Chúng ta đang đầu độc chính bản thân mình

Chúng ta cứ tưởng rằng mình vứt một cọng rác, một cái túi nilon hay xả một cốc nước bẩn xuống hồ nước thì chẳng chết ai. Chúng ta đã không tự hiểu rằng chúng ta đang tự đầu độc chính bản thân mình.

Chị Lê Phương Hiền (Tây Hồ, Hà Nội): Thưa nhà báo, mấy ngày qua người dân Hà Nội rất hoang mang khi Hồ Tây - một trong những biểu tượng của Thủ đô ngập trắng cá chết.

Từ tối ngày 1-10, cá chết nổi đầy mặt nước, trôi dạt trắng ven bờ. Hồ Tây đã trở thành một nghĩa địa khổng lồ của các loài cá. Những người sống quanh Hồ Tây không dám mở cửa nhà vì mỗi cơn gió mát giờ đã trở thành mùi tanh tưởi nồng nặc của cái chết thiên nhiên. Lãnh đạo thành phố đã phản ứng kịp thời.

Ngay hôm 2-10, TP Hà Nội ra cảnh báo người dân không vớt, sử dụng cá chết tại Hồ Tây. Kết quả kiểm tra ban đầu cho thấy toàn bộ nước mặt của Hồ Tây không có oxy và 10 máy lọc nước tạo oxy được đưa ngay vào hoạt động, cố gắng cứu số cá còn sống ở các tầng nước sâu. 

Chủ tịch thành phố, ông Nguyễn Đức Chung cũng chỉ đạo "nhanh chóng" làm sạch nước hồ, khử mùi và tạo oxy tại các tầng nước sâu. Tất cả các động thái nhanh chóng trên là rất đáng ghi nhận. Tuy nhiên, người dân chúng tôi thực sự lo lắng. 

Tại sao chúng ta, bao năm tháng qua, đã bỏ mặc Hồ Tây, đã không phản ứng trước bao nguy cơ bức tử Hồ Tây,.. mà chỉ phản ứng để xử lý khi cá Hồ Tây đã chết? Đây là câu chuyện được lặp lại. Hà Nội được coi là "thành phố trong sông". Không gian mặt nước và không gian cây xanh đã từng là đặc trưng của đất kinh kỳ ngàn năm văn hiến. 

Nhưng giờ đây những vẻ đẹp đặc trưng của Hà Nội ấy còn đâu. Sông Kim Ngưu, sông Nhuệ đều đã chết. Hồ Gươm, hồ Văn, hồ Trúc Bạch… bao con hồ lớn nhỏ khác đều chỉ còn trong tình trạng lắt lay, có những hồ còn hoàn toàn biến mất... Chúng ta không thể hỏng đâu sửa đó, mà cần một giải pháp bền vững. Và với bao nhiêu bộ óc hiến kế bao nhiêu giải pháp, tốn kém bao nhiêu kinh phí,.. không lẽ đi đến kết quả vô vọng thế này sao?

Từ tối ngày 1-10, cá chết nổi đầy mặt nước...
Từ tối ngày 1-10, cá chết nổi đầy mặt nước...

Nhà báo Minh Đức: Thưa chị Lê Phương Hiền. Không ít người trong chúng ta đã thấy trước những gì sẽ xảy ra với thiên nhiên của chúng ta. Những nhà "tiên tri" của lương tâm đã cảnh báo những điều tương tự từ rất lâu nhưng chúng ta đã không nghe lời cảnh báo của họ. 

20 năm trước, tôi đã dẫn một người bạn nước ngoài đến Hồ Tây chơi. Người bạn nước ngoài đứng im lặng rất lâu nhìn quang cảnh xung quanh Hồ Tây và cuối cùng bà nói: "Các bạn sẽ phải trả giá vô cùng đắt cho những gì các bạn đang hành xử với thiên nhiên của các bạn bây giờ". Và 20 năm sau, những gì chúng ta đã làm từ 20 năm trước đã bắt đầu phản bội chúng ta. Chúng ta phải gánh chịu hậu quả ấy và không được phép kêu ca.

Một sự thật làm những người có lương tâm và hiểu biết vừa đau lòng vừa nổi giận. Đó là Hà Nội đã từng san lấp hồ để xây khách sạn, xây nhà... Chẳng nơi đâu người ta lấp hồ nước hay chặt rừng nguyên sinh và phá núi để xây biệt thự, resort hay làm sân golf như ở Việt Nam. 

