Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025

Năm 2025, lịch sử và âm nhạc cùng lúc tìm được đường trở lại đời sống đương đại. Những bộ phim chiến tranh như "Mưa đỏ" đã lập kỷ lục doanh thu phòng vé với doanh thu trên 700 tỷ đồng; các chương trình Đại nhạc hội quy mô lớn thắp sáng không gian công cộng bằng cảm xúc tập thể, concert "Tổ quốc trong tim" thu hút 50.000 khán giả, Concert "Rạng rỡ Việt Nam" sau vài giờ mở bán đã cháy vé, cho thấy dư địa để phát triển công nghiệp văn hóa rất lớn. Vấn đề là làm thế nào để biến những khoảnh khắc bùng nổ ấy thành một chiến lược phát triển bền vững cho ngành công nghiệp văn hoá Việt Nam.

1. Trong nhiều năm, thị trường giải trí Việt Nam gần như được dẫn dắt bởi các sản phẩm thuần thương mại, thiên về yếu tố giải trí nhanh và dễ tiếp cận. Phim lịch sử chiến tranh hay các chương trình nghệ thuật mang chiều sâu văn hoá thường đứng được nhìn nhận nhiều ở giá trị tinh thần là chính. Năm 2025 đánh dấu một bước chuyển đáng chú ý của đời sống văn hoá - giải trí Việt Nam, khi những sản phẩm mang đậm yếu tố lịch sử và văn hoá không chỉ trở lại mạnh mẽ, mà còn thắng lớn về mặt thương mại.

Sự thành công của các bộ phim chiến tranh như "Mưa đỏ", "Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối", cùng sức hút của nhiều đại nhạc hội quy mô lớn: "V Concert - Rạng rỡ Việt Nam", "Tự hào là người Việt Nam"... cho thấy nếu được đầu tư bài bản, công nghiệp văn hóa không chỉ góp phần lan tỏa các giá trị văn hóa mà còn mang lại lợi ích kinh tế cao.

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025_ANTGCT_TET2026_T23 -0
Concert  “Rạng rỡ Việt Nam” thu hút hàng chục nghìn khán giả.

Nhưng làm thế nào để phát triển ngành công nghiệp văn hoá theo hướng vừa thành công về thương mại, vừa quảng bá và nuôi dưỡng các giá trị văn hoá cốt lõi? Một bài học quan trọng từ thành công của phim chiến tranh và các đại nhạc hội là sự thay đổi trong cách tiếp cận văn hoá. Thay vì xem văn hoá như một khối di sản cần bảo tồn tĩnh tại, các nhà làm phim và nhà tổ chức sự kiện đã tiếp cận văn hoá như một tài nguyên sống, có thể được tái diễn giải và đưa vào dòng chảy của công nghiệp sáng tạo.

Lịch sử và văn hoá không còn bị "đóng khung" trong những dịp kỷ niệm, mà hiện diện trong rạp chiếu phim, trên sân khấu âm nhạc, trong không gian lễ hội. Điều quan trọng nằm ở cách kể, kể sao cho lịch sử không trở thành gánh nặng tri thức, mà là một trải nghiệm cảm xúc, đủ gần để khán giả, nhất là khán giả trẻ đồng cảm.

Một thách thức lớn của công nghiệp văn hoá là khoảng cách giữa giá trị truyền thống và ngôn ngữ tiếp nhận của công chúng trẻ. Thành công của các sản phẩm năm 2025 cho thấy khoảng cách ấy hoàn toàn có thể được thu hẹp, nếu người làm nghề tìm được ngôn ngữ sáng tạo phù hợp. Điện ảnh, âm nhạc, sân khấu, công nghệ trình diễn chính là những công cụ để "dịch" văn hoá sang ngôn ngữ của hôm nay. Vấn đề không phải làm mới bằng mọi giá, mà là làm mới trên nền giá trị cốt lõi, để văn hoá vừa giữ được bản sắc, vừa sống được trong đời sống đương đại.

