Cơm áo không đùa với… nghệ sĩ xiếc Việt

Xiếc Việt một lần nữa lại được vinh danh trên đấu trường quốc tế, tại Liên hoan Xiếc quốc tế lớn nhất Liên bang Nga. Thành tích ấn tượng này của các nghệ sĩ xiếc khẳng định sức sáng tạo và nỗ lực không ngừng của xiếc Việt trong hành trình vươn ra thế giới. Tuy nhiên, vấn đề xiếc Việt ít nhiều còn nan giải do chế độ đãi ngộ với ngành nghệ thuật đặc thù này.

Những thành tích ấn tượng

Tại Liên hoan Xiếc thế giới Idol lần thứ 8 diễn ra ở Moscow, Nga, tiết mục "Đu nón 4 nữ" của Liên đoàn Xiếc Việt Nam đã giành Huy chương Bạc, chiếc huy chương đầu tiên của Việt Nam tại một kỳ liên hoan xiếc quốc tế lớn nhất tại Liên bang Nga. Tiết mục do NSND Tống Toàn Thắng, Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam, đạo diễn; nghệ sĩ Đức Tài phụ trách kỹ thuật với phần biểu diễn của 4 nữ diễn viên là Chu Hồng Thúy, Phạm Thị Hướng, Lưu Thị Hường, Lô Ngọc Thúy. Tạo hình trên không với hình chiếc nón truyền thống của nghệ sĩ xiếc Việt Nam đã chinh phục khán giả quốc tế.

Cơm áo không đùa với… nghệ sĩ Xiếc Việt -0
Một tiết mục ấn tượng của Liên đoàn Xiếc Việt Nam

Với sự sáng tạo dựa trên chiếc nón lá truyền thống Việt Nam, đạo diễn, NSND Tống Toàn Thắng đã thiết kế đạo cụ biểu diễn theo hình dáng giống chiếc nón lá, để 4 nữ diễn viên biểu diễn đu trên cao không có dây bảo hiểm, đòi hỏi kỹ thuật rất chính xác. Yếu tố đó đã làm cho hầu hết các khán giả xem chăm chú theo dõi từng động tác của các diễn viên như kỹ thuật treo xoay cổ cả 4 người trên đu, động tác trụ, câu treo lẫn nhau bằng tay, bằng chân trụ cắn răng treo đỡ nhau. Khán giả và đồng nghiệp quốc tế tham dự Liên hoan Xiếc thế giới "IDOL" lần thứ 8 được chứng kiến sự quả cảm và bản lĩnh biểu diễn đầy chuyên nghiệp của 4 nữ nghệ sĩ Việt Nam. Có thể nói, 4 nữ nghệ sĩ xiếc Việt Nam với động tác kỹ thuật vô cùng ngoạn mục đã mang tới thành tích lớn cho xiếc Việt Nam.

Nghệ sĩ Ngọc Thúy chia sẻ: "Trên nền nhạc Hello Vietnam, 4 diễn viên thực hiện những động tác đu, treo, xoay người quanh chiếc nón lá được treo trên cao, không có bảo hiểm. Đặc biệt phần kết, chúng tôi treo bằng tóc ở trên không". Sự phối hợp nhịp nhàng của 4 diễn viên, mỗi người ở một vị trí khác nhau cho thấy sự khéo léo, dũng cảm của các nghệ sĩ. Nghệ sĩ Lưu Thị Hường đảm nhiệm vai trò đỡ trọng lượng các bạn diễn ở dưới, còn nghệ sĩ Phạm Thị Hướng lại chịu áp lực từ sức nặng cơ thể và xoay nhiều vòng trên không. Để có được thành tích rực rỡ này, nghệ sĩ Chu Hồng Thúy chia sẻ rằng, tiết mục đu nón đã được biểu diễn nhiều lần và mỗi lần lại tăng độ khó. Đó là kết quả của tình yêu, sự khổ luyện, của mồ hôi và thậm chí cả máu đã đổ xuống sàn tập của các nghệ sĩ để mang vinh quang về cho xiếc Việt Nam.

