Chúng ta đang đầu độc chính bản thân mình

Chúng ta cứ tưởng rằng mình vứt một cọng rác, một cái túi nilon hay xả một cốc nước bẩn xuống hồ nước thì chẳng chết ai. Chúng ta đã không tự hiểu rằng chúng ta đang tự đầu độc chính bản thân mình.

Chị Lê Phương Hiền (Tây Hồ, Hà Nội): Thưa nhà báo, mấy ngày qua người dân Hà Nội rất hoang mang khi Hồ Tây - một trong những biểu tượng của Thủ đô ngập trắng cá chết.

Từ tối ngày 1-10, cá chết nổi đầy mặt nước, trôi dạt trắng ven bờ. Hồ Tây đã trở thành một nghĩa địa khổng lồ của các loài cá. Những người sống quanh Hồ Tây không dám mở cửa nhà vì mỗi cơn gió mát giờ đã trở thành mùi tanh tưởi nồng nặc của cái chết thiên nhiên. Lãnh đạo thành phố đã phản ứng kịp thời.

Ngay hôm 2-10, TP Hà Nội ra cảnh báo người dân không vớt, sử dụng cá chết tại Hồ Tây. Kết quả kiểm tra ban đầu cho thấy toàn bộ nước mặt của Hồ Tây không có oxy và 10 máy lọc nước tạo oxy được đưa ngay vào hoạt động, cố gắng cứu số cá còn sống ở các tầng nước sâu. 

Chủ tịch thành phố, ông Nguyễn Đức Chung cũng chỉ đạo "nhanh chóng" làm sạch nước hồ, khử mùi và tạo oxy tại các tầng nước sâu. Tất cả các động thái nhanh chóng trên là rất đáng ghi nhận. Tuy nhiên, người dân chúng tôi thực sự lo lắng. 

Tại sao chúng ta, bao năm tháng qua, đã bỏ mặc Hồ Tây, đã không phản ứng trước bao nguy cơ bức tử Hồ Tây,.. mà chỉ phản ứng để xử lý khi cá Hồ Tây đã chết? Đây là câu chuyện được lặp lại. Hà Nội được coi là "thành phố trong sông". Không gian mặt nước và không gian cây xanh đã từng là đặc trưng của đất kinh kỳ ngàn năm văn hiến. 

Nhưng giờ đây những vẻ đẹp đặc trưng của Hà Nội ấy còn đâu. Sông Kim Ngưu, sông Nhuệ đều đã chết. Hồ Gươm, hồ Văn, hồ Trúc Bạch… bao con hồ lớn nhỏ khác đều chỉ còn trong tình trạng lắt lay, có những hồ còn hoàn toàn biến mất... Chúng ta không thể hỏng đâu sửa đó, mà cần một giải pháp bền vững. Và với bao nhiêu bộ óc hiến kế bao nhiêu giải pháp, tốn kém bao nhiêu kinh phí,.. không lẽ đi đến kết quả vô vọng thế này sao?

Từ tối ngày 1-10, cá chết nổi đầy mặt nước...
Từ tối ngày 1-10, cá chết nổi đầy mặt nước...

Nhà báo Minh Đức: Thưa chị Lê Phương Hiền. Không ít người trong chúng ta đã thấy trước những gì sẽ xảy ra với thiên nhiên của chúng ta. Những nhà "tiên tri" của lương tâm đã cảnh báo những điều tương tự từ rất lâu nhưng chúng ta đã không nghe lời cảnh báo của họ. 

20 năm trước, tôi đã dẫn một người bạn nước ngoài đến Hồ Tây chơi. Người bạn nước ngoài đứng im lặng rất lâu nhìn quang cảnh xung quanh Hồ Tây và cuối cùng bà nói: "Các bạn sẽ phải trả giá vô cùng đắt cho những gì các bạn đang hành xử với thiên nhiên của các bạn bây giờ". Và 20 năm sau, những gì chúng ta đã làm từ 20 năm trước đã bắt đầu phản bội chúng ta. Chúng ta phải gánh chịu hậu quả ấy và không được phép kêu ca.

