Nữ Bộ trưởng Giáo dục Thụy Điển Aida Hadzialic:

Lắng nghe phản biện và tôn vinh sáng tạo

Bộ trưởng Giáo dục Aida Hadzialic gây chú ý không chỉ bởi vẻ ngoài thu hút mà cô còn là chính trị gia trẻ tuổi nhất trong nội các Thụy Điển khi mới 27 tuổi ở vào thời điểm nhậm chức. Thời gian gần đây, cô nổi lên như một tấm gương sáng về nghị lực và đam mê sống hết mình của giới trẻ thế giới.

Được bổ nhiệm chức vụ quan trọng khi vẫn còn trẻ tuổi, và đối mặt với những nghi ngờ về kinh nghiệm lãnh đạo, Aida Hadzialic đã nghiêm túc chia sẻ rằng những cơ hội đã tự tìm đến cô nhờ niềm tin mãnh liệt vào bản thân cùng quá trình làm việc chăm chỉ, nghiêm túc. Hiện tại, Aida Hadzialic đang phụ trách cấp trung học và đào tạo người trưởng thành trong hệ thống giáo dục.

Tham vọng của nữ Bộ trưởng là Thụy Điển sẽ trở thành môi trường học tập tốt nhất châu Âu, là một thương hiệu giáo dục riêng đặt nền tảng trên việc lấy tư duy phản biện và tôn vinh sáng tạo làm trung tâm. Và người ta sẽ luôn nhắc đến quốc gia Bắc Âu này khi nhắc đến các quốc gia dẫn đầu thế giới về sáng tạo…

Cuộc điện thoại định mệnh

Aida Hadzialic sinh ngày 21/1/1987 trong một gia đình Hồi giáo bình thường, trải qua một quá khứ cơ hàn tại Foca, thuộc Liên bang Nam Tư cũ (nay là Bosnia - Herzegovina). Khi mới 5 tuổi, Aida Hadzialic theo gia đình chạy trốn khỏi chiến tranh Bosnia, di cư tới Thụy Điển sinh sống tại thành phố Halmstad với hai bàn tay trắng. Nhưng chính nhờ Thụy Điển đã mở cửa cho dân nhập cư từ nhiều thập kỷ và tạo điều kiện cho bất cứ ai - không kể xuất thân, không kể tình hình tài chính của gia đình - đều có thể học hành, nên gia đình cô đã có cuộc sống ổn định. 

Tại đây, Aida Hadzialic được hưởng một nền giáo dục tốt và sống một cuộc sống vui tươi như bao đứa trẻ châu Âu khác. Cô thể hiện sự nổi trội đặc biệt khi tốt nghiệp trung học với điểm số cao ở tất cả các môn. Thậm chí sau này, cô trở thành một trong những người có sức ảnh hưởng nhất tại Thụy Điển.

Kế hoạch của Aida Hadzialic ban đầu là học luật và sau đó là theo đuổi tấm bằng MBA. Nhưng chính trị đã chen ngang, như một cơ duyên. Trên thực tế, Aida Hadzialic bắt đầu chuyến “du hành” vào giới chính trị ngay từ những năm tháng thiếu niên. Từ những tuần đầu tiên ở trường trung học, song song với chương trình học bằng tú tài quốc tế đầy vất vả, cô vẫn năng động với các hoạt động tại Hội Thanh niên Dân chủ Xã hội Thụy Điển (SSU). 

Nữ Bộ trưởng tiết lộ, cô rất tận tâm với chính trị và hoạt động tích cực tại SSU, nhưng vẫn muốn đạt điểm cao và vượt qua chương trình đào tạo khó khăn. Vì vậy, cô đã có nhiều đêm thức trắng để ôn bài cho các kỳ thi quan trọng.

