Hai con đường song hành cùng nhau nằm trên đồi cao lộng gió, trông về toàn cảnh thành phố. Nơi đây từng là nơi sinh sống, nghỉ dưỡng của quan chức người Pháp cũng như giới thượng lưu, trung lưu và những gia đình khá giả người Việt. Trải qua đổi thay của thời gian, giờ đây một số căn vẫn nguyên vẹn dáng hình xưa, nằm trầm mặc hoặc lùi sâu giữa phố xá hiện đại, gợi bao ký ức. Những đường hoa hiện tại của thành phố khoác lên mình những sắc màu tươi mới.
1. Đường Mai Anh Đào được đặt tên từ năm 2002, nối từ đường Phù Đổng Thiên Vương đến đường Nguyên Tử Lực. Đoạn đường độ 1,5km được trồng đầy loài hoa mùa xuân, phủ sắc hồng ngọt ngào lên một góc trời phố núi. Từ lâu, mai anh đào đã trở thành biểu tượng của Đà Lạt, của mùa xuân chốn cao nguyên, gợi bao nỗi nhớ niềm thương với cả người dân lẫn du khách. Loài hoa này càng nổi tiếng qua bài hát "Ai lên xứ hoa đào" của nhạc sĩ Hoàng Nguyên. Ca từ bảng lảng như miền sương khói, mong manh như những cánh hoa phớt hồng chúm chím làm rung động biết bao con tim trót phải lòng chốn đào nguyên.
Dọc đường Mai Anh Đào là những địa điểm du lịch nghỉ dưỡng nổi tiếng của thành phố. Trước hết phải kể đến Thung lũng Tình yêu, chỉ cái tên thôi đã gợi nhiều mơ mộng. Đà Lạt vốn được mệnh danh là thành phố tình yêu, là nơi các cặp đôi làm chốn hẹn hò, là nơi vợ chồng son chọn làm nơi trăng mật hay những người đã gắn bó với nhau gần suốt cuộc đời kỷ niệm chặng đường đã qua. Thung lũng sâu với những đồi thông xanh rì, lại càng hấp dẫn khi hơn nửa thế kỷ trước, một đập ngăn nước được xây dựng tạo thành hồ Đa Thiện xanh biếc như chiếc gương soi bóng mây trời, làm tăng thêm nét duyên dáng và sức quyến rũ cho cảnh quan nơi đây. Lữ khách sau một hồi thăm thú có thể dừng chân trên đồi Vọng Cảnh ngắm đồi núi chập chùng, hay thỏa sức khám phá những khu vườn rực rỡ sắc màu được chăm chút tỉ mỉ.
Năm 2023, cầu kính Ngàn Thông nối Thung lũng Tình yêu với Đồi Mộng Mơ, trở thành điểm nhấn thu hút đông du khách. Tôi có dịp trải nghiệm đi dạo trên cây cầu dài 325 mét với đáy kính trong suốt ở độ cao 90 mét, lơ lửng giữa chông chênh mây gió, nghe âm thanh vỡ răng rắc tạo hiệu ứng làm tăng thêm tính hấp dẫn. Từ độ cao này, ngắm những ngọn thông vốn cao to lừng lững, giờ là thảm xanh nằm yên lặng dưới chân mình.
Đồi Mộng Mơ nay thuộc Thung lũng Tình yêu. Nơi đây có hồ Rồng xây dựng từ năm 1978 với tượng một con rồng phun nước nhờ trạm bơm từ hồ Đa Thiện lên hồ Thống Nhất. Do địa hình dốc, nước tự chảy xuống vùng rau xanh mướt phía dưới, vừa cung cấp nước canh tác sinh hoạt vừa tạo cảnh quan cuốn hút.
2. Một cung đường khác mang tên loài hoa chỉ hiện hữu duy nhất ở Đà Lạt là Mimosa. Cung đèo dài gần 10 kilomet, từ đường Khe Sanh đến chân đèo Prenn. Trước đây, đèo Mimosa là một đoạn đèo Prenn cũ, được tu sửa phục hồi và đặt tên cùng năm với đường Mai Anh Đào. Mimosa là một cung đường khác dẫn lên xứ ngàn thông, bên cạnh đèo Prenn vào cửa ngõ thành phố. Nếu đèo Prenn là cánh rừng mai anh đào đón chào du khách thì đèo Mimosa vàng rực mỗi độ xuân về. Những chùm hoa bé xíu, chụm vào nhau tỏa ra màu nắng trên những chiếc lá bàng bạc lấp lánh ánh mặt trời, khiến cung đèo bừng lên thứ ánh sáng mê hoặc. Loài hoa này có mặt khắp đất trời phố núi, nở hoa quanh năm nhưng rực rỡ nhất là vào mùa khô và những ngày xuân. Vẻ đẹp trong trẻo của mimosa đã đi vào lòng nhiều thế hệ qua những ca từ trong bài hát "Mimosa từ đâu em đến đất này" của nhạc sĩ Trần Kiết Tường.
Trên đèo không chỉ có mimosa mà còn nhiều kiến trúc và di tích tiêu biểu của thành phố. Đầu đèo đoạn giao với Khe Sanh là chùa Thiên Vương Cổ Sát, mà người dân quen gọi là chùa Tàu xây dựng từ năm 1958. Khoảng giữa đèo, trên ngọn đồi Tương Sơn là phần mộ và nhà lưu niệm nữ sĩ Tương Phố, với tác phẩm "Giọt lệ thu" vang danh trên văn đàn cả trong lẫn ngoài nước. Đoạn cuối đèo là những vườn hồng lúc lỉu mỗi độ thu về, để rồi vào những ngày đầu đông trơ trọi nhánh cành khô mốc với những trái hồng đỏ rực như những đốm lửa giữa trời đông.