Một sự thật làm những người có lương tâm và hiểu biết vừa đau lòng vừa nổi giận. Đó là Hà Nội đã từng san lấp hồ để xây khách sạn, xây nhà... Chẳng nơi đâu người ta lấp hồ nước hay chặt rừng nguyên sinh và phá núi để xây biệt thự, resort hay làm sân golf như ở Việt Nam. 

Những hồ nước ở Hà Nội giống như một người đang ngày càng bị cái dây thòng lọng xiết dần dần cho đến một ngày ngạt thở và chết. Cái dây thòng lọng đó chính là việc xây dựng và lấn chiếm hồ nước. Trách nhiệm này thuộc về cả chính quyền và nhân dân. Nhân dân thì tìm mọi cách lấn chiếm từng mét đất quanh hồ còn chính quyền thì không có biện pháp để ngăn chặn hay xử phạt. 

Hãy quan sát xung quanh Hồ Tây, chúng ta thấy một cuộc bao vây khổng lồ của nhà cửa và các công trình xây dựng. Thủ đô Canberra của Australia khi được xây dựng, các nhà quản lý đã cho đào một hồ nước lớn ở giữa thủ đô và không một công trình lớn nào được xây dựng sát ven hồ cả. 

Nhưng những ngôi nhà, khách sạn và bao công trình khác quanh Hồ Tây thực sự là những con thú đói khát đã ăn thịt Hồ Tây. Hàng ngày, một lượng nước thải khổng lồ cứ âm thầm và ngang nhiên đổ xuống Hồ Tây. Hồ Tây chết là lẽ tất nhiên. 

Có không ít các chuyên gia nước ngoài đã cảnh báo không phải với Hồ Tây mà với chính Vịnh Hạ Long về tương lai của nơi này. Người dân Hạ Long với đủ loại dịch vụ khai thác ven biển và trên biển đang ngày ngày đổ xuống hàng vạn khối nước và chất thải độc hại. Biển cũng chết nếu chúng ta cứ đối xử với biển như thế, chứ cái Hồ Tây bé nhỏ thế kia chịu làm sao nổi.

Tất cả những gì chúng ta hành xử với các hồ nước ở Hà Nội là lòng tham lam vô độ và cái nhìn "mù lòa" của chúng ta về tương lai. Nếu bây giờ chúng ta cho lấp Hồ Tây để xây chung cư cao cấp, xây khách sạn, xây nhà hàng... thì tôi cam đoan rằng những ông bà có tiền sẽ nhảy vào ngay. Vì lợi ích, họ sẵn sàng làm tất cả.

...trôi dạt trắng ven bờ.
...trôi dạt trắng ven bờ.

Một điều tôi muốn nói thật rằng: chính người dân quanh Hồ Tây đã "tích cực" trong việc giết chết hồ nước này. Họ sẵn sàng vứt đủ thứ xuống hồ mà chẳng hề thấy áy náy. Những biện pháp như việc khử mùi hay tạo oxy cho Hồ Tây chỉ là một biện pháp tạm thời và đầy tuyệt vọng. Cái nhìn của những người quản lý đô thị trước kia đã mắc những sai lầm trầm trọng trong việc bảo vệ môi trường thiên nhiên của Hà Nội để đến bây giờ hậu quả đã và đang dội xuống đầu chính con em của họ. 

Có những hồ nước trong lòng Hà Nội phủ đặc bèo tây và rác rưởi nhưng chẳng bao giờ thấy chính quyền xử lý. Thật hài hước khi nhìn cảnh nhữn người Hà Nội đổ rác ra đường rồi buổi chiều chính họ lại ra đường tập dưỡng sinh, còn đeo khẩu trang để tránh bụi. 

Một sự ích kỷ và thiếu hiểu biết đến không tưởng. Chúng ta kêu gọi quá nhiều về những điều hão huyền, trong khi đó những việc cụ thể liên quan đến đời sống của chính mình thì chúng ta lại bỏ qua hoặc đạp lên.

