“Giải mã” và “giải độc” thánh chiến IS

Sau hàng loạt các vụ tấn công khủng bố đẫm máu dưới sự chỉ đạo của tổ chức nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS), giới điều tra đang bắt đầu nghi ngờ về cái gọi là “chiến thuật náu mình” của các phần tử Hồi giáo cực đoan.

Rất có thể, đây chính là “tấm vé thông hành” hợp thức hóa các hành vi nhằm che giấu đức tin và trà trộn vào xã hội phương Tây. Chiến thuật này cho phép người theo đạo Hồi trong trường hợp nguy hiểm cận kề, chẳng hạn như bị truy xét, được phép che giấu tín ngưỡng bằng những hành vi không phù hợp với tôn giáo của họ. 

Những kẻ khủng bố đã lợi dụng quy tắc trên để có thể “hòa tan” vào xã hội phương Tây nhằm che giấu kế hoạch phạm tội, chờ thời điểm thuận lợi để thực hiện mệnh lệnh chỉ huy của IS.

Chiến thuật náu mình

Nhiều chuyên gia cho rằng, “chiến thuật náu mình” đã được các phần tử khủng bố áp dụng từ lâu nhằm mục đích che mắt mọi người xung quanh, ẩn đi suy nghĩ của bản thân để đạt được chiến thắng sau cuối. Rõ ràng, đối với các chiến binh thánh chiến, chiến thuật này cho phép họ hợp thức hóa các hành vi nhằm che giấu đức tin, và âm thầm tiến hành các âm mưu khủng bố mà không ai có thể phát hiện ra. 

Để tiến hành cuộc chiến chống phương Tây, IS đã triển khai một cách bài bản chiến thuật này. Trường hợp của anh em nhà Abdeslam, những kẻ chủ mưu vụ tấn công đêm 13-11-2015 ở Paris, là một ví dụ.

Chính quyền nhiều quốc gia cùng những “ông lớn” như Facebook hay Twitter đang nỗ lực chống lại các chiến dịch tuyên truyền cực đoan trên Internet của IS.
Chính quyền nhiều quốc gia cùng những “ông lớn” như Facebook hay Twitter đang nỗ lực chống lại các chiến dịch tuyên truyền cực đoan trên Internet của IS.

 Trước khi xảy ra vụ việc, anh em nhà Abdeslam thường xuyên có mặt tại các hộp đêm ở Brussels (Bỉ), thích uống rượu, hút thuốc và tán tỉnh các cô gái. Nhờ vậy, không một cá nhân nào lường trước được các hành vi khủng bố cho đến khi mọi việc đã diễn ra trót lọt, khiến nhiều người bị thương và thiệt mạng.

“Chiến thuật náu mình” cũng đã được Mohamed Lahouaiej Bouhlel, thủ phạm lái chiếc xe tải đâm vào đám đông đang xem pháo hoa mừng quốc khánh Pháp tại thành phố Nice đêm 14-7, sử dụng triệt để nhằm biến Nice lại trở thành “thủ phủ Hồi giáo cực đoan”, tạo nên nỗi hoang mang lan rộng trong cộng đồng nước Pháp. 

Các kết quả điều tra cho thấy, nhiều hành vi trong đời thường của tên này mâu thuẫn với những quy tắc của đạo Hồi, cho phép hắn phá vỡ các quy tắc của đạo Hồi để có thể “xâm nhập” vào xã hội phương Tây cũng như thoát khỏi “tầm ngắm” của giới chức.

Bouhlel là một người xa lạ đối với các quy định nghiêm ngặt của đạo Hồi khi hắn không tới nhà thờ Hồi giáo, không cầu nguyện, không tuân thủ các quy tắc của đạo Hồi trong tháng ăn chay Ramadan (như uống rượu, ăn thịt lợn, dùng ma túy và có đời sống tình dục phóng túng.).

