“Cà khịa” hay hợp tác?

Chuyện ChatGPT làm hơn 100 triệu người sửng sốt cho thấy công nghệ này đáng phải thử nghiệm.

Ước mơ có được một mưu sĩ robot từ lâu đã được thể hiện trên những tác phẩm khoa học giả tưởng. Một chàng mua được cái máy dạy cách làm trái lời vợ mà không bị đánh. Đoạn đối thoại như sau:

- Robot dạy tôi cách uống rượu mà không bị vợ đánh được không?

- Quý khách thực hiện các bước sau: Bước một, cầm cái cốc. Bước hai, cho đá vào cốc, đổ nước vào. Xong thì uống thôi.

- Tôi không thèm nước đá. Tôi thèm rượu.

- Bảo uống thì quý khách uống đi… Trăm phần trăm nhá! Uống liên tục đến khi viêm họng thì thôi.

- Viêm họng rồi, giờ sao nữa?

- Gọi vợ xin phép đi.

- OK. Vợ ơi! Nếu họng bị viêm nhiễm thì đổ cồn vào sát khuẩn được không?

- Được. Cồn sát khuẩn rất tốt.

Chồng ngửa cổ nốc rượu. Vợ chạy ra:

- Này chồng? Đã bảo cấm chồng uống rượu, dám trái lời à?

- Uống đâu. Trong rượu có cồn, chồng chỉ sát khuẩn thôi mà.

Vợ bỏ sang phòng khác. Anh chàng thốt lên:

- Diệu kế! Tôi muốn lấy thêm vợ hai. Nhưng vợ không cho. Làm cách nào để lấy được?

- Quý khách toang rồi.

Choang choang. Người vợ vung chảo giáng xuống đầu chồng. Cái máy tiếp tục nói:

- Quý khách… sinh năm 1980, tạ thế vào hồi… hưởng thọ... Sau đây là hướng dẫn cách tổ chức tang lễ và dịch vụ tang lễ?

Thực ra trên đây chỉ là trích từ tiểu phẩm hài của Tiktoker Võ Tòng Đánh Mèo, đã rút gọn và có chút biến tấu. Robot của anh đã đạt tầm xảo quyệt có logic, sáng tạo mưu mô hoàn hảo như người thật.

Còn ChatGPT đã khôn tới mức giống như tiểu phẩm trên chưa?

Tưởng tượng nhé, hãy nói yêu cầu bài báo thật hài hước. Nhấp xong ngụm trà thì ChatGPT sẽ trả hàng. Người viết bài ký tên Tả Từ, gửi đăng rồi lĩnh nhuận bút và ngồi đếm like, khỏi cần đau đầu lập tứ. Nhà thiết kế cầu hỏi ChatGPT làm một cây cầu ở địa thế hiểm trở. ChatGPT sẽ cung cấp ngay cho cách thức xây cầu khả thi nhất trên địa hình đó trong giây lát. Một giám đốc hỏi cách quản lý đơn vị sẽ nhận được một cẩm nang xử lý hoàn hảo tất cả những vấn đề nhân sự. Bệnh nhân sẽ được cung cấp một đơn thuốc dứt điểm; Học sinh được cung cấp đáp án của bài tập toán, khỏi phải nặng đầu. Như vậy nhà báo, kỹ sư, giám đốc, bác sĩ, giáo viên đều thất nghiệp và còn nhiều nghề nữa chung số phận.

Theo một chuyên gia đầu ngành công nghệ thì ứng dụng này chưa thể sáng tạo được gì mới hơn các giải pháp từ thông tin quen thuộc mà loài người chia sẻ với nhau trên internet. Nếu có tộc người nào đó biệt lập trên một hoang đảo không nối mạng thì ứng dụng này đầu hàng. Thực tế, ứng dụng này không có logic của riêng nó mà chỉ kế thừa từ dữ liệu lớn. ChatGPT có thể làm rất tốt những gì lặp đi lặp lại được lưu hành trên internet. Con người chuyển sang công việc khác. Ngày xưa, mỗi khi gặp các con tính, người ta phải có giấy bút. Ngày nay, chỉ cần bấm nút trên máy tính cầm tay ra ngay đáp số chính xác nhanh chóng. Như vậy, việc cần sáng tạo thì người vẫn phải tự làm lấy, còn việc chỉ cần kỹ năng nào đó thì chả tội gì không nhường cho “ô sin” ChatGPT.