2. Đạo diễn Phạm Hoàng Giang, người được mệnh danh là "đạo diễn của các lễ hội" với nhiều chương trình lớn, thể hiện sự mạnh dạn đổi mới trong nghệ thuật sân khấu và sự kiện, truyền tải cảm xúc mạnh mẽ như "Dòng chảy khát vọng" cho rằng: "Trước tiên chúng ta cần sự chung tay đồng hành và phát triển Công nghiệp văn hoá giữa Nhà nước và doanh nghiệp tư nhân. Nhà nước cần có những chính sách cụ thể, xây dựng công nghiệp văn hoá theo các giai đoạn và sau mỗi giai đoạn cần có đánh giá kết quả để đo sự hiệu quả  đạt được, từ đó mới tiếp tục sang các giai đoạn tiếp theo.

Công nghiệp văn hoá không phải là một sớm, một chiều, không chỉ là vài chương trình nghệ thuật hay vài bộ phim mà nó cần có một định hướng, cơ chế rõ ràng cũng như sự chung tay và đầu tư kinh tế vào lĩnh vực này. Sẽ không có một doanh nghiệp tư nhân nào có đủ khả năng làm việc này, mà xây dựng công nghiệp văn hoá cần tạo ra các lĩnh vực có liên quan tới nhau trở thành một tập thể chung thống nhất và hỗ trợ cùng nhau phát triển. Như tại Hàn Quốc, Điện ảnh - Nghệ thuật - Thời trang - Mỹ phẩm trở thành những người bạn đồng hành cùng nhau, cùng kết hợp để tạo nên các giá trị thông qua nhiều hình thức khác nhau.

Trong một chương trình nghệ thuật hay điện ảnh thì họ sẽ gián tiếp quảng bá Văn hoá - Thời trang - Du lịch...Như vậy các ngành nghề này rất cần sự kết hợp và đi chung trên một "chuyến tàu" để tiến tới công nghiệp văn hoá. Hiện nay chúng ta chưa có sự kết nối này, các lĩnh vực vẫn đơn lẻ phát triển theo cách của mình như vậy thì rất khó để tạo ra sức mạnh tập thể để cùng nhau phát triển và bước chân ra với toàn cầu".

Theo đạo diễn Phạm Hoàng Giang, yếu tố then chốt giúp một sản phẩm văn hoá vừa chạm được công chúng vừa đạt hiệu quả thương mại vẫn là tính hấp dẫn. Sản phẩm muốn đạt được hiệu quả thì cần hấp dẫn và sáng tạo cao để tạo ra được nét riêng. Sáng tạo, không đi theo lối mòn, áp dụng các hình thức nghệ thuật mới để làm ra các chương trình sống động. Chúng ta có rất nhiều sản phẩm tốt nhưng hiện tại chưa nâng tầm các sản phẩm này lên để đứng cùng các sản phẩm của thế giới. Hay mỗi sản phẩm cần có những văn hoá, câu chuyện được chúng ta thổi hồn vào thì sản phẩm đó mới tạo ra giá trị mạnh mẽ, sống được qua dòng chảy thời gian.

"Chúng ta cần tách bạch ra thành nhiều nhóm. Nhóm nào là thị trường, nhóm nào là văn hoá - lịch sử hay nhóm nào cần có sự đan xen giữa thị trường - văn hoá, lịch sử. Nước ngoài họ thường chia nhóm và mỗi nhóm sẽ có những hướng đi, kim chỉ nam cho sự phát triển của mình. Làm như vậy sẽ không có những xung đột giữa tính nguyên bản và sự kế thừa, phát huy", ông Giang nói.

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025_ANTGCT_TET2026_T23 -0
Năm 2025 nhiều chương trình nghệ thuật chính luận thu hút sự quan tâm của khán giả trẻ.

