“Cà khịa” hay hợp tác?

Chuyện ChatGPT làm hơn 100 triệu người sửng sốt cho thấy công nghệ này đáng phải thử nghiệm.

Ước mơ có được một mưu sĩ robot từ lâu đã được thể hiện trên những tác phẩm khoa học giả tưởng. Một chàng mua được cái máy dạy cách làm trái lời vợ mà không bị đánh. Đoạn đối thoại như sau:

- Robot dạy tôi cách uống rượu mà không bị vợ đánh được không?

- Quý khách thực hiện các bước sau: Bước một, cầm cái cốc. Bước hai, cho đá vào cốc, đổ nước vào. Xong thì uống thôi.

- Tôi không thèm nước đá. Tôi thèm rượu.

- Bảo uống thì quý khách uống đi… Trăm phần trăm nhá! Uống liên tục đến khi viêm họng thì thôi.

- Viêm họng rồi, giờ sao nữa?

- Gọi vợ xin phép đi.

- OK. Vợ ơi! Nếu họng bị viêm nhiễm thì đổ cồn vào sát khuẩn được không?

- Được. Cồn sát khuẩn rất tốt.

Chồng ngửa cổ nốc rượu. Vợ chạy ra:

- Này chồng? Đã bảo cấm chồng uống rượu, dám trái lời à?

- Uống đâu. Trong rượu có cồn, chồng chỉ sát khuẩn thôi mà.

Vợ bỏ sang phòng khác. Anh chàng thốt lên:

- Diệu kế! Tôi muốn lấy thêm vợ hai. Nhưng vợ không cho. Làm cách nào để lấy được?

- Quý khách toang rồi.

Choang choang. Người vợ vung chảo giáng xuống đầu chồng. Cái máy tiếp tục nói:

- Quý khách… sinh năm 1980, tạ thế vào hồi… hưởng thọ... Sau đây là hướng dẫn cách tổ chức tang lễ và dịch vụ tang lễ?

Thực ra trên đây chỉ là trích từ tiểu phẩm hài của Tiktoker Võ Tòng Đánh Mèo, đã rút gọn và có chút biến tấu. Robot của anh đã đạt tầm xảo quyệt có logic, sáng tạo mưu mô hoàn hảo như người thật.

Còn ChatGPT đã khôn tới mức giống như tiểu phẩm trên chưa?

Tưởng tượng nhé, hãy nói yêu cầu bài báo thật hài hước. Nhấp xong ngụm trà thì ChatGPT sẽ trả hàng. Người viết bài ký tên Tả Từ, gửi đăng rồi lĩnh nhuận bút và ngồi đếm like, khỏi cần đau đầu lập tứ. Nhà thiết kế cầu hỏi ChatGPT làm một cây cầu ở địa thế hiểm trở. ChatGPT sẽ cung cấp ngay cho cách thức xây cầu khả thi nhất trên địa hình đó trong giây lát. Một giám đốc hỏi cách quản lý đơn vị sẽ nhận được một cẩm nang xử lý hoàn hảo tất cả những vấn đề nhân sự. Bệnh nhân sẽ được cung cấp một đơn thuốc dứt điểm; Học sinh được cung cấp đáp án của bài tập toán, khỏi phải nặng đầu. Như vậy nhà báo, kỹ sư, giám đốc, bác sĩ, giáo viên đều thất nghiệp và còn nhiều nghề nữa chung số phận.

Theo một chuyên gia đầu ngành công nghệ thì ứng dụng này chưa thể sáng tạo được gì mới hơn các giải pháp từ thông tin quen thuộc mà loài người chia sẻ với nhau trên internet. Nếu có tộc người nào đó biệt lập trên một hoang đảo không nối mạng thì ứng dụng này đầu hàng. Thực tế, ứng dụng này không có logic của riêng nó mà chỉ kế thừa từ dữ liệu lớn. ChatGPT có thể làm rất tốt những gì lặp đi lặp lại được lưu hành trên internet. Con người chuyển sang công việc khác. Ngày xưa, mỗi khi gặp các con tính, người ta phải có giấy bút. Ngày nay, chỉ cần bấm nút trên máy tính cầm tay ra ngay đáp số chính xác nhanh chóng. Như vậy, việc cần sáng tạo thì người vẫn phải tự làm lấy, còn việc chỉ cần kỹ năng nào đó thì chả tội gì không nhường cho “ô sin” ChatGPT.

