Đến cố đô Agra nghe chuyện tình Taj Mahal vĩnh cửu

Đền Taj Mahal, biểu tượng của tình yêu vĩnh cửu, một trong bảy kỳ quan của thế giới đương đại và được UNESCO công nhận là di sản thế giới năm 1983, là nơi nhiều người ước ao một lần đặt chân đến.

Đó không chỉ là một ngôi đền đẹp bởi kiến trúc và chất liệu, mà chính câu chuyện tình yêu bất tử đã làm nên giá trị vĩnh hằng của một ngôi mộ có một không hai trên thế giới. Để hôm nay, sau hơn 400 năm, Taj Mahal vẫn là một viên ngọc trắng trinh nguyên, lung linh tỏa sáng mà không gì có thể làm lu mờ vẻ đẹp diễm lệ, nghệ thuật bất hủ của nó.

Từ một lời hứa thủy chung

Chuyện thật, kể về một tình yêu đẹp của vị vua thứ 5 của đế chế Mughal, vua Shah Jahan, trị vì Ấn Độ trong 30 năm (1628 -1658), và người vợ ông hết mực thương yêu, hoàng hậu Mahal Mumtalz.

Dù được hứa hôn từ lúc nàng 14 tuổi nhưng phải đến 5 năm sau hai người mới nên vợ nên chồng. Mahal Mumtalz không phải là người vợ duy nhất của Shah Jahan. Ông còn có hai người vợ khác, cả hai cuộc hôn nhân đó đều vì lý do chính trị, nên Mahal Mumtalz chính là tình yêu duy nhất của Shah Jahan. Trong 19 năm tình nghĩa vợ chồng, Mahal Mumtalz đã luôn sát cánh cùng chồng chinh chiến và bàn bạc chính sự, kể cả những lúc nàng đang mang thai. 14 người con là kết quả tình yêu của họ, nhưng không may lần sinh đứa con gái cuối cùng cũng chính là lúc Mahal Mumtalz vĩnh viễn ra đi, ở tuổi 39.

img_2316.jpg -0
Từ 5 giờ 30 sáng, người dân từ khắp nơi đã đến xếp hàng vào thăm ngôi đền.

Trước lúc lâm chung, hoàng hậu Mahal Mumtalz có bốn thỉnh cầu với vua Shah Jahan: hãy kết hôn một lần nữa, hãy chăm sóc và thương yêu các con, hãy xây một ngôi đền xứng đáng với tình yêu của hai người và hãy viếng thăm mộ nàng hằng năm vào ngày nàng mất. Đền Taj Mahal chính là lời hứa mà Shah Jahan đã thực hiện để minh chứng cho tình yêu chung thủy ông dành cho người vợ yêu quí của mình. Có lẽ ở đâu đó nơi thiên đàng, nàng Mahal Mumtalz cũng không thể tưởng tượng Shah Jahan đã thực hiện nguyện ước của nàng với ngôi đền Taj Mahal diễm lệ như thế.

Lúc xây đền, vua Shah Jahan chỉ chú tâm thiết kế nơi an nghỉ dành cho vợ mình, không dành cho một người thứ hai nào, kể cả ông. Tương truyền rằng, ông có mong muốn sẽ xây riêng cho mình một khu mộ bằng đá cẩm thạch đen, kề sát bên ngôi đền đá cẩm thạch trắng, như để chứng minh rằng, ông và vợ của mình mãi mãi bên nhau. Thế nhưng, vào những năm cuối đời, khi sức khỏe yếu, vua Shah Jahan đã bị một trong những người con trai của mình chiếm ngôi, đưa ông vào giam lỏng trong một căn phòng nhỏ của khu pháo đài đỏ, nơi ông chỉ có thể dõi ánh mắt xa xăm về đền Taj Mahal mà không thể thực hiện ước nguyện cuối.

Nhưng sau khi qua đời, vua Shah Jahan cũng được các con đưa vào Taj Mahal và an nghỉ bên cạnh người vợ yêu dấu. Đó là lý do vì sao khi đến thăm ngôi đền Taj Mahal, người dân lại thấy mộ của người vợ được đặt ở chính giữa, còn mộ vua Shah Jahan dù to hơn song cũng chỉ nằm nép về phía bên trái.

