Chúng ta đang đầu độc chính bản thân mình

Chúng ta cứ tưởng rằng mình vứt một cọng rác, một cái túi nilon hay xả một cốc nước bẩn xuống hồ nước thì chẳng chết ai. Chúng ta đã không tự hiểu rằng chúng ta đang tự đầu độc chính bản thân mình.

Chị Lê Phương Hiền (Tây Hồ, Hà Nội): Thưa nhà báo, mấy ngày qua người dân Hà Nội rất hoang mang khi Hồ Tây - một trong những biểu tượng của Thủ đô ngập trắng cá chết.

Từ tối ngày 1-10, cá chết nổi đầy mặt nước, trôi dạt trắng ven bờ. Hồ Tây đã trở thành một nghĩa địa khổng lồ của các loài cá. Những người sống quanh Hồ Tây không dám mở cửa nhà vì mỗi cơn gió mát giờ đã trở thành mùi tanh tưởi nồng nặc của cái chết thiên nhiên. Lãnh đạo thành phố đã phản ứng kịp thời.

Ngay hôm 2-10, TP Hà Nội ra cảnh báo người dân không vớt, sử dụng cá chết tại Hồ Tây. Kết quả kiểm tra ban đầu cho thấy toàn bộ nước mặt của Hồ Tây không có oxy và 10 máy lọc nước tạo oxy được đưa ngay vào hoạt động, cố gắng cứu số cá còn sống ở các tầng nước sâu. 

Chủ tịch thành phố, ông Nguyễn Đức Chung cũng chỉ đạo "nhanh chóng" làm sạch nước hồ, khử mùi và tạo oxy tại các tầng nước sâu. Tất cả các động thái nhanh chóng trên là rất đáng ghi nhận. Tuy nhiên, người dân chúng tôi thực sự lo lắng. 

Tại sao chúng ta, bao năm tháng qua, đã bỏ mặc Hồ Tây, đã không phản ứng trước bao nguy cơ bức tử Hồ Tây,.. mà chỉ phản ứng để xử lý khi cá Hồ Tây đã chết? Đây là câu chuyện được lặp lại. Hà Nội được coi là "thành phố trong sông". Không gian mặt nước và không gian cây xanh đã từng là đặc trưng của đất kinh kỳ ngàn năm văn hiến. 

Nhưng giờ đây những vẻ đẹp đặc trưng của Hà Nội ấy còn đâu. Sông Kim Ngưu, sông Nhuệ đều đã chết. Hồ Gươm, hồ Văn, hồ Trúc Bạch… bao con hồ lớn nhỏ khác đều chỉ còn trong tình trạng lắt lay, có những hồ còn hoàn toàn biến mất... Chúng ta không thể hỏng đâu sửa đó, mà cần một giải pháp bền vững. Và với bao nhiêu bộ óc hiến kế bao nhiêu giải pháp, tốn kém bao nhiêu kinh phí,.. không lẽ đi đến kết quả vô vọng thế này sao?

Từ tối ngày 1-10, cá chết nổi đầy mặt nước...
Từ tối ngày 1-10, cá chết nổi đầy mặt nước...

Nhà báo Minh Đức: Thưa chị Lê Phương Hiền. Không ít người trong chúng ta đã thấy trước những gì sẽ xảy ra với thiên nhiên của chúng ta. Những nhà "tiên tri" của lương tâm đã cảnh báo những điều tương tự từ rất lâu nhưng chúng ta đã không nghe lời cảnh báo của họ. 

20 năm trước, tôi đã dẫn một người bạn nước ngoài đến Hồ Tây chơi. Người bạn nước ngoài đứng im lặng rất lâu nhìn quang cảnh xung quanh Hồ Tây và cuối cùng bà nói: "Các bạn sẽ phải trả giá vô cùng đắt cho những gì các bạn đang hành xử với thiên nhiên của các bạn bây giờ". Và 20 năm sau, những gì chúng ta đã làm từ 20 năm trước đã bắt đầu phản bội chúng ta. Chúng ta phải gánh chịu hậu quả ấy và không được phép kêu ca.