Sau đó, Aida Hadzialic “táo bạo” gia nhập đảng Dân chủ Xã hội từ khi chưa đầy 20 tuổi nhờ thành tích năng nổ tham gia các hoạt động chính trị, rồi nhanh chóng trở thành thành viên hội đồng thành phố Halmstad. Cô cho biết lý do muốn trở thành con người của dân chủ là bởi chế độ phúc lợi xã hội của đất nước Thụy Điển đã cho gia đình cô một cơ hội để làm lại cuộc đời sau khi chạy trốn khỏi chiến tranh. 

Năm 23 tuổi, khi vừa tốt nghiệp ngành Luật tại Đại học Lund, Aida Hadzialic được bổ nhiệm làm phó thị trưởng tại Halmstad. Sau 4 năm, những tưởng Aida Hadzialic sẽ rẽ sang hướng khác khi đã sẵn sàng với những thay đổi mới sau khi được nhận vào đại học kinh tế ở Stockholm, nhưng một cuộc gọi điện thoại đã thay đổi tất cả.

Một buổi sáng mùa thu ở Stockholm (Thụy Điển), Aida Hadzialic đang ngồi ăn sáng cùng bạn trai thì chuông điện thoại reo. Không thấy tên người gọi hiển thị nên Aida ngại ngần không muốn nhấc máy. Nhưng rồi, cô quyết định… đánh liều. Và người gọi hóa ra lại là Stefan Lofven - Thủ tướng đương nhiệm của Thụy Điển. Cô gái trẻ tỏ ra vô cùng bất ngờ, và cực kỳ sững sờ trước những gì được đề nghị qua điện thoại. “Chào Aida, tôi là Stefan Lofven. Cô có thể cân nhắc chuyện trở thành bộ trưởng cho tôi, phụ trách về giáo dục và nâng cao kiến thức không?”.

Câu chuyện tưởng chừng như hư cấu này nhanh chóng khiến dư luận Thụy Điển cảm thấy thích thú, xen lẫn kinh ngạc. Ngày 3/10/2014, khi chỉ mới 27 tuổi 255 ngày, Aida Hadzialic đã được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Giáo dục phụ trách trung học và đào tạo cho người trưởng thành, trở thành vị Bộ trưởng trẻ nhất của Thụy Điển, thậm chí được người dân vô cùng ngưỡng mộ khi là nữ chính trị gia ít tuổi nhất trong nội các. Từ đây, cô gái trẻ trở thành động lực cho thanh niên Thụy Điển trong mọi công tác chính trị, cũng như tham vọng có được một chỗ đứng trong xã hội.

“Mọi chuyện cứ như định mệnh vậy. Trường học vốn rất gần gũi với trái tim tôi, cuộc đời tôi xoay xung quanh trường học. Tôi thấy mình giống như một học giả ở rất nhiều khía cạnh, đó là một phần bản sắc con người tôi”, nữ Bộ trưởng Aida Hadzialic bộc bạch.

Tham vọng đổi thay

Là một chính khách trẻ tuổi và vô cùng đĩnh đạc nhưng Aida Hadzialic lại rất bình dị trong cuộc sống đời thường. Từ trang phục cho tới phong thái của cô đều toát lên sự trẻ trung, năng động và thân thiện nhưng cũng rất chững chạc trong các chương trình nghị sự. 

Chưa đầy 30 tuổi, nhưng nữ Bộ trưởng Giáo dục Thụy Điển đã thông thạo 5 thứ tiếng, trở thành hình mẫu tuổi trẻ tài cao, tôn vinh sức trẻ đầy nhiệt huyết và đam mê, với tinh thần thúc đẩy bình đẳng giới tính và cơ hội cho mọi dân tộc cũng như tôn giáo ở Thụy Điển. Điều đặc biệt ở Aida Hadzialic là cô theo đạo Hồi và là người Hồi giáo đầu tiên trong chính phủ Thụy Điển, từng được xếp vào vị trí thứ 10 trong danh sách 100 người có sức ảnh hưởng mạnh nhất ở Thụy Điển năm 2013.

Aida Hadzialic luôn mong muốn một chế độ giáo dục công bằng cho trẻ em nhập cư và chống lại sự phân biệt.
Aida Hadzialic luôn mong muốn một chế độ giáo dục công bằng cho trẻ em nhập cư và chống lại sự phân biệt.