Những giải pháp để bảo vệ thiên nhiên của các đô thị trong đó có những hồ nước không phải là điều gì quá khó. Điều đầu tiên để làm được việc đó chính là ý thức của mỗi người dân và sự rõ ràng cũng như nghiêm minh của chính quyền. Nếu chúng ta cứ sống với một hành xử vô ý thức và tham lam như bây giờ thì trước tiên là cá chết, sau đó là cái chết của chính chúng ta. 

Báo chí vừa đưa tin Việt Nam xếp thứ 2 trong các nước mắc bệnh ung thư. Với môi trường như thế, thực phẩm như thế.... chỉ ít năm nữa thôi chúng ta sẽ đứng đầu về số người mắc bệnh ung thư. Thật thảm hại khi chúng ta luôn xếp cuối hàng về những điều tốt đẹp và luôn dẫn đầu trong những việc tồi tệ. 

Chúng ta đang đầy bức xúc về cá chết ở Hồ Tây nhưng hàng ngày chúng ta vẫn xả rác và chất thải độc hại một cách vô tổ chức vào những con sông, những hồ nước của chúng ta. 

Mọi người Việt Nam phải ra khỏi cơn mê sảng của lòng tham lam và vô ý thức này càng nhanh càng tốt thì tia hy vọng để cứu những hồ nước cho tương lai mới có thể nhìn thấy. Chính quyền phải có biện pháp mạnh với tất cả những ai gây ra cái chết cho thiên nhiên của chúng ta. 

Chúng ta cứ tưởng rằng mình vứt một cọng rác, một cái túi nilon hay xả một cốc nước bẩn xuống hồ nước thì chẳng chết ai. Và cứ thế, ngày này qua ngày khác, chúng ta thành những kẻ lấp đầy chúng ta, làm ngập chúng ta bằng chính một cọng rác hay một cốc nước bẩn ấy. Nếu chúng ta không nhận ra điều đơn giản ấy thì chẳng có biện pháp nào cứu được chúng ta cả vì chúng ta là người đầu độc chính bản thân mình.

Minh Đức

Các tin khác

Không có điểm 10 và những vấn đề đặt ra từ một kỳ thi

Không có điểm 10 và những vấn đề đặt ra từ một kỳ thi

Sáng 19/8, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã công bố kết quả kỳ thi lại tốt nghiệp THPT năm 2026 của 326 thí sinh tại điểm thi Trường THPT Chuyên tỉnh Tuyên Quang. Các môn thi lại đều không có điểm 10. Điểm cao nhất môn Toán và Ngữ văn là 9,5; môn Vật lý và Hóa học có điểm cao nhất 9,75. Nhưng, điều quan trọng nhất không nằm ở con số cao nhất là bao nhiêu mà là những học sinh nhận những điểm số ấy có thể bước tiếp vào đời với niềm tin rằng đây là kết quả của chính mình.

Hãy chấm dứt nạn "thừa thầy thiếu thợ"

Hãy chấm dứt nạn "thừa thầy thiếu thợ"

Vừa qua, trong buổi làm việc với ngành Nội vụ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu chuyển từ đào tạo theo bằng cấp sang đào tạo theo nghề nghiệp, chuẩn kỹ năng và nhu cầu thực tế của thị trường lao động. Tôi đọc được thông tin này trên các báo và thấy đây là tư duy, là bước chuyển mạnh mẽ về đổi mới cách dùng người, từ coi trọng bằng cấp sang coi trọng kỹ năng, chuyên môn.

Trả lại tên cho các anh hùng, liệt sĩ

Trả lại tên cho các anh hùng, liệt sĩ

Tháng Bảy, nắng như nung, trên các con đường làng của xứ Thanh, những chiến sĩ Công an vẫn lặng lẽ đi từng nhà mang theo hộp dụng cụ lấy mẫu ADN, những tập hồ sơ đã ngả màu thời gian và một nhiệm vụ đặc biệt từ trái tim: Tìm lại tên cho những người lính đã hy sinh cách đây hơn nửa thế kỷ.

