Để những cái "lý" không lạnh lùng, máy móc...

Tất cả những hành động nảy sinh từ sự "độc quyền trong trẻo" của những đứa trẻ đều phải được nhìn nhận ở nhiều góc độ, cả "lý" lẫn "tình", thay vì chỉ áp vào nó một cái "lý" khô khan, lạnh lùng nào đấy.

Kính gửi Toà soạn báo An ninh thế giới Giữa tháng - Cuối tháng!

Mấy hôm nay tôi cứ băn khoăn mãi về một tấm ảnh "gây sốt" trên mạng xã hội về việc một chiến sĩ CSCĐ đã lấy một ngón tay đưa vào miệng một cậu bé với mong muốn là cậu bé không bị "nuốt lưỡi" trong một tình huống khẩn cấp trên sân Thiên Trường, trong trận đấu giữa CLB Nam Định và CLB Hoàng Anh Gia Lai vào chiều ngày 4-8. 

Chắc các anh/chị trong toà soạn cũng biết câu chuyện này rồi, nhưng tôi vẫn xin nhắc lại là nó diễn ra vào khoảng phút thứ 70 của trận đấu, khi giữa khán đài chật ních và ngột ngạt, một cậu bé đột nhiên lên cơn co giật, ngất xỉu và có dấu hiệu "nuốt lưỡi". 

Thế nên cậu bé đã nhanh chóng được đưa xuống đường piste để 2 chiến sĩ CSCĐ đưa ra xe cấp cứu, và một chiến sĩ đã đưa tay vào miệng cậu bé như tôi đã kể ở trên.

Băn khoăn của tôi nằm ở chỗ, khi bức ảnh này mới xuất hiện trên mạng xã hội thì rất nhiều ý kiến đánh giá nó là một bức ảnh thể hiện rõ tinh thần trách nhiệm và hành xử nhân văn của chiến sĩ CSCĐ. 

Nhiều người còn cho rằng đấy là một trong những hình ảnh điển hình của lòng tốt, có sức rung động lớn lao, và đánh vào lòng trắc ẩn trong mỗi con người chúng ta. Cá nhân tôi hoàn toàn đồng ý với đánh giá này. Nhưng sau đó lại xuất hiện ý kiến đánh giá rằng đưa tay vào miệng một cậu bé đang lên cơn co giật không phải là một cách ứng xử hợp lý. 

Ý kiến này dẫn lời của các bác sĩ cho biết hiện tượng "nuốt lưỡi" thực ra chỉ là một quan điểm dân gian, chứ hoàn toàn không đúng về mặt y khoa. Một người bị co giật khó gây ra "nuốt lưỡi" và khó diễn ra tình trạng cắn mạnh vào lưỡi. 

Do vậy nếu cho tay vào miệng nạn nhân thì vừa khiến nạn nhân khó thở vừa có nguy cơ bị cắn mạnh vào tay, gây nguy hiểm cho mình. Từ những nhận định này, luồng dư luận này không đánh giá cao hành động của chiến sĩ CSCĐ như luồng dư luận đầu tiên.

Thực tình, tôi đã nhìn đi nhìn lại bức ảnh, và thấy chiến sĩ CSCĐ đã nhăn mặt lại vì đau đớn. Chính vì vậy, khi gặp luồng dư luận đầu tiên, tôi lập tức đồng cảm và chia sẻ. Nhưng nghĩ đi nghĩ lại bằng lý trí của mình, tôi cũng thấy luồng dư luận thứ hai không hoàn toàn vô lý. Vậy theo Toà soạn, trong trường hợp này cần phải có một nhận thức như thế nào cho chuẩn xác?

Mà không chỉ trong riêng trường hợp này, rất nhiều những câu chuyện, những sự kiện, những bức ảnh, những đoạn video trên báo mạng thời gian gần đây thường xuyên đẩy những người tiếp cận thông tin như chúng tôi vào tình trạng rất khó phân biệt đúng - sai như thế. 

Có thể với quý toà soạn, đây chỉ là một câu chuyện nhỏ, một vấn đề nhỏ, nhưng ít nhất với cá nhân tôi, nó lại là một vấn đề lớn, liên quan đến phương pháp luận về nhận thức. Rất mong được lắng nghe kiến giải của quý toà soạn. Xin chân thành cảm ơn.

Hoàng Đức Anh (TP Hồ Chí Minh)

Kính gửi độc giả Hoàng Đức Anh!

Chúng tôi rất hiểu nỗi băn khoăn của độc giả khi tiếp cận thông tin trên Internet và cả những luồng dư luận đánh giá khác nhau, thậm chí là trái ngược nhau trên mạng xã hội. 