Mohamed Lahouaiej Bouhlel đã chuẩn bị kế hoạch giết người từ nhiều tháng. Các nhân viên điều tra và chuyên gia pháp lý đã tìm thấy trong điện thoại của hắn những thông tin cho thấy tên này đã khảo sát một số địa điểm có đông người tụ tập. 

Lâu nay IS vẫn sử dụng Internet và mạng xã hội để tuyển mộ cho “vương quốc Hồi giáo”, đồng thời khuyến khích các tay súng trên khắp thế giới tấn công khủng bố.
Lâu nay IS vẫn sử dụng Internet và mạng xã hội để tuyển mộ cho “vương quốc Hồi giáo”, đồng thời khuyến khích các tay súng trên khắp thế giới tấn công khủng bố.

Cụ thể, một trong những hình ảnh tìm thấy trên điện thoại liên quan đến một màn bắn pháo hoa ngày 15-8 năm ngoái, một cuộc thi chạy diễn ra ngày 10-1 dọc đại lộ Promenade des Anglais và một số địa điểm khác ghi rõ thời gian mở cửa khu vực dành cho các cổ động viên bóng đá trong thời gian diễn ra vòng chung kết giải Vô địch bóng đá châu Âu (EURO) 2016 tại Pháp.

Nhiều quan điểm nhận định rằng, các phần tử Hồi giáo sử dụng “chiến thuật náu mình” đang bị cực đoan hóa rất nhanh, trong cả hệ ý thức và sự tinh vi trong hành động bạo lực.

Các vụ tấn công khủng bố cho thấy diễn biến cảm xúc của thủ phạm đi từ nỗi tuyệt vọng đến sự tự tôn vinh bản thân kèm theo rối loạn tâm trí. 

IS đã mang đến cho những phần tử cực đoan như Mohamed Lahouaiej Bouhlel hay anh em nhà Abdeslam cảm giác của một đấng toàn năng - vừa là người đại diện vừa là đao phủ của Chúa Trời. Tờ Nice Matin gọi việc những kẻ cực đoan thực hiện “chiến thuật náu mình” nhằm che giấu ý định phạm tội là lộ trình chống lại những kẻ ngoại đạo.

Rõ ràng, mọi thủ phạm đang nghe theo thông điệp của IS và thực hiện hành động tàn sát một cách độc lập. Chúng đã bị “thánh chiến hóa” thông qua những tư tưởng cực đoan được truyền bá rộng rãi, bị tẩy não và nhồi nhét những ý thức “chống lại phương Tây” để buộc phải tuyên thệ trung thành với IS. 

Trên mạng Internet, IS đã phát tán rộng rãi các tài liệu có tiêu đề “Làm thế nào để tồn tại ở phương Tây?” nhằm giúp những người “có thiện cảm” với IS có thể dễ dàng ẩn mình trong xã hội phương Tây.

“Làm sạch” truyền thông

Điều gì đã thúc đẩy nhiều cá nhân “liều mình” đánh đổi mạng sống để sát hại những người không cùng tôn giáo? Các nguyên nhân xã hội như nạn thất nghiệp, việc bị giam giữ, thái độ bài ngoại, các vụ phạm tội nhỏ không giải thích được tất cả. 

Trên thực tế, những cá nhân này đều có sự bất ổn tâm lý, Hồi giáo cực đoan chỉ cần làm nốt những điều còn lại bằng cách tuyên truyền. Họ đã bị “nhiễm độc” khi nghe theo thông điệp của IS và đã thực hiện hành động tàn sát một cách độc lập. 

Do vậy, chống lại tuyên truyền thánh chiến và “giải độc” cho những người mong muốn theo con đường sát hại người khác là thách thức mà cả thế giới đang phải đối mặt trong cuộc chiến đầy cam go với IS.

“Chiến thuật náu mình” cho phép các phần tử cực đoan hợp thức hóa các hành vi nhằm che giấu đức tin, và âm thầm tiến hành các âm mưu khủng bố.
“Chiến thuật náu mình” cho phép các phần tử cực đoan hợp thức hóa các hành vi nhằm che giấu đức tin, và âm thầm tiến hành các âm mưu khủng bố.