Xử lý nghiêm vi phạm vì sự liêm chính của giáo dục

Xử lý nghiêm vi phạm vì sự liêm chính của giáo dục

Cho tới lúc này, đã có tới 29 người bị khởi tố về hành vi “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”, trong đó 27 người tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang (tỉnh Tuyên Quang) và 2 người tại điểm thi Trường THPT Lê Trực (tỉnh Quảng Trị). Những người vi phạm pháp luật sẽ bị xử lý nghiêm, nhưng từ vụ án này, câu hỏi đặt ra là làm thế nào để có một kỳ thi THPT Quốc gia nghiêm túc?

Vì sao người Mỹ vẫn yêu quý Phạm Xuân Ẩn

Vì sao người Mỹ vẫn yêu quý Phạm Xuân Ẩn

Giáo sư Larry Berman là tác giả "Perfect Spy", cuốn sách được độc giả Việt Nam biết đến với tên gọi "X6 - Điệp viên hoàn hảo" viết về Thiếu tướng tình báo Phạm Xuân Ẩn. Trong câu chuyện với chúng tôi, Larry Berman nói rằng khi viết về Phạm Xuân Ẩn, ông muốn giải đáp một câu hỏi: Vì sao nhiều người Mỹ từng bị Phạm Xuân Ẩn che giấu sự thật lớn nhất đời mình, sau này vẫn tiếp tục kính trọng và yêu quý ông?

Thấy gì sau 40 năm đổi mới?

Thấy gì sau 40 năm đổi mới?

Hành trình 40 năm đổi mới của điện ảnh Việt song hành cùng sự đổi mới của đất nước, qua từng giai đoạn lịch sử, phản ánh chiều sâu, ký ức của dân tộc. Đó là một di sản nghệ thuật cần được lưu giữ, kết nối để điện ảnh Việt hôm nay đi tiếp trong hành trình sáng tạo, bền vững, đa dạng và từng bước đi ra thế giới. Lưu giữ ký ức dân tộc.

Hào quang thuê bao

Hào quang thuê bao

Khi một bức ảnh chụp tại Park Hyatt, khoang thương gia Emirates hay bàn tiệc omakase có thể được mua với giá 15.000 đồng, điều đáng ngạc nhiên không còn là việc người ta nói dối. Con người từ lâu đã nói dối về tuổi tác, gia thế, tài năng và tình yêu. Điều đáng ngạc nhiên là lần đầu tiên trong lịch sử, những lời nói dối ấy được chuẩn hóa thành sản phẩm, niêm yết giá công khai và phân phối với quy mô công nghiệp. Thị trường chỉ đơn giản đáp ứng một nhu cầu có thật: nhu cầu được nhìn thấy như một người khác.

Bảo vệ sở hữu trí tuệ - thay đổi ngành công nghiệp sáng tạo

Bảo vệ sở hữu trí tuệ - thay đổi ngành công nghiệp sáng tạo

Trong bối cảnh vi phạm bản quyền trực tuyến diễn ra với tốc độ báo động và ngày càng tinh vi, Công điện số 38/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ như một tín hiệu mạnh mẽ khẳng định tinh thần thượng tôn pháp luật và cam kết của Việt Nam trong việc siết chặt thực thi quyền sở hữu trí tuệ, với quyết tâm lập lại trật tự trên không gian số và bảo vệ môi trường sáng tạo.

World Cup phá vỡ nỗi sợ hãi ở "thủ phủ Mexico" tại Los Angeles

World Cup phá vỡ nỗi sợ hãi ở "thủ phủ Mexico" tại Los Angeles

Từ nhiều tháng nay, cộng đồng người Mexico ở Huntington Park, Los Angeles liên tục trở thành mục tiêu của các cuộc càn quét do Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan Mỹ (ICE) thực hiện. Áp lực nặng nề này, cộng thêm tình trạng lạm phát leo thang, đã đẩy phần lớn cư dân nơi đây vào trạng thái hoảng sợ, buộc họ phải tự giam mình trong nhà và tuyệt đối né tránh các không gian công cộng. Tuy nhiên, ngày hội World Cup 2026 đã làm thay đổi hoàn toàn diện mạo và tâm lý trên các con phố chỉ trong một đêm.