 "IDOL" là liên hoan xiếc thế giới do Liên bang Nga tổ chức tại Moskva State Circus, rạp xiếc lớn nhất tại Moscov, quy tụ nhiều đoàn xiếc nổi tiếng trên thế giới cũng như các tài năng xiếc biểu diễn. Do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19, sau 5 năm, Liên hoan được tổ chức lại vào năm 2024.

Tại liên hoan lần này, NSND Tống Toàn Thắng, Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam được mời tham gia Hội đồng giám khảo. Đây cũng là lần đầu tiên Việt Nam được mời tham dự làm thành viên Hội đồng giám khảo. NSND Tống Toàn Thắng chia sẻ: "Tiết mục "Đu nón 4 nữ" của Việt Nam được bạn bè quốc tế đánh giá cao vì có động tác khó, kỹ thuật điêu luyện, đòi hỏi diễn viên phải biến hóa liên tục, đồng thời thực hiện đu tập thể tới 4 nữ càng khó hơn. Đặc biệt là các nghệ sĩ thực hiện động tác đu trên cao nhưng không cần dây bảo vệ. Chúng tôi đã làm nổi bật nét văn hóa Việt Nam cũng như sự tiếp nhận cái mới như âm nhạc hòa tấu violon làm giai điệu biểu diễn".

Đây là thành tích ấn tượng của xiếc Việt bởi Liên hoan xiếc thế giới IDOL lần thứ 8 đã chọn lọc rất kĩ từ các clip, video của các đoàn xiếc nổi tiếng trên thế giới gửi về và lựa chọn 24 tiết mục đặc sắc nhất của 17 quốc gia có nghệ thuật xiếc nổi tiếng thế giới như: Nga, Kazakhstan, Guatemala, Peru, Philippines, Trung Quốc, Bulgaria, Mông Cổ, Việt Nam, Triều Tiên, Ba Lan, Mỹ, Italia, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Đức...

Cũng trong thời gian qua, bộ đôi Hiển Phước - Thanh Hoa vừa đoạt giải Grand Prix trong cuộc thi xiếc ở thành phố Yakutsk, Nga, tiết mục "Khoảnh khắc tình yêu" cũng có nhiều thử thách khi cả hai phải thực hiện nhiều động tác khó như đu, xoay người trên cao. Tiết mục này được hai nghệ sĩ tập luyện từ năm 2016, từng dự thi ở những liên hoan trong nước và quốc tế. Họ không ngừng nỗ lực và sáng tạo thêm nhiều động tác mới và khó để làm mới nội dung cho những lần biểu diễn.

NSƯT Lê Diễn, Giám đốc Nhà hát Nghệ thuật Phương Nam, cho biết tiết mục vừa đoạt giải Grand Prix trong Lễ hội Xiếc quốc tế Yakutia 2024, của đôi nghệ sĩ Hiển Phước - Thanh Hoa có ý nghĩa rất lớn vì độ khó cao, kết hợp hài hòa giữa yếu tố kỹ thuật và nghệ thuật. "Cả hai là tấm gương cho thế hệ đàn em noi theo. Dù vất vả, gian khó đến đâu, hai bạn vẫn luôn nỗ lực tập luyện, luôn cố gắng tận dụng những cơ hội để phô diễn khả năng" - NSƯT Lê Diễn nhận xét.

Vẫn băn khoăn chuyện chế độ đãi ngộ cho nghệ sĩ

Những năm gần đây, xiếc Việt liên tục giành được những giải thưởng lớn tại các Liên hoan xiếc Quốc tế uy tín. Năm 2022, nghệ sĩ Chu Hồng Thúy và Phạm Thị Hướng giành giải Vàng tại Liên hoan quốc tế công chúa xiếc (Nga) với tiết mục "Đu son"; nghệ sĩ Hiển Phước - Thanh Hoa đoạt huy chương Vàng với tiết mục "Khoảnh khắc tình yêu" tại Liên hoan nghệ thuật Xiếc quốc tế Kazakhstan 2023; tại Liên hoan Xiếc quốc tế không biên giới (Nga), nghệ sĩ Chu Khánh Huyền giành giải Ngựa đồng với tiết mục "Đế kiếm đu dây lụa"…