Aida Hadzialic là nữ chính trị gia tài sắc vẹn toàn, thu hút sự chú ý của người dân, đặc biệt là giới trẻ, nhờ vẻ ngoài xinh đẹp, nhưng cô khiến họ khâm phục tài năng của mình trên nhiều lĩnh vực. Trong phần tự giới thiệu, cô cho biết sở thích của cô là âm nhạc, thể dục và đi dạo giữa thiên nhiên (đặc biệt là trên bờ biển), các lĩnh vực quan tâm là phúc lợi xã hội, việc làm, kinh doanh và giáo dục.

Trong kỳ bầu cử quốc hội, Aida Hadzialic chỉ đạt 4,87% số phiếu trong khu vực bầu cử của mình, so với tỉ lệ quy định là 5% nên không trở thành nghị sĩ nhưng vẫn được Thủ tướng Stefan Lofven bổ nhiệm vị trí Bộ trưởng Giáo dục do cô được xem là điển hình cho sự hội nhập của một người nhập cư gốc Hồi giáo.

Khi còn là phó thị trưởng Halmstad, Aida Hadzialic đã thể hiện tinh thần chính trị cương quyết và tham vọng thay đổi khi viết trên trang web của hội đồng thành phố rằng cô mong muốn nơi đây sẽ trở thành một “đô thị của những cơ hội, nơi mọi người cùng phát triển, mỗi cá nhân đều có cơ hội để tự thể hiện”. Một đô thị thịnh vượng sẽ đảm bảo chất lượng phúc lợi cho tất cả mọi cư dân, đạt được vị trí dẫn đầu về trường học và chăm sóc người cao tuổi. Cô nhấn mạnh đến việc đảm bảo phúc lợi xã hội bằng cách mở rộng thị trường lao động tại Halmstad.

Để có được ngày hôm nay, nữ Bộ trưởng đã làm việc cực kỳ chăm chỉ. Không chỉ vậy, Aida Hadzialic đã được thuyết phục về tầm quan trọng mà nền dân chủ xã hội của Thụy Điển mang lại, để từ đó kiên định với con đường cô đã chọn. 

Lời khuyên của Bộ trưởng Aida Hadzialic với những bạn trẻ muốn theo đuổi ước mơ và sự nghiệp của mình là: “Hãy tham gia vào những gì bạn tin tưởng và làm việc chăm chỉ. Rồi người khác sẽ thấy được sự tận tâm trong bạn, tin tưởng vào bạn và từ đó sẽ đầu tư vào bạn”. Đó chính là điều đã đến với chính bản thân cô, đưa Aida Hadzialic tới vị trí của hiện tại.

Với những trải nghiệm và kinh nghiệm về trường học, Aida Hadzialic luôn có tham vọng đóng góp nhiều hơn cho nền giáo dục quê hương. Cùng với rất nhiều quan chức khác, nữ Bộ trưởng mong muốn một chế độ giáo dục công bằng cho trẻ em nhập cư và chống lại sự phân biệt. Hiện chính phủ Thụy Điển đang đưa ra một cuộc điều tra và cải cách giáo dục nhằm đưa đến một chính sách tốt nhất vào năm 2016.

Bên cạnh đó, Aida Hadzialic yêu cầu tăng cường đầu tư nhiều hơn vào đội ngũ giáo viên, nhằm giúp họ thoát khỏi những gánh nặng về hành chính. Thay vì phải giải quyết rất nhiều giấy tờ và tài liệu, các thầy cô có thể dành nhiều thời gian trong lớp học hơn cho sinh viên của mình.

Trong chuyến thăm tới một câu lạc bộ sinh viên yêu toán ở trường Borgarskolan vừa qua, Bộ trưởng Aida Hadzialic nhận thấy sinh viên Thụy Điển rất thông minh và thường gặt hái nhiều thành công trong các cuộc thi quốc tế nhưng ngân sách đầu tư lại chưa được nhiều. Cô đã lên tiếng kêu gọi thêm ngân sách chính phủ để đầu tư cho các cuộc thi quốc tế.