Một sự thật làm những người có lương tâm và hiểu biết vừa đau lòng vừa nổi giận. Đó là Hà Nội đã từng san lấp hồ để xây khách sạn, xây nhà... Chẳng nơi đâu người ta lấp hồ nước hay chặt rừng nguyên sinh và phá núi để xây biệt thự, resort hay làm sân golf như ở Việt Nam. 

Những hồ nước ở Hà Nội giống như một người đang ngày càng bị cái dây thòng lọng xiết dần dần cho đến một ngày ngạt thở và chết. Cái dây thòng lọng đó chính là việc xây dựng và lấn chiếm hồ nước. Trách nhiệm này thuộc về cả chính quyền và nhân dân. Nhân dân thì tìm mọi cách lấn chiếm từng mét đất quanh hồ còn chính quyền thì không có biện pháp để ngăn chặn hay xử phạt. 

Hãy quan sát xung quanh Hồ Tây, chúng ta thấy một cuộc bao vây khổng lồ của nhà cửa và các công trình xây dựng. Thủ đô Canberra của Australia khi được xây dựng, các nhà quản lý đã cho đào một hồ nước lớn ở giữa thủ đô và không một công trình lớn nào được xây dựng sát ven hồ cả. 

Nhưng những ngôi nhà, khách sạn và bao công trình khác quanh Hồ Tây thực sự là những con thú đói khát đã ăn thịt Hồ Tây. Hàng ngày, một lượng nước thải khổng lồ cứ âm thầm và ngang nhiên đổ xuống Hồ Tây. Hồ Tây chết là lẽ tất nhiên. 

Có không ít các chuyên gia nước ngoài đã cảnh báo không phải với Hồ Tây mà với chính Vịnh Hạ Long về tương lai của nơi này. Người dân Hạ Long với đủ loại dịch vụ khai thác ven biển và trên biển đang ngày ngày đổ xuống hàng vạn khối nước và chất thải độc hại. Biển cũng chết nếu chúng ta cứ đối xử với biển như thế, chứ cái Hồ Tây bé nhỏ thế kia chịu làm sao nổi.

Tất cả những gì chúng ta hành xử với các hồ nước ở Hà Nội là lòng tham lam vô độ và cái nhìn "mù lòa" của chúng ta về tương lai. Nếu bây giờ chúng ta cho lấp Hồ Tây để xây chung cư cao cấp, xây khách sạn, xây nhà hàng... thì tôi cam đoan rằng những ông bà có tiền sẽ nhảy vào ngay. Vì lợi ích, họ sẵn sàng làm tất cả.

...trôi dạt trắng ven bờ.
...trôi dạt trắng ven bờ.

Một điều tôi muốn nói thật rằng: chính người dân quanh Hồ Tây đã "tích cực" trong việc giết chết hồ nước này. Họ sẵn sàng vứt đủ thứ xuống hồ mà chẳng hề thấy áy náy. Những biện pháp như việc khử mùi hay tạo oxy cho Hồ Tây chỉ là một biện pháp tạm thời và đầy tuyệt vọng. Cái nhìn của những người quản lý đô thị trước kia đã mắc những sai lầm trầm trọng trong việc bảo vệ môi trường thiên nhiên của Hà Nội để đến bây giờ hậu quả đã và đang dội xuống đầu chính con em của họ. 

Có những hồ nước trong lòng Hà Nội phủ đặc bèo tây và rác rưởi nhưng chẳng bao giờ thấy chính quyền xử lý. Thật hài hước khi nhìn cảnh nhữn người Hà Nội đổ rác ra đường rồi buổi chiều chính họ lại ra đường tập dưỡng sinh, còn đeo khẩu trang để tránh bụi. 

