Biến cố chớp mắt

Mỗi cá nhân sinh ra trên đời này đều có một phần phúc riêng, thân phận riêng, nỗi niềm riêng. Tuy nhiên, tất cả những cá nhân ấy đều sẽ trải qua một biến cố do đời sống mang lại. Không ai có thể tránh được biến cố ấy cả, vì đó chính là bản chất của cõi tạm này.

Chỉ là ở những run rủi nghiệt oan kia, người ta có đủ may mắn để vượt qua một cách an lành hay không.

1. Cậu nhóc vừa ba tuổi ấy chưa cảm nhận được bi kịch của mình rồi, chỉ là cơn nhớ mùi mẹ chắc là đang khiến cậu nhóc quay quắt, nỗi nhớ cái ôm của bố đang khiến cậu nhóc mếu máo.

Mới vừa ba tuổi, cậu nhóc đã không còn được quay bên này đòi bố, quay bên kia đòi mẹ nữa rồi. Mọi thứ tan biến như bong bóng hôm mưa, bóng mây râm hôm nắng. Tan biến như chưa từng hiện hữu.

Một năm rưỡi nữa, tức là 18 tháng nữa cậu nhóc sẽ được thấy lại mẹ mình (Tính từ ngày tạm giam thì còn gần một năm nữa - K.H). Mà cũng không chắc là cậu nhóc có cơ hội gặp mẹ trọn vẹn hay không, vì theo phán quyết của Tòa cậu nhóc được ở cùng với ông bà nội. Bố cậu nhóc đã tử vong, mẹ cậu nhóc là hung thủ trong vụ án mà bố cậu nhóc là nạn nhân ấy. Thú thật là, tôi rất đau lòng.

19 tuổi, cô gái lấy chồng. Chồng cô là anh thanh niên nhà kế bên, anh hơn cô 9 tuổi. Huyện Nghĩa Hành, tỉnh Quãng Ngãi là huyện nghèo, đường sá toàn đất đỏ, người dân thuần nông nghiệp, vừa khó khăn vừa xơ xác.

Dòng người ly hương mưu sinh gốc Quảng Ngãi vào Sài Gòn làm hai nghề chính, thu mua phế liệu dạo và bán hủ tíu gõ. Bây giờ thì hủ tíu gõ nhiều người ly hương từ tỉnh khác vào bán rồi, Thanh Hóa, Nam Định.. gì cũng bày xe hủ tíu gõ bán buôn. Nó không còn là độc quyền của người Quảng Ngãi như những năm trước nữa.

Còn nếu không thu mua phế liệu dạo và bán hủ tíu gõ thì làm nghề thợ đụng, nghĩa là đụng gì làm nấy, cáo trạng viết là "Làm thuê". Vợ chồng cô gái làm thuê, ở trọ tít quận Tân Phú, quận vùng ven ở Sài Gòn.

Năm 2012, cô gái lấy chồng, thì năm 2013 có cậu nhóc đầu lòng. Cậu nhóc chưa kịp dứt sữa mẹ thì cô gái trẻ bị Cơ quan Công an bắt giữ vì hành vi "Giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng".

Vợ chồng cô gái làm thuê, ngày có việc ngày không, ngày có tiền ngày không, cuộc sống khốn khó. Ai đã từng ở nhà trọ, sẽ biết cơn khốn khó này như thế nào. Sáng mở mắt đã thấy đến kỳ đóng tiền nhà, tiền điện, tiền nước. Ở nhà trọ mà công việc bấp bênh lại càng nhọc nhằn hơn, chưa kể là có thêm cậu con trai nhỏ.

Tôi kể một câu chuyện ngoài, cũng liên quan đến nhà trọ, con nhỏ. Có vợ chồng anh thợ cắt tóc nuôi hai con nhỏ, nhà trọ cũng là quán cắt tóc. Túng thiếu, anh vay của tín dụng đen 2 triệu để đóng tiền nhà. Mỗi ngày góp 100 ngàn, tính chẵn 30 ngày thì hết. Vậy mà, góp hoài không hết nợ gốc, lại còn bị cộng dồn lại. Vợ chồng con cái dắt díu nhau trốn từ quận Bình Thạnh sang Phú Nhuận trốn nợ. 