Những hồ nước ở Hà Nội giống như một người đang ngày càng bị cái dây thòng lọng xiết dần dần cho đến một ngày ngạt thở và chết. Cái dây thòng lọng đó chính là việc xây dựng và lấn chiếm hồ nước. Trách nhiệm này thuộc về cả chính quyền và nhân dân. Nhân dân thì tìm mọi cách lấn chiếm từng mét đất quanh hồ còn chính quyền thì không có biện pháp để ngăn chặn hay xử phạt. 

Hãy quan sát xung quanh Hồ Tây, chúng ta thấy một cuộc bao vây khổng lồ của nhà cửa và các công trình xây dựng. Thủ đô Canberra của Australia khi được xây dựng, các nhà quản lý đã cho đào một hồ nước lớn ở giữa thủ đô và không một công trình lớn nào được xây dựng sát ven hồ cả. 

Nhưng những ngôi nhà, khách sạn và bao công trình khác quanh Hồ Tây thực sự là những con thú đói khát đã ăn thịt Hồ Tây. Hàng ngày, một lượng nước thải khổng lồ cứ âm thầm và ngang nhiên đổ xuống Hồ Tây. Hồ Tây chết là lẽ tất nhiên. 

Có không ít các chuyên gia nước ngoài đã cảnh báo không phải với Hồ Tây mà với chính Vịnh Hạ Long về tương lai của nơi này. Người dân Hạ Long với đủ loại dịch vụ khai thác ven biển và trên biển đang ngày ngày đổ xuống hàng vạn khối nước và chất thải độc hại. Biển cũng chết nếu chúng ta cứ đối xử với biển như thế, chứ cái Hồ Tây bé nhỏ thế kia chịu làm sao nổi.

Tất cả những gì chúng ta hành xử với các hồ nước ở Hà Nội là lòng tham lam vô độ và cái nhìn "mù lòa" của chúng ta về tương lai. Nếu bây giờ chúng ta cho lấp Hồ Tây để xây chung cư cao cấp, xây khách sạn, xây nhà hàng... thì tôi cam đoan rằng những ông bà có tiền sẽ nhảy vào ngay. Vì lợi ích, họ sẵn sàng làm tất cả.

...trôi dạt trắng ven bờ.
...trôi dạt trắng ven bờ.

Một điều tôi muốn nói thật rằng: chính người dân quanh Hồ Tây đã "tích cực" trong việc giết chết hồ nước này. Họ sẵn sàng vứt đủ thứ xuống hồ mà chẳng hề thấy áy náy. Những biện pháp như việc khử mùi hay tạo oxy cho Hồ Tây chỉ là một biện pháp tạm thời và đầy tuyệt vọng. Cái nhìn của những người quản lý đô thị trước kia đã mắc những sai lầm trầm trọng trong việc bảo vệ môi trường thiên nhiên của Hà Nội để đến bây giờ hậu quả đã và đang dội xuống đầu chính con em của họ. 

Có những hồ nước trong lòng Hà Nội phủ đặc bèo tây và rác rưởi nhưng chẳng bao giờ thấy chính quyền xử lý. Thật hài hước khi nhìn cảnh nhữn người Hà Nội đổ rác ra đường rồi buổi chiều chính họ lại ra đường tập dưỡng sinh, còn đeo khẩu trang để tránh bụi. 

Một sự ích kỷ và thiếu hiểu biết đến không tưởng. Chúng ta kêu gọi quá nhiều về những điều hão huyền, trong khi đó những việc cụ thể liên quan đến đời sống của chính mình thì chúng ta lại bỏ qua hoặc đạp lên.

Những giải pháp để bảo vệ thiên nhiên của các đô thị trong đó có những hồ nước không phải là điều gì quá khó. Điều đầu tiên để làm được việc đó chính là ý thức của mỗi người dân và sự rõ ràng cũng như nghiêm minh của chính quyền. Nếu chúng ta cứ sống với một hành xử vô ý thức và tham lam như bây giờ thì trước tiên là cá chết, sau đó là cái chết của chính chúng ta. 

Báo chí vừa đưa tin Việt Nam xếp thứ 2 trong các nước mắc bệnh ung thư. Với môi trường như thế, thực phẩm như thế.... chỉ ít năm nữa thôi chúng ta sẽ đứng đầu về số người mắc bệnh ung thư. Thật thảm hại khi chúng ta luôn xếp cuối hàng về những điều tốt đẹp và luôn dẫn đầu trong những việc tồi tệ. 

