Giá trị của hư vinh

Cái áo nào cũng khoác

Cụ Tam Nguyên Yên Đổ năm xưa vịnh tiến sĩ giấy cười cợt thói háo danh đã nhiều; cụ Tú Xương hỏng thi chán đời, chán mình, chán cảnh thiên hạ đua nhau vớt trăng dưới nước cũng đã nhiều... 

Đang có nhiều tranh luận xung quanh tên gọi của cuộc thi nhan sắc "Hoa hậu Thế giới Việt Nam", các chuyên gia ngôn ngữ thì cho rằng cụm từ tên gọi của cuộc thi này "không chỉ trái với logic kết hợp ngôn ngữ thông thường mà còn vô nghĩa" (Phó Giáo sư - Tiến sĩ Phạm Văn Tình, Tổng Thư ký Hội Ngôn ngữ học Việt Nam), nhiều khán giả xem cuộc thi thì hoang mang vì sự tối nghĩa của danh xưng này.

Suy cho cùng thì gọi mãi sẽ thành quen, cái sai xài hoài cũng thành đúng, lộng giả riết thành chân. Nhưng đúng sai có lẽ không quan trọng bằng danh hiệu mà cá nhân đang muốn sở hữu vậy, mặc cho hư vinh thì làm gì có giá trị.

Nhưng có lẽ do đặc tính  một miếng giữa đàng hơn một sàng xó bếp đã thành nếp nghĩ, mục tiêu phấn đấu của dân tộc mình mất rồi.

Người được thăng quan tiến chức, ai cũng chúc mừng vinh thân phì gia, phú quý xa hoa thụ hưởng, ít ai chúc mừng vì cái chung mà phụng sự, vì quốc gia mà gắng sức, ngoại trừ những lời đọc trước micrô.

Tấm áo khoác nào cũng muốn, bất chấp y phục xứng kỳ đức, mặc cho làm người nhất định phải hiểu không khoác nhầm áo, không ngồi nhầm ghế...

1. Thật ra không phải đến bây giờ những cuộc thi nhan sắc mới để lại ầm ào trong dư luận, không có tin mua bán giải thì cũng là thí sinh giả mạo bằng cấp, không chuyện bằng cấp thì cũng là chuyện sửa mắt sửa mũi dao kéo phẫu thuật trước khi thi..., đủ cả. 

Rồi một dạo nhiều cuộc thi thi nhau hiện hữu, thi nhau có scandal, thi nhau có thí sinh đoạt giải cao tham gia các đường dây sex tour, người ta đã chán hẳn những cuộc thi người đẹp này.

Tuy nhiên, dư luận chán thì không hẳn các cuộc thi sẽ không còn hiện hữu nữa, thậm chí là còn xuất hiện nhiều hơn trước với những cơ cấu giải thưởng kỳ lạ hơn trước rất nhiều, kiểu như sau những hỗn loạn sẽ có hỗn mang thay thế vậy. 

Đến “Nữ hoàng văn hóa tâm linh” cũng co,á mà “Hoa hậu du lịch sinh thái” cũng có luôn, rồi đủ thể loại người đẹp ngành, người đẹp sở, người đẹp chuyên khoa... Cuộc sống thật kỳ lạ.

Người đẹp chỉ là một mảng nhỏ cho những xiềng xích danh hiệu mà nhiều người tưởng rằng đấy chính là trang sức cá nhân.

Ngay như chương trình Nông thôn mới, một chương trình hết sức ý nghĩa của quốc gia cũng có những biến tướng vì danh hiệu, ngày càng rời xa mục đích tốt đẹp ban đầu. Chủ thể của nông thôn mới chính là người dân, huy động sức dân, người dân tạo ra của cải và thụ hưởng.

Đằng này, nhiều cán bộ cơ sở để đạt thành tích nông thôn mới đã hiểu rằng chỉ cần có đường điện trạm là có thể thoải mái treo bảng hiệu nông thôn mới mà làm đủ cách để tận thu, khoét sâu vào những bất hòa giữa người dân và cán bộ địa phương.