Như vậy, ứng dụng này rất giỏi kế thừa, luôn chậm hơn sự sáng tạo một nhịp. Kế thừa, tổng hợp như vậy là rất xuất sắc, đặc biệt các vấn đề công nghệ, nhưng với những câu hỏi về xã hội thì ChatGPT có vẻ “liều”.

Nhạc sĩ, kiến trúc sư Nguyễn Vĩnh Tiến (rất nổi tiếng với nhiều bài hát như “Bà tôi”, “Cắt tiền duyên”) tò mò hỏi ChatGPT về chính mình. ChatGPT phán: “Nguyễn Vĩnh Tiến là một nhạc sĩ, kiến trúc sư sinh ngày 5/6/1936”. Thực ra nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Tiến sinh ngày18/2/1974. ChatGPT tiếp: “Ông là con trai của nhạc sĩ Nguyễn Quang Thiều...”.

Bịa trắng trợn. Chưa từng có Nguyễn Quang Thiều nhạc sĩ mà chỉ có Nguyễn Quang Thiều thi sĩ. Hai người không hề có quan hệ phụ tử. Sau một bảng thành tích tâng bốc thì ChatGPT phán: “Ông Nguyễn Vĩnh Tiến qua đời vào ngày 17 tháng 11 năm 2020 tại Hà Nội”. Nhạc sĩ, kiến trúc sư Nguyễn Vĩnh Tiến cười ha hả rồi xin bản điếu văn cho bản thân, ChatGPT cho luôn. Điếu văn có đoạn: “Chúng tôi biết rằng không có lời nào có thể xoa dịu nỗi đau mất mát của gia đình và bạn bè … Chúng tôi xin gửi đến gia đình và bạn bè lời chia buồn chân thành nhất…”. Theo ông Tiến thì mỗi khi phản đối ChatGPT thì nó xin lỗi và sửa lại thông tin một cách thản nhiên. Khi ông dồn những câu hỏi khó thì nó treo máy. Có vẻ như ChatGPT không hề có chủ kiến để bảo lưu. ChatGPT luôn biết “ném đá dò đường”. Vì thế, bạn có thể thao túng dẫn dắt ứng dụng này như dắt con trâu.

Bộ não của ChatGPT phụ thuộc vào dữ liệu lớn do 8 tỷ người “dạy” nó. ChatGPT chắc sẽ không xui dại người ta nếu dữ liệu chúng ta cung cấp đều là tích cực. Khi hỏi về giải pháp tiến hành một việc gì đó thì ChatGPT đưa những giải pháp khá hiệu quả. Như vậy ChatGPT không chỉ cần cho tán dóc giải trí mà còn là một “ôsin” nhanh chóng khi đề xuất, dày dạn về kinh nghiệm và lương thì không lĩnh. Vấn đề ở chỗ chúng ta “cà khịa” hay hợp tác với nó.

Tả Từ

Các tin khác

Thụy Sỹ tạm tránh được “khoảnh khắc Brexit” của riêng mình

Thụy Sỹ tạm tránh được “khoảnh khắc Brexit” của riêng mình

Ngày 14/6, hơn 59% cử tri Thụy Sĩ đi bỏ phiếu cho cuộc trưng cầu dân ý về đề xuất giới hạn dân số ở mức 10 triệu người vào năm 2050. Gần 55% phản đối, 45% ủng hộ - khoảng cách đủ để ngăn một cuộc va chạm có thể định hình lại quan hệ giữa Bern và Brussels trong nhiều thập niên tới nhưng vẫn còn những bất đồng.