Mượn tiền người thân ở quê mở quán cà phê vỉa hè, vạ vật mưu sinh. Không may, lũ ong ve tóm được khi cậu đang bưng bê cà phê cho khách, tẩn một trận, đòi giết. Cậu thợ cắt tóc tứ cố vô thân, khóc loạn. Khóc thì khóc mà đánh thì đánh. 2 triệu ban đầu không biết thế nào đã thành cả chục triệu. Tôi nghe đồng nghiệp của anh hớt tóc này kể, vợ chồng con cái anh đã dạt về quê, cuối cùng vẫn không biết có thoát được vòi bạch tuột của bọn tín dụng đen không?.

Phan Thị Tứ tại phiên tòa phúc thẩm.
Phan Thị Tứ tại phiên tòa phúc thẩm.

2. Trở lại câu chuyện của vợ chồng cô gái. Túng bách trong đời sống là điều hiển nhiên mà vợ chồng cô phải đối mặt. Cùng quẫn, cũng là món nợ đời mà vợ chồng cô phải đối diện. Cơn túng bách cùng quẫn đôi lúc khiến người ta không kiểm soát được hành vi, ngôn từ cũng như cảm xúc. Nghèo, nói bỏ quá cho, nhiều lúc cũng luôn là cơ hội để bi kịch hiện hữu.

Không hiểu bằng cách nào, đêm ấy chồng cô gái phát hiện trong tài khoản ATM của cô gái có con số dư 1,1 triệu. Cô gái có giải thích đó là số tiền chế độ nghỉ thai sản nơi cô làm chi trả. Chồng cô gái không tin, vì sao không tin thì tôi không thể nào biết được. Tôi cũng không thể lý giải vì sao chồng cô gái lại có thể cáu giận vì số tiền 1,1 triệu trong tài khoản ATM của cô gái.

Lời qua tiếng lại, chồng cô gái cho rằng cô gái cố ý giấu tiền làm của riêng. Đại loại, như một thứ quỹ đen. Miệng thì nói, tay thì giật cậu nhóc mà cô gái đang ẵm, chồng cô gái mang cậu nhóc gửi người ở phòng trọ kế bên. Cô gái nhất định giành lại con. Trong hoàn cảnh một tay ôm con nhỏ, cô gái chịu những đợt tấn công liên  tiếp của chồng.

Thuở tôi còn bé ở quê, tôi đã chứng kiến nhiều lần cảnh chồng đánh vợ. Lần nào tôi cũng ngạc nhiên với câu hỏi vì sao đàn ông lại có thể đánh phụ nữ? Vì sao chồng lại có thể đánh vợ. Đàn bà, cơ bản là khổ. Đàn bà lấy chồng thích thượng cẳng chân hạ cẳng tay lại càng khổ hơn vạn lần. Sau có cô Bảy nhìn lam lũ lắm, ngày nào cũng bị chồng đánh. Đánh không lý do, đánh bất cứ giờ giấc. Sáng đánh, trưa đánh, chiều đánh, tối đánh, nửa khuya cũng đánh. Đánh lần nào cũng rượt khắp xóm, túm được gì là tẩn vợ bằng cái đấy. 

Có lần, chồng cô Bảy bị thanh niên cả xóm trói lại tẩn cho một trận. Cô Bảy đang bỏ chạy, hốt nhiên quay ngược lại tả xung hữu đột cứu nguy cho chồng. Chồng cô Bảy đang bị nhóm thanh niên tẩn, vẫn còn kịp đưa tay tát cho cô Bảy một phát. Không hiểu oán thù gì lại sâu đậm như vậy? Đánh hoài, mà sòn sòn sinh một lúc đến năm ông con, ông nào cũng mũi chảy xuống miệng, lem lem luốc luốc y chang nhau.

Còn cô gái ấy, khi bị chồng đánh ôm con chạy thẳng xuống khu bếp của căn phòng trọ, chồng vẫn đuổi theo. Vớ được con dao gọt hoa quả để trên sàn bếp, cô gái cầm trên tay thủ thế. Chồng cô gái thì vớ được cái chày đâm tiêu.

Chồng cô gái vẫn không dừng lại, vung chày lên đánh cô. Hoảng loạn, cô gái cầm dao đâm mạnh. Chồng cô gái lúc này mới bừng tỉnh ôm ngực lao ra khỏi phòng trọ kêu cứu, cô gái chết trân.