Tại phiên họp thảo luận về các nguy cơ khủng bố đe dọa đến hòa bình và an ninh quốc tế mới đây, Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đã bày tỏ quan ngại về việc IS, mạng lưới khủng bố quốc tế al-Qaeda và các cá nhân, tổ chức liên quan đang tìm cách lợi dụng khoa học công nghệ, bao gồm cả Internet và các mạng truyền thông xã hội, phục vụ các hoạt động khủng bố. 

Việc các đối tượng khủng bố lợi dụng Internet được xem là thách thức mang tính toàn cầu. Bởi vậy, vấn đề này không thể giải quyết thông qua các hoạt động đơn lẻ của các công ty ứng dụng Internet hoặc của các quốc gia, hay các tổ chức phi chính phủ, mà phải thông qua sự kết hợp hoạt động của tất cả các chủ thể này.

Thực tế cho thấy, lâu nay IS vẫn sử dụng Internet và mạng xã hội để tuyển mộ các binh sĩ cho cái gọi là “vương quốc Hồi giáo” tại Iraq và Syria, đồng thời khuyến khích các tay súng trên khắp thế giới thực hiện những vụ tấn công khủng bố. 

Trước tình hình này, chính quyền Mỹ cùng những “ông lớn” đang đẩy mạnh các nỗ lực chống lại các chiến dịch tuyên truyền trên Internet của tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng. 

Đến nay, mạng xã hội Twitterđã cho đóng 200.000 tài khoản được xác định là ủng hộ IS, trong khi kênh chia sẻ video lớn nhất thế giới Youtube cũng đã gỡ bỏ hàng triệu đoạn băng kích động. Riêng mạng xã hội Facebook còn có một đội ngũ hàng trăm nhân viên hoạt động 24/7 để kiểm duyệt và ngăn chặn các nội dung độc hại.

Trong nỗ lực nhằm “làm sạch” mạng truyền thông xã hội, giới chức Đức mới đây đã tiến hành một chiến dịch trên phạm vi cả nước nhằm trấn áp các cá nhân và tổ chức bị cáo buộc truyền bá hoặc có những phát ngôn mang tính thù địch trên Internet. 

Chính quyền các bang của Đức cho biết, họ mở chiến dịch nhằm đương đầu một cách quyết liệt với tình trạng gia tăng mạnh mẽ của chủ nghĩa cực đoan thông qua việc truyền bá trên Internet. 

Chiến dịch nói trên được triển khai trong bối cảnh dòng người di cư tiếp tục tràn vào Đức và Nhà nước Hồi giáo tự xưng đang đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền tư tưởng cực đoan trên Internet. Nhiều quốc gia khác cũng đang tích cực triển khai những hoạt động tương tự như tại Đức. 

Điển hình như ở Malaysia, Bộ trưởng Truyền thông và Đa phương tiện Salleh Said Keruak cho biết, nhà chức trách nước này hiện đã liên hệ với các nhà cung cấp mạng xã hội để phối hợp trong việc xóa bỏ các tài khoản liên quan đến chủ nghĩa cực đoan.

Giới chuyên gia cho rằng, những bước đi mạnh mẽ kể trên đang khiến những kẻ ủng hộ IS vấp phải áp lực lớn, buộc phải thu hẹp quy mô hoạt động, phạm vi tuyên truyền cũng như tiếp cận các nhóm đối tượng lôi kéo.

Các tài khoản trên mạng Internet ủng hộ IS đã có ít người theo dõi hơn, khiến IS cũng khó lòng thực hiện các hoạt động tuyên truyền, tuyển mộ chiến binh rầm rộ và rộng rãi như trước đây. Tuy nhiên, IS vẫn cố gắng duy trì sự hiện diện tại những mạng xã hội lớn, bởi đó là mảnh đất đầy tiềm năng cho việc tuyển dụng các chiến binh. 