Như vậy, ứng dụng này rất giỏi kế thừa, luôn chậm hơn sự sáng tạo một nhịp. Kế thừa, tổng hợp như vậy là rất xuất sắc, đặc biệt các vấn đề công nghệ, nhưng với những câu hỏi về xã hội thì ChatGPT có vẻ “liều”.

Nhạc sĩ, kiến trúc sư Nguyễn Vĩnh Tiến (rất nổi tiếng với nhiều bài hát như “Bà tôi”, “Cắt tiền duyên”) tò mò hỏi ChatGPT về chính mình. ChatGPT phán: “Nguyễn Vĩnh Tiến là một nhạc sĩ, kiến trúc sư sinh ngày 5/6/1936”. Thực ra nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Tiến sinh ngày18/2/1974. ChatGPT tiếp: “Ông là con trai của nhạc sĩ Nguyễn Quang Thiều...”.

Bịa trắng trợn. Chưa từng có Nguyễn Quang Thiều nhạc sĩ mà chỉ có Nguyễn Quang Thiều thi sĩ. Hai người không hề có quan hệ phụ tử. Sau một bảng thành tích tâng bốc thì ChatGPT phán: “Ông Nguyễn Vĩnh Tiến qua đời vào ngày 17 tháng 11 năm 2020 tại Hà Nội”. Nhạc sĩ, kiến trúc sư Nguyễn Vĩnh Tiến cười ha hả rồi xin bản điếu văn cho bản thân, ChatGPT cho luôn. Điếu văn có đoạn: “Chúng tôi biết rằng không có lời nào có thể xoa dịu nỗi đau mất mát của gia đình và bạn bè … Chúng tôi xin gửi đến gia đình và bạn bè lời chia buồn chân thành nhất…”. Theo ông Tiến thì mỗi khi phản đối ChatGPT thì nó xin lỗi và sửa lại thông tin một cách thản nhiên. Khi ông dồn những câu hỏi khó thì nó treo máy. Có vẻ như ChatGPT không hề có chủ kiến để bảo lưu. ChatGPT luôn biết “ném đá dò đường”. Vì thế, bạn có thể thao túng dẫn dắt ứng dụng này như dắt con trâu.

Bộ não của ChatGPT phụ thuộc vào dữ liệu lớn do 8 tỷ người “dạy” nó. ChatGPT chắc sẽ không xui dại người ta nếu dữ liệu chúng ta cung cấp đều là tích cực. Khi hỏi về giải pháp tiến hành một việc gì đó thì ChatGPT đưa những giải pháp khá hiệu quả. Như vậy ChatGPT không chỉ cần cho tán dóc giải trí mà còn là một “ôsin” nhanh chóng khi đề xuất, dày dạn về kinh nghiệm và lương thì không lĩnh. Vấn đề ở chỗ chúng ta “cà khịa” hay hợp tác với nó.

Tả Từ

Các tin khác

Không có điểm 10 và những vấn đề đặt ra từ một kỳ thi

Không có điểm 10 và những vấn đề đặt ra từ một kỳ thi

Sáng 19/8, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã công bố kết quả kỳ thi lại tốt nghiệp THPT năm 2026 của 326 thí sinh tại điểm thi Trường THPT Chuyên tỉnh Tuyên Quang. Các môn thi lại đều không có điểm 10. Điểm cao nhất môn Toán và Ngữ văn là 9,5; môn Vật lý và Hóa học có điểm cao nhất 9,75. Nhưng, điều quan trọng nhất không nằm ở con số cao nhất là bao nhiêu mà là những học sinh nhận những điểm số ấy có thể bước tiếp vào đời với niềm tin rằng đây là kết quả của chính mình.

Hãy chấm dứt nạn "thừa thầy thiếu thợ"

Hãy chấm dứt nạn "thừa thầy thiếu thợ"

Vừa qua, trong buổi làm việc với ngành Nội vụ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu chuyển từ đào tạo theo bằng cấp sang đào tạo theo nghề nghiệp, chuẩn kỹ năng và nhu cầu thực tế của thị trường lao động. Tôi đọc được thông tin này trên các báo và thấy đây là tư duy, là bước chuyển mạnh mẽ về đổi mới cách dùng người, từ coi trọng bằng cấp sang coi trọng kỹ năng, chuyên môn.