Chúng ta đang đầy bức xúc về cá chết ở Hồ Tây nhưng hàng ngày chúng ta vẫn xả rác và chất thải độc hại một cách vô tổ chức vào những con sông, những hồ nước của chúng ta. 

Mọi người Việt Nam phải ra khỏi cơn mê sảng của lòng tham lam và vô ý thức này càng nhanh càng tốt thì tia hy vọng để cứu những hồ nước cho tương lai mới có thể nhìn thấy. Chính quyền phải có biện pháp mạnh với tất cả những ai gây ra cái chết cho thiên nhiên của chúng ta. 

Chúng ta cứ tưởng rằng mình vứt một cọng rác, một cái túi nilon hay xả một cốc nước bẩn xuống hồ nước thì chẳng chết ai. Và cứ thế, ngày này qua ngày khác, chúng ta thành những kẻ lấp đầy chúng ta, làm ngập chúng ta bằng chính một cọng rác hay một cốc nước bẩn ấy. Nếu chúng ta không nhận ra điều đơn giản ấy thì chẳng có biện pháp nào cứu được chúng ta cả vì chúng ta là người đầu độc chính bản thân mình.

Minh Đức

Các tin khác

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

“Việc nhẹ, lương cao”, “thế giới tự do”, “không cần lao động vẫn có cuộc sống sung túc, được bảo lãnh đi định cư tại các nước thứ ba như Mỹ, Canada, Australia”... Đó là những lời dụ dỗ khiến một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên tin theo và di cư bất hợp pháp sang Thái Lan mong được “đổi đời”.

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Trong đời sống âm nhạc, nhiều tác phẩm ra đời theo “đơn đặt hàng” hay yêu cầu, mong muốn nào đó không phải là điều xa lạ. Nhưng vượt ra khỏi mục tiêu ban đầu, nhiều tác phẩm đã ghi dấu ấn bền vững trong lòng công chúng. Đơn đặt hàng - tưởng chừng là khuôn khổ - lại giống như chiếc khung để nhạc sĩ vẽ lên những bức tranh âm nhạc sống động và nhiều điều thú vị.

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Trần Đại Thắng chưa bao giờ thực sự rời sông Đà. Dòng sông ấy vẫn lững lờ trong từng trang sách anh làm, trong mùi giấy in thoang thoảng, trong cả những đêm khuya anh ngồi viết lại chính đời mình. Từ cậu bé 6 tuổi mê mẩn ngắm những cuốn sách Nga trong một hiệu sách bên kia dòng sông Đà đến người dựng nên Đông A Books, Thắng chỉ làm một việc, giữ cho sách không trở thành một thứ thoáng qua. Cuốn "Tôi kể" dày 500 trang không phải lời kết. Chỉ là một lần nữa, anh lật giở ký ức, để xem tất cả những chi tiết nhỏ bé anh đã dành cả đời chăm chút, liệu có đủ nặng để níu lại một chút gì đó giữa dòng đời đang trôi quá vội.

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Sau gần một thập kỷ hoạt động trên không gian mạng, hệ thống phát sóng bóng đá lậu Xôi Lạc TV vừa bị Cơ quan công an triệt phá, khởi tố hàng chục đối tượng liên quan. Đằng sau những đường link xem bóng đá miễn phí tưởng chừng vô hại là cả một "hệ sinh thái" web lậu vận hành theo kiểu "đầu rắn nhiều thân", gắn chặt với quảng cáo cá cược và dòng tiền ngầm có quy mô lớn.

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Tôi quyết định làm chuyến “du lịch bụi” đến Hà Lan vào những ngày cuối năm 2025. Với tôi, đây thật sự là chuyến đi đáng nhớ, bởi Hà Lan không chỉ có kênh đào thơ mộng, cối xay gió, cánh đồng hoa Tulip rực rỡ, văn hóa xe đạp độc đáo mà còn là mảnh đất có nhiều điều để khám phá.

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025

Năm 2025, lịch sử và âm nhạc cùng lúc tìm được đường trở lại đời sống đương đại. Những bộ phim chiến tranh như "Mưa đỏ" đã lập kỷ lục doanh thu phòng vé với doanh thu trên 700 tỷ đồng; các chương trình Đại nhạc hội quy mô lớn thắp sáng không gian công cộng bằng cảm xúc tập thể, concert "Tổ quốc trong tim" thu hút 50.000 khán giả, Concert "Rạng rỡ Việt Nam" sau vài giờ mở bán đã cháy vé, cho thấy dư địa để phát triển công nghiệp văn hóa rất lớn. Vấn đề là làm thế nào để biến những khoảnh khắc bùng nổ ấy thành một chiến lược phát triển bền vững cho ngành công nghiệp văn hoá Việt Nam.