Dưới góc nhìn của một người trực tiếp sản xuất và tổ chức các dự án nghệ thuật và sự kiện lễ hội văn hóa, bà Trần Thị Hà Giang, Giám đốc Công ty cổ phần tổ chức sự kiện Tây Hồ Events cho rằng, những thành công gần đây như các bộ phim về đề tài chiến tranh hoặc các đại nhạc hội quy mô lớn đã gửi đi một thông điệp rất rõ ràng: Những giá trị của lịch sử, truyền thống, những nét đẹp và  bản sắc của văn hoá Việt Nam hoàn toàn có thể bước vào không gian của công nghiệp giải trí, nếu chúng ta kể đúng câu chuyện và kể bằng ngôn ngữ của thời đại.

Chiến lược phát triển công nghiệp văn hoá, vì thế, không thể khởi đầu bằng tư duy "làm cho vui" hay "làm cho đông khán giả", mà phải bắt đầu từ sự am hiểu văn hoá một cách nghiêm túc và có chiều sâu thực sự. Văn hoá không phải là lớp vỏ trang trí hay phông nền minh hoạ, mà là linh hồn của tác phẩm, chương trình. Khi những người làm nghề thực sự sống trong không gian văn hoá của đất nước hay của mỗi địa phương, mỗi vùng đất, khi hiểu lịch sử, thấm giá trị, thì dù hình thức thể hiện có hiện đại đến đâu, tác phẩm vẫn giữ được chiều sâu và bản sắc.

Trong thực tiễn sản xuất, bài toán cân bằng giữa yêu cầu thị trường và chiều sâu văn hoá luôn là thách thức lớn. Tuy nhiên, thị trường cần cảm xúc, cần những câu chuyện chạm được tới trái tim con người hôm nay, còn chiều sâu văn hoá chính là yếu tố tạo nên khác biệt và giá trị bền vững; vấn đề không nằm ở việc "chiều theo thị hiếu", mà ở cách chuyển hoá các giá trị văn hoá - lịch sử thành những trải nghiệm nghệ thuật hấp dẫn, dễ tiếp cận nhưng không dễ dãi.

"Một nguyên tắc luôn giữ là không thương mại hoá văn hoá một cách hời hợt. Mỗi chi tiết văn hoá đưa lên sân khấu hay màn ảnh đều phải được nghiên cứu kỹ lưỡng, đặt đúng bối cảnh, đúng tinh thần. Công nghệ, quy mô hay sự hoành tráng chỉ là phương tiện; trọng tâm vẫn phải là con người, ký ức và cảm xúc Việt Nam. Bởi vậy, khi văn hoá được làm bằng sự trân trọng và sáng tạo nghiêm túc, khán giả sẽ tự trở thành người lan toả. Khi đó, văn hoá không chỉ được quảng bá, mà còn có thể sống được, nuôi được người làm nghề và góp phần phát triển ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam", Hà Giang chia sẻ.

Rõ ràng, muốn xây dựng nền công nghiệp văn hóa, ngoài việc có hành lang pháp lý rõ ràng, căn bản, cụ thể; có những chính sách kịp thời và hợp lý thì điều quan trọng nữa là phải phát triển hệ sinh thái sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao, có kiến thức chuyên sâu về văn hóa; hình thành các trung tâm sáng tạo, ươm mầm ý tưởng và dự án nghệ thuật, đổi mới giáo dục nghệ thuật, gắn đào tạo với nhu cầu thị trường; đặc biệt, đồng hành cùng các văn nghệ sĩ là đội ngũ doanh nghiệp, doanh nhân thương hiệu quốc gia, đủ sức cạnh tranh và tự tin tham gia thị trường công nghiệp văn hóa trong nước và thế giới.

Trần Mỹ Hiền

Các tin khác

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

“Việc nhẹ, lương cao”, “thế giới tự do”, “không cần lao động vẫn có cuộc sống sung túc, được bảo lãnh đi định cư tại các nước thứ ba như Mỹ, Canada, Australia”... Đó là những lời dụ dỗ khiến một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên tin theo và di cư bất hợp pháp sang Thái Lan mong được “đổi đời”.