Kỳ quan thế giới, biểu tượng của tình yêu vĩnh cửu

Tọa lạc bên bờ sông Yamuna, trên một khu vực có diện tích khoảng 12.000m2 ở phía Nam của thành phố cổ Agra, Taj Mahal (trong tiếng Ấn Độ có nghĩa là “Cung điện Vương Miện”) là hình mẫu tuyệt vời nhất của Kiến trúc Mughal, một phong cách tổng hợp các yếu tố kiến trúc Ba Tư, Thổ Nhĩ Kỳ, Ấn Độ, và Hồi giáo. Toàn bộ Taj Mahal gồm 5 khu: Darwaza (cổng chính), Bageecha (không gian vườn), Masjid (nhà thờ Hồi giáo), Naqqar Khana (nhà nghỉ) và Rauza (lăng Taj Mahal). Tất cả đều đạt đến mức độ đối xứng chính xác nhất mà khó có công trình nào có thể qua mặt.

Theo sử sách ghi lại, sau khi người vợ qua đời, vua Shah Jahan chỉ mất một năm chuẩn bị thiết kế nhưng phải cần đến 22 năm (1631-1653), tuyển mộ khoảng 20.000 nhân công mới có thể hoàn thành cung điện đặt lăng mộ vợ mình. Vật liệu xây đền chỉ toàn đá cẩm thạch trắng nhập từ khắp các vùng miền của Ấn Độ, và các nước láng giềng. Trên nền cẩm thạch tinh khiết ấy còn được khảm 28 loại đá quý, đá bán quý với các màu sắc khác nhau để tô điểm cho công trình. 400 năm về trước, khi chưa có máy móc và công cụ vẫn còn thô sơ, nhưng những chi tiết đá khảm đã được các nghệ nhân đo vẽ và đính vào chính xác tuyệt đối, khiến những bức tường từ nhỏ nhất cũng hiện lên như một bức tranh nghệ thuật sắc màu tinh tế.

Sự tinh xảo trong lối kiến trúc xây dựng đền Taj Mahal được thể hiện trong chi tiết nhỏ với những cột đá cứ 3cm vuông là được chạm khắc 50 viên đá quý, sàn nhà được lát đá cẩm thạch chia ô bàn cờ đen trắng, 4 tháp cao khoảng 40m ở góc và vòm ở trung tâm, khu vườn rộng mênh mông (320m x 300m) với hồ nước ở giữa cũng được lát bằng đá cẩm thạch như một tấm gương phản chiếu hình ảnh lúc ẩn lúc hiện của đền Taj Mahal.

img_2310.jpg -0
Cổng vào được làm từ đá cẩm thạch đỏ. Ảnh: Hoàng Anh.

Toàn bộ lăng (bên trong cũng như bên ngoài) được trang trí bằng các hoa văn khảm và thư pháp sử dụng các loại đá quý như mã não và thạch anh. Các bức tường của phòng mái vòm trung tâm và bốn phòng nối tiếp có rất nhiều họa tiết trang trí theo kiểu Hồi giáo. Màu sắc của ngôi đền biến đổi kỳ ảo trong ngày nhờ sự biến màu của các loại đá đá quý theo những thời điểm khác nhau. Taj Mahal có màu  hồng nhạt lúc bình minh, màu trắng sữa vào ban trưa và vàng vào những buổi hoàng hôn và lung linh huyền ảo vào những đêm trăng. Món quà của tình yêu và là biểu tượng của Ấn Độ được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới vào năm 1983. Ngôi đền cũng được mô tả là một “kiệt tác được cả thế giới chiêm ngưỡng trong số các di sản thế giới”.

Mỗi năm có khoảng một đến hai triệu du khách đến thăm nơi này. Để chứng kiến vẻ đẹp kiến trúc trên cả tuyệt vời của Taj Mahal, du khách thường chọn thời điểm ghé thăm đền vào lúc tảng sáng và lúc mặt trời lặn. Những năm gần đây, khi vào đền Taj Mahal, khách chỉ được mang túi xách nhỏ đựng máy ảnh và điện thoại, tuyệt đối không được mang thức ăn, mỹ phẩm. Quy định này nhằm bảo tồn vẻ đẹp nguyên sơ của ngôi đền, bởi nhiều năm về trước, người dân đến tham quan ngôi đền, có người quá phấn khích đã dùng son và một số mỹ phẩm khác tô vẽ tên tuổi địa chỉ của mình lên tường đá nhằm đánh dấu nơi đã ghé thăm.