Trả lại tên cho các anh hùng, liệt sĩ

Trả lại tên cho các anh hùng, liệt sĩ

Tháng Bảy, nắng như nung, trên các con đường làng của xứ Thanh, những chiến sĩ Công an vẫn lặng lẽ đi từng nhà mang theo hộp dụng cụ lấy mẫu ADN, những tập hồ sơ đã ngả màu thời gian và một nhiệm vụ đặc biệt từ trái tim: Tìm lại tên cho những người lính đã hy sinh cách đây hơn nửa thế kỷ.

Xử lý nghiêm vi phạm vì sự liêm chính của giáo dục

Xử lý nghiêm vi phạm vì sự liêm chính của giáo dục

Cho tới lúc này, đã có tới 29 người bị khởi tố về hành vi “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”, trong đó 27 người tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang (tỉnh Tuyên Quang) và 2 người tại điểm thi Trường THPT Lê Trực (tỉnh Quảng Trị). Những người vi phạm pháp luật sẽ bị xử lý nghiêm, nhưng từ vụ án này, câu hỏi đặt ra là làm thế nào để có một kỳ thi THPT Quốc gia nghiêm túc?

Vì sao người Mỹ vẫn yêu quý Phạm Xuân Ẩn

Vì sao người Mỹ vẫn yêu quý Phạm Xuân Ẩn

Giáo sư Larry Berman là tác giả "Perfect Spy", cuốn sách được độc giả Việt Nam biết đến với tên gọi "X6 - Điệp viên hoàn hảo" viết về Thiếu tướng tình báo Phạm Xuân Ẩn. Trong câu chuyện với chúng tôi, Larry Berman nói rằng khi viết về Phạm Xuân Ẩn, ông muốn giải đáp một câu hỏi: Vì sao nhiều người Mỹ từng bị Phạm Xuân Ẩn che giấu sự thật lớn nhất đời mình, sau này vẫn tiếp tục kính trọng và yêu quý ông?

Thấy gì sau 40 năm đổi mới?

Thấy gì sau 40 năm đổi mới?

Hành trình 40 năm đổi mới của điện ảnh Việt song hành cùng sự đổi mới của đất nước, qua từng giai đoạn lịch sử, phản ánh chiều sâu, ký ức của dân tộc. Đó là một di sản nghệ thuật cần được lưu giữ, kết nối để điện ảnh Việt hôm nay đi tiếp trong hành trình sáng tạo, bền vững, đa dạng và từng bước đi ra thế giới. Lưu giữ ký ức dân tộc.

Hào quang thuê bao

Hào quang thuê bao

Khi một bức ảnh chụp tại Park Hyatt, khoang thương gia Emirates hay bàn tiệc omakase có thể được mua với giá 15.000 đồng, điều đáng ngạc nhiên không còn là việc người ta nói dối. Con người từ lâu đã nói dối về tuổi tác, gia thế, tài năng và tình yêu. Điều đáng ngạc nhiên là lần đầu tiên trong lịch sử, những lời nói dối ấy được chuẩn hóa thành sản phẩm, niêm yết giá công khai và phân phối với quy mô công nghiệp. Thị trường chỉ đơn giản đáp ứng một nhu cầu có thật: nhu cầu được nhìn thấy như một người khác.

Bảo vệ sở hữu trí tuệ - thay đổi ngành công nghiệp sáng tạo

Bảo vệ sở hữu trí tuệ - thay đổi ngành công nghiệp sáng tạo

Trong bối cảnh vi phạm bản quyền trực tuyến diễn ra với tốc độ báo động và ngày càng tinh vi, Công điện số 38/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ như một tín hiệu mạnh mẽ khẳng định tinh thần thượng tôn pháp luật và cam kết của Việt Nam trong việc siết chặt thực thi quyền sở hữu trí tuệ, với quyết tâm lập lại trật tự trên không gian số và bảo vệ môi trường sáng tạo.