Nhiều ý kiến cho rằng, còn quá sớm để khẳng định “bộ máy tuyên truyền” của IS đang đuối sức. Những động thái mà Đức, Mỹ, Malaysia cũng như nhiều quốc gia khác đang thực hiện chỉ là “phát súng mở màn” nhằm mục đích triệt tiêu những mầm mống cực đoan trên mạng xã hội ngay khi chúng có dấu hiệu nảy sinh… 

Tố Uyên

Các tin khác

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Từ những dòng đánh giá tưởng như vô hại, một thị trường ngầm của "review thuê" đang âm thầm hoạt động, khi mà những lời tâng bốc được sản xuất hàng loạt và người tiêu dùng không biết tin vào đâu. Khi mỗi quyết định mua sắm đều bị những lời quảng cáo dẫn dắt bằng dữ liệu dối trá.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Thỉnh thoảng, nhìn thấy ở ngã tư đường, có những em học sinh mặc đồng phục đứng hàng ngang, tay cầm tấm bảng ghi dòng chữ như: “Đi trên đường, nhường nhịn nhau”; “Dừng đèn đỏ, tỏ văn minh”, “Chậm một giây, hơn gây tai nạn”, "An toàn là bạn, tai nạn là thù", "Đi đúng tuyến, dừng đúng vạch"... lòng thấy vui. Lại thấy vui khi ta biết vẫn còn đó những con người lặng lẽ đi qua cuộc đời này bằng cái nhìn nhẹ nhàng, an lạc.

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Ở vùng biên Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị, bình yên không bắt đầu từ những điều lớn lao hay xa vời. Nó được chắt chiu từ những bước chân lặng lẽ gõ cửa từng mái nhà, từ sự kiên nhẫn cầm tay người dân làm quen với chiếc điện thoại thông minh, và từ những công trình đang dần hiện hình giữa đời sống thường nhật. Từ những điều gần gũi ấy, một thế trận an ninh được bồi đắp từng ngày, bền bỉ và chắc chắn ngay từ cơ sở.

Tận thấy ở công trường chống ngập giữa Thủ đô

Tận thấy ở công trường chống ngập giữa Thủ đô

Từ vài tháng qua, nhiều tuyến phố ở nội đô Hà Nội đã trở thành công trường xây dựng, khi mặt đường đã được đơn vị thi công rào từng đoạn để thi công hạ ngầm những chiếc cống hộp bê tông đúc sẵn có kích thước tới vài mét thuộc dự án chống ngập úng cục bộ. Đây là công trình được người dân kỳ vọng sẽ thay đổi tình trạng hễ mưa là ngập trên nhiều tuyến phố ở Hà Nội suốt nhiều năm qua.

Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2026: Bức tranh đa sắc màu của nhạc Việt

Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2026: Bức tranh đa sắc màu của nhạc Việt

20 năm tồn tại, Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến đã vượt qua khuôn khổ của một sự kiện vinh danh thường niên để trở thành một “thiết chế mềm” của đời sống âm nhạc Việt Nam. Mùa giải năm 2026 là một lát cắt phản ánh những biến chuyển của thị trường âm nhạc đương đại. Đó là một bức tranh sôi động, nhiều màu sắc, nơi âm nhạc Việt đang đứng giữa giao điểm của nghệ thuật, công nghiệp và toàn cầu hóa.

Lan man về nghề viết

Lan man về nghề viết

Thật lạ, có những câu thơ, dù chỉ đọc thoáng qua nhưng rồi lại nhớ mãi, có thế bởi tự dưng lại nhớ đến bài tứ tuyệt Vũ Hoàng Chương tặng Vũ Bằng: “Có bằng nói láo bốn mươi năm. Vũ ấy mà sao giọng vẫn văn. Hay tại đa ngôn đa báo hại. Giường tiên trời phạt chẳng cho nằm”.