Báo giới phản ánh đủ cả, từ tận thu với lý do làm đường làm cầu cho đến bút phê lăng nhăng vào hồ sơ nhập học của tân sinh viên, đơn xác nhận nhân thân để đi làm của người trong độ tuổi lao động... Giấy chứng sinh, giấy báo tử cũng bị mang ra mặc cả về các khoản thu chưa đóng nhằm thúc đẩy nông thôn mới. Đủ đằng cả hết, không thiếu bất cứ chuyện bi hài nào không xảy ra.

Minh họa trong trang: Hùng Dingo.
Minh họa trong trang: Hùng Dingo.

2. Ở những thành phố lớn, cứ mỗi đợt xét tặng danh hiệu cá nhân, tấn phong học hàm học vị là thêm lần nhiều nỗi ồn ào, từ đạo văn cho đến không đủ chỉ tiêu cứ vậy mà xuất hiện.

Người ta thấy công trình nghiên cứu của ông này sao lại giống công trình nghiên cứu của ông kia, người ta lại phát hiện công trình nghiên cứu của ông kia sao lại giống ông trước nữa. 

Và rồi người ta thảng thốt khi thấy những công trình tiến sĩ hẳn hoi nhưng không có một giá trị nào cho thực tiễn, kiểu như nghiên cứu về một phạm trù vô cùng huyền bí nào đó nhưng vẫn đạt điểm cao như thường, nhưng vẫn bảng nhãn đề tên như thường.

Và rồi cũng không quá khó khăn để truy tìm ra những viện chuyên cung cấp bằng thạc sĩ tiến sĩ, những nơi được gọi là lò ấp. Những nhốn nháo của đời sống này lại càng tích lũy nhiều hơn năng lượng tiêu cực và tư duy nghi ngờ của đám đông.

Có vẻ thấy bằng cấp trong nước không oai, nhiều quan chức quyết tâm có được bằng cấp của nước ngoài, là bằng cấp của nước ngoài hẳn hoi nhưng lại học bằng tiếng Việt, tiếng là du học nhưng lại ngồi một chỗ đi vòng quanh thế giới, thật sự không đâu ra đâu.

Đến cái bằng không được Bộ Giáo dục và Đào tạo của nước mình công nhận, vẫn cứ cố vơ vào người. Oai đâu chưa thấy, người ngợi khen đâu chưa thấy, chỉ thấy toàn những sai phạm bị kết luận yêu cầu làm rõ, trong những yêu cầu làm rõ ấy có cả làm rõ bằng cấp không hợp lệ.

3. Trong phiên họp Ủy ban Quốc gia đổi mới giáo dục và đào tạo và Hội đồng quốc gia giáo dục và phát triển nhân lực để bàn về đạo đức học sinh phổ thông do Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam chủ trì, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phùng Xuân Nhạ có nói một ý tôi cho rằng rất đúng: "Giáo dục đạo đức chưa chạm đến trái tim học sinh".

Nói giáo dục đạo đức chưa chạm đến trái tim học sinh là một cách nói hình tượng, chứ sẽ rất khó dễ giáo dục đạo đức có hiệu quả khi mà giữa trang sách và đời thực lại có những mâu thuẫn quá rõ ràng, quá chênh lệch.

Khi thực hiện chuyên đề này, chúng tôi hoàn toàn không có mưu cầu bàn điều gì lớn lao trong bối cảnh thói hư vinh đã thành điều bình thường như hơi thở, nên chỉ mong có ai đó đọc thấy và ngẫm nghĩ về lòng tự trọng cũng như liêm sỉ của con người.

Ngẫm nghĩ rồi bàn với nhau, rồi hướng dẫn nhau cũng là một cách tìm về nẻo sáng vậy. Giữ cho chính mình tránh sa đà vào những ảo vọng sáo mòn, cũng là giữ cho mình một nhân cách. 