Không chỉ độc giả, nhiều độc giả khác cũng đã từng gửi thư cho chúng tôi, bày tỏ nỗi băn khoăn tương tự, và hôm nay, nhân tiện nhận được bức thư của độc giả, chúng tôi cũng muốn một lần trình bày rõ ràng, cặn kẽ quan điểm của mình.

Thứ nhất, trong câu chuyện mà độc giả đề cập, phải khẳng định ngay những nhận định của bác sĩ và các chuyên gia y tế là chính xác. Không ai có quyền chỉ dẫn người khác cách thức, phương thức cấp cứu một nạn nhân hơn các chuyên gia y tế. 

Thành thử, qua câu chuyện này, chúng ta cũng đã được bổ sung thêm những kiến thức về y tế, đặc biệt là trong trường hợp cấp cứu những người bệnh "co giật", có biểu hiện "nuốt lưỡi" như những gì đã diễn ra với một em nhỏ trên sân Thiên Trường.

Thứ hai, sau khi khẳng định rõ ràng về mặt y tế thì chúng ta lại phải trả lời rõ ràng một câu hỏi khác: việc không thực hiện chính xác một yêu cầu y tế có khiến một hành động - một hình ảnh mà trước đó được đông đảo dư luận đánh giá là "rất đẹp" của một chiến sĩ CSCĐ bớt đẹp đi không? 

Chúng tôi xin được trả lời ngay là không! Bởi chúng ta không thể lấy những "căn cứ luận về y tế" để bác bỏ giá trị về tinh thần trách nhiệm và lòng tốt (nếu có thể nói như vậy) của một con người. 

Ở thời điểm thấy một chú bé lên cơn "co giật", mà theo quan điểm của dân gian là rất dễ có nguy cơ "nuốt lưỡi" thì hành động cho tay vào miệng chú bé, cố gắng chịu đau để giúp chú bé không "nuốt lưỡi" là hành động của một con người có ý thức trách nhiệm với công việc của mình, và ở một góc độ nào đó, như đánh giá của dư luận xã hội, có thể coi đấy là một hành động của lòng tốt. 

Ở thời điểm căng thẳng ấy, những người không có kiến thức  bài bản về y tế rất khó có thể làm đúng, làm chuẩn, làm chính xác những gì mà các chuyên gia y tế chỉ dẫn.

Thứ ba, ở góc độ khái quát, chúng tôi nghĩ rằng đánh giá một sự việc - một hành động bằng góc độ lý trí là hoàn toàn chính xác, nhưng lại phải đặt cái lý trí ấy vào trong hoàn cảnh của câu chuyện. Có như vậy nó mới là một cái "lý" thấu "tình", chứ không phải là những cái "lý" lạnh lùng, khô khan, thậm chí ở một góc độ nào đó còn có màu sắc của sự tàn nhẫn.

Câu chuyện này làm chúng tôi sực nhớ đến một câu chuyện khác cũng gây xôn xao trên cộng đồng mạng, và cũng có những đánh giá rất trái ngược nhau. Đó là câu chuyện của cậu bé Vì Quyết Chiến - 13 tuổi, đã đạp xe 100km từ Sơn La về Hà Nội để thăm em đang nằm viện hồi tháng 3 năm nay. 

Một nửa dư luận cho rằng đấy là một câu chuyện xúc động về tình anh em, và cái hành trình 100km mà Vì Quốc Chiến đã đi là hành trình của tình thương yêu bản năng, to lớn. Nhưng ngay sau đó một nửa dư luận khác lại chỉ trích hành trình ấy, vì cho rằng một cậu bé đi 100km trên một chiếc xe đạp là quá nguy hiểm.

Phải nói ngay, xét ở góc độ lý trí, hành trình ấy quả nhiên là nguy hiểm. Và bất luận những ai có nhận thức bình thường cũng không thể cổ suý cho một em nhỏ đi trên hành trình ấy. Nhưng nếu vì cái "lý" ấy mà quay ra chỉ trích một cậu bé thì theo chúng tôi đấy lại là một cái "lý" không thấu "tình". 

Đừng nói đến những cậu bé khác, ngay cả với bản thân Vì Quyết Chiến, nếu vì một lý do nào đó mà cậu muốn một mình đi xe đạp trên một cung đường dài 100km thêm lần nữa thì đấy chắc chắn là một ý định phải ngăn cản đến cùng. 

Đơn giản vì nó quá nguy hiểm. Nhưng nhìn lại hành trình mà Vì Quyết Chiến đã đi, trong bối cảnh một nỗi nhớ bản năng có thể đang trào dâng mãnh liệt trong lòng một cậu bé thì nó lại là một hành trình cần phải được nhìn nhận bằng con mắt khác. 

