Đến cố đô Agra nghe chuyện tình Taj Mahal vĩnh cửu

Đền Taj Mahal, biểu tượng của tình yêu vĩnh cửu, một trong bảy kỳ quan của thế giới đương đại và được UNESCO công nhận là di sản thế giới năm 1983, là nơi nhiều người ước ao một lần đặt chân đến.

Đó không chỉ là một ngôi đền đẹp bởi kiến trúc và chất liệu, mà chính câu chuyện tình yêu bất tử đã làm nên giá trị vĩnh hằng của một ngôi mộ có một không hai trên thế giới. Để hôm nay, sau hơn 400 năm, Taj Mahal vẫn là một viên ngọc trắng trinh nguyên, lung linh tỏa sáng mà không gì có thể làm lu mờ vẻ đẹp diễm lệ, nghệ thuật bất hủ của nó.

Từ một lời hứa thủy chung

Chuyện thật, kể về một tình yêu đẹp của vị vua thứ 5 của đế chế Mughal, vua Shah Jahan, trị vì Ấn Độ trong 30 năm (1628 -1658), và người vợ ông hết mực thương yêu, hoàng hậu Mahal Mumtalz.

Dù được hứa hôn từ lúc nàng 14 tuổi nhưng phải đến 5 năm sau hai người mới nên vợ nên chồng. Mahal Mumtalz không phải là người vợ duy nhất của Shah Jahan. Ông còn có hai người vợ khác, cả hai cuộc hôn nhân đó đều vì lý do chính trị, nên Mahal Mumtalz chính là tình yêu duy nhất của Shah Jahan. Trong 19 năm tình nghĩa vợ chồng, Mahal Mumtalz đã luôn sát cánh cùng chồng chinh chiến và bàn bạc chính sự, kể cả những lúc nàng đang mang thai. 14 người con là kết quả tình yêu của họ, nhưng không may lần sinh đứa con gái cuối cùng cũng chính là lúc Mahal Mumtalz vĩnh viễn ra đi, ở tuổi 39.

img_2316.jpg -0
Từ 5 giờ 30 sáng, người dân từ khắp nơi đã đến xếp hàng vào thăm ngôi đền.

Trước lúc lâm chung, hoàng hậu Mahal Mumtalz có bốn thỉnh cầu với vua Shah Jahan: hãy kết hôn một lần nữa, hãy chăm sóc và thương yêu các con, hãy xây một ngôi đền xứng đáng với tình yêu của hai người và hãy viếng thăm mộ nàng hằng năm vào ngày nàng mất. Đền Taj Mahal chính là lời hứa mà Shah Jahan đã thực hiện để minh chứng cho tình yêu chung thủy ông dành cho người vợ yêu quí của mình. Có lẽ ở đâu đó nơi thiên đàng, nàng Mahal Mumtalz cũng không thể tưởng tượng Shah Jahan đã thực hiện nguyện ước của nàng với ngôi đền Taj Mahal diễm lệ như thế.

Lúc xây đền, vua Shah Jahan chỉ chú tâm thiết kế nơi an nghỉ dành cho vợ mình, không dành cho một người thứ hai nào, kể cả ông. Tương truyền rằng, ông có mong muốn sẽ xây riêng cho mình một khu mộ bằng đá cẩm thạch đen, kề sát bên ngôi đền đá cẩm thạch trắng, như để chứng minh rằng, ông và vợ của mình mãi mãi bên nhau. Thế nhưng, vào những năm cuối đời, khi sức khỏe yếu, vua Shah Jahan đã bị một trong những người con trai của mình chiếm ngôi, đưa ông vào giam lỏng trong một căn phòng nhỏ của khu pháo đài đỏ, nơi ông chỉ có thể dõi ánh mắt xa xăm về đền Taj Mahal mà không thể thực hiện ước nguyện cuối.

Nhưng sau khi qua đời, vua Shah Jahan cũng được các con đưa vào Taj Mahal và an nghỉ bên cạnh người vợ yêu dấu. Đó là lý do vì sao khi đến thăm ngôi đền Taj Mahal, người dân lại thấy mộ của người vợ được đặt ở chính giữa, còn mộ vua Shah Jahan dù to hơn song cũng chỉ nằm nép về phía bên trái.