Hội họa Việt Nam vượt kỳ vọng tại sàn đấu giá quốc tế

Hội họa Việt Nam vượt kỳ vọng tại sàn đấu giá quốc tế

Tại phiên đấu giá Nghệ thuật Hiện đại và Đương đại do Sotheby's tổ chức tại Hồng Kông vừa qua, các tác phẩm của danh họa Mai Trung Thứ và Lê Phổ đã được chốt với mức giá gần 1 triệu USD. Điều đáng nói, đây đang trở thành một xu hướng kéo dài trong nhiều năm qua. Đằng sau những con số ấn tượng ấy không chỉ là câu chuyện của thị trường, mà còn là dấu hiệu cho thấy hội họa Đông Dương đã và đang được định danh trên bản đồ toàn cầu.

Đường dài của những sáng tạo mới

Đường dài của những sáng tạo mới

Trong vài năm trở lại đây, đời sống nghệ thuật Việt Nam chứng kiến một làn sóng sáng tạo đến từ các nghệ sĩ trẻ và những đơn vị nghệ thuật độc lập. Họ không chỉ dàn dựng tác phẩm, mà còn tạo ra những“ngôn ngữ biểu đạt mới”- nơi chất liệu văn hóa Việt Nam được đặt trong sự đối thoại với tinh hoa nghệ thuật hàn lâm châu Âu.

Xem thổ cẩm Việt giữa Paris

Xem thổ cẩm Việt giữa Paris

Đó là triển lãm "Thổ cẩm Việt Nam - những sợi chỉ kể chuyện" tại không gian triển lãm của thư viện Jean-Pierre Melville, thuộc một khu sầm uất của quận 13, Paris, một nơi vốn được xem là khu phố đặc trưng của châu Á, hội tụ và giao thoa của nhiều nền văn hóa của thành phố.

Giọng nói bị đánh cắp, tội ác không có dấu vân tay

Giọng nói bị đánh cắp, tội ác không có dấu vân tay

Chỉ cần vài giây âm thanh công khai trên internet, trí tuệ nhân tạo có thể tạo ra một bản sao giọng nói gần như hoàn hảo, đủ để lừa dối, đủ để trục lợi và đủ để phá hủy uy tín của một nghệ sĩ được xây dựng trong nhiều thập kỷ.

Oscar 2026 và những định nghĩa trong thời đại số

Oscar 2026 và những định nghĩa trong thời đại số

Giải thưởng điện ảnh danh giá nhất thế giới - Oscar lần thứ 98 đã diễn ra vào ngày 15/3/2026 theo giờ miền Đông nước Mỹ tại nhà hát Dolby ở Los Angeles. Danh hài Conan O'Brien trong vai trò người dẫn chương trình đã khuấy động bầu không khí của buổi lễ và khiến cuộc đua vốn được đánh giá là vô cùng gay cấn của năm nay trở nên “duyên dáng” đáng kể với những mảng miếng hài đặc trưng.

Bàn phiếm chuyện cái răng, cái tóc

Bàn phiếm chuyện cái răng, cái tóc

Trong kho tàng tục ngữ Việt Nam, câu "Cái răng, cái tóc là gốc con người" từ lâu đã được xem như một lời nhắc nhở về việc giữ gìn và chăm sóc ngoại hình của mỗi người. Tuy nhiên, khi tra cứu trên Google, không ít người giật mình khi thấy phiên bản "Cái răng, cái tóc là góc con người" lại xuất hiện nhiều hơn: khoảng 49.800 kết quả so với 16.900 kết quả của "gốc con người".

Xuất khẩu văn chương: Đường dài còn lắm gian truân

Xuất khẩu văn chương: Đường dài còn lắm gian truân

Dịch thuật được ví như cái cầu vô hình nối người đọc xa lạ với tác giả xa lạ không cùng ngôn ngữ. Nhờ dịch thuật mà nhiều tác phẩm văn chương Việt được ra ngoài biên giới đến với bạn đọc không cùng tiếng nói. Người dịch là cầu nối tác phẩm văn học nguyên gốc với người đọc, giúp người đọc cảm nhận được sự hay của cái đẹp và bản sắc của văn bản.