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Trong đời sống âm nhạc, nhiều tác phẩm ra đời theo “đơn đặt hàng” hay yêu cầu, mong muốn nào đó không phải là điều xa lạ. Nhưng vượt ra khỏi mục tiêu ban đầu, nhiều tác phẩm đã ghi dấu ấn bền vững trong lòng công chúng. Đơn đặt hàng - tưởng chừng là khuôn khổ - lại giống như chiếc khung để nhạc sĩ vẽ lên những bức tranh âm nhạc sống động và nhiều điều thú vị.

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Trần Đại Thắng chưa bao giờ thực sự rời sông Đà. Dòng sông ấy vẫn lững lờ trong từng trang sách anh làm, trong mùi giấy in thoang thoảng, trong cả những đêm khuya anh ngồi viết lại chính đời mình. Từ cậu bé 6 tuổi mê mẩn ngắm những cuốn sách Nga trong một hiệu sách bên kia dòng sông Đà đến người dựng nên Đông A Books, Thắng chỉ làm một việc, giữ cho sách không trở thành một thứ thoáng qua. Cuốn "Tôi kể" dày 500 trang không phải lời kết. Chỉ là một lần nữa, anh lật giở ký ức, để xem tất cả những chi tiết nhỏ bé anh đã dành cả đời chăm chút, liệu có đủ nặng để níu lại một chút gì đó giữa dòng đời đang trôi quá vội.

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Sau gần một thập kỷ hoạt động trên không gian mạng, hệ thống phát sóng bóng đá lậu Xôi Lạc TV vừa bị Cơ quan công an triệt phá, khởi tố hàng chục đối tượng liên quan. Đằng sau những đường link xem bóng đá miễn phí tưởng chừng vô hại là cả một "hệ sinh thái" web lậu vận hành theo kiểu "đầu rắn nhiều thân", gắn chặt với quảng cáo cá cược và dòng tiền ngầm có quy mô lớn.

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Tôi quyết định làm chuyến “du lịch bụi” đến Hà Lan vào những ngày cuối năm 2025. Với tôi, đây thật sự là chuyến đi đáng nhớ, bởi Hà Lan không chỉ có kênh đào thơ mộng, cối xay gió, cánh đồng hoa Tulip rực rỡ, văn hóa xe đạp độc đáo mà còn là mảnh đất có nhiều điều để khám phá.

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị không ngừng leo thang, một mô hình hợp tác độc đáo đang hình thành ngay tại trung tâm châu Âu. Thủ đô London của nước Anh sắp trở thành thành phố đầu tiên trên thế giới chứng kiến xe tự lái của hai gã khổng lồ công nghệ đến từ Mỹ và Trung Quốc cùng vận hành. Sự hiện diện song hành này không đơn thuần là một cuộc đua công nghệ, mà còn mở ra một lối đi mới, nơi những đối thủ toàn cầu cùng phát triển dưới một khung pháp lý chung, mang đến hy vọng về khả năng phối hợp trong một lĩnh vực then chốt của tương lai.

Khi “an toàn” chỉ là một khái niệm

Khi “an toàn” chỉ là một khái niệm

Năm 2001, khán giả đã hồi hộp dõi theo những pha hành động và đấu trí trong bộ phim Oceans Eleven (11 tên cướp thế kỷ) về một vụ cướp casino được dàn dựng tinh vi đến mức hoàn hảo ở Los Angeles. Và cuối năm 2025, khi nước Đức đang yên bình tận hưởng kỳ nghỉ lễ Giáng sinh, một vụ cướp ngân hàng táo bạo, với những tình tiết ly kỳ như phim điện ảnh, đã khiến người ta không khỏi bàng hoàng.