Cơm áo không đùa với… nghệ sĩ Xiếc Việt -0
Tiết mục "Đu nón 4 nữ" gây chú ý tại Liên hoan Xiếc Thế giới (IDOL) lần thứ 8

Tuy nhiên, theo NSND Tống Toàn Thắng, dù xiếc Việt có những nghệ sĩ giỏi, say nghề nhưng nhân tài xiếc rất hiếm do nhân lực thiếu, người trẻ không mặn mà với bộ môn nghệ thuật vất vả, nguy hiểm và… nghèo này. Vì thế, rất cần sự đầu tư của nhà nước để các nghệ sĩ xiếc có cơ hội giành giải thưởng ở nước ngoài.

"Nhà nước cần hỗ trợ các nghệ sĩ xiếc tham gia các festival, các cuộc liên hoan mang tính chất giao lưu văn hóa. Hiện nay ngân sách cho nghệ sĩ tham gia các cuộc thi quốc tế cũng hạn chế, không phải cuộc thi nào cũng xin được. Mà lỡ mất cơ hội tham gia các cuộc thi quốc tế là lỡ cơ hội cho nghệ sĩ xiếc cọ xát đấu trường quốc tế, học hỏi những cái hay, kỹ thuật mới. Vì vậy, liên đoàn cố gắng tạo mối quan hệ với các đơn vị tổ chức liên hoan xiếc quốc tế để họ đài thọ đưa các nghệ sĩ đi thi có giải, nâng cao vị thế xiếc Việt Nam", ông Thắng chia sẻ.

Theo NSND Tạ Duy Ánh, nguyên Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam, trong các cuộc thi quốc tế, Ban Giám khảo thường chú trọng tính truyền thống, văn hóa, lan tỏa tinh thần giao lưu hữu nghị giữa các quốc gia. Sự khác biệt trong sáng tạo đạo cụ, nội dung biểu diễn đậm bản sắc dân tộc sẽ được Hội đồng giám khảo đánh giá cao. Đây là một trong những bí quyết thành công của các tiết mục xiếc Việt Nam tại các cuộc thi quốc tế. Xiếc Việt nhiều năm qua luôn nỗ lực đổi mới, nội dung hấp dẫn, dàn dựng công phu, rất nhiều đoàn xiếc quốc tế đã biết đến thương hiệu Xiếc Việt Nam và ngỏ ý muốn hợp tác. Việt Nam có nhiều cơ hội để phát triển xiếc đỉnh cao, từ đó định vị xiếc Việt trên bản đồ quốc tế.

"Nhưng bài toán nan giải vẫn là chế độ đãi ngộ với ngành nghệ thuật đặc thù này. Đời xiếc ngắn ngủi, nguy hiểm, nghệ sĩ luôn cần có phong độ và thể chất tốt. Một kế hoạch cụ thể về chế độ tiền lương, bồi dưỡng, bảo hiểm và sự đầu tư mang tính chiến lược bền vững để phát triển xiếc đỉnh cao đã được Liên đoàn Xiếc Việt Nam nghiên cứu, xây dựng trình lên cấp trên. Nhưng đến khi nào chúng ta mới có những chỉ đạo, hỗ trợ kịp thời thì vẫn là câu hỏi bỏ ngỏ. Xiếc Việt hiện nay vẫn phát triển và đi ra thế giới bằng tình yêu và nỗ lực làm nghề của những người yêu xiếc, coi xiếc là cuộc sống của mình", ông Ánh chia sẻ.

Mỹ Hiền

Các tin khác

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

“Việc nhẹ, lương cao”, “thế giới tự do”, “không cần lao động vẫn có cuộc sống sung túc, được bảo lãnh đi định cư tại các nước thứ ba như Mỹ, Canada, Australia”... Đó là những lời dụ dỗ khiến một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên tin theo và di cư bất hợp pháp sang Thái Lan mong được “đổi đời”.