Ngô Nguyệt Lãng

Các tin khác

Nước Mỹ 25 năm sau ngày 11/9/2001

Nước Mỹ 25 năm sau ngày 11/9/2001

Một phần tư thế kỷ đã trôi qua kể từ buổi sáng kinh hoàng 11/9/2001, loạt hồ sơ vừa được giải mật cho thấy những cảnh báo về Osama bin Laden và al-Qaeda đã xuất hiện từ nhiều năm trước vụ tấn công, đồng thời hé lộ những hệ lụy về sức khỏe mà người dân New York và lực lượng cứu nạn phải đối mặt trong nhiều năm về sau.

Syria - ngọn lửa đang bùng lên từ khoảng trống

Syria - ngọn lửa đang bùng lên từ khoảng trống

Ngày 18/8, Đặc phái viên Mỹ về Syria kiêm nhiệm Đại sứ Mỹ tại Thổ Nhĩ Kỳ Tom Barrack cảnh báo: Một sự cố quân sự ngoài ý muốn nào đó hoàn toàn có thể nhanh chóng khiến tình hình khu vực vượt khỏi tầm kiểm soát. Gần 2 năm sau ngày cựu Tổng thống Syria Bashar Al Assad rời khỏi Damascus, khoảng trống quyền lực vẫn chưa thể được lấp đầy, trong khi nguy cơ về sự xuất hiện của cuộc chiến mới lại một lần nữa bùng lên.

Châu Âu vẫn đi trên dây trong bài toán di cư

Châu Âu vẫn đi trên dây trong bài toán di cư

Gần một tháng sau làn sóng người di cư ồ ạt tràn từ Morocco vào vùng lãnh thổ hải ngoại Ceuta của Tây Ban Nha, châu Âu vẫn loay hoay với bài toán khó: kiểm soát biên giới mà không vượt qua những giới hạn pháp lý, nhân đạo và chính trị, dù các diễn ngôn từ Brussels có vẻ đã cứng rắn
hơn.

Ceuta, cuộc khủng hoảng biên giới bắt đầu từ smartphone

Ceuta, cuộc khủng hoảng biên giới bắt đầu từ smartphone

Từ một phán quyết của tòa án bị bóp méo trên mạng xã hội, những hình ảnh được diễn giải sai lệch và tin đồn lan rộng, hàng chục nghìn người đã đổ về Ceuta trong vài giờ cuối tháng 7, tạo ra một cuộc khủng hoảng tại biên giới Tây Ban Nha - Morocco.

Khi Trung Đông tự vẽ lại bản đồ an ninh

Khi Trung Đông tự vẽ lại bản đồ an ninh

Trong gần nửa thế kỷ, thông qua những thỏa thuận về dầu mỏ, tài chính và hợp tác quân sự, nhiều quốc gia Trung Đông đã dựa vào "chiếc ô an ninh" của Mỹ để tập trung phát triển kinh tế. Nhưng, một thỏa thuận quân sự mới được ký vào những ngày đầu tháng 8 này đang làm thay đổi tất cả, mở ra một giai đoạn mới, khi các quốc gia trong khu vực muốn tự bảo đảm an ninh của chính mình.

Giá trị của độc lập, tự do và những vấn đề đặt ra trong kỷ nguyên mới

Giá trị của độc lập, tự do và những vấn đề đặt ra trong kỷ nguyên mới

Độc lập và tự do là những giá trị có ý nghĩa đặc biệt đối với sự tồn tại, phát triển của mỗi quốc gia, dân tộc và mỗi con người. Không có dân tộc nào có thể phát triển bền vững nếu không có quyền tự quyết đối với vận mệnh của mình; cũng không có xã hội tiến bộ nếu con người không được sống trong môi trường hòa bình, an toàn, có quyền làm chủ và điều kiện phát triển toàn diện. Đối với Việt Nam, độc lập, tự do là những giá trị được hình thành, hun đúc và bảo vệ qua hàng nghìn năm lịch sử dựng nước và giữ nước.

Phát huy sức mạnh văn hóa để bảo vệ an ninh Tổ quốc

Phát huy sức mạnh văn hóa để bảo vệ an ninh Tổ quốc

Ngày 5/8/2026, Bộ Công an tổ chức Hội thảo góp ý xây dựng “Đề án Phát triển văn hóa Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới”. Đề án là sự cụ thể hóa, triển khai thiết thực việc thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị trong lực lượng Công an nhân dân (CAND).