Phim AI có phải dấu chấm hết cho điện ảnh truyền thống?

Phim AI có phải dấu chấm hết cho điện ảnh truyền thống?

Trí tuệ nhân tạo đang buộc ngành điện ảnh phải xem lại toàn bộ cấu trúc sản xuất vốn tồn tại hơn một thế kỷ. Khi chi phí có thể được cắt giảm, quy trình được tinh gọn và rào cản gia nhập thị trường bị hạ thấp, AI mở ra một chương mới cho điện ảnh.

Các bài hát đồng dao

Các bài hát đồng dao

LTS: Nguyễn Văn Vĩnh (1882-1936) là nhà báo, nhà văn, dịch giả nổi tiếng Việt Nam đầu thế kỷ XX. Ông là người có công lớn trong việc hoàn thiện và phổ cập chữ Quốc ngữ. Trong 30 năm làm báo, Nguyễn Văn Vĩnh là chủ bút 7 tờ báo bằng cả tiếng Việt và tiếng Pháp; viết hàng nghìn bài báo thuộc nhiều lĩnh vực, nhiều thể loại, đề cập đến các vấn đề trong xã hội từ chính trị, kinh tế đến các phong tục tập quán của người dân…

Ngựa - linh vật và những bí ẩn

Ngựa - linh vật và những bí ẩn

Không phải ngẫu nhiên mà những linh vật ngựa đất nung "Mã Nghênh Phúc Hỷ" màu vàng kim thường xuất hiện trên kệ trang trọng trong các gia đình để đón năm mới. Lịch sử hàng ngàn năm gắn bó với con người đã khiến ngựa trở thành một trong những người bạn thân thiết nhất. Không chỉ đơn thuần là biểu tượng của tin vui và phúc lộc, đằng sau vẻ ngoài oai vệ ấy là cả một hành trình dài làm thay đổi lịch sử loài người và vô số câu chuyện khiến chúng ta phải bất ngờ.

Vó ngựa kỳ bí trong văn hoá rẻo cao Tây Bắc

Vó ngựa kỳ bí trong văn hoá rẻo cao Tây Bắc

Tiếng vó ngựa rộn rã trên những cung đường đèo dốc không chỉ là âm thanh của việc di chuyển, mà còn là nhịp đập văn hóa bền bỉ của đồng bào các dân tộc vùng cao Tây Bắc.

Cành đào huyền sử

Cành đào huyền sử

"Có một Thăng Long Nguyễn Huệ/ Ngựa phi trong sắc hoa đào". (Thơ Đỗ Trung Lai).

Ngày xuân đến phố Bát Đàn mua hàng Bát Sứ

Ngày xuân đến phố Bát Đàn mua hàng Bát Sứ

Ở Hà Nội, hiện nay có phố Bát Sứ, không những thế, còn có phố Bát Đàn. Theo “Từ điển đường phố Hà Nội” (NXB Hà Nội - 2010) do Nguyễn Viết Chúc chủ biên, thì khoảng trước năm 1890 người Pháp gọi hai phố này là rue des Tassee (phố Hàng Chén). Từ cách gọi này, ta biết bát còn gọi cái tô là đồ bằng sứ, bằng sành, đất nung dùng để đựng đồ ăn thức uống, tiếng đôi là bát đọi. Tục ngữ có câu: “Một bát một bình” nghĩa của nó là nói về vật dụng đựng cơm nước của người tu hành, về sau có thêm nghĩa phái sinh nhằm nói ai đó giữ một chí hướng, kiên trì làm theo sở nguyện của mình. Thế nhưng tại sao lại gọi đàn/ bát đàn?