Theo đó, Aida Hadzialic muốn “đảo ngược” sự phát triển kiến thức như hiện nay ở Thụy Điển, và xây dựng một thương hiệu giáo dục riêng của quốc gia, lấy tư duy phản biện và sáng kiến cá nhân làm trung tâm, khuyến khích tư duy độc lập cũng như gia tăng kết nối giữa thầy và trò. Nhờ những đổi mới tích cực trong nền giáo dục, nữ Bộ trưởng hi vọng Thụy Điển sẽ luôn nằm trong nhóm các quốc gia dẫn đầu thế giới về sáng tạo, tiếp tục đặt nền móng cho các ngành công nghiệp của tương lai…

Trần Quân

Các tin khác

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Từ những dòng đánh giá tưởng như vô hại, một thị trường ngầm của "review thuê" đang âm thầm hoạt động, khi mà những lời tâng bốc được sản xuất hàng loạt và người tiêu dùng không biết tin vào đâu. Khi mỗi quyết định mua sắm đều bị những lời quảng cáo dẫn dắt bằng dữ liệu dối trá.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Thỉnh thoảng, nhìn thấy ở ngã tư đường, có những em học sinh mặc đồng phục đứng hàng ngang, tay cầm tấm bảng ghi dòng chữ như: “Đi trên đường, nhường nhịn nhau”; “Dừng đèn đỏ, tỏ văn minh”, “Chậm một giây, hơn gây tai nạn”, "An toàn là bạn, tai nạn là thù", "Đi đúng tuyến, dừng đúng vạch"... lòng thấy vui. Lại thấy vui khi ta biết vẫn còn đó những con người lặng lẽ đi qua cuộc đời này bằng cái nhìn nhẹ nhàng, an lạc.

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Ở vùng biên Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị, bình yên không bắt đầu từ những điều lớn lao hay xa vời. Nó được chắt chiu từ những bước chân lặng lẽ gõ cửa từng mái nhà, từ sự kiên nhẫn cầm tay người dân làm quen với chiếc điện thoại thông minh, và từ những công trình đang dần hiện hình giữa đời sống thường nhật. Từ những điều gần gũi ấy, một thế trận an ninh được bồi đắp từng ngày, bền bỉ và chắc chắn ngay từ cơ sở.

Tận thấy ở công trường chống ngập giữa Thủ đô

Tận thấy ở công trường chống ngập giữa Thủ đô

Từ vài tháng qua, nhiều tuyến phố ở nội đô Hà Nội đã trở thành công trường xây dựng, khi mặt đường đã được đơn vị thi công rào từng đoạn để thi công hạ ngầm những chiếc cống hộp bê tông đúc sẵn có kích thước tới vài mét thuộc dự án chống ngập úng cục bộ. Đây là công trình được người dân kỳ vọng sẽ thay đổi tình trạng hễ mưa là ngập trên nhiều tuyến phố ở Hà Nội suốt nhiều năm qua.

Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2026: Bức tranh đa sắc màu của nhạc Việt

Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2026: Bức tranh đa sắc màu của nhạc Việt

20 năm tồn tại, Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến đã vượt qua khuôn khổ của một sự kiện vinh danh thường niên để trở thành một “thiết chế mềm” của đời sống âm nhạc Việt Nam. Mùa giải năm 2026 là một lát cắt phản ánh những biến chuyển của thị trường âm nhạc đương đại. Đó là một bức tranh sôi động, nhiều màu sắc, nơi âm nhạc Việt đang đứng giữa giao điểm của nghệ thuật, công nghiệp và toàn cầu hóa.

Lan man về nghề viết

Lan man về nghề viết

Thật lạ, có những câu thơ, dù chỉ đọc thoáng qua nhưng rồi lại nhớ mãi, có thế bởi tự dưng lại nhớ đến bài tứ tuyệt Vũ Hoàng Chương tặng Vũ Bằng: “Có bằng nói láo bốn mươi năm. Vũ ấy mà sao giọng vẫn văn. Hay tại đa ngôn đa báo hại. Giường tiên trời phạt chẳng cho nằm”.