World Cup phá vỡ nỗi sợ hãi ở "thủ phủ Mexico" tại Los Angeles

World Cup phá vỡ nỗi sợ hãi ở "thủ phủ Mexico" tại Los Angeles

Từ nhiều tháng nay, cộng đồng người Mexico ở Huntington Park, Los Angeles liên tục trở thành mục tiêu của các cuộc càn quét do Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan Mỹ (ICE) thực hiện. Áp lực nặng nề này, cộng thêm tình trạng lạm phát leo thang, đã đẩy phần lớn cư dân nơi đây vào trạng thái hoảng sợ, buộc họ phải tự giam mình trong nhà và tuyệt đối né tránh các không gian công cộng. Tuy nhiên, ngày hội World Cup 2026 đã làm thay đổi hoàn toàn diện mạo và tâm lý trên các con phố chỉ trong một đêm.

Khi điện ảnh tấn công vào nỗi sợ tập thể

Khi điện ảnh tấn công vào nỗi sợ tập thể

Có lẽ, đã đến lúc chúng ta phải nói với nhau một cách thật cẩn trọng và đầy quan sát về phim kinh dị Việt Nam. Một nền điện ảnh trưởng thành phải có cả những vùng tối để bước vào. Nhưng nếu vùng tối ấy chỉ được dựng lên để khán giả giật mình, còn người làm phim thì mãn nguyện vì rạp đông, tôi bắt đầu thấy bất an. Không phải là cho một bộ phim. Mà cho cái thói quen dễ dãi đang len vào thị hiếu.

Kỳ 3: Toán Castor và chuyên án PY27

Kỳ 3: Toán Castor và chuyên án PY27

Hơn một tháng sau khi điệp viên đơn tuyến Phạm Chuyên, bí danh Ares xâm nhập miền Bắc bằng đường biển, CIA và Liên đoàn 77 quyết định cho toán gián điệp biệt kích mang biệt danh Castor nhảy dù xuống tỉnh Sơn La. Nhiệm vụ của toán là thu thập tin tức tình báo về hoạt động chuyển quân của Quân đội miền Bắc trên Quốc lộ 6 - con đường chính xuyên qua các tỉnh Tây Bắc đến Tây Nam tỉnh Sầm Nưa (Lào). Tuy nhiên, chỉ 3 ngày sau, cả 4 thành viên đều bị bắt, mở ra chuyên án PY27 của Công an miền Bắc.

Thụy Sỹ tạm tránh được “khoảnh khắc Brexit” của riêng mình

Thụy Sỹ tạm tránh được “khoảnh khắc Brexit” của riêng mình

Ngày 14/6, hơn 59% cử tri Thụy Sĩ đi bỏ phiếu cho cuộc trưng cầu dân ý về đề xuất giới hạn dân số ở mức 10 triệu người vào năm 2050. Gần 55% phản đối, 45% ủng hộ - khoảng cách đủ để ngăn một cuộc va chạm có thể định hình lại quan hệ giữa Bern và Brussels trong nhiều thập niên tới nhưng vẫn còn những bất đồng.

Cuộc chia tay với vị trí trung tâm

Cuộc chia tay với vị trí trung tâm

Một buổi chiều cuối tháng 5/2026, trên mạng xã hội xuất hiện hàng loạt dòng trạng thái của các nhà báo kỳ cựu. Có người chia sẻ lại hình ảnh những tòa soạn từng gắn bó nhiều năm, có người nhắc tên những tờ báo đã trở thành một phần ký ức của đô thị Sài Gòn, cũng có người chỉ lặng lẽ đăng một dấu chấm lửng. Những chia sẻ ngắn ngủi ấy phản ánh tâm trạng của những người đang chứng kiến một bước chuyển quan trọng của báo chí thành phố trong tiến trình sắp xếp, tinh gọn hệ thống cơ quan báo chí.

Vài nghịch lý trong báo chí hiện đại

Vài nghịch lý trong báo chí hiện đại

Trong suốt thời gian vừa qua, báo chí đã trở thành một trong những tâm điểm quan tâm của xã hội. Đầu tiên là câu chuyện sắp xếp lại các cơ quan báo, đài, truyền hình ở các địa phương. Sau đó là những thông tin về việc sẽ xử lý các vi phạm sở hữu trí tuệ trong lĩnh vực báo chí mà điển hình nhất là việc chia sẻ lại các sản phẩm báo chí trên mạng xã hội. Trước đó không lâu, chuyện “báo chí hóa mạng xã hội” cũng đã từng được nhắc tới không ít lần. Tất cả đều cho thấy đang có một dịch chuyển mang tính bước ngoặt đối với báo chí hiện đại Việt Nam hôm nay.