Một sự ích kỷ và thiếu hiểu biết đến không tưởng. Chúng ta kêu gọi quá nhiều về những điều hão huyền, trong khi đó những việc cụ thể liên quan đến đời sống của chính mình thì chúng ta lại bỏ qua hoặc đạp lên.

Những giải pháp để bảo vệ thiên nhiên của các đô thị trong đó có những hồ nước không phải là điều gì quá khó. Điều đầu tiên để làm được việc đó chính là ý thức của mỗi người dân và sự rõ ràng cũng như nghiêm minh của chính quyền. Nếu chúng ta cứ sống với một hành xử vô ý thức và tham lam như bây giờ thì trước tiên là cá chết, sau đó là cái chết của chính chúng ta. 

Báo chí vừa đưa tin Việt Nam xếp thứ 2 trong các nước mắc bệnh ung thư. Với môi trường như thế, thực phẩm như thế.... chỉ ít năm nữa thôi chúng ta sẽ đứng đầu về số người mắc bệnh ung thư. Thật thảm hại khi chúng ta luôn xếp cuối hàng về những điều tốt đẹp và luôn dẫn đầu trong những việc tồi tệ. 

Chúng ta đang đầy bức xúc về cá chết ở Hồ Tây nhưng hàng ngày chúng ta vẫn xả rác và chất thải độc hại một cách vô tổ chức vào những con sông, những hồ nước của chúng ta. 

Mọi người Việt Nam phải ra khỏi cơn mê sảng của lòng tham lam và vô ý thức này càng nhanh càng tốt thì tia hy vọng để cứu những hồ nước cho tương lai mới có thể nhìn thấy. Chính quyền phải có biện pháp mạnh với tất cả những ai gây ra cái chết cho thiên nhiên của chúng ta. 

Chúng ta cứ tưởng rằng mình vứt một cọng rác, một cái túi nilon hay xả một cốc nước bẩn xuống hồ nước thì chẳng chết ai. Và cứ thế, ngày này qua ngày khác, chúng ta thành những kẻ lấp đầy chúng ta, làm ngập chúng ta bằng chính một cọng rác hay một cốc nước bẩn ấy. Nếu chúng ta không nhận ra điều đơn giản ấy thì chẳng có biện pháp nào cứu được chúng ta cả vì chúng ta là người đầu độc chính bản thân mình.

Minh Đức

Các tin khác

Kỳ 3: Toán Castor và chuyên án PY27

Kỳ 3: Toán Castor và chuyên án PY27

Hơn một tháng sau khi điệp viên đơn tuyến Phạm Chuyên, bí danh Ares xâm nhập miền Bắc bằng đường biển, CIA và Liên đoàn 77 quyết định cho toán gián điệp biệt kích mang biệt danh Castor nhảy dù xuống tỉnh Sơn La. Nhiệm vụ của toán là thu thập tin tức tình báo về hoạt động chuyển quân của Quân đội miền Bắc trên Quốc lộ 6 - con đường chính xuyên qua các tỉnh Tây Bắc đến Tây Nam tỉnh Sầm Nưa (Lào). Tuy nhiên, chỉ 3 ngày sau, cả 4 thành viên đều bị bắt, mở ra chuyên án PY27 của Công an miền Bắc.

Thụy Sỹ tạm tránh được “khoảnh khắc Brexit” của riêng mình

Thụy Sỹ tạm tránh được “khoảnh khắc Brexit” của riêng mình

Ngày 14/6, hơn 59% cử tri Thụy Sĩ đi bỏ phiếu cho cuộc trưng cầu dân ý về đề xuất giới hạn dân số ở mức 10 triệu người vào năm 2050. Gần 55% phản đối, 45% ủng hộ - khoảng cách đủ để ngăn một cuộc va chạm có thể định hình lại quan hệ giữa Bern và Brussels trong nhiều thập niên tới nhưng vẫn còn những bất đồng.