Dường như mọi đứa trẻ trên cuộc đời này đều có một thứ độc quyền mà sau này người lớn luôn luôn tiếc nuối, đó là "độc quyền trong trẻo". 

Thành thử tất cả những hành động nảy sinh từ sự "độc quyền trong trẻo" của những đứa trẻ đều phải được nhìn nhận ở nhiều góc độ, cả "lý" lẫn "tình", thay vì chỉ áp vào nó một cái "lý" khô khan, lạnh lùng nào đấy.

Trở lại với tấm ảnh và câu chuyện xúc động về chiến sĩ CSCĐ đã cho ngón tay mình vào miệng một chú bé "co giật" với mong muốn chú bé đó không bị "nuốt lưỡi", chúng tôi tin rằng sau khi câu chuyện này được phân tích bởi các chuyên gia y tế, từ nay trở đi, nếu gặp tình huống tương tự, chiến sĩ CSCĐ này sẽ làm khác. 

Nhưng ở trong tình huống cụ thể đã diễn ra, với những gì mình đã làm và với những gì mọi người đã thấy, theo chúng tôi, chiến sĩ CSCĐ này đã thực sự để lại một hình ảnh đẹp, với rất nhiều ý nghĩa và giá trị nhân văn của nó.

Mà trong xã hội chúng ta hôm nay, bắt gặp thêm một biểu hiện nhân văn, chúng ta lại thấy lòng mình ấm thêm một chút.

Xin chân thành cảm ơn độc giả!

Vương Trọng Tín

Các tin khác

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

“Việc nhẹ, lương cao”, “thế giới tự do”, “không cần lao động vẫn có cuộc sống sung túc, được bảo lãnh đi định cư tại các nước thứ ba như Mỹ, Canada, Australia”... Đó là những lời dụ dỗ khiến một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên tin theo và di cư bất hợp pháp sang Thái Lan mong được “đổi đời”.

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Trong đời sống âm nhạc, nhiều tác phẩm ra đời theo “đơn đặt hàng” hay yêu cầu, mong muốn nào đó không phải là điều xa lạ. Nhưng vượt ra khỏi mục tiêu ban đầu, nhiều tác phẩm đã ghi dấu ấn bền vững trong lòng công chúng. Đơn đặt hàng - tưởng chừng là khuôn khổ - lại giống như chiếc khung để nhạc sĩ vẽ lên những bức tranh âm nhạc sống động và nhiều điều thú vị.

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Trần Đại Thắng chưa bao giờ thực sự rời sông Đà. Dòng sông ấy vẫn lững lờ trong từng trang sách anh làm, trong mùi giấy in thoang thoảng, trong cả những đêm khuya anh ngồi viết lại chính đời mình. Từ cậu bé 6 tuổi mê mẩn ngắm những cuốn sách Nga trong một hiệu sách bên kia dòng sông Đà đến người dựng nên Đông A Books, Thắng chỉ làm một việc, giữ cho sách không trở thành một thứ thoáng qua. Cuốn "Tôi kể" dày 500 trang không phải lời kết. Chỉ là một lần nữa, anh lật giở ký ức, để xem tất cả những chi tiết nhỏ bé anh đã dành cả đời chăm chút, liệu có đủ nặng để níu lại một chút gì đó giữa dòng đời đang trôi quá vội.

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Sau gần một thập kỷ hoạt động trên không gian mạng, hệ thống phát sóng bóng đá lậu Xôi Lạc TV vừa bị Cơ quan công an triệt phá, khởi tố hàng chục đối tượng liên quan. Đằng sau những đường link xem bóng đá miễn phí tưởng chừng vô hại là cả một "hệ sinh thái" web lậu vận hành theo kiểu "đầu rắn nhiều thân", gắn chặt với quảng cáo cá cược và dòng tiền ngầm có quy mô lớn.

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Tôi quyết định làm chuyến “du lịch bụi” đến Hà Lan vào những ngày cuối năm 2025. Với tôi, đây thật sự là chuyến đi đáng nhớ, bởi Hà Lan không chỉ có kênh đào thơ mộng, cối xay gió, cánh đồng hoa Tulip rực rỡ, văn hóa xe đạp độc đáo mà còn là mảnh đất có nhiều điều để khám phá.