Khi điện ảnh tấn công vào nỗi sợ tập thể

Khi điện ảnh tấn công vào nỗi sợ tập thể

Có lẽ, đã đến lúc chúng ta phải nói với nhau một cách thật cẩn trọng và đầy quan sát về phim kinh dị Việt Nam. Một nền điện ảnh trưởng thành phải có cả những vùng tối để bước vào. Nhưng nếu vùng tối ấy chỉ được dựng lên để khán giả giật mình, còn người làm phim thì mãn nguyện vì rạp đông, tôi bắt đầu thấy bất an. Không phải là cho một bộ phim. Mà cho cái thói quen dễ dãi đang len vào thị hiếu.

Kỳ 3: Toán Castor và chuyên án PY27

Kỳ 3: Toán Castor và chuyên án PY27

Hơn một tháng sau khi điệp viên đơn tuyến Phạm Chuyên, bí danh Ares xâm nhập miền Bắc bằng đường biển, CIA và Liên đoàn 77 quyết định cho toán gián điệp biệt kích mang biệt danh Castor nhảy dù xuống tỉnh Sơn La. Nhiệm vụ của toán là thu thập tin tức tình báo về hoạt động chuyển quân của Quân đội miền Bắc trên Quốc lộ 6 - con đường chính xuyên qua các tỉnh Tây Bắc đến Tây Nam tỉnh Sầm Nưa (Lào). Tuy nhiên, chỉ 3 ngày sau, cả 4 thành viên đều bị bắt, mở ra chuyên án PY27 của Công an miền Bắc.

Thụy Sỹ tạm tránh được “khoảnh khắc Brexit” của riêng mình

Thụy Sỹ tạm tránh được “khoảnh khắc Brexit” của riêng mình

Ngày 14/6, hơn 59% cử tri Thụy Sĩ đi bỏ phiếu cho cuộc trưng cầu dân ý về đề xuất giới hạn dân số ở mức 10 triệu người vào năm 2050. Gần 55% phản đối, 45% ủng hộ - khoảng cách đủ để ngăn một cuộc va chạm có thể định hình lại quan hệ giữa Bern và Brussels trong nhiều thập niên tới nhưng vẫn còn những bất đồng.

Cuộc chia tay với vị trí trung tâm

Cuộc chia tay với vị trí trung tâm

Một buổi chiều cuối tháng 5/2026, trên mạng xã hội xuất hiện hàng loạt dòng trạng thái của các nhà báo kỳ cựu. Có người chia sẻ lại hình ảnh những tòa soạn từng gắn bó nhiều năm, có người nhắc tên những tờ báo đã trở thành một phần ký ức của đô thị Sài Gòn, cũng có người chỉ lặng lẽ đăng một dấu chấm lửng. Những chia sẻ ngắn ngủi ấy phản ánh tâm trạng của những người đang chứng kiến một bước chuyển quan trọng của báo chí thành phố trong tiến trình sắp xếp, tinh gọn hệ thống cơ quan báo chí.

Vài nghịch lý trong báo chí hiện đại

Vài nghịch lý trong báo chí hiện đại

Trong suốt thời gian vừa qua, báo chí đã trở thành một trong những tâm điểm quan tâm của xã hội. Đầu tiên là câu chuyện sắp xếp lại các cơ quan báo, đài, truyền hình ở các địa phương. Sau đó là những thông tin về việc sẽ xử lý các vi phạm sở hữu trí tuệ trong lĩnh vực báo chí mà điển hình nhất là việc chia sẻ lại các sản phẩm báo chí trên mạng xã hội. Trước đó không lâu, chuyện “báo chí hóa mạng xã hội” cũng đã từng được nhắc tới không ít lần. Tất cả đều cho thấy đang có một dịch chuyển mang tính bước ngoặt đối với báo chí hiện đại Việt Nam hôm nay.