Khi chim bỏ đường bay

Khi chim bỏ đường bay

Có thể gọi vụ hủy chương trình “Về đây bốn cánh chim trời” hôm 28/12 vừa qua là “vụ bể show thế kỷ” bởi nó chưa từng có tiền lệ ở Việt Nam. Hệ lụy của nó là tranh cãi kéo dài, gay gắt giữa bên bênh vực và bên công kích các nghệ sĩ đã tham gia “đình công”.

Tăng trưởng nghịch chiều và cơ hội cho nền công nghiệp văn hóa

Tăng trưởng nghịch chiều và cơ hội cho nền công nghiệp văn hóa

Năm 2025 của điện ảnh thế giới mở ra với tâm thế bất an. Hollywood, biểu tượng của nền công nghiệp điện ảnh toàn cầu tiếp tục đối mặt chu kỳ suy giảm doanh thu, sự bế tắc của dòng phim trung cấp, chi phí sản xuất leo thang và tình trạng phụ thuộc quá mức vào các thương hiệu cũ. Thị phần phòng vé phim Hollywood đang giảm dần so với 2 thập kỷ trước, nhất là ở các thị trường châu Á, nơi khán giả trẻ chuyển sang nội dung bản địa và dịch vụ trực tuyến.

Ăn chặn tiền sinh viên: Những kẻ đánh cắp niềm tin

Ăn chặn tiền sinh viên: Những kẻ đánh cắp niềm tin

Bắt nguồn từ một câu hỏi thắc mắc trên diễn đàn mạng xã hội của một vài sinh viên, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội Phạm Văn Long cùng 2 cấp dưới bị khởi tố hành vi "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ", với cáo buộc đã "ăn chặn" tiền hỗ trợ tham gia phục vụ sự kiện A80 của sinh viên. Số tiền được cho là bị xà xẻo ấy không lớn (chỉ hơn 200 triệu) nhưng thứ mất đi lại lớn hơn nhiều lần.

Khi các “triệu phú crypto” vào tầm ngắm của những kẻ bắt cóc

Khi các “triệu phú crypto” vào tầm ngắm của những kẻ bắt cóc

Trong bối cảnh Bitcoin và các tài sản kỹ thuật số khác liên tục tăng giá, những ví tiền số trở thành “kho vàng di động”, đây không đơn thuần là dạng tống tiền truyền thống nữa. Tội phạm kết hợp giữa công nghệ và thủ đoạn tàn ác truyền thống để chiếm đoạt những khối tài sản ảo. Chúng sử dụng kỹ thuật doxxing (thu thập và tiết lộ thông tin cá nhân trên mạng), khai thác mạng xã hội, truy vết on-chain, rồi chuyển sang hành vi bạo lực ngoài đời thực để bắt cóc, khống chế và ép nạn nhân mở ví, tiết lộ mật khẩu crypto hoặc buộc gia đình nạn nhân chuyển tiền.

Khi thị trường đen buôn bán cổ vật tiếp tay cho tội phạm toàn cầu

Khi thị trường đen buôn bán cổ vật tiếp tay cho tội phạm toàn cầu

Sáng sớm 19/10, bốn tên cướp cải trang thành công nhân xây dựng đã thực hiện một vụ cướp được lên kế hoạch tỉ mỉ tại Bảo tàng Louvre ở thủ đô Paris (Pháp). Chỉ trong vòng chưa đầy 10 phút, chúng đã cuỗm đi 8 món đồ từ bộ sưu tập Trang sức Hoàng gia Pháp - những món đồ nổi tiếng với ý nghĩa lịch sử và tổng giá trị ước tính lên tới 88 triệu euro. Mặc dù một vài nghi phạm đã bị bắt giữ, công tố viên Paris Laure Beccuau vẫn mô tả hoạt động này "rất có thể là hành động của tội phạm có tổ chức".