Cuộc chia tay với vị trí trung tâm

Cuộc chia tay với vị trí trung tâm

Một buổi chiều cuối tháng 5/2026, trên mạng xã hội xuất hiện hàng loạt dòng trạng thái của các nhà báo kỳ cựu. Có người chia sẻ lại hình ảnh những tòa soạn từng gắn bó nhiều năm, có người nhắc tên những tờ báo đã trở thành một phần ký ức của đô thị Sài Gòn, cũng có người chỉ lặng lẽ đăng một dấu chấm lửng. Những chia sẻ ngắn ngủi ấy phản ánh tâm trạng của những người đang chứng kiến một bước chuyển quan trọng của báo chí thành phố trong tiến trình sắp xếp, tinh gọn hệ thống cơ quan báo chí.

Vài nghịch lý trong báo chí hiện đại

Vài nghịch lý trong báo chí hiện đại

Trong suốt thời gian vừa qua, báo chí đã trở thành một trong những tâm điểm quan tâm của xã hội. Đầu tiên là câu chuyện sắp xếp lại các cơ quan báo, đài, truyền hình ở các địa phương. Sau đó là những thông tin về việc sẽ xử lý các vi phạm sở hữu trí tuệ trong lĩnh vực báo chí mà điển hình nhất là việc chia sẻ lại các sản phẩm báo chí trên mạng xã hội. Trước đó không lâu, chuyện “báo chí hóa mạng xã hội” cũng đã từng được nhắc tới không ít lần. Tất cả đều cho thấy đang có một dịch chuyển mang tính bước ngoặt đối với báo chí hiện đại Việt Nam hôm nay.

Sợi chỉ vô hình

Sợi chỉ vô hình

Khoảng 5 năm trước, khi bước vào ngôi nhà của một nhân vật cần khai thác cho bài báo dài của mình về chuyên đề biến đổi khí hậu, tôi không nghĩ rằng mình sẽ ám ảnh cho đến tận bây giờ.

Kỳ 2: Điệp viên Ares và Chuyên án BK63

Kỳ 2: Điệp viên Ares và Chuyên án BK63

Tháng 4/1961, sau khi huấn luyện kỹ lưỡng, điệp viên đơn tuyến Phạm Chuyên, bí danh Ares, xâm nhập miền Bắc Việt Nam bằng đường biển, mở màn chiến dịch của CIA đưa gián điệp biệt kích phá hoại miền Bắc. Theo kế hoạch, sau khoảng 1 đến 2 năm, khi đã gây dựng được cơ sở vững và guồng máy hoạt động tốt, Phạm Chuyên có thể chọn người thay thế và trở lại miền Nam. Trong trường hợp bị lộ, Chuyên rút vào rừng trốn, chờ Trung tâm đưa tàu ra đón bằng đường biển…
Nhưng Phạm Chuyên không ngờ mình lại trở thành nhân vật chính trong một chuyên án vô tiền khoáng hậu của lực lượng Công an miền Bắc.

Tôi tin Việt Nam sẽ xây dựng được một ngành công nghiệp điện ảnh thành công

Tôi tin Việt Nam sẽ xây dựng được một ngành công nghiệp điện ảnh thành công

Michael L. Gray là một người viết đã 30 năm gắn bó với Việt Nam, đang hoạt động trong lĩnh vực điện ảnh, hiện tham gia nhiều dự án cùng các hãng phim và nhà sản xuất tại TP Hồ Chí Minh. Với khán giả điện ảnh Việt Nam, Michael được biết tới qua bút danh Anh Mai, đồng biên kịch phim “Long Ruồi” – bộ phim hài hành động do Charlie Nguyễn đạo diễn, từng trở thành hiện tượng phòng vé năm 2011. Michael hiện đang hoàn thành một tập truyện ngắn bằng tiếng Việt và đồng thời tham gia phát triển nhiều dự án điện ảnh mới.
Trong cuộc trò chuyện với CTV Chuyên đề An ninh thế giới Giữa tháng - Cuối tháng, Michael L. Gray nói nhiều tới cấu trúc kịch bản điện ảnh và tương lai của điện ảnh Việt Nam trên bản đồ thế giới.