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Trong đời sống âm nhạc, nhiều tác phẩm ra đời theo “đơn đặt hàng” hay yêu cầu, mong muốn nào đó không phải là điều xa lạ. Nhưng vượt ra khỏi mục tiêu ban đầu, nhiều tác phẩm đã ghi dấu ấn bền vững trong lòng công chúng. Đơn đặt hàng - tưởng chừng là khuôn khổ - lại giống như chiếc khung để nhạc sĩ vẽ lên những bức tranh âm nhạc sống động và nhiều điều thú vị.

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Trần Đại Thắng chưa bao giờ thực sự rời sông Đà. Dòng sông ấy vẫn lững lờ trong từng trang sách anh làm, trong mùi giấy in thoang thoảng, trong cả những đêm khuya anh ngồi viết lại chính đời mình. Từ cậu bé 6 tuổi mê mẩn ngắm những cuốn sách Nga trong một hiệu sách bên kia dòng sông Đà đến người dựng nên Đông A Books, Thắng chỉ làm một việc, giữ cho sách không trở thành một thứ thoáng qua. Cuốn "Tôi kể" dày 500 trang không phải lời kết. Chỉ là một lần nữa, anh lật giở ký ức, để xem tất cả những chi tiết nhỏ bé anh đã dành cả đời chăm chút, liệu có đủ nặng để níu lại một chút gì đó giữa dòng đời đang trôi quá vội.

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Sau gần một thập kỷ hoạt động trên không gian mạng, hệ thống phát sóng bóng đá lậu Xôi Lạc TV vừa bị Cơ quan công an triệt phá, khởi tố hàng chục đối tượng liên quan. Đằng sau những đường link xem bóng đá miễn phí tưởng chừng vô hại là cả một "hệ sinh thái" web lậu vận hành theo kiểu "đầu rắn nhiều thân", gắn chặt với quảng cáo cá cược và dòng tiền ngầm có quy mô lớn.

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Tôi quyết định làm chuyến “du lịch bụi” đến Hà Lan vào những ngày cuối năm 2025. Với tôi, đây thật sự là chuyến đi đáng nhớ, bởi Hà Lan không chỉ có kênh đào thơ mộng, cối xay gió, cánh đồng hoa Tulip rực rỡ, văn hóa xe đạp độc đáo mà còn là mảnh đất có nhiều điều để khám phá.

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025

Năm 2025, lịch sử và âm nhạc cùng lúc tìm được đường trở lại đời sống đương đại. Những bộ phim chiến tranh như "Mưa đỏ" đã lập kỷ lục doanh thu phòng vé với doanh thu trên 700 tỷ đồng; các chương trình Đại nhạc hội quy mô lớn thắp sáng không gian công cộng bằng cảm xúc tập thể, concert "Tổ quốc trong tim" thu hút 50.000 khán giả, Concert "Rạng rỡ Việt Nam" sau vài giờ mở bán đã cháy vé, cho thấy dư địa để phát triển công nghiệp văn hóa rất lớn. Vấn đề là làm thế nào để biến những khoảnh khắc bùng nổ ấy thành một chiến lược phát triển bền vững cho ngành công nghiệp văn hoá Việt Nam.

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị không ngừng leo thang, một mô hình hợp tác độc đáo đang hình thành ngay tại trung tâm châu Âu. Thủ đô London của nước Anh sắp trở thành thành phố đầu tiên trên thế giới chứng kiến xe tự lái của hai gã khổng lồ công nghệ đến từ Mỹ và Trung Quốc cùng vận hành. Sự hiện diện song hành này không đơn thuần là một cuộc đua công nghệ, mà còn mở ra một lối đi mới, nơi những đối thủ toàn cầu cùng phát triển dưới một khung pháp lý chung, mang đến hy vọng về khả năng phối hợp trong một lĩnh vực then chốt của tương lai.

