Khi “con nhà giàu” đánh bom khủng bố

Cuộc điều tra sau chuỗi vụ đánh bom kinh hoàng tại Sri Lanka vào đúng ngày lễ Phục sinh của người Thiên Chúa giáo đã cho ra những kết quả đầu tiên. 

Ngoài con số thương vong khổng lồ biến nó trở thành một trong những vụ khủng bố đẫm máu nhất lịch sử thì danh tính và cách thức những kẻ khủng bố này thực hiện vụ việc cũng khiến tất cả phải bàng hoàng.

Những tên khủng bố mới

Sau khi những cuộc điều tra được tiến hành và những kết luận được đưa ra, dư luận lại ngỡ ngàng khi biết rằng 2 trong số 9 thủ phạm đánh bom khủng bố là con cái của những triệu phú. Có kẻ đã từng đi du học ở Mỹ và Anh trở về.

Trong khi đó, một gia đình thương nhân giàu có thường xuyên làm từ thiện cho biết con trai họ đã tiếp thu những tư tưởng cực đoan khi du học tại Úc. Thông tin này đánh đổ hoàn toàn hình tượng quen thuộc về những kẻ khủng bố “tử vì đạo”.

Bấy lâu nay, người ta đã quen với hình ảnh những “góa phụ đen” - những người phụ nữ bị mất gia đình vì cuộc chiến của Mỹ và đồng minh. Họ được các nhóm khủng bố lợi dụng để mang bom đến những địa điểm đông người, và tự kích nổ để trả thù.

Những kẻ khủng bố Sri Lanka được lộ diện chỉ sau một đoạn băng gửi cho IS.
Những kẻ khủng bố Sri Lanka được lộ diện chỉ sau một đoạn băng gửi cho IS.

Một suy nghĩ thông thường là những kẻ đánh bom tự sát thường thất nghiệp, vô công rồi nghề, thường bị đối xử bất công, bị gạt ra bên lề xã hội và không còn gì để mất nên tìm cách trả thù. Nói chung, đó là những kẻ khốn cùng chứa đầy thù hận. Do đó, chủ nghĩa khủng bố chỉ đơn thuần là một xu hướng cực đoan.

Nhưng những kẻ đánh bom ở Sri Lanka không thế. Nếu những kẻ đánh bom khủng bố không nghèo đói và thiếu học thức, thậm chí còn có cuộc sống khá vương giả thì điều thúc đẩy chúng đến với hành động của mình chỉ có thể là do ý thức hệ.

Một nghiên cứu vào năm 2016 cho thấy 70% những thành viên cực đoan trên toàn cầu của al-Qaeda thuộc tầng lớp trung lưu và người giàu có. Khi những người giàu cũng cầm súng và sẵn sàng chọn cái chết, chúng ta thực sự cần phải nhìn nhận lại đối thủ của mình.

Osama Bin Laden sinh ra trong một gia đình giàu có bậc nhất ở Arab Saudi. Khalid Sheikh Mohammed, kẻ vạch ra kế hoạch tấn công khủng bố ngày 11-9-2001, cũng từng du học ở Mỹ. Nhiều lãnh đạo của các nhánh IS trên toàn cầu xuất thân từ những gia đình giàu có. Đó là những kẻ lãnh đạo thực sự sống và chết vì lý tưởng của mình chứ không đơn giản là những kẻ khát máu.

Và khi ngay cả những con tốt trên bàn cờ - những kẻ giật bom - cũng là những quý ông thì câu chuyện đã hoàn toàn thay đổi. Những kẻ không còn gì để mất sát cánh với tầng lớp có địa vị nhưng sẵn sàng từ bỏ tất cả để cùng thực hiện một mục tiêu, một lý tưởng: Hồi sinh "Nhà nước Hồi giáo".

Những lãnh địa mới

Sau khi al-Qaeda bị đánh bại, IS cũng bị đánh bật khỏi Iraq và Syria, giấc mơ về một nhà nước Hồi giáo cụ thể đã tiêu tan với những kẻ khủng bố. Việc không thể có được một vùng đất để ghi dấu trên bản đồ khiến những kẻ khủng bố tìm đến một lãnh địa mới khó phân định hơn nhưng cũng ở quy mô lớn hơn: toàn cầu.

