Sai lầm nối đuôi
Câu chuyện 5 cầu thủ Hà Tĩnh tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy tại một khách sạn địa phương hồi đầu tháng 5 thật sự khiến bóng đá Việt Nam vốn đang ở nốt trầm thất vọng lại phải trải qua phen chấn động cay đắng. Tại hiện trường, cơ quan Công an thu giữ một số chất bột màu trắng, chất lỏng màu vàng, 1 túi nilon trong suốt bên trong đựng chất tinh thể rắn màu trắng, 1 túi nilon trong suốt bên trong đựng 1 viên nén màu xám và các mảnh vụn màu xám, cùng một số dụng cụ, đồ vật liên quan.
Kết luận giám định số 674/KL-KTHS ngày 10/5/2024 của Phòng Kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Hà Tĩnh kết luận: chất bột màu trắng là ma túy, loại ketamine, có khối lượng 0,1066gram; chất tinh thể màu trắng là ma túy, loại ketamine, có khối lượng 1,8510gram; 1 viên nén màu xám và các mảnh vụn màu xám đã bị vỡ là ma túy, loại MDMA, có khối lượng 0,6064gram.
5 cầu thủ Hà Tĩnh gồm Đinh Thanh Trung, Dương Quang Tuấn, Nguyễn Trung Học, Nguyễn Ngọc Thắng và Nguyễn Văn Trường đã khai nhận khi bị bắt giữ như sau: Cả 5 người thống nhất góp tiền mua ma túy và chuẩn bị các dụng cụ, đồ vật để phục vụ cho việc sử dụng ma túy. Viện Kiểm sát nhân dân TP Hà Tĩnh đã phê chuẩn quyết định khởi tố bị can và lệnh tạm giam đối với 5 trường hợp trên.
Nhưng đây không phải lần duy nhất người hâm mộ sốc trước dấu hỏi đạo đức của giới quần đùi áo số. Chỉ cách đây 3 tháng, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can với 5 cầu thủ thuộc biên chế Câu lạc bộ Bà Rịa - Vũng Tàu (hạng Nhất Quốc gia) về hành vi đánh bạc. Nhóm đối tượng này đã cùng nhau thống nhất đá dưới sức trong trận Bà Rịa - Vũng Tàu tiếp Đà Nẵng ở vòng 8 giải hạng Nhất Quốc gia 2023 - 2024 trên sân Bà Rịa hôm 24/12/2023 và đặt cược cho Câu lạc bộ Đà Nẵng thắng trên các website cá độ bóng đá.
Trong số đó, ngoài thủ môn Nguyễn Sơn Hải sinh năm 1994 thì 4 gương mặt còn lại đều thuộc diện cầu thủ trẻ dưới 23 tuổi, có thể góp mặt ở Đội tuyển U23 Việt Nam. Thế nhưng, Trần Kỳ Anh (2004), Lê Bằng Gia Huy (2002), Nguyễn Quang Huy (2004) và Phạm Văn Phong (2004) đều đã tự tước đi cơ hội của bản thân mình.
Các đàn anh cũng tệ
Lật giở quá khứ trở về hơn 10 năm trước, không ít cầu thủ bóng đá Việt Nam sa vào tệ nạn xã hội. Phan Thanh Tuấn, cái tên từng làm mưa làm gió tại Sông Lam Nghệ An một thời cũng vì ma túy mà mất sự nghiệp. Năm 2007, Lưu Văn Hiền - Đội trưởng U19 Sông Lam Nghệ An bị phát hiện chích ma túy trong phòng. Thời điểm đó, Nguyễn Xuân Thành của Hà Nội ACB cũng bị khởi tố vì hành vi sử dụng và tàng trữ ma túy. Năm 2008, lại có 5 cầu thủ của CLB Hà Nội T&T, tiền thân Hà Nội FC hiện nay gồm: Lê Hoàng Anh Thi, Lê Sỹ Mạnh, Nguyễn Trọng Minh, Trần Quốc Tuấn, Nguyễn Xuân Tú bị bắt khi đang sử dụng thuốc lắc ở một khách sạn tại TP Hồ Chí Minh.
Cũng giai đoạn ấy, 5 cầu thủ đội Xi măng Hải Phòng bị phát hiện sử dụng ma túy tổng hợp sau khi V.League kết thúc. Những cái tên Bật Hiếu, Anh Tuấn, Ngọc Quang, Văn Việt, Đức Thắng nổi danh trên sân cỏ, giúp đội bóng thăng tiến khi vừa trở lại V.League bỗng chốc chôn vùi tên tuổi và sự nghiệp của mình…
Đến giai đoạn 2010 và 2012, đời tư một số cầu thủ cũng trở thành đề tài để báo chí khai thác, do lối sống thiếu chuẩn mực, sa ngã vào những tệ nạn xã hội. Trung vệ Trần Chí Công từng bị rượt chém ngay trên đường phố. Tuyển thủ Vũ Như Thành sa chân quá sâu vào cờ bạc. Một số đồng đội từng có dịp ở chung phòng với Như Thành mỗi khi lên tập trung tuyển Việt Nam cho biết: “Cứ đến tối lại thấy Như Thành ôm máy tính và điện thoại đến gần sáng. Có lúc sung lên, ông ấy đánh một kèo bằng thu nhập cả năm của tôi mà mặt không hề biến sắc”. Chính bản thân giới cầu thủ còn “đề phòng” việc Như Thành vay tiền. Bởi khi đó, cầu thủ này đã trở thành con bạc khát nước sau World Cup 2010 tại Nam Phi.