Kỳ quan thế giới, biểu tượng của tình yêu vĩnh cửu

Tọa lạc bên bờ sông Yamuna, trên một khu vực có diện tích khoảng 12.000m2 ở phía Nam của thành phố cổ Agra, Taj Mahal (trong tiếng Ấn Độ có nghĩa là “Cung điện Vương Miện”) là hình mẫu tuyệt vời nhất của Kiến trúc Mughal, một phong cách tổng hợp các yếu tố kiến trúc Ba Tư, Thổ Nhĩ Kỳ, Ấn Độ, và Hồi giáo. Toàn bộ Taj Mahal gồm 5 khu: Darwaza (cổng chính), Bageecha (không gian vườn), Masjid (nhà thờ Hồi giáo), Naqqar Khana (nhà nghỉ) và Rauza (lăng Taj Mahal). Tất cả đều đạt đến mức độ đối xứng chính xác nhất mà khó có công trình nào có thể qua mặt.

Theo sử sách ghi lại, sau khi người vợ qua đời, vua Shah Jahan chỉ mất một năm chuẩn bị thiết kế nhưng phải cần đến 22 năm (1631-1653), tuyển mộ khoảng 20.000 nhân công mới có thể hoàn thành cung điện đặt lăng mộ vợ mình. Vật liệu xây đền chỉ toàn đá cẩm thạch trắng nhập từ khắp các vùng miền của Ấn Độ, và các nước láng giềng. Trên nền cẩm thạch tinh khiết ấy còn được khảm 28 loại đá quý, đá bán quý với các màu sắc khác nhau để tô điểm cho công trình. 400 năm về trước, khi chưa có máy móc và công cụ vẫn còn thô sơ, nhưng những chi tiết đá khảm đã được các nghệ nhân đo vẽ và đính vào chính xác tuyệt đối, khiến những bức tường từ nhỏ nhất cũng hiện lên như một bức tranh nghệ thuật sắc màu tinh tế.

Sự tinh xảo trong lối kiến trúc xây dựng đền Taj Mahal được thể hiện trong chi tiết nhỏ với những cột đá cứ 3cm vuông là được chạm khắc 50 viên đá quý, sàn nhà được lát đá cẩm thạch chia ô bàn cờ đen trắng, 4 tháp cao khoảng 40m ở góc và vòm ở trung tâm, khu vườn rộng mênh mông (320m x 300m) với hồ nước ở giữa cũng được lát bằng đá cẩm thạch như một tấm gương phản chiếu hình ảnh lúc ẩn lúc hiện của đền Taj Mahal.

img_2310.jpg -0
Cổng vào được làm từ đá cẩm thạch đỏ. Ảnh: Hoàng Anh.

Toàn bộ lăng (bên trong cũng như bên ngoài) được trang trí bằng các hoa văn khảm và thư pháp sử dụng các loại đá quý như mã não và thạch anh. Các bức tường của phòng mái vòm trung tâm và bốn phòng nối tiếp có rất nhiều họa tiết trang trí theo kiểu Hồi giáo. Màu sắc của ngôi đền biến đổi kỳ ảo trong ngày nhờ sự biến màu của các loại đá đá quý theo những thời điểm khác nhau. Taj Mahal có màu  hồng nhạt lúc bình minh, màu trắng sữa vào ban trưa và vàng vào những buổi hoàng hôn và lung linh huyền ảo vào những đêm trăng. Món quà của tình yêu và là biểu tượng của Ấn Độ được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới vào năm 1983. Ngôi đền cũng được mô tả là một “kiệt tác được cả thế giới chiêm ngưỡng trong số các di sản thế giới”.

Mỗi năm có khoảng một đến hai triệu du khách đến thăm nơi này. Để chứng kiến vẻ đẹp kiến trúc trên cả tuyệt vời của Taj Mahal, du khách thường chọn thời điểm ghé thăm đền vào lúc tảng sáng và lúc mặt trời lặn. Những năm gần đây, khi vào đền Taj Mahal, khách chỉ được mang túi xách nhỏ đựng máy ảnh và điện thoại, tuyệt đối không được mang thức ăn, mỹ phẩm. Quy định này nhằm bảo tồn vẻ đẹp nguyên sơ của ngôi đền, bởi nhiều năm về trước, người dân đến tham quan ngôi đền, có người quá phấn khích đã dùng son và một số mỹ phẩm khác tô vẽ tên tuổi địa chỉ của mình lên tường đá nhằm đánh dấu nơi đã ghé thăm.