Khi yêu thương biến thành thù hận

Khi yêu thương biến thành thù hận

Đầu năm 2026, liên tiếp các vụ án mạng do ghen tuông, mâu thuẫn tình cảm xảy ra tại Tuyên Quang, Tây Ninh, Đồng Tháp, Nghệ An… để lại nhiều bi kịch đau lòng. Từ những xung đột tưởng chừng rất nhỏ, nhiều người đã trượt dài trong cơn cuồng ghen, biến yêu thương thành tội ác.

Làm sao có thể “Ta là một, là riêng, là thứ nhất”?

Làm sao có thể “Ta là một, là riêng, là thứ nhất”?

Muốn xuất bản một chương trình âm nhạc nghiêm túc, ít nhất riêng phần nhạc cần thuê nhạc sĩ phối khí, dàn nhạc giao hưởng, ban nhạc nhẹ, dàn nhạc dân tộc, ca sĩ, hợp xướng, thu âm, hậu kỳ. Nhìn cấu hình, có thể áng được tiền tỷ theo nhân lực. Dàn nhạc nhẹ có thể chỉ từ 5-10 nhạc công nhưng dàn giao hưởng thì ít cũng khoảng 80 người. Nếu cứ thế thì làng nhạc làm không hết việc. Nhưng, công nghệ đã làm thay đổi tất cả...

Nhạc sĩ trước “đôi thủ” AI

Nhạc sĩ trước “đôi thủ” AI

AI (trí tuệ nhân tạo) ngày càng ảnh hưởng sâu rộng tới mọi mặt của đời sống. Trong sáng tác âm nhạc, AI đang tạo ra những thay đổi mạnh mẽ, từ hỗ trợ nhạc sĩ viết giai điệu đến hòa âm phối khí, thể hiện tác phẩm. AI là một “cộng sự” đắc lực hay mang đến những thách thức với người làm âm nhạc và đâu là dấu ấn cá nhân trong thời đại công nghệ lên ngôi là những vấn đề nhiều người băn khoăn...

Những băn khoăn trước nguy cơ di tích văn hóa Sa Huỳnh bị biến dạng

Những băn khoăn trước nguy cơ di tích văn hóa Sa Huỳnh bị biến dạng

Hơn một thế kỷ nay, kể từ khi được phát hiện năm 1909, văn hóa Sa Huỳnh nói chung và di tích quốc gia đặc biệt Văn hóa Sa Huỳnh (Quảng Ngãi) nói riêng được các chuyên gia trong và ngoài nước đánh giá là một "trầm tích lịch sử sống". Hiện di tích khảo cổ Văn hóa Sa Huỳnh đang hướng tới là Di sản văn hóa thế giới.

Các chuyên gia nói gì về “khu đất vàng” 19 Lê Thánh Tông?

Các chuyên gia nói gì về “khu đất vàng” 19 Lê Thánh Tông?

Đề xuất di dời Trường Đại học Dược Hà Nội, Khoa Hóa học (Đại học Khoa học tự nhiên - Đại học Quốc gia Hà Nội) để chuyển không gian “Đại học Tổng hợp Hà Nội” tại 19 Lê Thánh Tông thành khu Bảo tàng Đại học thời đại Hồ Chí Minh, là một phương án có trong dự thảo đồ án quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm. Những ngày qua, thông tin này đã trở thành tâm điểm thu hút dư luận với những luồng ý kiến trái chiều...

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

“Việc nhẹ, lương cao”, “thế giới tự do”, “không cần lao động vẫn có cuộc sống sung túc, được bảo lãnh đi định cư tại các nước thứ ba như Mỹ, Canada, Australia”... Đó là những lời dụ dỗ khiến một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên tin theo và di cư bất hợp pháp sang Thái Lan mong được “đổi đời”.

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Trong đời sống âm nhạc, nhiều tác phẩm ra đời theo “đơn đặt hàng” hay yêu cầu, mong muốn nào đó không phải là điều xa lạ. Nhưng vượt ra khỏi mục tiêu ban đầu, nhiều tác phẩm đã ghi dấu ấn bền vững trong lòng công chúng. Đơn đặt hàng - tưởng chừng là khuôn khổ - lại giống như chiếc khung để nhạc sĩ vẽ lên những bức tranh âm nhạc sống động và nhiều điều thú vị.