Một điểm đáng chú ý nữa là khi mua vé, khách sẽ được phát một chai nước 500 ml và một đôi bọc giày để mang vào đền. Vé vào đền Taj Mahal dành cho khách nước ngoài là 1.000 rupee (350.000 VND) và chỉ được ở lại trong khuôn viên đền trong 3 tiếng. Thời gian có ghi rõ trong vé, nếu bạn ở quá thời gian quy định sẽ phải trả thêm tiền. Đền mở vào 6 giờ sáng đến 6 giờ chiều. Nhưng thực tế thì tầm 5 giờ sáng là đền đã mở cửa vì nhiều người rất thích vào đền ngắm bình minh. Nếu vào 5 giờ sáng thì thời gian lưu lại ở đền cũng được tính từ 6 giờ đến 9 giờ, nghĩa là bạn sẽ có nhiều thời gian hơn ở trong đền. Taj Mahal có một nhà thờ Hồi giáo đang hoạt động nên thường đóng cửa vào các ngày thứ Sáu hàng tuần để cầu nguyện.

Có nhiều cách để đến Agra từ khắp nơi trong nước Ấn rộng lớn. Nhưng phần lớn du khách Việt Nam đều bay đến thủ đô Delhi, rồi tìm cách đến Agra. Từ Delhi có nhiều phương tiện tàu, xe để đến Agra. Nếu từ sân bay, du khách có thể thuê taxi trả trước ngay tại sân bay. Có rất nhiều tour đi về Agra, có tour 1 ngày, tour 2 ngày. Tour đi về trong ngày sẽ rất vất vả bởi ngồi trên xe phải mất 10 tiếng, cả đi lẫn về thì sẽ không có đủ thời gian khám phá Agra. Vì ngoài đền Taj Mahal còn có pháo đài đỏ Red Fort, hay còn được gọi là Agra Fort, là cung điện của đế chế Mughal.

Pháo đài này được xây bằng đá sa thạch đỏ, trên một khuôn viên rộng lớn và có hướng nhìn sang đền Taj Mahal. Khám phá Red Fort cũng mất khoảng 2 giờ đồng hồ. Vì thế tốt nhất là đi hai ngày một đêm (24 tiếng) để có thêm thời gian nghỉ ngơi khám phá Agra, sẽ rất thoải mái.

Phạm Huyền

Các tin khác

Đã theo nghề thì hãy viết đi

Đã theo nghề thì hãy viết đi

“Trước khi viết một tập tiểu thuyết mới, anh có những chuẩn bị gì?”.
Tôi thường hỏi bạn bè trong những lúc ngồi tán phét chuyện trên trời dưới đất. Có lần, nhà văn Nguyễn Mạnh Tuấn bảo, đại khái, chẳng chuẩn bị gì cả, cứ bắt tay vào viết, trong quá trình viết, các tình tiết xảy ra thì cân nhắc, xử lý. Cũng tựa như đứa trẻ nhảy xuống hồ, dù chưa biết bơi. Thực tế của công việc lúc ấy tự khắc khiến mình phải làm gì.

Một mỏ khai thác khoáng sản khổng lồ tại Zambia. Ảnh: First Quantum Minerals

Châu Phi với bài toán thoát “bẫy tài nguyên”

Khoáng sản châu Phi đang trở thành trung tâm của một cuộc tranh giành địa chính trị chưa từng có. Trong khi các cường quốc đổ vốn vào lục địa này, liệu châu Phi có thể tận dụng thời thế để trở thành bên hưởng lợi thực sự từ chính nguồn tài nguyên của mình hay không?

Công an TP Đà Nẵng và hành trình tìm lại tên cho liệt sĩ

Công an TP Đà Nẵng và hành trình tìm lại tên cho liệt sĩ

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng với không ít gia đình, nỗi đau chưa thể nguôi ngoai khi có người thân hy sinh mà tên tuổi, hài cốt vẫn nằm lại nơi chiến trường xưa hoặc chưa được xác định danh tính. Những ngày này, Công an TP Đà Nẵng đang thực hiện một hành trình vô cùng đặc biệt: Thu nhận mẫu ADN cho thân nhân liệt sĩ trong "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ".

Về ngôi nhà của dế

Về ngôi nhà của dế

Đó là một ngôi nhà xưa thân quen cũ kỹ nằm trong ngõ Đoàn Nhữ Hài. Nhà văn Tô Hoài (1920-2014) mua ngôi nhà này (năm 1957) từ tiền giải thưởng tập “Truyện Tây Bắc”. Một thời, cánh văn trẻ chúng tôi vẫn thường rủ nhau tới ngôi nhà của Tô Hoài vì ông rất thân thiện. Giờ đây, ngôi nhà trở thành không gian lưu niệm cuộc đời và sự nghiệp văn chương Tô Hoài. Con trai ông, nhà báo Phương Vũ đặt tên Nhà lưu niệm đúng với cái tên mà mọi người vẫn gọi: Tô Hoài House (Ngôi nhà Tô Hoài).