Cuộc chia tay với vị trí trung tâm

Cuộc chia tay với vị trí trung tâm

Một buổi chiều cuối tháng 5/2026, trên mạng xã hội xuất hiện hàng loạt dòng trạng thái của các nhà báo kỳ cựu. Có người chia sẻ lại hình ảnh những tòa soạn từng gắn bó nhiều năm, có người nhắc tên những tờ báo đã trở thành một phần ký ức của đô thị Sài Gòn, cũng có người chỉ lặng lẽ đăng một dấu chấm lửng. Những chia sẻ ngắn ngủi ấy phản ánh tâm trạng của những người đang chứng kiến một bước chuyển quan trọng của báo chí thành phố trong tiến trình sắp xếp, tinh gọn hệ thống cơ quan báo chí.

Vài nghịch lý trong báo chí hiện đại

Vài nghịch lý trong báo chí hiện đại

Trong suốt thời gian vừa qua, báo chí đã trở thành một trong những tâm điểm quan tâm của xã hội. Đầu tiên là câu chuyện sắp xếp lại các cơ quan báo, đài, truyền hình ở các địa phương. Sau đó là những thông tin về việc sẽ xử lý các vi phạm sở hữu trí tuệ trong lĩnh vực báo chí mà điển hình nhất là việc chia sẻ lại các sản phẩm báo chí trên mạng xã hội. Trước đó không lâu, chuyện “báo chí hóa mạng xã hội” cũng đã từng được nhắc tới không ít lần. Tất cả đều cho thấy đang có một dịch chuyển mang tính bước ngoặt đối với báo chí hiện đại Việt Nam hôm nay.

Sợi chỉ vô hình

Sợi chỉ vô hình

Khoảng 5 năm trước, khi bước vào ngôi nhà của một nhân vật cần khai thác cho bài báo dài của mình về chuyên đề biến đổi khí hậu, tôi không nghĩ rằng mình sẽ ám ảnh cho đến tận bây giờ.

Kỳ 2: Điệp viên Ares và Chuyên án BK63

Kỳ 2: Điệp viên Ares và Chuyên án BK63

Tháng 4/1961, sau khi huấn luyện kỹ lưỡng, điệp viên đơn tuyến Phạm Chuyên, bí danh Ares, xâm nhập miền Bắc Việt Nam bằng đường biển, mở màn chiến dịch của CIA đưa gián điệp biệt kích phá hoại miền Bắc. Theo kế hoạch, sau khoảng 1 đến 2 năm, khi đã gây dựng được cơ sở vững và guồng máy hoạt động tốt, Phạm Chuyên có thể chọn người thay thế và trở lại miền Nam. Trong trường hợp bị lộ, Chuyên rút vào rừng trốn, chờ Trung tâm đưa tàu ra đón bằng đường biển…
Nhưng Phạm Chuyên không ngờ mình lại trở thành nhân vật chính trong một chuyên án vô tiền khoáng hậu của lực lượng Công an miền Bắc.

Tôi tin Việt Nam sẽ xây dựng được một ngành công nghiệp điện ảnh thành công

Tôi tin Việt Nam sẽ xây dựng được một ngành công nghiệp điện ảnh thành công

Michael L. Gray là một người viết đã 30 năm gắn bó với Việt Nam, đang hoạt động trong lĩnh vực điện ảnh, hiện tham gia nhiều dự án cùng các hãng phim và nhà sản xuất tại TP Hồ Chí Minh. Với khán giả điện ảnh Việt Nam, Michael được biết tới qua bút danh Anh Mai, đồng biên kịch phim “Long Ruồi” – bộ phim hài hành động do Charlie Nguyễn đạo diễn, từng trở thành hiện tượng phòng vé năm 2011. Michael hiện đang hoàn thành một tập truyện ngắn bằng tiếng Việt và đồng thời tham gia phát triển nhiều dự án điện ảnh mới.
Trong cuộc trò chuyện với CTV Chuyên đề An ninh thế giới Giữa tháng - Cuối tháng, Michael L. Gray nói nhiều tới cấu trúc kịch bản điện ảnh và tương lai của điện ảnh Việt Nam trên bản đồ thế giới.

