thổ hải ngoại Ceuta của Tây Ban Nha, châu Âu vẫn loay hoay với bài toán khó: kiểm soát biên giới mà không vượt qua những giới hạn pháp lý, nhân đạo và chính trị, dù các diễn ngôn từ Brussels có vẻ đã cứng rắn
hơn.

Ceuta, cuộc khủng hoảng biên giới bắt đầu từ smartphone

Ceuta, cuộc khủng hoảng biên giới bắt đầu từ smartphone

Từ một phán quyết của tòa án bị bóp méo trên mạng xã hội, những hình ảnh được diễn giải sai lệch và tin đồn lan rộng, hàng chục nghìn người đã đổ về Ceuta trong vài giờ cuối tháng 7, tạo ra một cuộc khủng hoảng tại biên giới Tây Ban Nha - Morocco.

Khi Trung Đông tự vẽ lại bản đồ an ninh

Khi Trung Đông tự vẽ lại bản đồ an ninh

Trong gần nửa thế kỷ, thông qua những thỏa thuận về dầu mỏ, tài chính và hợp tác quân sự, nhiều quốc gia Trung Đông đã dựa vào "chiếc ô an ninh" của Mỹ để tập trung phát triển kinh tế. Nhưng, một thỏa thuận quân sự mới được ký vào những ngày đầu tháng 8 này đang làm thay đổi tất cả, mở ra một giai đoạn mới, khi các quốc gia trong khu vực muốn tự bảo đảm an ninh của chính mình.

Giá trị của độc lập, tự do và những vấn đề đặt ra trong kỷ nguyên mới

Giá trị của độc lập, tự do và những vấn đề đặt ra trong kỷ nguyên mới

Độc lập và tự do là những giá trị có ý nghĩa đặc biệt đối với sự tồn tại, phát triển của mỗi quốc gia, dân tộc và mỗi con người. Không có dân tộc nào có thể phát triển bền vững nếu không có quyền tự quyết đối với vận mệnh của mình; cũng không có xã hội tiến bộ nếu con người không được sống trong môi trường hòa bình, an toàn, có quyền làm chủ và điều kiện phát triển toàn diện. Đối với Việt Nam, độc lập, tự do là những giá trị được hình thành, hun đúc và bảo vệ qua hàng nghìn năm lịch sử dựng nước và giữ nước.

Phát huy sức mạnh văn hóa để bảo vệ an ninh Tổ quốc

Phát huy sức mạnh văn hóa để bảo vệ an ninh Tổ quốc

Ngày 5/8/2026, Bộ Công an tổ chức Hội thảo góp ý xây dựng “Đề án Phát triển văn hóa Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới”. Đề án là sự cụ thể hóa, triển khai thiết thực việc thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị trong lực lượng Công an nhân dân (CAND).

Tăng cường bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ của Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới

Tăng cường bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ của Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới

LTS: Trong kỷ nguyên mới, đặc biệt là bối cảnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế, để bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, lực lượng Công an nhân dân (CAND) đứng trước yêu cầu phải phát triển theo hướng chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, làm chủ khoa học - công nghệ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt mỗi cán bộ, chiến sĩ cần không ngừng nâng cao bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ.
Nhân kỷ niệm 81 năm Ngày truyền thống CAND, Chuyên đề ANTG Cuối tháng trân trọng giới thiệu bài viết của Trung tướng Trần Bá Thiều, nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Chính trị CAND về vấn đề này.

Dẹp loạn giang hồ trên không gian mạng

Dẹp loạn giang hồ trên không gian mạng

“Giang hồ mạng” không phải là khái niệm pháp lý, mà là cách cộng đồng gọi những cá nhân gây dựng ảnh hưởng trên mạng xã hội bằng hình ảnh đầu gấu đầu mèo, xăm trổ ngang tàng, phát ngôn gây sốc, khoe tiền bạc, các mối quan hệ hoặc công khai chửi bới người khác bằng những lời lẽ rất vô văn hóa... Việc cơ quan điều tra khởi tố, bắt tạm giam một loạt "giang hồ mạng" như: Khánh "Sky", Hồ Văn Khoa, “Vua Quạt” Trần Đình Tiệp, vợ chồng Huấn “Hoa Hồng”, vợ chồng Phú Lê, “Tế điên" Nam Định thời gian gần đây khiến số "giang hồ mạng" khác có vẻ lo ngại sẽ tới lượt mình nên đã tìm cách thay đổi nội dung. Mạng xã hội vì thế cũng đỡ rác hẳn.

Sóng chiến sự đổ về “Cổng nước mắt”

Sóng chiến sự đổ về “Cổng nước mắt”

Giữa lúc dòng chảy thương mại từ Vùng Vịnh qua eo biển Hormuz bị bóp nghẹt bởi xung đột Mỹ-Iran, một huyết mạch hàng hải khác của thế giới đang đứng trước nguy cơ bị cuốn vào vòng xoáy chiến sự. Căng thẳng Houthi - Arab Saudi tái bùng phát, cùng những cảnh báo cứng rắn từ Tehran, đang đặt eo biển Bab el-Mandeb trước nguy cơ trở thành điểm nghẽn tiếp theo, có thể đẩy cú sốc năng lượng vượt khỏi Trung Đông, lan rộng ra nền kinh tế toàn cầu.

Điều đọng lại ở Ankara không chỉ là NATO 3.0

Điều đọng lại ở Ankara không chỉ là NATO 3.0

Trong nhiều năm sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, câu hỏi thường trực đối với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) có lẽ vẫn luôn là: Liên minh này có còn lý do để tồn tại? Thực tế thách thức lớn nhất hiện nay với một tổ chức an ninh phòng thủ 77 tuổi đời là có thể thích nghi với một thế giới nơi cạnh tranh giữa các cường quốc trở thành trạng thái thường trực, hàng loạt cuộc khủng hoảng phủ bóng không gian an ninh châu Âu - Đại Tây Dương, và thậm chí là cả sức ép từ những tranh luận về chia sẻ gánh nặng quốc phòng hay các phát biểu gây tranh cãi của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Andy Burnham và một định hình mới cho nước Anh?

Andy Burnham và một định hình mới cho nước Anh?

Nghị sĩ Andy Burnham chính thức được xác nhận là lãnh đạo Công đảng và trở thành Thủ tướng thứ 7 của Vương quốc Anh chỉ trong một thập niên. Với những cải cách đầy tham vọng, liệu người đàn ông đến từ Manchester này có thể tái định hình nền chính trị Anh sau một chuỗi khủng hoảng kéo dài hay không?