Chương trình âm nhạc “Mây lang thang” bị cho là đã nhiều lần vi phạm bản quyền trên môi trường số

Khoảng trống bản quyền âm nhạc ở Việt Nam

Trong nhiều năm qua, thị trường âm nhạc số Việt Nam phát triển nhanh nhưng việc vi phạm sở hữu trí tuệ tràn lan. Nhiều đơn vị kiếm tiền từ hàng triệu lượt xem mà tác giả, nhạc sĩ hoặc chủ sở hữu bản ghi không hề biết tác phẩm của mình bị khai thác như thế nào.

Cùng vui với “một thứ văn rất vui”

Cùng vui với “một thứ văn rất vui”

Trong nghề cầm bút, sống bằng con chữ, lấy chữ làm phương tiện để trình bày suy nghĩ, nhân sinh quan của mình, tôi dám quả quyết, một khi viết những trang văn tạo ra tiếng cười là điều không bao giờ dễ dàng. Chính vì thế khi nhìn lại tiến trình phát triển văn học Việt Nam, kể từ năm 1930 đến nay, ta thấy số lượng tác giả viết văn cười, trào phúng, châm biếm chỉ có thể đếm trên đầu ngón tay. Rất ít ỏi.

Việt Nam làm gì để trở thành điểm đến các sự kiện văn hóa và biểu diễn thế giới?

Việt Nam làm gì để trở thành điểm đến các sự kiện văn hóa và biểu diễn thế giới?

Trong vài năm gần đây, Việt Nam bắt đầu xuất hiện trong các cuộc thảo luận quốc tế như một “điểm đến mới nổi” của công nghiệp văn hóa và kinh tế sự kiện. Từ sự bùng nổ của các concert âm nhạc, chương trình giải trí thu hút hàng triệu người theo dõi, đến việc đầu tư hàng loạt nhà hát, trung tâm triển lãm và tổ hợp sáng tạo quy mô lớn, Việt Nam đang đứng trước một cơ hội đặc biệt: trở thành trung tâm mới của các sự kiện văn hóa và biểu diễn trong khu vực.

Đến Verona thăm nhà nàng Juliet

Đến Verona thăm nhà nàng Juliet

Những người yêu văn học, điện ảnh, sân khấu thì đều biết hai nhân Romeo và Juliet trong vở bi kịch của nhà văn Anh William Shakespeare. Từ trong kịch, phim, Romeo - Juliet đã trở thành hình ảnh biểu tượng cho những cặp tình nhân trẻ đang trong giai đoạn chớm nở và mãnh liệt. Vì thế, đến thành phố Verona (nằm trong tỉnh cùng tên thuộc vùng Veneto, miền bắc nướcÝ) lần này, tôi quyết định đến thăm ngôi nhà của nàng Juliet.

Công thức chiến thắng cuộc đua phòng vé của phim Việt

Công thức chiến thắng cuộc đua phòng vé của phim Việt

Năm 2025, điện ảnh Việt có 55 phim ra rạp thì năm 2026, con số này được dự báo tăng lên khoảng 70 - 80 phim. Trong bối cảnh phim Việt ra rạp ngày càng dày đặc, cuộc cạnh tranh căng thẳng giữa các phim không chỉ bằng nội dung mà còn ở khả năng giành suất chiếu và tạo hiệu ứng truyền thông ngay từ những ngày đầu ra mắt.

Lưu giữ ký ức dân tộc qua những tác phẩm văn chương

Lưu giữ ký ức dân tộc qua những tác phẩm văn chương

Cuộc gặp gỡ mang tên "Thời tiết của ký ức" không đơn thuần là một buổi ra mắt sách. Đó là một cuộc hội ngộ đặc biệt của "ngũ vị văn chương" - 5 cá tính văn chương độc bản: Trung Trung Đỉnh, Nguyễn Trọng Tín, Phạm Ngọc Tiến, Bảo Ninh, Nguyễn Quang Lập. Nói như nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, không chỉ là trang viết, họ là "những người lưu giữ ký ức của dân tộc". Trong số 5 tác giả này, tôi ấn tượng với 3 người: Trung Trung Đỉnh, Phạm Ngọc Tiến và Nguyễn Trọng Tín.