Đèo Mimosa trước đây thưa vắng nhà dân, vài năm gần đây hình thành nhiều khu du lịch sinh thái, du lịch canh nông thu hút khách như F Cánh đồng hoa, Đạ lạch Noah, Hoàng Long Ohayo…
Thêm một "vườn hoa" lung linh sắc màu được đặt tên cho những con đường trong khu hồ Tuyền Lâm năm 2018, một năm sau khi nơi đây được công nhận là Khu du lịch Quốc gia đầu tiên của cả nước. Những con đường hoa ôm lấy những triền thông rì rào ca hát, uốn lượn quanh mặt hồ mênh mang khói sóng, đẹp như bức tranh thủy mặc.
Dài nhất là đường Hoa Hồng hơn 8 kilomet, bắt đầu từ đường Trần Nhân Tông tới khu du lịch Đường hầm Đất sét. Như vậy sau gần 8 thập niên, đường Hoa Hồng lần nữa xuất hiện trên xứ cao nguyên, khi mà Rue des Roses đã không còn tên qua bao lần thay đổi. Con đường quanh co xuyên qua rừng thông xanh mướt, bạt ngàn gió, mênh mang mây với vô số những loài hoa dại quanh năm khoe sắc.
Nếu có dịp đến phố núi, bạn thử một lần lái xe máy trên cung đường này, để cảm nhận một Đà Lạt bình yên, một Đà Lạt tĩnh lặng, một Đà Lạt với thiên nhiên rộng mở xanh hút tầm mắt. Để vi vu trong khu vực Tuyền Lâm, bạn nhớ chuẩn bị cho chiến mã của mình một bình xăng đầy, vì nơi đây chỉ có cây rừng giao hòa với mặt hồ phẳng lặng, không có dân cư sinh sống, chỉ có những con chim tự do chao liệng trên bầu trời xanh thẳm.
Dọc đường Hoa Hồng có nhiều điểm tham quan hấp dẫn. Nổi tiếng nhất là Đường hầm Đất sét, còn gọi là Đường hầm Điêu khắc, với các tác phẩm nghệ thuật làm bằng đất sét, tái hiện những danh lam thắng cảnh nức tiếng của Đà Lạt từ thuở ban sơ cho đến ngày nay, núi Langbiang, nhà ga Đà Lạt, nhà thờ Chánh tòa (còn gọi là nhà thờ Con gà), trường Cao đẳng Sư phạm Đà Lạt, bản nhạc Ai lên xứ hoa đào… Ngôi nhà độc đáo tại đây được ghi nhận hai kỷ lục Việt Nam, "ngôi nhà làm bằng đất đỏ bazan không nung có mái đắp nổi hình bản đồ Việt Nam đầu tiên có diện tích lớn nhất" và "ngôi nhà được thi công bằng đất đỏ có phong cách độc đáo nhất". Khung cảnh núi rừng gói một Đà Lạt thu nhỏ cả không gian lẫn thời gian chắc hẳn sẽ đem đến cho lữ khách nhiều điều thú vị.
Trên cung đường, tôi còn ấn tượng bởi khu du lịch sinh thái Rừng Thông Mơ. Những căn nhà gỗ mộc mạc thấp thoáng giữa rừng thông, những khu vườn xinh xắn hòa vào núi rừng, không làm mất đi mà tôn thêm vẻ đẹp tự nhiên, là trạm dừng chân lý thú cho lữ khách trên hành trình khám phá xứ thông reo. Ngoài ra, phim trường Thảo Nguyên Hồng, Dalat Wonderland cũng là điểm đến yêu thích của các bạn trẻ.
3. Một đường hoa khác gợi nhiều lãng mạn là Hoa Phượng Tím, dài hơn 6 kilomet từ đường Hoa Cẩm Tú Cầu tới khu du lịch Đá Tiên. Con đường như dải lụa mềm vắt quanh hồ Tuyền Lâm với những hàng phượng tím duyên dáng hai bên đường. Phượng tím có nguồn gốc từ Nam Mỹ, hơn 6 thập niên trước được kỹ sư Lương Văn Sáu đưa về trồng. Đến nay cây "mẹ" ở trước chợ Đà Lạt vẫn khoe sắc màu tim tím. Loài cây này hiện được trồng trên khắp các nẻo đường phố núi, phủ sắc màu mơ mộng lên xứ cao nguyên mỗi độ mùa về. Những chùm hoa hình chuông biêng biếc bung nở trong nắng xuân trong gió lạnh, cùng thảm hoa mềm mại phủ kín mặt đất đưa lữ khách phiêu bồng đến cõi mộng.
Đường Hoa Phượng Tím nằm ở cổng sau Thiền viện Trúc Lâm, bắt đầu từ đập tràn hồ Tuyền Lâm với đài chứa nước nay trở thành điểm check-in thu hút khách. Ven con đường thơ mộng là các resort Cereja, Terracotta, SAM… dành cho những ai muốn tìm đến thiên nhiên và sự bình yên của phố núi.
Đà Lạt còn có những con đường mang tên các loài hoa đặc trưng chốn cao nguyên như, hoa Đỗ Quyên, hoa Hoàng Anh, hoa Tường Vi, hoa Cẩm Tú Cầu. Các con đường được trồng chính loại hoa mang tên, bốn mùa bung biêng sắc thắm, góp thêm nét thơ mộng cho xứ sở ngàn hoa.
Xe ngựa trên phố ngàn hoa... 