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025

Năm 2025, lịch sử và âm nhạc cùng lúc tìm được đường trở lại đời sống đương đại. Những bộ phim chiến tranh như "Mưa đỏ" đã lập kỷ lục doanh thu phòng vé với doanh thu trên 700 tỷ đồng; các chương trình Đại nhạc hội quy mô lớn thắp sáng không gian công cộng bằng cảm xúc tập thể, concert "Tổ quốc trong tim" thu hút 50.000 khán giả, Concert "Rạng rỡ Việt Nam" sau vài giờ mở bán đã cháy vé, cho thấy dư địa để phát triển công nghiệp văn hóa rất lớn. Vấn đề là làm thế nào để biến những khoảnh khắc bùng nổ ấy thành một chiến lược phát triển bền vững cho ngành công nghiệp văn hoá Việt Nam.

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị không ngừng leo thang, một mô hình hợp tác độc đáo đang hình thành ngay tại trung tâm châu Âu. Thủ đô London của nước Anh sắp trở thành thành phố đầu tiên trên thế giới chứng kiến xe tự lái của hai gã khổng lồ công nghệ đến từ Mỹ và Trung Quốc cùng vận hành. Sự hiện diện song hành này không đơn thuần là một cuộc đua công nghệ, mà còn mở ra một lối đi mới, nơi những đối thủ toàn cầu cùng phát triển dưới một khung pháp lý chung, mang đến hy vọng về khả năng phối hợp trong một lĩnh vực then chốt của tương lai.

Khi “an toàn” chỉ là một khái niệm

Khi “an toàn” chỉ là một khái niệm

Năm 2001, khán giả đã hồi hộp dõi theo những pha hành động và đấu trí trong bộ phim Oceans Eleven (11 tên cướp thế kỷ) về một vụ cướp casino được dàn dựng tinh vi đến mức hoàn hảo ở Los Angeles. Và cuối năm 2025, khi nước Đức đang yên bình tận hưởng kỳ nghỉ lễ Giáng sinh, một vụ cướp ngân hàng táo bạo, với những tình tiết ly kỳ như phim điện ảnh, đã khiến người ta không khỏi bàng hoàng.

Khi chim bỏ đường bay

Khi chim bỏ đường bay

Có thể gọi vụ hủy chương trình “Về đây bốn cánh chim trời” hôm 28/12 vừa qua là “vụ bể show thế kỷ” bởi nó chưa từng có tiền lệ ở Việt Nam. Hệ lụy của nó là tranh cãi kéo dài, gay gắt giữa bên bênh vực và bên công kích các nghệ sĩ đã tham gia “đình công”.

Tăng trưởng nghịch chiều và cơ hội cho nền công nghiệp văn hóa

Tăng trưởng nghịch chiều và cơ hội cho nền công nghiệp văn hóa

Năm 2025 của điện ảnh thế giới mở ra với tâm thế bất an. Hollywood, biểu tượng của nền công nghiệp điện ảnh toàn cầu tiếp tục đối mặt chu kỳ suy giảm doanh thu, sự bế tắc của dòng phim trung cấp, chi phí sản xuất leo thang và tình trạng phụ thuộc quá mức vào các thương hiệu cũ. Thị phần phòng vé phim Hollywood đang giảm dần so với 2 thập kỷ trước, nhất là ở các thị trường châu Á, nơi khán giả trẻ chuyển sang nội dung bản địa và dịch vụ trực tuyến.

Ăn chặn tiền sinh viên: Những kẻ đánh cắp niềm tin

Ăn chặn tiền sinh viên: Những kẻ đánh cắp niềm tin

Bắt nguồn từ một câu hỏi thắc mắc trên diễn đàn mạng xã hội của một vài sinh viên, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội Phạm Văn Long cùng 2 cấp dưới bị khởi tố hành vi "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ", với cáo buộc đã "ăn chặn" tiền hỗ trợ tham gia phục vụ sự kiện A80 của sinh viên. Số tiền được cho là bị xà xẻo ấy không lớn (chỉ hơn 200 triệu) nhưng thứ mất đi lại lớn hơn nhiều lần.

Khi các “triệu phú crypto” vào tầm ngắm của những kẻ bắt cóc

Khi các “triệu phú crypto” vào tầm ngắm của những kẻ bắt cóc

Trong bối cảnh Bitcoin và các tài sản kỹ thuật số khác liên tục tăng giá, những ví tiền số trở thành “kho vàng di động”, đây không đơn thuần là dạng tống tiền truyền thống nữa. Tội phạm kết hợp giữa công nghệ và thủ đoạn tàn ác truyền thống để chiếm đoạt những khối tài sản ảo. Chúng sử dụng kỹ thuật doxxing (thu thập và tiết lộ thông tin cá nhân trên mạng), khai thác mạng xã hội, truy vết on-chain, rồi chuyển sang hành vi bạo lực ngoài đời thực để bắt cóc, khống chế và ép nạn nhân mở ví, tiết lộ mật khẩu crypto hoặc buộc gia đình nạn nhân chuyển tiền.