Người giữ vai trò quan trọng trong hệ thống Hoàng Hường

Người giữ vai trò quan trọng trong hệ thống Hoàng Hường

Sau khi Hoàng Hường - người được mệnh danh là "nữ hoàng" thực phẩm chức năng bị bắt, cơ quan điều tra tiếp tục bắt một mắt xích quan trọng trong "đế chế" Hoàng Hường, đó là Nguyễn Thị Tường An, người không livestream, không xuất hiện trên truyền thông nhưng được dư luận cho rằng, vai trò của Tường An cực kì quan trọng trong hệ thống của Hoàng Hường.

Từ Jack97 không biết sợ tới một câu hỏi lớn hơn

Từ Jack97 không biết sợ tới một câu hỏi lớn hơn

Trên sân khấu lớn, Jack97 bước ra hào hoa như một “công tử” miền Tây, để rồi cậu ca sĩ ấy “tông cửa mồm” ném một câu “dồn cửa tai” của khán giả: “Lào gì cũng tôn”. Lập tức, video ấy tràn lan trên mạng, kéo theo phản ứng giận dữ của rất nhiều người…

Thằng mõ mới ngụ cư cam quýt

Thằng mõ mới ngụ cư cam quýt

Đò dọc phải tránh đò ngang

Ngụ cư phải tránh dân làng cho xa

"Đò" là từ "độ" tiếng Hán - Việt chuyển qua tiếng Việt, theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ. Khi ai đó bảo: "Thành công rồi, việc này có trời độ", ta hiểu là do trời ủng hộ giúp đỡ, chứ không hẳn hiểu theo nghĩa độ/ đò là chở qua sông.

Lật tẩy mạng lưới rửa tiền toàn cầu của Prince Holding Group

Lật tẩy mạng lưới rửa tiền toàn cầu của Prince Holding Group

Trong báo cáo dài hơn 200 trang mới được công bố, Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) và Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ xác định Prince Holding Group (Prince Group) - đế chế kinh doanh trải khắp thế giới của ông trùm lừa đảo Chen Zhi, là một tổ chức tội phạm xuyên quốc gia. Không chỉ vận hành hàng loạt trại lừa đảo quy mô lớn ở Campuchia và Myanmar, Prince Group còn rửa hàng trăm triệu USD tiền bẩn qua hệ thống ngân hàng Hàn Quốc, fintech Singapore, bất động sản Dubai và quỹ đầu tư ở London (Anh).

Con chip niềm tin và chân dung doanh nhân poker khát nước

Con chip niềm tin và chân dung doanh nhân poker khát nước

Có những kẻ từng được ca ngợi là “người mở đường cho kỷ nguyên khởi nghiệp”, nhưng khi bức màn rơi xuống, người ta mới nhận ra đó không phải người mở đường mà là kẻ đào hố. Đào Minh Phú, trong nhiều năm, được nhắc đến như hình mẫu của một “doanh nhân 4.0”: năng động, sắc sảo, nói đâu trúng đó.

Sắp xếp, sáp nhập đại học Việt Nam theo hướng nào?

Sắp xếp, sáp nhập đại học Việt Nam theo hướng nào?

Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đã yêu cầu sáp nhập, giải thể các cơ sở giáo dục đại học không đạt chuẩn; nghiên cứu chuyển một số trường đại học về địa phương quản lý để đáp ứng tốt hơn yêu cầu đào tạo nhân lực của địa phương...

Xã hội hiện đại và bóng đen bạo lực công cộng

Xã hội hiện đại và bóng đen bạo lực công cộng

Bạo lực công cộng đang trở thành thứ đáng xấu hổ của một bộ phận xã hội hôm nay. Từ cú đấm giữa sảnh chung cư, cái tát giữa đường phố đến những trận hỗn chiến máu me ngoài cổng trường, sự man rợ phơi bày trơ trẽn khắp nơi. Chỉ một va chạm nhỏ, một câu nói khó nghe cũng đủ khiến “nếp sống văn minh” rơi rụng, để lộ bộ mặt nóng nảy, hung hăng, coi thường pháp luật.