Tăng cường bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ của Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới

Tăng cường bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ của Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới

LTS: Trong kỷ nguyên mới, đặc biệt là bối cảnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế, để bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, lực lượng Công an nhân dân (CAND) đứng trước yêu cầu phải phát triển theo hướng chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, làm chủ khoa học - công nghệ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt mỗi cán bộ, chiến sĩ cần không ngừng nâng cao bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ.
Nhân kỷ niệm 81 năm Ngày truyền thống CAND, Chuyên đề ANTG Cuối tháng trân trọng giới thiệu bài viết của Trung tướng Trần Bá Thiều, nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Chính trị CAND về vấn đề này.

Dẹp loạn giang hồ trên không gian mạng

Dẹp loạn giang hồ trên không gian mạng

“Giang hồ mạng” không phải là khái niệm pháp lý, mà là cách cộng đồng gọi những cá nhân gây dựng ảnh hưởng trên mạng xã hội bằng hình ảnh đầu gấu đầu mèo, xăm trổ ngang tàng, phát ngôn gây sốc, khoe tiền bạc, các mối quan hệ hoặc công khai chửi bới người khác bằng những lời lẽ rất vô văn hóa... Việc cơ quan điều tra khởi tố, bắt tạm giam một loạt "giang hồ mạng" như: Khánh "Sky", Hồ Văn Khoa, “Vua Quạt” Trần Đình Tiệp, vợ chồng Huấn “Hoa Hồng”, vợ chồng Phú Lê, “Tế điên" Nam Định thời gian gần đây khiến số "giang hồ mạng" khác có vẻ lo ngại sẽ tới lượt mình nên đã tìm cách thay đổi nội dung. Mạng xã hội vì thế cũng đỡ rác hẳn.

Sóng chiến sự đổ về “Cổng nước mắt”

Sóng chiến sự đổ về “Cổng nước mắt”

Giữa lúc dòng chảy thương mại từ Vùng Vịnh qua eo biển Hormuz bị bóp nghẹt bởi xung đột Mỹ-Iran, một huyết mạch hàng hải khác của thế giới đang đứng trước nguy cơ bị cuốn vào vòng xoáy chiến sự. Căng thẳng Houthi - Arab Saudi tái bùng phát, cùng những cảnh báo cứng rắn từ Tehran, đang đặt eo biển Bab el-Mandeb trước nguy cơ trở thành điểm nghẽn tiếp theo, có thể đẩy cú sốc năng lượng vượt khỏi Trung Đông, lan rộng ra nền kinh tế toàn cầu.

Điều đọng lại ở Ankara không chỉ là NATO 3.0

Điều đọng lại ở Ankara không chỉ là NATO 3.0

Trong nhiều năm sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, câu hỏi thường trực đối với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) có lẽ vẫn luôn là: Liên minh này có còn lý do để tồn tại? Thực tế thách thức lớn nhất hiện nay với một tổ chức an ninh phòng thủ 77 tuổi đời là có thể thích nghi với một thế giới nơi cạnh tranh giữa các cường quốc trở thành trạng thái thường trực, hàng loạt cuộc khủng hoảng phủ bóng không gian an ninh châu Âu - Đại Tây Dương, và thậm chí là cả sức ép từ những tranh luận về chia sẻ gánh nặng quốc phòng hay các phát biểu gây tranh cãi của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Andy Burnham và một định hình mới cho nước Anh?

Andy Burnham và một định hình mới cho nước Anh?

Nghị sĩ Andy Burnham chính thức được xác nhận là lãnh đạo Công đảng và trở thành Thủ tướng thứ 7 của Vương quốc Anh chỉ trong một thập niên. Với những cải cách đầy tham vọng, liệu người đàn ông đến từ Manchester này có thể tái định hình nền chính trị Anh sau một chuỗi khủng hoảng kéo dài hay không?