Chưa bao giờ các tổ chức khủng bố khắp nơi liên kết với nhau mạnh mẽ đến như thế. IS sau khi nhận trách nhiệm về vụ đánh bom ở Sri Lanka đã khẳng định đó là để trả thù cho vụ xả súng vào các nhà thờ Hồi giáo tại New Zealand. 

Một vụ trả thù xuyên quốc gia. Còn những kẻ thực sự tiến hành vụ khủng bố thì chỉ đơn giản là đã từng tuyên bố trung thành với IS. Chúng hành động vì IS yêu cầu. 

Chỉ hơn 1 tháng sau khi IS bị xóa sổ ở Iraq và Syria và 4 tháng sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump lần đầu tiên tuyên bố nhóm này bị đánh bại - các vụ tấn công ở Sri Lanka đã nhắc nhở thế giới rằng: không cần phải kiểm soát lãnh thổ, mối hiểm họa ấy lại càng trở nên khủng khiếp.

Người ta đều biết, IS từng tuyển mộ lại các thành viên của Abu Sayyaf ở Philippines để lập ra "tỉnh Đông Á" của nó. Lực lượng đã thực hiện cuộc tấn công vào một nhà thờ vào tháng 1-2019, giết chết 23 người. 

Một tỉnh khác được lập ra ở Congo gần đây, dựa vào những tàn dư của lực lượng phiến quân - những kẻ đã gây ra cuộc nội chiến bị lãng quên ở quốc gia này từ hai thập niên trước.

Những tên khủng bố người địa phương có thể dễ dàng xâm nhập qua các hàng rào an ninh để gây án.
Những tên khủng bố người địa phương có thể dễ dàng xâm nhập qua các hàng rào an ninh để gây án.

Bây giờ, thậm chí không cần các lãnh đạo cấp cao của IS hay al- Qaeda trước đây phải có mặt ở những nơi xa xôi đó để chỉ huy nữa, bởi chính những tổ chức khủng bố địa phương cũng có thể tự giải quyết được công việc của chúng. 

Sự thông thuộc địa bàn, am hiểu các ngõ ngách an ninh khiến những kẻ khủng bố địa phương có thể dễ dàng lọt qua những rào cản và tiến hành các phi vụ đẫm máu đầy bất ngờ, như cách chúng làm ở Sri Lanka.

Những phương thức hoạt động mới

Nếu trước đây, Bin Laden là nguồn cảm hứng cho tất cả những kẻ cực đoan trên toàn thế giới và Afghanistan trở thành thánh đường của chủ nghĩa khủng bố thì nay mọi thứ dần thay đổi. Một địa bàn lớn hơn sẽ cần đến những bộ máy lãnh đạo rộng khắp hơn.

Một phần không nhỏ những chiến binh Hồi giáo vẫn được thu thập từ những kẻ vô công rồi nghề, những kẻ bị tách biệt khỏi xã hội. Và chuyện những người có học thức, giàu sang và có tiềm năng phát triển trong xã hội đứng chung hàng ngũ cũng cuốn hút những người trẻ gia nhập chung đội ngũ. 

Lực lượng này được thành lập từ những thúc đẩy tự thân vì một thứ lý tưởng mà họ cho là cao đẹp để rồi sẵn sàng hy sinh vì nó. Với những kẻ khủng bố như thế, rất khó khiến người khác nghi ngờ, bởi chúng không có tiền án, tiền sự và khó bị lực lượng an ninh để mắt đến.

Internet đã đem đến cho các lực lượng khủng bố một sức mạnh mới. Những đoạn băng video tuyên thệ, những clip hành quyết được tung lên mạng thu hút sự chú ý của đám thanh niên háo hức nổi loạn, luôn tràn đầy năng lượng nhưng lại thiếu đi sự chín chắn. 

Không chỉ làm khiếp hãi người dân bằng bạo lực, IS còn xen kẽ các hình ảnh đẫm máu với những bức ảnh mèo con hay những bữa ăn thân thiện giữa các chiến binh thể hiện một tinh thần đoàn kết, tình huynh đệ cao đẹp giữa những con người cùng lý tưởng để thu hút giới trẻ. 

Và trên internet, những thứ đó được lan tỏa rất nhanh. Một cơ quan truyền thông có tên là “Trung tâm truyền thông al- Hayat” được IS thành lập cho mục đích này.