Nghề cầm bút là lúc nào cũng viết

Nghề cầm bút là lúc nào cũng viết

Sinh thời nhà thơ Xuân Diệu có "tự giới thiệu" về địa chỉ nhà của mình ở Hà Nội như sau: "Nhà tôi 24 Cột Cờ/ Ai thương thì đến, hững hờ thì qua". Còn "trung niên thi sĩ" Bùi Giáng khi về cư ngụ ở Xóm Gà (Bình Thạnh) cũng có lúc ngẫu hứng giới thiệu với các bạn văn chương rằng: "Gặp nàng, nàng ở Già Lam/ Gặp cô, cô ở Lê Quang Định đường/ Nhà thuốc tây, gái du dương/ Bốn tám hai (482) hẻm tôi thường vô ra".Với những thông tin trên ắt người yêu thơ có thể tìm ra chỗ ở của ông một cách dễ dàng. Còn nhà văn Sơn Nam do không làm thơ nên khi ai hỏi nhà của mình thì ông chỉ đáp: "Cứ đến nhà truyền truyền thống quận Gò Vấp hỏi, thì có người dẫn vào nhà".

Cơm áo không đùa với danh hiệu nghệ sĩ

Cơm áo không đùa với danh hiệu nghệ sĩ

Với phần đông công chúng, nghệ sĩ sân khấu và điện ảnh là những người sống giữa ánh hào quang, được tôn vinh bằng tài năng và danh tiếng. Nhưng phía sau tấm màn nhung, không ít người đang đối diện với một thực tế trái ngược, thu nhập bấp bênh, lương thấp và một câu hỏi được đặt ra: liệu nghệ thuật biểu diễn có là một nghề đủ để sống?

Tấm bia đặc biệt giữa Paris

Tấm bia đặc biệt giữa Paris

Ngày 25/4/2026, Kiều bào Việt tại Pháp cùng bạn bè quốc tế yêu chuộng hòa bình đã cùng tham gia Lễ đặt bia Tưởng niệm các nạn nhân Việt Nam bị nhiễm chất độc da cam trong Công viên Choisy, thuộc quận 13 thành phố Paris.

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Từ những dòng đánh giá tưởng như vô hại, một thị trường ngầm của "review thuê" đang âm thầm hoạt động, khi mà những lời tâng bốc được sản xuất hàng loạt và người tiêu dùng không biết tin vào đâu. Khi mỗi quyết định mua sắm đều bị những lời quảng cáo dẫn dắt bằng dữ liệu dối trá.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Thỉnh thoảng, nhìn thấy ở ngã tư đường, có những em học sinh mặc đồng phục đứng hàng ngang, tay cầm tấm bảng ghi dòng chữ như: “Đi trên đường, nhường nhịn nhau”; “Dừng đèn đỏ, tỏ văn minh”, “Chậm một giây, hơn gây tai nạn”, "An toàn là bạn, tai nạn là thù", "Đi đúng tuyến, dừng đúng vạch"... lòng thấy vui. Lại thấy vui khi ta biết vẫn còn đó những con người lặng lẽ đi qua cuộc đời này bằng cái nhìn nhẹ nhàng, an lạc.

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Ở vùng biên Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị, bình yên không bắt đầu từ những điều lớn lao hay xa vời. Nó được chắt chiu từ những bước chân lặng lẽ gõ cửa từng mái nhà, từ sự kiên nhẫn cầm tay người dân làm quen với chiếc điện thoại thông minh, và từ những công trình đang dần hiện hình giữa đời sống thường nhật. Từ những điều gần gũi ấy, một thế trận an ninh được bồi đắp từng ngày, bền bỉ và chắc chắn ngay từ cơ sở.

Tận thấy ở công trường chống ngập giữa Thủ đô

Tận thấy ở công trường chống ngập giữa Thủ đô

Từ vài tháng qua, nhiều tuyến phố ở nội đô Hà Nội đã trở thành công trường xây dựng, khi mặt đường đã được đơn vị thi công rào từng đoạn để thi công hạ ngầm những chiếc cống hộp bê tông đúc sẵn có kích thước tới vài mét thuộc dự án chống ngập úng cục bộ. Đây là công trình được người dân kỳ vọng sẽ thay đổi tình trạng hễ mưa là ngập trên nhiều tuyến phố ở Hà Nội suốt nhiều năm qua.

Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2026: Bức tranh đa sắc màu của nhạc Việt

Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2026: Bức tranh đa sắc màu của nhạc Việt

20 năm tồn tại, Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến đã vượt qua khuôn khổ của một sự kiện vinh danh thường niên để trở thành một “thiết chế mềm” của đời sống âm nhạc Việt Nam. Mùa giải năm 2026 là một lát cắt phản ánh những biến chuyển của thị trường âm nhạc đương đại. Đó là một bức tranh sôi động, nhiều màu sắc, nơi âm nhạc Việt đang đứng giữa giao điểm của nghệ thuật, công nghiệp và toàn cầu hóa.