Mặc dù được hàng xóm nhanh chóng đưa đi cấp cứu tại bệnh viện Chợ Rẫy, nhưng chồng cô vẫn không qua khỏi cơn nguy kịch. Cô gái bị bắt ngay sau đó.

3. Ở phiên sơ thẩm, Tòa án Nhân dân TP HCM tuyên phạt cô gái ấy 18 tháng tù về tội danh, "Giết người vượt quá phòng vệ chính đáng". Đồng thời, buộc bồi thường 148 triệu tiền mai táng phí cho gia đình bị hại. Sau phiên tòa, cô gái làm đơn kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt. 

Đầu tháng 3-2016, tại phiên tòa phúc thẩm TAND cấp cao tại TP HCM đã chấp thuận đơn kháng cáo của cô gái, giảm số tiền mai táng phí tứ 148 triệu xuống còn 123 triệu nhưng vẫn giữ nguyên mức án phạt tù ở phiên sơ thẩm.

Cô gái quê ấy chắc sẽ trải qua những đêm khủng khiếp trong tù, những đêm như là cơn ác mộng. Tiếc rằng, cơn ác mộng ấy lại đang hiển hiện, cơn ác mộng không hề có cơ hội choàng tỉnh.

Cậu nhóc theo tôi những ngày thơ dại ở quê, lớn lên xíu nhiễm phim xã hội đen sinh ra thích làm giang hồ, gây gổ chém nhau, thụ án 4 năm 6 tháng tù, "Cố ý gây thương thích", có lần nói với tôi. "Anh ở tù, những ngày đầu, những tuần đầu anh không ngủ được đâu. Nó khủng khiếp lắm, nó ghê lắm. 

Nhiều tháng trôi qua, anh sẽ quen dần với không khí nhà giam, không khí ở tù. Nhưng có một thứ vĩnh viễn anh không bao giờ quên được, đó là anh cứ sẽ bực tức với chính mình vì "Tại sao mình lại hành động vô nghĩa đến vậy để phải vào nơi này?". Tôi nghe cậu nhóc nói, không biết trả lời sao.

Có một chi tiết trong vụ việc của cô gái mà tôi lưu tâm, ấy là luật sư chỉ định của nạn nhân có đề nghị tòa xem xét yếu tố tăng nặng hình phạt cho hành vi của cô gái vì theo vị luật sư ấy cô gái đã kịp phi tang chứng cứ gây khó khăn cho điều tra viên. 

Cái phi tang chứng cứ theo vị luật sư là cô gái đã thay đồ rồi mới đến bệnh viện Chợ Rẫy để chăm chồng cấp cứu. Luật sư "có tâm" đến mức độ ấy thì tôi chịu hẳn, không biết phải lạm bàn như thế nào cho hợp lý nữa. May mà, tòa đã phủ quyết chi tiết này của vị luật sư khả kính ấy.

Sẽ còn một chặng đường rất dài để cô gái phải đối diện khi rời khỏi nhà tù, một sự đối diện chắc chắn còn khủng khiếp hơn những gì mà cô gái đang chịu đựng ở hiện tại.

Buồn thế, nhỉ? Tất cả chỉ vì 1,1 triệu đồng trong tài khoản ATM. 1,1 triệu đồng mà chắc là cho đến giờ vẫn đang nằm yên trong tài khoản của cô gái. Chỉ có những thứ thân thuộc đã vĩnh viễn mất đi.

Giá mà thời gian có thể trở lại, giá mà chúng ta có thể sửa lại một hành động đã diễn ra trong quá khứ.

Cô gái có tên là Phan Thị Tứ.

Kinh Hữu

Các tin khác

Không có điểm 10 và những vấn đề đặt ra từ một kỳ thi

Không có điểm 10 và những vấn đề đặt ra từ một kỳ thi

Sáng 19/8, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã công bố kết quả kỳ thi lại tốt nghiệp THPT năm 2026 của 326 thí sinh tại điểm thi Trường THPT Chuyên tỉnh Tuyên Quang. Các môn thi lại đều không có điểm 10. Điểm cao nhất môn Toán và Ngữ văn là 9,5; môn Vật lý và Hóa học có điểm cao nhất 9,75. Nhưng, điều quan trọng nhất không nằm ở con số cao nhất là bao nhiêu mà là những học sinh nhận những điểm số ấy có thể bước tiếp vào đời với niềm tin rằng đây là kết quả của chính mình.