Hội họa Việt Nam vượt kỳ vọng tại sàn đấu giá quốc tế

Hội họa Việt Nam vượt kỳ vọng tại sàn đấu giá quốc tế

Tại phiên đấu giá Nghệ thuật Hiện đại và Đương đại do Sotheby's tổ chức tại Hồng Kông vừa qua, các tác phẩm của danh họa Mai Trung Thứ và Lê Phổ đã được chốt với mức giá gần 1 triệu USD. Điều đáng nói, đây đang trở thành một xu hướng kéo dài trong nhiều năm qua. Đằng sau những con số ấn tượng ấy không chỉ là câu chuyện của thị trường, mà còn là dấu hiệu cho thấy hội họa Đông Dương đã và đang được định danh trên bản đồ toàn cầu.

Đường dài của những sáng tạo mới

Đường dài của những sáng tạo mới

Trong vài năm trở lại đây, đời sống nghệ thuật Việt Nam chứng kiến một làn sóng sáng tạo đến từ các nghệ sĩ trẻ và những đơn vị nghệ thuật độc lập. Họ không chỉ dàn dựng tác phẩm, mà còn tạo ra những“ngôn ngữ biểu đạt mới”- nơi chất liệu văn hóa Việt Nam được đặt trong sự đối thoại với tinh hoa nghệ thuật hàn lâm châu Âu.

Xem thổ cẩm Việt giữa Paris

Xem thổ cẩm Việt giữa Paris

Đó là triển lãm "Thổ cẩm Việt Nam - những sợi chỉ kể chuyện" tại không gian triển lãm của thư viện Jean-Pierre Melville, thuộc một khu sầm uất của quận 13, Paris, một nơi vốn được xem là khu phố đặc trưng của châu Á, hội tụ và giao thoa của nhiều nền văn hóa của thành phố.

Giọng nói bị đánh cắp, tội ác không có dấu vân tay

Giọng nói bị đánh cắp, tội ác không có dấu vân tay

Chỉ cần vài giây âm thanh công khai trên internet, trí tuệ nhân tạo có thể tạo ra một bản sao giọng nói gần như hoàn hảo, đủ để lừa dối, đủ để trục lợi và đủ để phá hủy uy tín của một nghệ sĩ được xây dựng trong nhiều thập kỷ.

Oscar 2026 và những định nghĩa trong thời đại số

Oscar 2026 và những định nghĩa trong thời đại số

Giải thưởng điện ảnh danh giá nhất thế giới - Oscar lần thứ 98 đã diễn ra vào ngày 15/3/2026 theo giờ miền Đông nước Mỹ tại nhà hát Dolby ở Los Angeles. Danh hài Conan O'Brien trong vai trò người dẫn chương trình đã khuấy động bầu không khí của buổi lễ và khiến cuộc đua vốn được đánh giá là vô cùng gay cấn của năm nay trở nên “duyên dáng” đáng kể với những mảng miếng hài đặc trưng.

Bàn phiếm chuyện cái răng, cái tóc

Bàn phiếm chuyện cái răng, cái tóc

Trong kho tàng tục ngữ Việt Nam, câu "Cái răng, cái tóc là gốc con người" từ lâu đã được xem như một lời nhắc nhở về việc giữ gìn và chăm sóc ngoại hình của mỗi người. Tuy nhiên, khi tra cứu trên Google, không ít người giật mình khi thấy phiên bản "Cái răng, cái tóc là góc con người" lại xuất hiện nhiều hơn: khoảng 49.800 kết quả so với 16.900 kết quả của "gốc con người".