Sau khi bị đánh bại ở Afghanistan, Iraq và Syria, hiện tại IS đang tập trung vào những cộng đồng Hồi giáo lớn tại châu Á. Châu lục đang phát triển như vũ bão này có dân số Hồi giáo cao nhất thế giới, cũng đang trong giai đoạn thay đổi mạnh mẽ. Những bất mãn xã hội, những vấn đề nảy sinh được tận dụng để chúng thu nạp những thành viên mới. 

Ở Malaysia, Indonesia hay Sri Lanka, việc chiêu mộ diễn ra ở khắp các tầng lớp kinh tế - xã hội và lôi kéo được nhiều thành viên thuộc tầng lớp trung lưu, đặc biệt là những thanh niên thất nghiệp với tương lai mờ mịt.

Ở trong một môi trường vốn được coi là khá hòa bình, các cơ quan chức năng dường như đã không đánh giá đúng tác động của IS lên thế hệ trẻ trên đất nước mình.

Một thế hệ khủng bố mới đang hình thành, đa dạng về nguồn gốc và có lý tưởng rõ ràng hơn rất nhiều. Chỉ cần một sự ủng hộ về mặt tinh thần cũng đủ để một trái bom phát nổ ở nơi xa xôi nhất của trái đất. Cuộc chiến này sẽ vô cùng cam go.

Lễ Phục sinh kinh hoàng!

Đúng 8h45 sáng ngày 21-4 tại thủ đô Colombo của Sri Lanka, 3 trái bom tự chế đã được kích nổ ở 3 nhà thờ khác nhau cùng một thời điểm. Một vụ nổ khác diễn ra ở khách sạn lớn của thủ đô Colombo. Chỉ trong 20 phút sau đó, tiếp tục 4 vụ nổ khác xảy ra. Tổng cộng đã có 310 người thiệt mạng và hơn 500 người bị thương.

Một chuỗi những vụ tấn công được tổ chức tinh vi và sắp xếp chính xác trên một địa bàn rộng khắp. Thiệt hại dĩ nhiên là rất khủng khiếp, khi không một ai nghĩ rằng một xứ sở hiền hòa như Sri Lanka có thể trở thành mục tiêu của bọn khủng bố. Một lễ Phục sinh kinh hoàng.

Tử Uyên

Các tin khác

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Từ những dòng đánh giá tưởng như vô hại, một thị trường ngầm của "review thuê" đang âm thầm hoạt động, khi mà những lời tâng bốc được sản xuất hàng loạt và người tiêu dùng không biết tin vào đâu. Khi mỗi quyết định mua sắm đều bị những lời quảng cáo dẫn dắt bằng dữ liệu dối trá.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Thỉnh thoảng, nhìn thấy ở ngã tư đường, có những em học sinh mặc đồng phục đứng hàng ngang, tay cầm tấm bảng ghi dòng chữ như: “Đi trên đường, nhường nhịn nhau”; “Dừng đèn đỏ, tỏ văn minh”, “Chậm một giây, hơn gây tai nạn”, "An toàn là bạn, tai nạn là thù", "Đi đúng tuyến, dừng đúng vạch"... lòng thấy vui. Lại thấy vui khi ta biết vẫn còn đó những con người lặng lẽ đi qua cuộc đời này bằng cái nhìn nhẹ nhàng, an lạc.

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Ở vùng biên Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị, bình yên không bắt đầu từ những điều lớn lao hay xa vời. Nó được chắt chiu từ những bước chân lặng lẽ gõ cửa từng mái nhà, từ sự kiên nhẫn cầm tay người dân làm quen với chiếc điện thoại thông minh, và từ những công trình đang dần hiện hình giữa đời sống thường nhật. Từ những điều gần gũi ấy, một thế trận an ninh được bồi đắp từng ngày, bền bỉ và chắc chắn ngay từ cơ sở.

Tận thấy ở công trường chống ngập giữa Thủ đô

Tận thấy ở công trường chống ngập giữa Thủ đô

Từ vài tháng qua, nhiều tuyến phố ở nội đô Hà Nội đã trở thành công trường xây dựng, khi mặt đường đã được đơn vị thi công rào từng đoạn để thi công hạ ngầm những chiếc cống hộp bê tông đúc sẵn có kích thước tới vài mét thuộc dự án chống ngập úng cục bộ. Đây là công trình được người dân kỳ vọng sẽ thay đổi tình trạng hễ mưa là ngập trên nhiều tuyến phố ở Hà Nội suốt nhiều năm qua.

Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2026: Bức tranh đa sắc màu của nhạc Việt

Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2026: Bức tranh đa sắc màu của nhạc Việt

20 năm tồn tại, Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến đã vượt qua khuôn khổ của một sự kiện vinh danh thường niên để trở thành một “thiết chế mềm” của đời sống âm nhạc Việt Nam. Mùa giải năm 2026 là một lát cắt phản ánh những biến chuyển của thị trường âm nhạc đương đại. Đó là một bức tranh sôi động, nhiều màu sắc, nơi âm nhạc Việt đang đứng giữa giao điểm của nghệ thuật, công nghiệp và toàn cầu hóa.

Lan man về nghề viết

Lan man về nghề viết

Thật lạ, có những câu thơ, dù chỉ đọc thoáng qua nhưng rồi lại nhớ mãi, có thế bởi tự dưng lại nhớ đến bài tứ tuyệt Vũ Hoàng Chương tặng Vũ Bằng: “Có bằng nói láo bốn mươi năm. Vũ ấy mà sao giọng vẫn văn. Hay tại đa ngôn đa báo hại. Giường tiên trời phạt chẳng cho nằm”.

Hội họa Việt Nam vượt kỳ vọng tại sàn đấu giá quốc tế

Hội họa Việt Nam vượt kỳ vọng tại sàn đấu giá quốc tế

Tại phiên đấu giá Nghệ thuật Hiện đại và Đương đại do Sotheby's tổ chức tại Hồng Kông vừa qua, các tác phẩm của danh họa Mai Trung Thứ và Lê Phổ đã được chốt với mức giá gần 1 triệu USD. Điều đáng nói, đây đang trở thành một xu hướng kéo dài trong nhiều năm qua. Đằng sau những con số ấn tượng ấy không chỉ là câu chuyện của thị trường, mà còn là dấu hiệu cho thấy hội họa Đông Dương đã và đang được định danh trên bản đồ toàn cầu.

Đường dài của những sáng tạo mới

Đường dài của những sáng tạo mới

Trong vài năm trở lại đây, đời sống nghệ thuật Việt Nam chứng kiến một làn sóng sáng tạo đến từ các nghệ sĩ trẻ và những đơn vị nghệ thuật độc lập. Họ không chỉ dàn dựng tác phẩm, mà còn tạo ra những“ngôn ngữ biểu đạt mới”- nơi chất liệu văn hóa Việt Nam được đặt trong sự đối thoại với tinh hoa nghệ thuật hàn lâm châu Âu.

Xem thổ cẩm Việt giữa Paris

Xem thổ cẩm Việt giữa Paris

Đó là triển lãm "Thổ cẩm Việt Nam - những sợi chỉ kể chuyện" tại không gian triển lãm của thư viện Jean-Pierre Melville, thuộc một khu sầm uất của quận 13, Paris, một nơi vốn được xem là khu phố đặc trưng của châu Á, hội tụ và giao thoa của nhiều nền văn hóa của thành phố.

Giọng nói bị đánh cắp, tội ác không có dấu vân tay

Giọng nói bị đánh cắp, tội ác không có dấu vân tay

Chỉ cần vài giây âm thanh công khai trên internet, trí tuệ nhân tạo có thể tạo ra một bản sao giọng nói gần như hoàn hảo, đủ để lừa dối, đủ để trục lợi và đủ để phá hủy uy tín của một nghệ sĩ được xây dựng trong nhiều thập kỷ.

Oscar 2026 và những định nghĩa trong thời đại số

Oscar 2026 và những định nghĩa trong thời đại số

Giải thưởng điện ảnh danh giá nhất thế giới - Oscar lần thứ 98 đã diễn ra vào ngày 15/3/2026 theo giờ miền Đông nước Mỹ tại nhà hát Dolby ở Los Angeles. Danh hài Conan O'Brien trong vai trò người dẫn chương trình đã khuấy động bầu không khí của buổi lễ và khiến cuộc đua vốn được đánh giá là vô cùng gay cấn của năm nay trở nên “duyên dáng” đáng kể với những mảng miếng hài đặc trưng.

Bàn phiếm chuyện cái răng, cái tóc

Bàn phiếm chuyện cái răng, cái tóc

Trong kho tàng tục ngữ Việt Nam, câu "Cái răng, cái tóc là gốc con người" từ lâu đã được xem như một lời nhắc nhở về việc giữ gìn và chăm sóc ngoại hình của mỗi người. Tuy nhiên, khi tra cứu trên Google, không ít người giật mình khi thấy phiên bản "Cái răng, cái tóc là góc con người" lại xuất hiện nhiều hơn: khoảng 49.800 kết quả so với 16.900 kết quả của "gốc con người".