Hãy chấm dứt nạn "thừa thầy thiếu thợ"

Hãy chấm dứt nạn "thừa thầy thiếu thợ"

Vừa qua, trong buổi làm việc với ngành Nội vụ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu chuyển từ đào tạo theo bằng cấp sang đào tạo theo nghề nghiệp, chuẩn kỹ năng và nhu cầu thực tế của thị trường lao động. Tôi đọc được thông tin này trên các báo và thấy đây là tư duy, là bước chuyển mạnh mẽ về đổi mới cách dùng người, từ coi trọng bằng cấp sang coi trọng kỹ năng, chuyên môn.

Trả lại tên cho các anh hùng, liệt sĩ

Trả lại tên cho các anh hùng, liệt sĩ

Tháng Bảy, nắng như nung, trên các con đường làng của xứ Thanh, những chiến sĩ Công an vẫn lặng lẽ đi từng nhà mang theo hộp dụng cụ lấy mẫu ADN, những tập hồ sơ đã ngả màu thời gian và một nhiệm vụ đặc biệt từ trái tim: Tìm lại tên cho những người lính đã hy sinh cách đây hơn nửa thế kỷ.

Xử lý nghiêm vi phạm vì sự liêm chính của giáo dục

Xử lý nghiêm vi phạm vì sự liêm chính của giáo dục

Cho tới lúc này, đã có tới 29 người bị khởi tố về hành vi “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”, trong đó 27 người tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang (tỉnh Tuyên Quang) và 2 người tại điểm thi Trường THPT Lê Trực (tỉnh Quảng Trị). Những người vi phạm pháp luật sẽ bị xử lý nghiêm, nhưng từ vụ án này, câu hỏi đặt ra là làm thế nào để có một kỳ thi THPT Quốc gia nghiêm túc?

Vì sao người Mỹ vẫn yêu quý Phạm Xuân Ẩn

Vì sao người Mỹ vẫn yêu quý Phạm Xuân Ẩn

Giáo sư Larry Berman là tác giả "Perfect Spy", cuốn sách được độc giả Việt Nam biết đến với tên gọi "X6 - Điệp viên hoàn hảo" viết về Thiếu tướng tình báo Phạm Xuân Ẩn. Trong câu chuyện với chúng tôi, Larry Berman nói rằng khi viết về Phạm Xuân Ẩn, ông muốn giải đáp một câu hỏi: Vì sao nhiều người Mỹ từng bị Phạm Xuân Ẩn che giấu sự thật lớn nhất đời mình, sau này vẫn tiếp tục kính trọng và yêu quý ông?

Thấy gì sau 40 năm đổi mới?

Thấy gì sau 40 năm đổi mới?

Hành trình 40 năm đổi mới của điện ảnh Việt song hành cùng sự đổi mới của đất nước, qua từng giai đoạn lịch sử, phản ánh chiều sâu, ký ức của dân tộc. Đó là một di sản nghệ thuật cần được lưu giữ, kết nối để điện ảnh Việt hôm nay đi tiếp trong hành trình sáng tạo, bền vững, đa dạng và từng bước đi ra thế giới. Lưu giữ ký ức dân tộc.

Hào quang thuê bao

Hào quang thuê bao

Khi một bức ảnh chụp tại Park Hyatt, khoang thương gia Emirates hay bàn tiệc omakase có thể được mua với giá 15.000 đồng, điều đáng ngạc nhiên không còn là việc người ta nói dối. Con người từ lâu đã nói dối về tuổi tác, gia thế, tài năng và tình yêu. Điều đáng ngạc nhiên là lần đầu tiên trong lịch sử, những lời nói dối ấy được chuẩn hóa thành sản phẩm, niêm yết giá công khai và phân phối với quy mô công nghiệp. Thị trường chỉ đơn giản đáp ứng một nhu cầu có thật: nhu cầu được nhìn thấy như một người khác.

Bảo vệ sở hữu trí tuệ - thay đổi ngành công nghiệp sáng tạo

Bảo vệ sở hữu trí tuệ - thay đổi ngành công nghiệp sáng tạo

Trong bối cảnh vi phạm bản quyền trực tuyến diễn ra với tốc độ báo động và ngày càng tinh vi, Công điện số 38/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ như một tín hiệu mạnh mẽ khẳng định tinh thần thượng tôn pháp luật và cam kết của Việt Nam trong việc siết chặt thực thi quyền sở hữu trí tuệ, với quyết tâm lập lại trật tự trên không gian số và bảo vệ môi trường sáng tạo.