Xuất khẩu văn chương: Đường dài còn lắm gian truân

Xuất khẩu văn chương: Đường dài còn lắm gian truân

Dịch thuật được ví như cái cầu vô hình nối người đọc xa lạ với tác giả xa lạ không cùng ngôn ngữ. Nhờ dịch thuật mà nhiều tác phẩm văn chương Việt được ra ngoài biên giới đến với bạn đọc không cùng tiếng nói. Người dịch là cầu nối tác phẩm văn học nguyên gốc với người đọc, giúp người đọc cảm nhận được sự hay của cái đẹp và bản sắc của văn bản.

Phim AI có phải dấu chấm hết cho điện ảnh truyền thống?

Phim AI có phải dấu chấm hết cho điện ảnh truyền thống?

Trí tuệ nhân tạo đang buộc ngành điện ảnh phải xem lại toàn bộ cấu trúc sản xuất vốn tồn tại hơn một thế kỷ. Khi chi phí có thể được cắt giảm, quy trình được tinh gọn và rào cản gia nhập thị trường bị hạ thấp, AI mở ra một chương mới cho điện ảnh.

Các bài hát đồng dao

Các bài hát đồng dao

LTS: Nguyễn Văn Vĩnh (1882-1936) là nhà báo, nhà văn, dịch giả nổi tiếng Việt Nam đầu thế kỷ XX. Ông là người có công lớn trong việc hoàn thiện và phổ cập chữ Quốc ngữ. Trong 30 năm làm báo, Nguyễn Văn Vĩnh là chủ bút 7 tờ báo bằng cả tiếng Việt và tiếng Pháp; viết hàng nghìn bài báo thuộc nhiều lĩnh vực, nhiều thể loại, đề cập đến các vấn đề trong xã hội từ chính trị, kinh tế đến các phong tục tập quán của người dân…

Ngựa - linh vật và những bí ẩn

Ngựa - linh vật và những bí ẩn

Không phải ngẫu nhiên mà những linh vật ngựa đất nung "Mã Nghênh Phúc Hỷ" màu vàng kim thường xuất hiện trên kệ trang trọng trong các gia đình để đón năm mới. Lịch sử hàng ngàn năm gắn bó với con người đã khiến ngựa trở thành một trong những người bạn thân thiết nhất. Không chỉ đơn thuần là biểu tượng của tin vui và phúc lộc, đằng sau vẻ ngoài oai vệ ấy là cả một hành trình dài làm thay đổi lịch sử loài người và vô số câu chuyện khiến chúng ta phải bất ngờ.

Vó ngựa kỳ bí trong văn hoá rẻo cao Tây Bắc

Vó ngựa kỳ bí trong văn hoá rẻo cao Tây Bắc

Tiếng vó ngựa rộn rã trên những cung đường đèo dốc không chỉ là âm thanh của việc di chuyển, mà còn là nhịp đập văn hóa bền bỉ của đồng bào các dân tộc vùng cao Tây Bắc.

Cành đào huyền sử

Cành đào huyền sử

"Có một Thăng Long Nguyễn Huệ/ Ngựa phi trong sắc hoa đào". (Thơ Đỗ Trung Lai).

Ngày xuân đến phố Bát Đàn mua hàng Bát Sứ

Ngày xuân đến phố Bát Đàn mua hàng Bát Sứ

Ở Hà Nội, hiện nay có phố Bát Sứ, không những thế, còn có phố Bát Đàn. Theo “Từ điển đường phố Hà Nội” (NXB Hà Nội - 2010) do Nguyễn Viết Chúc chủ biên, thì khoảng trước năm 1890 người Pháp gọi hai phố này là rue des Tassee (phố Hàng Chén). Từ cách gọi này, ta biết bát còn gọi cái tô là đồ bằng sứ, bằng sành, đất nung dùng để đựng đồ ăn thức uống, tiếng đôi là bát đọi. Tục ngữ có câu: “Một bát một bình” nghĩa của nó là nói về vật dụng đựng cơm nước của người tu hành, về sau có thêm nghĩa phái sinh nhằm nói ai đó giữ một chí hướng, kiên trì làm theo sở nguyện của mình. Thế nhưng tại sao lại gọi đàn/ bát đàn?