Khi yêu thương biến thành thù hận

Khi yêu thương biến thành thù hận

Đầu năm 2026, liên tiếp các vụ án mạng do ghen tuông, mâu thuẫn tình cảm xảy ra tại Tuyên Quang, Tây Ninh, Đồng Tháp, Nghệ An… để lại nhiều bi kịch đau lòng. Từ những xung đột tưởng chừng rất nhỏ, nhiều người đã trượt dài trong cơn cuồng ghen, biến yêu thương thành tội ác.

Làm sao có thể “Ta là một, là riêng, là thứ nhất”?

Làm sao có thể “Ta là một, là riêng, là thứ nhất”?

Muốn xuất bản một chương trình âm nhạc nghiêm túc, ít nhất riêng phần nhạc cần thuê nhạc sĩ phối khí, dàn nhạc giao hưởng, ban nhạc nhẹ, dàn nhạc dân tộc, ca sĩ, hợp xướng, thu âm, hậu kỳ. Nhìn cấu hình, có thể áng được tiền tỷ theo nhân lực. Dàn nhạc nhẹ có thể chỉ từ 5-10 nhạc công nhưng dàn giao hưởng thì ít cũng khoảng 80 người. Nếu cứ thế thì làng nhạc làm không hết việc. Nhưng, công nghệ đã làm thay đổi tất cả...

Nhạc sĩ trước “đôi thủ” AI

Nhạc sĩ trước “đôi thủ” AI

AI (trí tuệ nhân tạo) ngày càng ảnh hưởng sâu rộng tới mọi mặt của đời sống. Trong sáng tác âm nhạc, AI đang tạo ra những thay đổi mạnh mẽ, từ hỗ trợ nhạc sĩ viết giai điệu đến hòa âm phối khí, thể hiện tác phẩm. AI là một “cộng sự” đắc lực hay mang đến những thách thức với người làm âm nhạc và đâu là dấu ấn cá nhân trong thời đại công nghệ lên ngôi là những vấn đề nhiều người băn khoăn...

Những băn khoăn trước nguy cơ di tích văn hóa Sa Huỳnh bị biến dạng

Những băn khoăn trước nguy cơ di tích văn hóa Sa Huỳnh bị biến dạng

Hơn một thế kỷ nay, kể từ khi được phát hiện năm 1909, văn hóa Sa Huỳnh nói chung và di tích quốc gia đặc biệt Văn hóa Sa Huỳnh (Quảng Ngãi) nói riêng được các chuyên gia trong và ngoài nước đánh giá là một "trầm tích lịch sử sống". Hiện di tích khảo cổ Văn hóa Sa Huỳnh đang hướng tới là Di sản văn hóa thế giới.

Các chuyên gia nói gì về “khu đất vàng” 19 Lê Thánh Tông?

Các chuyên gia nói gì về “khu đất vàng” 19 Lê Thánh Tông?

Đề xuất di dời Trường Đại học Dược Hà Nội, Khoa Hóa học (Đại học Khoa học tự nhiên - Đại học Quốc gia Hà Nội) để chuyển không gian “Đại học Tổng hợp Hà Nội” tại 19 Lê Thánh Tông thành khu Bảo tàng Đại học thời đại Hồ Chí Minh, là một phương án có trong dự thảo đồ án quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm. Những ngày qua, thông tin này đã trở thành tâm điểm thu hút dư luận với những luồng ý kiến trái chiều...

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

“Việc nhẹ, lương cao”, “thế giới tự do”, “không cần lao động vẫn có cuộc sống sung túc, được bảo lãnh đi định cư tại các nước thứ ba như Mỹ, Canada, Australia”... Đó là những lời dụ dỗ khiến một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên tin theo và di cư bất hợp pháp sang Thái Lan mong được “đổi đời”.