Vùng Vịnh lại nằm trong tầm lửa

Vùng Vịnh lại nằm trong tầm lửa

Cuộc đối đầu quân sự giữa Mỹ và Iran một lần nữa đẩy khu vực Vùng Vịnh vào trạng thái bất ổn kéo dài. Dù không phải là các bên trực tiếp khởi phát xung đột, nhiều quốc gia Arab lại đang hứng chịu những tổn thất về an ninh, kinh tế và chiến lược.

Di sản nặng nề của cuộc chiến Mỹ - Iran

Di sản nặng nề của cuộc chiến Mỹ - Iran

Bản ghi nhớ Islamabad giữa Mỹ và Iran đã khép lại 110 ngày xung đột khốc liệt. Tuy nhiên, ngừng bắn không đồng nghĩa với việc những hệ lụy của cuộc chiến kết thúc. Đằng sau tiếng súng là những thành phố tan hoang, hàng nghìn thương vong và những dư chấn kinh tế đang lan rộng vượt xa khu vực Trung Đông.

Những nút thắt phía sau Bản ghi nhớ Islamabad

Những nút thắt phía sau Bản ghi nhớ Islamabad

Tiếng súng đã lắng xuống, những siêu tàu chở dầu đầu tiên đã quay trở lại eo biển Hormuz và Trung Đông đang bước vào giai đoạn hậu chiến. Tuy nhiên, chương trình hạt nhân Iran, tình hình Lebanon và tương lai của eo biển Hormuz vẫn là những bài toán chưa tìm được lời giải cuối cùng, có thể quyết định thành bại của Bản ghi nhớ Islamabad trong thời gian tới.

Để không ai bị bỏ lại trong hành trình chuyển đổi xanh

Để không ai bị bỏ lại trong hành trình chuyển đổi xanh

Hội đồng nhân dân TP Hà Nội đã thông qua nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông đường bộ từ sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang sử dụng năng lượng sạch và khuyến khích sử dụng giao thông công cộng trên địa bàn thành phố. Theo đó, thành phố hỗ trợ trực tiếp bằng tiền đối với cá nhân thuộc hộ nghèo có đăng ký “nơi cư trú” hoặc “nơi ở hiện tại” trên phần mềm quản lý VNeID thuộc địa bàn TP Hà Nội do UBND cấp xã xác nhận và chịu trách nhiệm.

Vai trò Pakistan trong việc giải quyết xung đột Iran

Vai trò Pakistan trong việc giải quyết xung đột Iran

Cuộc chiến kéo dài 3 tháng đầu năm 2026 giữa một bên là liên minh Mỹ - Israel và một bên là Cộng hòa Hồi giáo Iran đã đẩy thế giới tới bờ vực cuộc khủng hoảng năng lượng toàn diện và nguy cơ bùng nổ chiến tranh tổng lực tại Trung Đông. Giữa cơn bão lửa, sự xuất hiện của Pakistan trong vai trò kiến trúc sư trưởng cho thỏa thuận hòa bình đã đem đến cho chúng ta góc nhìn mới đầy thú vị về cách mà một quốc gia có thể góp phần xoay chuyển cục diện địa chính trị quốc tế.

Sân khấu chính trị và thể thao

Sân khấu chính trị và thể thao

Ngày hội bóng đá lớn nhất thế giới World Cup 2026 đang diễn sôi động, thu hút sự quan tâm của người hâm mộ khắp thế giới. Nhưng, không chỉ là một sự kiện thể thao, giải đấu này còn trở thành sân khấu lớn mà ở đó giới thể thao và chính trị đã bắt tay giữa những mâu thuẫn và lợi ích.

Tô đậm một vị thế mới

Tô đậm một vị thế mới

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công tác tham dự Hội nghị cấp cao kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN - Nga và có các hoạt động song phương tại thành phố Kazan, Cộng hòa Tatarstan, Liên bang Nga từ ngày 16 đến 18/6/2026 theo lời mời của Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin. Đây là chuyến thăm có ý nghĩa đặc biệt, đồng thời cũng đã đạt được những kết quả tích cực, khẳng định hình ảnh Việt Nam là cầu nối tin cậy trong ASEAN, là bạn bè thủy chung, chân thành của Nga.