World Cup phá vỡ nỗi sợ hãi ở "thủ phủ Mexico" tại Los Angeles

World Cup phá vỡ nỗi sợ hãi ở "thủ phủ Mexico" tại Los Angeles

Từ nhiều tháng nay, cộng đồng người Mexico ở Huntington Park, Los Angeles liên tục trở thành mục tiêu của các cuộc càn quét do Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan Mỹ (ICE) thực hiện. Áp lực nặng nề này, cộng thêm tình trạng lạm phát leo thang, đã đẩy phần lớn cư dân nơi đây vào trạng thái hoảng sợ, buộc họ phải tự giam mình trong nhà và tuyệt đối né tránh các không gian công cộng. Tuy nhiên, ngày hội World Cup 2026 đã làm thay đổi hoàn toàn diện mạo và tâm lý trên các con phố chỉ trong một đêm.

Khi điện ảnh tấn công vào nỗi sợ tập thể

Khi điện ảnh tấn công vào nỗi sợ tập thể

Có lẽ, đã đến lúc chúng ta phải nói với nhau một cách thật cẩn trọng và đầy quan sát về phim kinh dị Việt Nam. Một nền điện ảnh trưởng thành phải có cả những vùng tối để bước vào. Nhưng nếu vùng tối ấy chỉ được dựng lên để khán giả giật mình, còn người làm phim thì mãn nguyện vì rạp đông, tôi bắt đầu thấy bất an. Không phải là cho một bộ phim. Mà cho cái thói quen dễ dãi đang len vào thị hiếu.

Kỳ 3: Toán Castor và chuyên án PY27

Kỳ 3: Toán Castor và chuyên án PY27

Hơn một tháng sau khi điệp viên đơn tuyến Phạm Chuyên, bí danh Ares xâm nhập miền Bắc bằng đường biển, CIA và Liên đoàn 77 quyết định cho toán gián điệp biệt kích mang biệt danh Castor nhảy dù xuống tỉnh Sơn La. Nhiệm vụ của toán là thu thập tin tức tình báo về hoạt động chuyển quân của Quân đội miền Bắc trên Quốc lộ 6 - con đường chính xuyên qua các tỉnh Tây Bắc đến Tây Nam tỉnh Sầm Nưa (Lào). Tuy nhiên, chỉ 3 ngày sau, cả 4 thành viên đều bị bắt, mở ra chuyên án PY27 của Công an miền Bắc.

Thụy Sỹ tạm tránh được “khoảnh khắc Brexit” của riêng mình

Thụy Sỹ tạm tránh được “khoảnh khắc Brexit” của riêng mình

Ngày 14/6, hơn 59% cử tri Thụy Sĩ đi bỏ phiếu cho cuộc trưng cầu dân ý về đề xuất giới hạn dân số ở mức 10 triệu người vào năm 2050. Gần 55% phản đối, 45% ủng hộ - khoảng cách đủ để ngăn một cuộc va chạm có thể định hình lại quan hệ giữa Bern và Brussels trong nhiều thập niên tới nhưng vẫn còn những bất đồng.

Cuộc chia tay với vị trí trung tâm

Cuộc chia tay với vị trí trung tâm

Một buổi chiều cuối tháng 5/2026, trên mạng xã hội xuất hiện hàng loạt dòng trạng thái của các nhà báo kỳ cựu. Có người chia sẻ lại hình ảnh những tòa soạn từng gắn bó nhiều năm, có người nhắc tên những tờ báo đã trở thành một phần ký ức của đô thị Sài Gòn, cũng có người chỉ lặng lẽ đăng một dấu chấm lửng. Những chia sẻ ngắn ngủi ấy phản ánh tâm trạng của những người đang chứng kiến một bước chuyển quan trọng của báo chí thành phố trong tiến trình sắp xếp, tinh gọn hệ thống cơ quan báo chí.