Sợi chỉ vô hình

Sợi chỉ vô hình

Khoảng 5 năm trước, khi bước vào ngôi nhà của một nhân vật cần khai thác cho bài báo dài của mình về chuyên đề biến đổi khí hậu, tôi không nghĩ rằng mình sẽ ám ảnh cho đến tận bây giờ.

Kỳ 2: Điệp viên Ares và Chuyên án BK63

Kỳ 2: Điệp viên Ares và Chuyên án BK63

Tháng 4/1961, sau khi huấn luyện kỹ lưỡng, điệp viên đơn tuyến Phạm Chuyên, bí danh Ares, xâm nhập miền Bắc Việt Nam bằng đường biển, mở màn chiến dịch của CIA đưa gián điệp biệt kích phá hoại miền Bắc. Theo kế hoạch, sau khoảng 1 đến 2 năm, khi đã gây dựng được cơ sở vững và guồng máy hoạt động tốt, Phạm Chuyên có thể chọn người thay thế và trở lại miền Nam. Trong trường hợp bị lộ, Chuyên rút vào rừng trốn, chờ Trung tâm đưa tàu ra đón bằng đường biển…
Nhưng Phạm Chuyên không ngờ mình lại trở thành nhân vật chính trong một chuyên án vô tiền khoáng hậu của lực lượng Công an miền Bắc.

Tôi tin Việt Nam sẽ xây dựng được một ngành công nghiệp điện ảnh thành công

Tôi tin Việt Nam sẽ xây dựng được một ngành công nghiệp điện ảnh thành công

Michael L. Gray là một người viết đã 30 năm gắn bó với Việt Nam, đang hoạt động trong lĩnh vực điện ảnh, hiện tham gia nhiều dự án cùng các hãng phim và nhà sản xuất tại TP Hồ Chí Minh. Với khán giả điện ảnh Việt Nam, Michael được biết tới qua bút danh Anh Mai, đồng biên kịch phim “Long Ruồi” – bộ phim hài hành động do Charlie Nguyễn đạo diễn, từng trở thành hiện tượng phòng vé năm 2011. Michael hiện đang hoàn thành một tập truyện ngắn bằng tiếng Việt và đồng thời tham gia phát triển nhiều dự án điện ảnh mới.
Trong cuộc trò chuyện với CTV Chuyên đề An ninh thế giới Giữa tháng - Cuối tháng, Michael L. Gray nói nhiều tới cấu trúc kịch bản điện ảnh và tương lai của điện ảnh Việt Nam trên bản đồ thế giới.

Khi yêu thương biến thành thù hận

Khi yêu thương biến thành thù hận

Đầu năm 2026, liên tiếp các vụ án mạng do ghen tuông, mâu thuẫn tình cảm xảy ra tại Tuyên Quang, Tây Ninh, Đồng Tháp, Nghệ An… để lại nhiều bi kịch đau lòng. Từ những xung đột tưởng chừng rất nhỏ, nhiều người đã trượt dài trong cơn cuồng ghen, biến yêu thương thành tội ác.

Làm sao có thể “Ta là một, là riêng, là thứ nhất”?

Làm sao có thể “Ta là một, là riêng, là thứ nhất”?

Muốn xuất bản một chương trình âm nhạc nghiêm túc, ít nhất riêng phần nhạc cần thuê nhạc sĩ phối khí, dàn nhạc giao hưởng, ban nhạc nhẹ, dàn nhạc dân tộc, ca sĩ, hợp xướng, thu âm, hậu kỳ. Nhìn cấu hình, có thể áng được tiền tỷ theo nhân lực. Dàn nhạc nhẹ có thể chỉ từ 5-10 nhạc công nhưng dàn giao hưởng thì ít cũng khoảng 80 người. Nếu cứ thế thì làng nhạc làm không hết việc. Nhưng, công nghệ đã làm thay đổi tất cả...