Khi “an toàn” chỉ là một khái niệm

Khi “an toàn” chỉ là một khái niệm

Năm 2001, khán giả đã hồi hộp dõi theo những pha hành động và đấu trí trong bộ phim Oceans Eleven (11 tên cướp thế kỷ) về một vụ cướp casino được dàn dựng tinh vi đến mức hoàn hảo ở Los Angeles. Và cuối năm 2025, khi nước Đức đang yên bình tận hưởng kỳ nghỉ lễ Giáng sinh, một vụ cướp ngân hàng táo bạo, với những tình tiết ly kỳ như phim điện ảnh, đã khiến người ta không khỏi bàng hoàng.

Khi chim bỏ đường bay

Khi chim bỏ đường bay

Có thể gọi vụ hủy chương trình “Về đây bốn cánh chim trời” hôm 28/12 vừa qua là “vụ bể show thế kỷ” bởi nó chưa từng có tiền lệ ở Việt Nam. Hệ lụy của nó là tranh cãi kéo dài, gay gắt giữa bên bênh vực và bên công kích các nghệ sĩ đã tham gia “đình công”.

Tăng trưởng nghịch chiều và cơ hội cho nền công nghiệp văn hóa

Tăng trưởng nghịch chiều và cơ hội cho nền công nghiệp văn hóa

Năm 2025 của điện ảnh thế giới mở ra với tâm thế bất an. Hollywood, biểu tượng của nền công nghiệp điện ảnh toàn cầu tiếp tục đối mặt chu kỳ suy giảm doanh thu, sự bế tắc của dòng phim trung cấp, chi phí sản xuất leo thang và tình trạng phụ thuộc quá mức vào các thương hiệu cũ. Thị phần phòng vé phim Hollywood đang giảm dần so với 2 thập kỷ trước, nhất là ở các thị trường châu Á, nơi khán giả trẻ chuyển sang nội dung bản địa và dịch vụ trực tuyến.

Ăn chặn tiền sinh viên: Những kẻ đánh cắp niềm tin

Ăn chặn tiền sinh viên: Những kẻ đánh cắp niềm tin

Bắt nguồn từ một câu hỏi thắc mắc trên diễn đàn mạng xã hội của một vài sinh viên, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội Phạm Văn Long cùng 2 cấp dưới bị khởi tố hành vi "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ", với cáo buộc đã "ăn chặn" tiền hỗ trợ tham gia phục vụ sự kiện A80 của sinh viên. Số tiền được cho là bị xà xẻo ấy không lớn (chỉ hơn 200 triệu) nhưng thứ mất đi lại lớn hơn nhiều lần.

Khi các “triệu phú crypto” vào tầm ngắm của những kẻ bắt cóc

Khi các “triệu phú crypto” vào tầm ngắm của những kẻ bắt cóc

Trong bối cảnh Bitcoin và các tài sản kỹ thuật số khác liên tục tăng giá, những ví tiền số trở thành “kho vàng di động”, đây không đơn thuần là dạng tống tiền truyền thống nữa. Tội phạm kết hợp giữa công nghệ và thủ đoạn tàn ác truyền thống để chiếm đoạt những khối tài sản ảo. Chúng sử dụng kỹ thuật doxxing (thu thập và tiết lộ thông tin cá nhân trên mạng), khai thác mạng xã hội, truy vết on-chain, rồi chuyển sang hành vi bạo lực ngoài đời thực để bắt cóc, khống chế và ép nạn nhân mở ví, tiết lộ mật khẩu crypto hoặc buộc gia đình nạn nhân chuyển tiền.