Vài nghịch lý trong báo chí hiện đại

Vài nghịch lý trong báo chí hiện đại

Trong suốt thời gian vừa qua, báo chí đã trở thành một trong những tâm điểm quan tâm của xã hội. Đầu tiên là câu chuyện sắp xếp lại các cơ quan báo, đài, truyền hình ở các địa phương. Sau đó là những thông tin về việc sẽ xử lý các vi phạm sở hữu trí tuệ trong lĩnh vực báo chí mà điển hình nhất là việc chia sẻ lại các sản phẩm báo chí trên mạng xã hội. Trước đó không lâu, chuyện “báo chí hóa mạng xã hội” cũng đã từng được nhắc tới không ít lần. Tất cả đều cho thấy đang có một dịch chuyển mang tính bước ngoặt đối với báo chí hiện đại Việt Nam hôm nay.

Sợi chỉ vô hình

Sợi chỉ vô hình

Khoảng 5 năm trước, khi bước vào ngôi nhà của một nhân vật cần khai thác cho bài báo dài của mình về chuyên đề biến đổi khí hậu, tôi không nghĩ rằng mình sẽ ám ảnh cho đến tận bây giờ.

Kỳ 2: Điệp viên Ares và Chuyên án BK63

Kỳ 2: Điệp viên Ares và Chuyên án BK63

Tháng 4/1961, sau khi huấn luyện kỹ lưỡng, điệp viên đơn tuyến Phạm Chuyên, bí danh Ares, xâm nhập miền Bắc Việt Nam bằng đường biển, mở màn chiến dịch của CIA đưa gián điệp biệt kích phá hoại miền Bắc. Theo kế hoạch, sau khoảng 1 đến 2 năm, khi đã gây dựng được cơ sở vững và guồng máy hoạt động tốt, Phạm Chuyên có thể chọn người thay thế và trở lại miền Nam. Trong trường hợp bị lộ, Chuyên rút vào rừng trốn, chờ Trung tâm đưa tàu ra đón bằng đường biển…
Nhưng Phạm Chuyên không ngờ mình lại trở thành nhân vật chính trong một chuyên án vô tiền khoáng hậu của lực lượng Công an miền Bắc.

Tôi tin Việt Nam sẽ xây dựng được một ngành công nghiệp điện ảnh thành công

Tôi tin Việt Nam sẽ xây dựng được một ngành công nghiệp điện ảnh thành công

Michael L. Gray là một người viết đã 30 năm gắn bó với Việt Nam, đang hoạt động trong lĩnh vực điện ảnh, hiện tham gia nhiều dự án cùng các hãng phim và nhà sản xuất tại TP Hồ Chí Minh. Với khán giả điện ảnh Việt Nam, Michael được biết tới qua bút danh Anh Mai, đồng biên kịch phim “Long Ruồi” – bộ phim hài hành động do Charlie Nguyễn đạo diễn, từng trở thành hiện tượng phòng vé năm 2011. Michael hiện đang hoàn thành một tập truyện ngắn bằng tiếng Việt và đồng thời tham gia phát triển nhiều dự án điện ảnh mới.
Trong cuộc trò chuyện với CTV Chuyên đề An ninh thế giới Giữa tháng - Cuối tháng, Michael L. Gray nói nhiều tới cấu trúc kịch bản điện ảnh và tương lai của điện ảnh Việt Nam trên bản đồ thế giới.

Khi yêu thương biến thành thù hận

Khi yêu thương biến thành thù hận

Đầu năm 2026, liên tiếp các vụ án mạng do ghen tuông, mâu thuẫn tình cảm xảy ra tại Tuyên Quang, Tây Ninh, Đồng Tháp, Nghệ An… để lại nhiều bi kịch đau lòng. Từ những xung đột tưởng chừng rất nhỏ, nhiều người đã trượt dài trong cơn cuồng ghen, biến yêu thương thành tội ác.

Làm sao có thể “Ta là một, là riêng, là thứ nhất”?

Làm sao có thể “Ta là một, là riêng, là thứ nhất”?

Muốn xuất bản một chương trình âm nhạc nghiêm túc, ít nhất riêng phần nhạc cần thuê nhạc sĩ phối khí, dàn nhạc giao hưởng, ban nhạc nhẹ, dàn nhạc dân tộc, ca sĩ, hợp xướng, thu âm, hậu kỳ. Nhìn cấu hình, có thể áng được tiền tỷ theo nhân lực. Dàn nhạc nhẹ có thể chỉ từ 5-10 nhạc công nhưng dàn giao hưởng thì ít cũng khoảng 80 người. Nếu cứ thế thì làng nhạc làm không hết việc. Nhưng, công nghệ đã làm thay đổi tất cả...