Sau này, Vũ Như Thành từng nói: “Nếu như thời đó có mạng xã hội, chưa chắc tôi đã rơi vào vòng xoáy ấy”. Cầu thủ từng sa ngã vì tệ nạn thừa nhận, sự lỏng lẻo trong giám sát của BHL đội và chính nhận thức lệch lạc của bản thân là nguyên nhân chính dẫn tới những điều không hay trong cuộc sống. Anh cho rằng, nếu như có mạng xã hội xuất hiện ở thời điểm đó, nếu lượt bình luận (comment) phản biện đủ sắc như dao thì có thể, Như Thành đã không sa lầy để rồi phải trả giá đắt bằng tiền bạc lẫn sự nghiệp của mình.
Như Thành cũng cho rằng, các cầu thủ Việt Nam hiện tại có lợi thế hơn nhiều so với thế hệ của mình. Bởi mạng xã hội giúp cho cầu thủ chăm chút và nghiêm khắc hơn về hình ảnh. Mạng xã hội cũng là cơ hội quảng bá bản thân trên cả phương diện tài chính lẫn nổi tiếng. Và mạng xã hội cũng là nơi chứng kiến những ý kiến phản biện thẳng thừng, yêu ghét rõ ràng. Với ngần ấy yếu tố, mạng xã hội trong mắt Như Thành là một liều thuốc hữu hiệu giúp cầu thủ tránh xa thói hư, tật xấu.
Tuy nhiên, mạng xã hội không phải thuốc tiên. Và thực tế, câu chuyện 5 cầu thủ Hà Tĩnh bị tạm giam vì tổ chức sử dụng ma túy cũng hiện diện ngay trong thời đại công nghệ 4.0, khi mạng xã hội cũng bị biến tấu đủ đường bởi những thế lực ngầm trong xã hội thực.
Dễ kiếm tiền, dễ sa ngã
Câu chuyện giới cầu thủ chi tới vài trăm triệu đồng để uống rượu Tây, boa cho nữ tiếp viên phục vụ mà mặt không biến sắc cũng là điều… bình thường. Bởi lẽ, khi bóng đá Việt Nam chuyển đổi mô hình chuyên nghiệp, các cầu thủ cũng nhận lót tay tiền tỷ cũng như lương từ vài chục tới trăm triệu đồng/ tháng.
Việc kiếm tiền quá dễ dàng khiến không ít người cũng trở nên dễ dãi với cách tiêu tiền. Đang ở cảnh nghèo khó, bỗng dưng hàng trăm triệu đến vài tỷ đồng “rơi vào đầu”, một số cầu thủ cũng vì thế mà sinh hư, phóng túng. Thêm vào đó, có một thực tế là “phông” văn hóa của cầu thủ Việt Nam đa phần thấp. Họ dành quá nhiều thời gian cho việc đá bóng thay vì học văn hóa, đạo đức, lối sống, vì thế mà thiếu đi định hướng để nhận biết được đúng, sai trong chọn lựa.
Tình- tiền- tù- tội bám riết cầu thủ bóng đá không thôi. Thậm chí, câu chuyện còn từng xuất hiện ngay tại các Đội tuyển Quốc gia, nơi vốn dĩ được xem là chặt chẽ nhất và kỷ luật nhất. Năm 2018, ngay sau trận hòa 1-1 với Thái Lan tại chung kết lượt về AFF Cup, một nhóm tuyển thủ đã quậy tưng bừng tại một quán bar. Số tiền thanh toán khiến các nhân viên lúc bấy giờ phục sát đất khi lên tới 9 chữ số. Sau đó một thời gian, câu chuyện từng ít được nhắc đến trên báo giới từng xảy ra mà chưa bao giờ hé lộ. Một nhóm cầu thủ bị phát hiện sử dụng chất cấm trong phòng ngủ khi tập trung đội trẻ quốc gia. Ngay sau đó, tất cả chịu án kỷ luật nội bộ và bị đuổi.
Nhưng, ở một góc độ khác, có những trường hợp sa ngã vì… nghèo. Điều đó đa phần xảy ra ở giải hạng Nhất. Khi mức thu nhập chỉ dao động từ 7-20 triệu đồng/tháng, thậm chí có thời điểm bị CLB chủ quản nợ lương, nhiều cầu thủ đánh liều tham gia đường dây cá độ với hy vọng kiếm tiền! Nhưng tiền thì chẳng thấy, chỉ biết rằng không ít cầu thủ phải trả giá bằng những bản án.
Câu chuyện nội tại bản thân cầu thủ sa ngã là một nhẽ. Cơ chế quản lý cầu thủ của các đội bóng hay phương pháp giáo dục giới “quần đùi áo số” cũng lỏng lẻo. Nhiều cái tên thậm chí không ý thức được mức độ nghiêm trọng của việc sử dụng ma túy hay tổ chức dùng trái phép ma túy. Họ còn nghĩ đơn giản rằng các CLB sẽ lo lót, “chạy” cơ quan chức năng để tìm con đường tại ngoại.
Mất căn bản nghiêm trọng về nhận thức pháp luật và cuộc sống, nhiều cầu thủ dễ dàng thỏa hiệp với tệ nạn xã hội. Có người thậm chí gật đầu chỉ để… vừa lòng số đông. Có người không ý thức được hành vi tham gia hay tổ chức của mình có thể phải trả giá trước vành móng ngựa. Tựu trung lại, trách cầu thủ một phần thì cũng phải nói về thực trạng giáo dục chưa đúng trọng tâm. Điều đó dẫn đến việc cầu thủ có thể hiểu luật bóng đá mà không nắm được những quy định cơ bản của luật hình sự để tránh sự việc đáng tiếc xảy ra cho chính bản thân mình.
“Kích hoạt” làn sóng xuất ngoại của cầu thủ Việt 