Một điểm đáng chú ý nữa là khi mua vé, khách sẽ được phát một chai nước 500 ml và một đôi bọc giày để mang vào đền. Vé vào đền Taj Mahal dành cho khách nước ngoài là 1.000 rupee (350.000 VND) và chỉ được ở lại trong khuôn viên đền trong 3 tiếng. Thời gian có ghi rõ trong vé, nếu bạn ở quá thời gian quy định sẽ phải trả thêm tiền. Đền mở vào 6 giờ sáng đến 6 giờ chiều. Nhưng thực tế thì tầm 5 giờ sáng là đền đã mở cửa vì nhiều người rất thích vào đền ngắm bình minh. Nếu vào 5 giờ sáng thì thời gian lưu lại ở đền cũng được tính từ 6 giờ đến 9 giờ, nghĩa là bạn sẽ có nhiều thời gian hơn ở trong đền. Taj Mahal có một nhà thờ Hồi giáo đang hoạt động nên thường đóng cửa vào các ngày thứ Sáu hàng tuần để cầu nguyện.

Có nhiều cách để đến Agra từ khắp nơi trong nước Ấn rộng lớn. Nhưng phần lớn du khách Việt Nam đều bay đến thủ đô Delhi, rồi tìm cách đến Agra. Từ Delhi có nhiều phương tiện tàu, xe để đến Agra. Nếu từ sân bay, du khách có thể thuê taxi trả trước ngay tại sân bay. Có rất nhiều tour đi về Agra, có tour 1 ngày, tour 2 ngày. Tour đi về trong ngày sẽ rất vất vả bởi ngồi trên xe phải mất 10 tiếng, cả đi lẫn về thì sẽ không có đủ thời gian khám phá Agra. Vì ngoài đền Taj Mahal còn có pháo đài đỏ Red Fort, hay còn được gọi là Agra Fort, là cung điện của đế chế Mughal.

Pháo đài này được xây bằng đá sa thạch đỏ, trên một khuôn viên rộng lớn và có hướng nhìn sang đền Taj Mahal. Khám phá Red Fort cũng mất khoảng 2 giờ đồng hồ. Vì thế tốt nhất là đi hai ngày một đêm (24 tiếng) để có thêm thời gian nghỉ ngơi khám phá Agra, sẽ rất thoải mái.

Phạm Huyền

Các tin khác

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Từ những dòng đánh giá tưởng như vô hại, một thị trường ngầm của "review thuê" đang âm thầm hoạt động, khi mà những lời tâng bốc được sản xuất hàng loạt và người tiêu dùng không biết tin vào đâu. Khi mỗi quyết định mua sắm đều bị những lời quảng cáo dẫn dắt bằng dữ liệu dối trá.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Thỉnh thoảng, nhìn thấy ở ngã tư đường, có những em học sinh mặc đồng phục đứng hàng ngang, tay cầm tấm bảng ghi dòng chữ như: “Đi trên đường, nhường nhịn nhau”; “Dừng đèn đỏ, tỏ văn minh”, “Chậm một giây, hơn gây tai nạn”, "An toàn là bạn, tai nạn là thù", "Đi đúng tuyến, dừng đúng vạch"... lòng thấy vui. Lại thấy vui khi ta biết vẫn còn đó những con người lặng lẽ đi qua cuộc đời này bằng cái nhìn nhẹ nhàng, an lạc.

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Ở vùng biên Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị, bình yên không bắt đầu từ những điều lớn lao hay xa vời. Nó được chắt chiu từ những bước chân lặng lẽ gõ cửa từng mái nhà, từ sự kiên nhẫn cầm tay người dân làm quen với chiếc điện thoại thông minh, và từ những công trình đang dần hiện hình giữa đời sống thường nhật. Từ những điều gần gũi ấy, một thế trận an ninh được bồi đắp từng ngày, bền bỉ và chắc chắn ngay từ cơ sở.

Tận thấy ở công trường chống ngập giữa Thủ đô

Tận thấy ở công trường chống ngập giữa Thủ đô

Từ vài tháng qua, nhiều tuyến phố ở nội đô Hà Nội đã trở thành công trường xây dựng, khi mặt đường đã được đơn vị thi công rào từng đoạn để thi công hạ ngầm những chiếc cống hộp bê tông đúc sẵn có kích thước tới vài mét thuộc dự án chống ngập úng cục bộ. Đây là công trình được người dân kỳ vọng sẽ thay đổi tình trạng hễ mưa là ngập trên nhiều tuyến phố ở Hà Nội suốt nhiều năm qua.

Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2026: Bức tranh đa sắc màu của nhạc Việt

Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2026: Bức tranh đa sắc màu của nhạc Việt

20 năm tồn tại, Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến đã vượt qua khuôn khổ của một sự kiện vinh danh thường niên để trở thành một “thiết chế mềm” của đời sống âm nhạc Việt Nam. Mùa giải năm 2026 là một lát cắt phản ánh những biến chuyển của thị trường âm nhạc đương đại. Đó là một bức tranh sôi động, nhiều màu sắc, nơi âm nhạc Việt đang đứng giữa giao điểm của nghệ thuật, công nghiệp và toàn cầu hóa.

Lan man về nghề viết

Lan man về nghề viết

Thật lạ, có những câu thơ, dù chỉ đọc thoáng qua nhưng rồi lại nhớ mãi, có thế bởi tự dưng lại nhớ đến bài tứ tuyệt Vũ Hoàng Chương tặng Vũ Bằng: “Có bằng nói láo bốn mươi năm. Vũ ấy mà sao giọng vẫn văn. Hay tại đa ngôn đa báo hại. Giường tiên trời phạt chẳng cho nằm”.

Hội họa Việt Nam vượt kỳ vọng tại sàn đấu giá quốc tế

Hội họa Việt Nam vượt kỳ vọng tại sàn đấu giá quốc tế

Tại phiên đấu giá Nghệ thuật Hiện đại và Đương đại do Sotheby's tổ chức tại Hồng Kông vừa qua, các tác phẩm của danh họa Mai Trung Thứ và Lê Phổ đã được chốt với mức giá gần 1 triệu USD. Điều đáng nói, đây đang trở thành một xu hướng kéo dài trong nhiều năm qua. Đằng sau những con số ấn tượng ấy không chỉ là câu chuyện của thị trường, mà còn là dấu hiệu cho thấy hội họa Đông Dương đã và đang được định danh trên bản đồ toàn cầu.

Đường dài của những sáng tạo mới

Đường dài của những sáng tạo mới

Trong vài năm trở lại đây, đời sống nghệ thuật Việt Nam chứng kiến một làn sóng sáng tạo đến từ các nghệ sĩ trẻ và những đơn vị nghệ thuật độc lập. Họ không chỉ dàn dựng tác phẩm, mà còn tạo ra những“ngôn ngữ biểu đạt mới”- nơi chất liệu văn hóa Việt Nam được đặt trong sự đối thoại với tinh hoa nghệ thuật hàn lâm châu Âu.

Xem thổ cẩm Việt giữa Paris

Xem thổ cẩm Việt giữa Paris

Đó là triển lãm "Thổ cẩm Việt Nam - những sợi chỉ kể chuyện" tại không gian triển lãm của thư viện Jean-Pierre Melville, thuộc một khu sầm uất của quận 13, Paris, một nơi vốn được xem là khu phố đặc trưng của châu Á, hội tụ và giao thoa của nhiều nền văn hóa của thành phố.

Giọng nói bị đánh cắp, tội ác không có dấu vân tay

Giọng nói bị đánh cắp, tội ác không có dấu vân tay

Chỉ cần vài giây âm thanh công khai trên internet, trí tuệ nhân tạo có thể tạo ra một bản sao giọng nói gần như hoàn hảo, đủ để lừa dối, đủ để trục lợi và đủ để phá hủy uy tín của một nghệ sĩ được xây dựng trong nhiều thập kỷ.

Oscar 2026 và những định nghĩa trong thời đại số

Oscar 2026 và những định nghĩa trong thời đại số

Giải thưởng điện ảnh danh giá nhất thế giới - Oscar lần thứ 98 đã diễn ra vào ngày 15/3/2026 theo giờ miền Đông nước Mỹ tại nhà hát Dolby ở Los Angeles. Danh hài Conan O'Brien trong vai trò người dẫn chương trình đã khuấy động bầu không khí của buổi lễ và khiến cuộc đua vốn được đánh giá là vô cùng gay cấn của năm nay trở nên “duyên dáng” đáng kể với những mảng miếng hài đặc trưng.

Bàn phiếm chuyện cái răng, cái tóc

Bàn phiếm chuyện cái răng, cái tóc

Trong kho tàng tục ngữ Việt Nam, câu "Cái răng, cái tóc là gốc con người" từ lâu đã được xem như một lời nhắc nhở về việc giữ gìn và chăm sóc ngoại hình của mỗi người. Tuy nhiên, khi tra cứu trên Google, không ít người giật mình khi thấy phiên bản "Cái răng, cái tóc là góc con người" lại xuất hiện nhiều hơn: khoảng 49.800 kết quả so với 16.900 kết quả của "gốc con người".