Khi thị trường đen buôn bán cổ vật tiếp tay cho tội phạm toàn cầu

Khi thị trường đen buôn bán cổ vật tiếp tay cho tội phạm toàn cầu

Sáng sớm 19/10, bốn tên cướp cải trang thành công nhân xây dựng đã thực hiện một vụ cướp được lên kế hoạch tỉ mỉ tại Bảo tàng Louvre ở thủ đô Paris (Pháp). Chỉ trong vòng chưa đầy 10 phút, chúng đã cuỗm đi 8 món đồ từ bộ sưu tập Trang sức Hoàng gia Pháp - những món đồ nổi tiếng với ý nghĩa lịch sử và tổng giá trị ước tính lên tới 88 triệu euro. Mặc dù một vài nghi phạm đã bị bắt giữ, công tố viên Paris Laure Beccuau vẫn mô tả hoạt động này "rất có thể là hành động của tội phạm có tổ chức".

Người giữ vai trò quan trọng trong hệ thống Hoàng Hường

Người giữ vai trò quan trọng trong hệ thống Hoàng Hường

Sau khi Hoàng Hường - người được mệnh danh là "nữ hoàng" thực phẩm chức năng bị bắt, cơ quan điều tra tiếp tục bắt một mắt xích quan trọng trong "đế chế" Hoàng Hường, đó là Nguyễn Thị Tường An, người không livestream, không xuất hiện trên truyền thông nhưng được dư luận cho rằng, vai trò của Tường An cực kì quan trọng trong hệ thống của Hoàng Hường.

Từ Jack97 không biết sợ tới một câu hỏi lớn hơn

Từ Jack97 không biết sợ tới một câu hỏi lớn hơn

Trên sân khấu lớn, Jack97 bước ra hào hoa như một “công tử” miền Tây, để rồi cậu ca sĩ ấy “tông cửa mồm” ném một câu “dồn cửa tai” của khán giả: “Lào gì cũng tôn”. Lập tức, video ấy tràn lan trên mạng, kéo theo phản ứng giận dữ của rất nhiều người…

Thằng mõ mới ngụ cư cam quýt

Thằng mõ mới ngụ cư cam quýt

Đò dọc phải tránh đò ngang

Ngụ cư phải tránh dân làng cho xa

"Đò" là từ "độ" tiếng Hán - Việt chuyển qua tiếng Việt, theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ. Khi ai đó bảo: "Thành công rồi, việc này có trời độ", ta hiểu là do trời ủng hộ giúp đỡ, chứ không hẳn hiểu theo nghĩa độ/ đò là chở qua sông.

Lật tẩy mạng lưới rửa tiền toàn cầu của Prince Holding Group

Lật tẩy mạng lưới rửa tiền toàn cầu của Prince Holding Group

Trong báo cáo dài hơn 200 trang mới được công bố, Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) và Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ xác định Prince Holding Group (Prince Group) - đế chế kinh doanh trải khắp thế giới của ông trùm lừa đảo Chen Zhi, là một tổ chức tội phạm xuyên quốc gia. Không chỉ vận hành hàng loạt trại lừa đảo quy mô lớn ở Campuchia và Myanmar, Prince Group còn rửa hàng trăm triệu USD tiền bẩn qua hệ thống ngân hàng Hàn Quốc, fintech Singapore, bất động sản Dubai và quỹ đầu tư ở London (Anh).

Con chip niềm tin và chân dung doanh nhân poker khát nước

Con chip niềm tin và chân dung doanh nhân poker khát nước

Có những kẻ từng được ca ngợi là “người mở đường cho kỷ nguyên khởi nghiệp”, nhưng khi bức màn rơi xuống, người ta mới nhận ra đó không phải người mở đường mà là kẻ đào hố. Đào Minh Phú, trong nhiều năm, được nhắc đến như hình mẫu của một “doanh nhân 4.0”: năng động, sắc sảo, nói đâu trúng đó.

Sắp xếp, sáp nhập đại học Việt Nam theo hướng nào?

Sắp xếp, sáp nhập đại học Việt Nam theo hướng nào?

Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đã yêu cầu sáp nhập, giải thể các cơ sở giáo dục đại học không đạt chuẩn; nghiên cứu chuyển một số trường đại học về địa phương quản lý để đáp ứng tốt hơn yêu cầu đào tạo nhân lực của địa phương...