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị không ngừng leo thang, một mô hình hợp tác độc đáo đang hình thành ngay tại trung tâm châu Âu. Thủ đô London của nước Anh sắp trở thành thành phố đầu tiên trên thế giới chứng kiến xe tự lái của hai gã khổng lồ công nghệ đến từ Mỹ và Trung Quốc cùng vận hành. Sự hiện diện song hành này không đơn thuần là một cuộc đua công nghệ, mà còn mở ra một lối đi mới, nơi những đối thủ toàn cầu cùng phát triển dưới một khung pháp lý chung, mang đến hy vọng về khả năng phối hợp trong một lĩnh vực then chốt của tương lai.

Khi “an toàn” chỉ là một khái niệm

Khi “an toàn” chỉ là một khái niệm

Năm 2001, khán giả đã hồi hộp dõi theo những pha hành động và đấu trí trong bộ phim Oceans Eleven (11 tên cướp thế kỷ) về một vụ cướp casino được dàn dựng tinh vi đến mức hoàn hảo ở Los Angeles. Và cuối năm 2025, khi nước Đức đang yên bình tận hưởng kỳ nghỉ lễ Giáng sinh, một vụ cướp ngân hàng táo bạo, với những tình tiết ly kỳ như phim điện ảnh, đã khiến người ta không khỏi bàng hoàng.

Khi chim bỏ đường bay

Khi chim bỏ đường bay

Có thể gọi vụ hủy chương trình “Về đây bốn cánh chim trời” hôm 28/12 vừa qua là “vụ bể show thế kỷ” bởi nó chưa từng có tiền lệ ở Việt Nam. Hệ lụy của nó là tranh cãi kéo dài, gay gắt giữa bên bênh vực và bên công kích các nghệ sĩ đã tham gia “đình công”.

Tăng trưởng nghịch chiều và cơ hội cho nền công nghiệp văn hóa

Tăng trưởng nghịch chiều và cơ hội cho nền công nghiệp văn hóa

Năm 2025 của điện ảnh thế giới mở ra với tâm thế bất an. Hollywood, biểu tượng của nền công nghiệp điện ảnh toàn cầu tiếp tục đối mặt chu kỳ suy giảm doanh thu, sự bế tắc của dòng phim trung cấp, chi phí sản xuất leo thang và tình trạng phụ thuộc quá mức vào các thương hiệu cũ. Thị phần phòng vé phim Hollywood đang giảm dần so với 2 thập kỷ trước, nhất là ở các thị trường châu Á, nơi khán giả trẻ chuyển sang nội dung bản địa và dịch vụ trực tuyến.

Ăn chặn tiền sinh viên: Những kẻ đánh cắp niềm tin

Ăn chặn tiền sinh viên: Những kẻ đánh cắp niềm tin

Bắt nguồn từ một câu hỏi thắc mắc trên diễn đàn mạng xã hội của một vài sinh viên, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội Phạm Văn Long cùng 2 cấp dưới bị khởi tố hành vi "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ", với cáo buộc đã "ăn chặn" tiền hỗ trợ tham gia phục vụ sự kiện A80 của sinh viên. Số tiền được cho là bị xà xẻo ấy không lớn (chỉ hơn 200 triệu) nhưng thứ mất đi lại lớn hơn nhiều lần.

Khi các “triệu phú crypto” vào tầm ngắm của những kẻ bắt cóc

Khi các “triệu phú crypto” vào tầm ngắm của những kẻ bắt cóc

Trong bối cảnh Bitcoin và các tài sản kỹ thuật số khác liên tục tăng giá, những ví tiền số trở thành “kho vàng di động”, đây không đơn thuần là dạng tống tiền truyền thống nữa. Tội phạm kết hợp giữa công nghệ và thủ đoạn tàn ác truyền thống để chiếm đoạt những khối tài sản ảo. Chúng sử dụng kỹ thuật doxxing (thu thập và tiết lộ thông tin cá nhân trên mạng), khai thác mạng xã hội, truy vết on-chain, rồi chuyển sang hành vi bạo lực ngoài đời thực để bắt cóc, khống chế và ép nạn nhân mở ví, tiết lộ mật khẩu crypto hoặc buộc gia đình nạn nhân chuyển tiền.