Xuất khẩu văn chương: Đường dài còn lắm gian truân

Xuất khẩu văn chương: Đường dài còn lắm gian truân

Dịch thuật được ví như cái cầu vô hình nối người đọc xa lạ với tác giả xa lạ không cùng ngôn ngữ. Nhờ dịch thuật mà nhiều tác phẩm văn chương Việt được ra ngoài biên giới đến với bạn đọc không cùng tiếng nói. Người dịch là cầu nối tác phẩm văn học nguyên gốc với người đọc, giúp người đọc cảm nhận được sự hay của cái đẹp và bản sắc của văn bản.

Phim AI có phải dấu chấm hết cho điện ảnh truyền thống?

Phim AI có phải dấu chấm hết cho điện ảnh truyền thống?

Trí tuệ nhân tạo đang buộc ngành điện ảnh phải xem lại toàn bộ cấu trúc sản xuất vốn tồn tại hơn một thế kỷ. Khi chi phí có thể được cắt giảm, quy trình được tinh gọn và rào cản gia nhập thị trường bị hạ thấp, AI mở ra một chương mới cho điện ảnh.

Các bài hát đồng dao

Các bài hát đồng dao

LTS: Nguyễn Văn Vĩnh (1882-1936) là nhà báo, nhà văn, dịch giả nổi tiếng Việt Nam đầu thế kỷ XX. Ông là người có công lớn trong việc hoàn thiện và phổ cập chữ Quốc ngữ. Trong 30 năm làm báo, Nguyễn Văn Vĩnh là chủ bút 7 tờ báo bằng cả tiếng Việt và tiếng Pháp; viết hàng nghìn bài báo thuộc nhiều lĩnh vực, nhiều thể loại, đề cập đến các vấn đề trong xã hội từ chính trị, kinh tế đến các phong tục tập quán của người dân…

Ngựa - linh vật và những bí ẩn

Ngựa - linh vật và những bí ẩn

Không phải ngẫu nhiên mà những linh vật ngựa đất nung "Mã Nghênh Phúc Hỷ" màu vàng kim thường xuất hiện trên kệ trang trọng trong các gia đình để đón năm mới. Lịch sử hàng ngàn năm gắn bó với con người đã khiến ngựa trở thành một trong những người bạn thân thiết nhất. Không chỉ đơn thuần là biểu tượng của tin vui và phúc lộc, đằng sau vẻ ngoài oai vệ ấy là cả một hành trình dài làm thay đổi lịch sử loài người và vô số câu chuyện khiến chúng ta phải bất ngờ.

Vó ngựa kỳ bí trong văn hoá rẻo cao Tây Bắc

Vó ngựa kỳ bí trong văn hoá rẻo cao Tây Bắc

Tiếng vó ngựa rộn rã trên những cung đường đèo dốc không chỉ là âm thanh của việc di chuyển, mà còn là nhịp đập văn hóa bền bỉ của đồng bào các dân tộc vùng cao Tây Bắc.

Cành đào huyền sử

Cành đào huyền sử

"Có một Thăng Long Nguyễn Huệ/ Ngựa phi trong sắc hoa đào". (Thơ Đỗ Trung Lai).

Ngày xuân đến phố Bát Đàn mua hàng Bát Sứ

Ngày xuân đến phố Bát Đàn mua hàng Bát Sứ

Ở Hà Nội, hiện nay có phố Bát Sứ, không những thế, còn có phố Bát Đàn. Theo “Từ điển đường phố Hà Nội” (NXB Hà Nội - 2010) do Nguyễn Viết Chúc chủ biên, thì khoảng trước năm 1890 người Pháp gọi hai phố này là rue des Tassee (phố Hàng Chén). Từ cách gọi này, ta biết bát còn gọi cái tô là đồ bằng sứ, bằng sành, đất nung dùng để đựng đồ ăn thức uống, tiếng đôi là bát đọi. Tục ngữ có câu: “Một bát một bình” nghĩa của nó là nói về vật dụng đựng cơm nước của người tu hành, về sau có thêm nghĩa phái sinh nhằm nói ai đó giữ một chí hướng, kiên trì làm theo sở nguyện của mình. Thế nhưng tại sao lại gọi đàn/ bát đàn?