Xuất khẩu văn chương: Đường dài còn lắm gian truân

Xuất khẩu văn chương: Đường dài còn lắm gian truân

Dịch thuật được ví như cái cầu vô hình nối người đọc xa lạ với tác giả xa lạ không cùng ngôn ngữ. Nhờ dịch thuật mà nhiều tác phẩm văn chương Việt được ra ngoài biên giới đến với bạn đọc không cùng tiếng nói. Người dịch là cầu nối tác phẩm văn học nguyên gốc với người đọc, giúp người đọc cảm nhận được sự hay của cái đẹp và bản sắc của văn bản.

Phim AI có phải dấu chấm hết cho điện ảnh truyền thống?

Phim AI có phải dấu chấm hết cho điện ảnh truyền thống?

Trí tuệ nhân tạo đang buộc ngành điện ảnh phải xem lại toàn bộ cấu trúc sản xuất vốn tồn tại hơn một thế kỷ. Khi chi phí có thể được cắt giảm, quy trình được tinh gọn và rào cản gia nhập thị trường bị hạ thấp, AI mở ra một chương mới cho điện ảnh.

Các bài hát đồng dao

Các bài hát đồng dao

LTS: Nguyễn Văn Vĩnh (1882-1936) là nhà báo, nhà văn, dịch giả nổi tiếng Việt Nam đầu thế kỷ XX. Ông là người có công lớn trong việc hoàn thiện và phổ cập chữ Quốc ngữ. Trong 30 năm làm báo, Nguyễn Văn Vĩnh là chủ bút 7 tờ báo bằng cả tiếng Việt và tiếng Pháp; viết hàng nghìn bài báo thuộc nhiều lĩnh vực, nhiều thể loại, đề cập đến các vấn đề trong xã hội từ chính trị, kinh tế đến các phong tục tập quán của người dân…

Ngựa - linh vật và những bí ẩn

Ngựa - linh vật và những bí ẩn

Không phải ngẫu nhiên mà những linh vật ngựa đất nung "Mã Nghênh Phúc Hỷ" màu vàng kim thường xuất hiện trên kệ trang trọng trong các gia đình để đón năm mới. Lịch sử hàng ngàn năm gắn bó với con người đã khiến ngựa trở thành một trong những người bạn thân thiết nhất. Không chỉ đơn thuần là biểu tượng của tin vui và phúc lộc, đằng sau vẻ ngoài oai vệ ấy là cả một hành trình dài làm thay đổi lịch sử loài người và vô số câu chuyện khiến chúng ta phải bất ngờ.

Vó ngựa kỳ bí trong văn hoá rẻo cao Tây Bắc

Vó ngựa kỳ bí trong văn hoá rẻo cao Tây Bắc

Tiếng vó ngựa rộn rã trên những cung đường đèo dốc không chỉ là âm thanh của việc di chuyển, mà còn là nhịp đập văn hóa bền bỉ của đồng bào các dân tộc vùng cao Tây Bắc.

Cành đào huyền sử

Cành đào huyền sử

"Có một Thăng Long Nguyễn Huệ/ Ngựa phi trong sắc hoa đào". (Thơ Đỗ Trung Lai).

Ngày xuân đến phố Bát Đàn mua hàng Bát Sứ

Ngày xuân đến phố Bát Đàn mua hàng Bát Sứ

Ở Hà Nội, hiện nay có phố Bát Sứ, không những thế, còn có phố Bát Đàn. Theo “Từ điển đường phố Hà Nội” (NXB Hà Nội - 2010) do Nguyễn Viết Chúc chủ biên, thì khoảng trước năm 1890 người Pháp gọi hai phố này là rue des Tassee (phố Hàng Chén). Từ cách gọi này, ta biết bát còn gọi cái tô là đồ bằng sứ, bằng sành, đất nung dùng để đựng đồ ăn thức uống, tiếng đôi là bát đọi. Tục ngữ có câu: “Một bát một bình” nghĩa của nó là nói về vật dụng đựng cơm nước của người tu hành, về sau có thêm nghĩa phái sinh nhằm nói ai đó giữ một chí hướng, kiên trì làm theo sở nguyện của mình. Thế nhưng tại sao lại gọi đàn/ bát đàn?