Khi thị trường đen buôn bán cổ vật tiếp tay cho tội phạm toàn cầu

Khi thị trường đen buôn bán cổ vật tiếp tay cho tội phạm toàn cầu

Sáng sớm 19/10, bốn tên cướp cải trang thành công nhân xây dựng đã thực hiện một vụ cướp được lên kế hoạch tỉ mỉ tại Bảo tàng Louvre ở thủ đô Paris (Pháp). Chỉ trong vòng chưa đầy 10 phút, chúng đã cuỗm đi 8 món đồ từ bộ sưu tập Trang sức Hoàng gia Pháp - những món đồ nổi tiếng với ý nghĩa lịch sử và tổng giá trị ước tính lên tới 88 triệu euro. Mặc dù một vài nghi phạm đã bị bắt giữ, công tố viên Paris Laure Beccuau vẫn mô tả hoạt động này "rất có thể là hành động của tội phạm có tổ chức".

Người giữ vai trò quan trọng trong hệ thống Hoàng Hường

Người giữ vai trò quan trọng trong hệ thống Hoàng Hường

Sau khi Hoàng Hường - người được mệnh danh là "nữ hoàng" thực phẩm chức năng bị bắt, cơ quan điều tra tiếp tục bắt một mắt xích quan trọng trong "đế chế" Hoàng Hường, đó là Nguyễn Thị Tường An, người không livestream, không xuất hiện trên truyền thông nhưng được dư luận cho rằng, vai trò của Tường An cực kì quan trọng trong hệ thống của Hoàng Hường.

Từ Jack97 không biết sợ tới một câu hỏi lớn hơn

Từ Jack97 không biết sợ tới một câu hỏi lớn hơn

Trên sân khấu lớn, Jack97 bước ra hào hoa như một “công tử” miền Tây, để rồi cậu ca sĩ ấy “tông cửa mồm” ném một câu “dồn cửa tai” của khán giả: “Lào gì cũng tôn”. Lập tức, video ấy tràn lan trên mạng, kéo theo phản ứng giận dữ của rất nhiều người…

Thằng mõ mới ngụ cư cam quýt

Thằng mõ mới ngụ cư cam quýt

Đò dọc phải tránh đò ngang

Ngụ cư phải tránh dân làng cho xa

"Đò" là từ "độ" tiếng Hán - Việt chuyển qua tiếng Việt, theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ. Khi ai đó bảo: "Thành công rồi, việc này có trời độ", ta hiểu là do trời ủng hộ giúp đỡ, chứ không hẳn hiểu theo nghĩa độ/ đò là chở qua sông.

Lật tẩy mạng lưới rửa tiền toàn cầu của Prince Holding Group

Lật tẩy mạng lưới rửa tiền toàn cầu của Prince Holding Group

Trong báo cáo dài hơn 200 trang mới được công bố, Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) và Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ xác định Prince Holding Group (Prince Group) - đế chế kinh doanh trải khắp thế giới của ông trùm lừa đảo Chen Zhi, là một tổ chức tội phạm xuyên quốc gia. Không chỉ vận hành hàng loạt trại lừa đảo quy mô lớn ở Campuchia và Myanmar, Prince Group còn rửa hàng trăm triệu USD tiền bẩn qua hệ thống ngân hàng Hàn Quốc, fintech Singapore, bất động sản Dubai và quỹ đầu tư ở London (Anh).

Con chip niềm tin và chân dung doanh nhân poker khát nước

Con chip niềm tin và chân dung doanh nhân poker khát nước

Có những kẻ từng được ca ngợi là “người mở đường cho kỷ nguyên khởi nghiệp”, nhưng khi bức màn rơi xuống, người ta mới nhận ra đó không phải người mở đường mà là kẻ đào hố. Đào Minh Phú, trong nhiều năm, được nhắc đến như hình mẫu của một “doanh nhân 4.0”: năng động, sắc sảo, nói đâu trúng đó.

Sắp xếp, sáp nhập đại học Việt Nam theo hướng nào?

Sắp xếp, sáp nhập đại học Việt Nam theo hướng nào?

Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đã yêu cầu sáp nhập, giải thể các cơ sở giáo dục đại học không đạt chuẩn; nghiên cứu chuyển một số trường đại học về địa phương quản lý để đáp ứng tốt hơn yêu cầu đào tạo nhân lực của địa phương...