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Trong đời sống âm nhạc, nhiều tác phẩm ra đời theo “đơn đặt hàng” hay yêu cầu, mong muốn nào đó không phải là điều xa lạ. Nhưng vượt ra khỏi mục tiêu ban đầu, nhiều tác phẩm đã ghi dấu ấn bền vững trong lòng công chúng. Đơn đặt hàng - tưởng chừng là khuôn khổ - lại giống như chiếc khung để nhạc sĩ vẽ lên những bức tranh âm nhạc sống động và nhiều điều thú vị.

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Trần Đại Thắng chưa bao giờ thực sự rời sông Đà. Dòng sông ấy vẫn lững lờ trong từng trang sách anh làm, trong mùi giấy in thoang thoảng, trong cả những đêm khuya anh ngồi viết lại chính đời mình. Từ cậu bé 6 tuổi mê mẩn ngắm những cuốn sách Nga trong một hiệu sách bên kia dòng sông Đà đến người dựng nên Đông A Books, Thắng chỉ làm một việc, giữ cho sách không trở thành một thứ thoáng qua. Cuốn "Tôi kể" dày 500 trang không phải lời kết. Chỉ là một lần nữa, anh lật giở ký ức, để xem tất cả những chi tiết nhỏ bé anh đã dành cả đời chăm chút, liệu có đủ nặng để níu lại một chút gì đó giữa dòng đời đang trôi quá vội.

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Sau gần một thập kỷ hoạt động trên không gian mạng, hệ thống phát sóng bóng đá lậu Xôi Lạc TV vừa bị Cơ quan công an triệt phá, khởi tố hàng chục đối tượng liên quan. Đằng sau những đường link xem bóng đá miễn phí tưởng chừng vô hại là cả một "hệ sinh thái" web lậu vận hành theo kiểu "đầu rắn nhiều thân", gắn chặt với quảng cáo cá cược và dòng tiền ngầm có quy mô lớn.

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Tôi quyết định làm chuyến “du lịch bụi” đến Hà Lan vào những ngày cuối năm 2025. Với tôi, đây thật sự là chuyến đi đáng nhớ, bởi Hà Lan không chỉ có kênh đào thơ mộng, cối xay gió, cánh đồng hoa Tulip rực rỡ, văn hóa xe đạp độc đáo mà còn là mảnh đất có nhiều điều để khám phá.

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025

Năm 2025, lịch sử và âm nhạc cùng lúc tìm được đường trở lại đời sống đương đại. Những bộ phim chiến tranh như "Mưa đỏ" đã lập kỷ lục doanh thu phòng vé với doanh thu trên 700 tỷ đồng; các chương trình Đại nhạc hội quy mô lớn thắp sáng không gian công cộng bằng cảm xúc tập thể, concert "Tổ quốc trong tim" thu hút 50.000 khán giả, Concert "Rạng rỡ Việt Nam" sau vài giờ mở bán đã cháy vé, cho thấy dư địa để phát triển công nghiệp văn hóa rất lớn. Vấn đề là làm thế nào để biến những khoảnh khắc bùng nổ ấy thành một chiến lược phát triển bền vững cho ngành công nghiệp văn hoá Việt Nam.

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị không ngừng leo thang, một mô hình hợp tác độc đáo đang hình thành ngay tại trung tâm châu Âu. Thủ đô London của nước Anh sắp trở thành thành phố đầu tiên trên thế giới chứng kiến xe tự lái của hai gã khổng lồ công nghệ đến từ Mỹ và Trung Quốc cùng vận hành. Sự hiện diện song hành này không đơn thuần là một cuộc đua công nghệ, mà còn mở ra một lối đi mới, nơi những đối thủ toàn cầu cùng phát triển dưới một khung pháp lý chung, mang đến hy vọng về khả năng phối hợp trong một lĩnh vực then chốt của tương lai.