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Trần Đại Thắng chưa bao giờ thực sự rời sông Đà. Dòng sông ấy vẫn lững lờ trong từng trang sách anh làm, trong mùi giấy in thoang thoảng, trong cả những đêm khuya anh ngồi viết lại chính đời mình. Từ cậu bé 6 tuổi mê mẩn ngắm những cuốn sách Nga trong một hiệu sách bên kia dòng sông Đà đến người dựng nên Đông A Books, Thắng chỉ làm một việc, giữ cho sách không trở thành một thứ thoáng qua. Cuốn "Tôi kể" dày 500 trang không phải lời kết. Chỉ là một lần nữa, anh lật giở ký ức, để xem tất cả những chi tiết nhỏ bé anh đã dành cả đời chăm chút, liệu có đủ nặng để níu lại một chút gì đó giữa dòng đời đang trôi quá vội.

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Sau gần một thập kỷ hoạt động trên không gian mạng, hệ thống phát sóng bóng đá lậu Xôi Lạc TV vừa bị Cơ quan công an triệt phá, khởi tố hàng chục đối tượng liên quan. Đằng sau những đường link xem bóng đá miễn phí tưởng chừng vô hại là cả một "hệ sinh thái" web lậu vận hành theo kiểu "đầu rắn nhiều thân", gắn chặt với quảng cáo cá cược và dòng tiền ngầm có quy mô lớn.

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Tôi quyết định làm chuyến “du lịch bụi” đến Hà Lan vào những ngày cuối năm 2025. Với tôi, đây thật sự là chuyến đi đáng nhớ, bởi Hà Lan không chỉ có kênh đào thơ mộng, cối xay gió, cánh đồng hoa Tulip rực rỡ, văn hóa xe đạp độc đáo mà còn là mảnh đất có nhiều điều để khám phá.

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025

Năm 2025, lịch sử và âm nhạc cùng lúc tìm được đường trở lại đời sống đương đại. Những bộ phim chiến tranh như "Mưa đỏ" đã lập kỷ lục doanh thu phòng vé với doanh thu trên 700 tỷ đồng; các chương trình Đại nhạc hội quy mô lớn thắp sáng không gian công cộng bằng cảm xúc tập thể, concert "Tổ quốc trong tim" thu hút 50.000 khán giả, Concert "Rạng rỡ Việt Nam" sau vài giờ mở bán đã cháy vé, cho thấy dư địa để phát triển công nghiệp văn hóa rất lớn. Vấn đề là làm thế nào để biến những khoảnh khắc bùng nổ ấy thành một chiến lược phát triển bền vững cho ngành công nghiệp văn hoá Việt Nam.

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị không ngừng leo thang, một mô hình hợp tác độc đáo đang hình thành ngay tại trung tâm châu Âu. Thủ đô London của nước Anh sắp trở thành thành phố đầu tiên trên thế giới chứng kiến xe tự lái của hai gã khổng lồ công nghệ đến từ Mỹ và Trung Quốc cùng vận hành. Sự hiện diện song hành này không đơn thuần là một cuộc đua công nghệ, mà còn mở ra một lối đi mới, nơi những đối thủ toàn cầu cùng phát triển dưới một khung pháp lý chung, mang đến hy vọng về khả năng phối hợp trong một lĩnh vực then chốt của tương lai.

Khi “an toàn” chỉ là một khái niệm

Khi “an toàn” chỉ là một khái niệm

Năm 2001, khán giả đã hồi hộp dõi theo những pha hành động và đấu trí trong bộ phim Oceans Eleven (11 tên cướp thế kỷ) về một vụ cướp casino được dàn dựng tinh vi đến mức hoàn hảo ở Los Angeles. Và cuối năm 2025, khi nước Đức đang yên bình tận hưởng kỳ nghỉ lễ Giáng sinh, một vụ cướp ngân hàng táo bạo, với những tình tiết ly kỳ như phim điện ảnh, đã khiến người ta không khỏi bàng hoàng.