Khi thị trường đen buôn bán cổ vật tiếp tay cho tội phạm toàn cầu

Khi thị trường đen buôn bán cổ vật tiếp tay cho tội phạm toàn cầu

Sáng sớm 19/10, bốn tên cướp cải trang thành công nhân xây dựng đã thực hiện một vụ cướp được lên kế hoạch tỉ mỉ tại Bảo tàng Louvre ở thủ đô Paris (Pháp). Chỉ trong vòng chưa đầy 10 phút, chúng đã cuỗm đi 8 món đồ từ bộ sưu tập Trang sức Hoàng gia Pháp - những món đồ nổi tiếng với ý nghĩa lịch sử và tổng giá trị ước tính lên tới 88 triệu euro. Mặc dù một vài nghi phạm đã bị bắt giữ, công tố viên Paris Laure Beccuau vẫn mô tả hoạt động này "rất có thể là hành động của tội phạm có tổ chức".

Người giữ vai trò quan trọng trong hệ thống Hoàng Hường

Người giữ vai trò quan trọng trong hệ thống Hoàng Hường

Sau khi Hoàng Hường - người được mệnh danh là "nữ hoàng" thực phẩm chức năng bị bắt, cơ quan điều tra tiếp tục bắt một mắt xích quan trọng trong "đế chế" Hoàng Hường, đó là Nguyễn Thị Tường An, người không livestream, không xuất hiện trên truyền thông nhưng được dư luận cho rằng, vai trò của Tường An cực kì quan trọng trong hệ thống của Hoàng Hường.

Từ Jack97 không biết sợ tới một câu hỏi lớn hơn

Từ Jack97 không biết sợ tới một câu hỏi lớn hơn

Trên sân khấu lớn, Jack97 bước ra hào hoa như một “công tử” miền Tây, để rồi cậu ca sĩ ấy “tông cửa mồm” ném một câu “dồn cửa tai” của khán giả: “Lào gì cũng tôn”. Lập tức, video ấy tràn lan trên mạng, kéo theo phản ứng giận dữ của rất nhiều người…

Thằng mõ mới ngụ cư cam quýt

Thằng mõ mới ngụ cư cam quýt

Đò dọc phải tránh đò ngang

Ngụ cư phải tránh dân làng cho xa

"Đò" là từ "độ" tiếng Hán - Việt chuyển qua tiếng Việt, theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ. Khi ai đó bảo: "Thành công rồi, việc này có trời độ", ta hiểu là do trời ủng hộ giúp đỡ, chứ không hẳn hiểu theo nghĩa độ/ đò là chở qua sông.

Lật tẩy mạng lưới rửa tiền toàn cầu của Prince Holding Group

Lật tẩy mạng lưới rửa tiền toàn cầu của Prince Holding Group

Trong báo cáo dài hơn 200 trang mới được công bố, Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) và Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ xác định Prince Holding Group (Prince Group) - đế chế kinh doanh trải khắp thế giới của ông trùm lừa đảo Chen Zhi, là một tổ chức tội phạm xuyên quốc gia. Không chỉ vận hành hàng loạt trại lừa đảo quy mô lớn ở Campuchia và Myanmar, Prince Group còn rửa hàng trăm triệu USD tiền bẩn qua hệ thống ngân hàng Hàn Quốc, fintech Singapore, bất động sản Dubai và quỹ đầu tư ở London (Anh).

Con chip niềm tin và chân dung doanh nhân poker khát nước

Con chip niềm tin và chân dung doanh nhân poker khát nước

Có những kẻ từng được ca ngợi là “người mở đường cho kỷ nguyên khởi nghiệp”, nhưng khi bức màn rơi xuống, người ta mới nhận ra đó không phải người mở đường mà là kẻ đào hố. Đào Minh Phú, trong nhiều năm, được nhắc đến như hình mẫu của một “doanh nhân 4.0”: năng động, sắc sảo, nói đâu trúng đó.

Sắp xếp, sáp nhập đại học Việt Nam theo hướng nào?

Sắp xếp, sáp nhập đại học Việt Nam theo hướng nào?

Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đã yêu cầu sáp nhập, giải thể các cơ sở giáo dục đại học không đạt chuẩn; nghiên cứu chuyển một số trường đại học về địa phương quản lý để đáp ứng tốt hơn yêu cầu đào tạo nhân lực của địa phương...