Sợi chỉ vô hình

Sợi chỉ vô hình

Khoảng 5 năm trước, khi bước vào ngôi nhà của một nhân vật cần khai thác cho bài báo dài của mình về chuyên đề biến đổi khí hậu, tôi không nghĩ rằng mình sẽ ám ảnh cho đến tận bây giờ.

Kỳ 2: Điệp viên Ares và Chuyên án BK63

Kỳ 2: Điệp viên Ares và Chuyên án BK63

Tháng 4/1961, sau khi huấn luyện kỹ lưỡng, điệp viên đơn tuyến Phạm Chuyên, bí danh Ares, xâm nhập miền Bắc Việt Nam bằng đường biển, mở màn chiến dịch của CIA đưa gián điệp biệt kích phá hoại miền Bắc. Theo kế hoạch, sau khoảng 1 đến 2 năm, khi đã gây dựng được cơ sở vững và guồng máy hoạt động tốt, Phạm Chuyên có thể chọn người thay thế và trở lại miền Nam. Trong trường hợp bị lộ, Chuyên rút vào rừng trốn, chờ Trung tâm đưa tàu ra đón bằng đường biển…
Nhưng Phạm Chuyên không ngờ mình lại trở thành nhân vật chính trong một chuyên án vô tiền khoáng hậu của lực lượng Công an miền Bắc.

Tôi tin Việt Nam sẽ xây dựng được một ngành công nghiệp điện ảnh thành công

Tôi tin Việt Nam sẽ xây dựng được một ngành công nghiệp điện ảnh thành công

Michael L. Gray là một người viết đã 30 năm gắn bó với Việt Nam, đang hoạt động trong lĩnh vực điện ảnh, hiện tham gia nhiều dự án cùng các hãng phim và nhà sản xuất tại TP Hồ Chí Minh. Với khán giả điện ảnh Việt Nam, Michael được biết tới qua bút danh Anh Mai, đồng biên kịch phim “Long Ruồi” – bộ phim hài hành động do Charlie Nguyễn đạo diễn, từng trở thành hiện tượng phòng vé năm 2011. Michael hiện đang hoàn thành một tập truyện ngắn bằng tiếng Việt và đồng thời tham gia phát triển nhiều dự án điện ảnh mới.
Trong cuộc trò chuyện với CTV Chuyên đề An ninh thế giới Giữa tháng - Cuối tháng, Michael L. Gray nói nhiều tới cấu trúc kịch bản điện ảnh và tương lai của điện ảnh Việt Nam trên bản đồ thế giới.

Khi yêu thương biến thành thù hận

Khi yêu thương biến thành thù hận

Đầu năm 2026, liên tiếp các vụ án mạng do ghen tuông, mâu thuẫn tình cảm xảy ra tại Tuyên Quang, Tây Ninh, Đồng Tháp, Nghệ An… để lại nhiều bi kịch đau lòng. Từ những xung đột tưởng chừng rất nhỏ, nhiều người đã trượt dài trong cơn cuồng ghen, biến yêu thương thành tội ác.

Làm sao có thể “Ta là một, là riêng, là thứ nhất”?

Làm sao có thể “Ta là một, là riêng, là thứ nhất”?

Muốn xuất bản một chương trình âm nhạc nghiêm túc, ít nhất riêng phần nhạc cần thuê nhạc sĩ phối khí, dàn nhạc giao hưởng, ban nhạc nhẹ, dàn nhạc dân tộc, ca sĩ, hợp xướng, thu âm, hậu kỳ. Nhìn cấu hình, có thể áng được tiền tỷ theo nhân lực. Dàn nhạc nhẹ có thể chỉ từ 5-10 nhạc công nhưng dàn giao hưởng thì ít cũng khoảng 80 người. Nếu cứ thế thì làng nhạc làm không hết việc. Nhưng, công nghệ đã làm thay đổi tất cả...