Bác sĩ bị tấn công nhìn từ nhiều phía

Vụ việc bác sĩ bị đánh gần đây nhất là vào đầu giờ chiều ngày 17-6-2017 tại Bệnh viện Thể thao Việt Nam. Bác sĩ P.Đ.V. bị đánh từ cổng đến bên trong bệnh viện và bị bắt quỳ xuống xin lỗi người đánh. Đây không phải trường hợp đầu tiên bác sĩ bị đánh và đã đến mức đáng báo động. Tôi nghĩ có nhiều góc nhìn về việc này.

Trách nhiệm cơ quan quản lý ở đâu?

Nếu nhìn từ góc độ quản lý, Bộ Y tế đã có công văn ngày 17-4-2017 yêu cầu Sở Y tế Hà Nội rà soát, chấn chỉnh công tác an ninh, trật tự tại các bệnh viện trực thuộc nhằm bảo đảm an toàn cho cán bộ và nhân viên y tế khi cấp cứu, khám chữa bệnh cho người bệnh tại các điểm nóng trong bệnh viện. Công văn này có sau vụ một bác sĩ khác bị đánh tại Bệnh viện huyện Thạch Thất, Hà Nội.

Đúng 2 tháng sau công văn chỉ đạo, Bệnh viện Thể thao Việt Nam (cũng nằm trên địa bàn Hà Nội) xảy ra vụ việc bác sĩ bị đánh. Nặng nề hơn, hung thủ còn bắt nạn nhân (bác sĩ P.Đ.V.) phải quỳ xuống xin lỗi chúng. Trong đó, chi tiết “bị đánh từ cổng đến bên trong bệnh viện rồi làm nhục” thì thật không thể chấp nhận được.

Lực lượng bảo vệ của Bệnh viện Thể thao Việt Nam (thuê công ty Việt Thắng - công ty bảo vệ chuyên nghiệp) chắc chắn có vấn đề. Có 6 bảo vệ nhưng để đối tượng được bảo vệ (người trong bệnh viện) bị đánh, bị làm nhục trong thời gian không ngắn thì năng lực bảo vệ của họ rất có vấn đề. Trích xuất camera có thể làm rõ trách nhiệm của ai nhưng đó là chuyện đã rồi...

Nhưng nhìn rộng hơn, năng lực ký kết hợp đồng (bảo vệ) của ban giám đốc Bệnh viện Thể thao Việt Nam có vấn đề. Và Sở Y tế Hà Nội, dù đã ra văn bản chấn chỉnh công tác an ninh, trật tự tại bệnh viện; nhưng liệu đã sát sao hay chưa khi văn bản vừa ráo mực ít lâu thì bác sĩ tiếp tục bị đánh. 

Vụ hành hung sau cao hơn vụ trước về mức độ xâm hại, làm nhục. Nghĩa là quy trình nhà nước có vấn đề kiểu "trên bảo, dưới không nghe" hay chỉ đạo thiếu hiệu quả?

Bệnh viện Thể thao Việt Nam.
Bệnh viện Thể thao Việt Nam.

Và những quản lý cao cấp của ngành y tế cần xem lại rằng thực sự các bác sĩ, y tá hoàn toàn không có những sai sót hay chưa. Đã có không ít những sai sót của bác sĩ, y tá hay đôi khi đơn thuần chỉ là “cái thái độ” gây bức xúc cho bệnh nhân và người nhà của họ được phản ánh nhiều trên báo chí. 

Hiện tượng nhân viên ngành y tế câu kết với nhau và câu kết với ngành dược để nâng khống giá thuốc, đẩy người bệnh vào tâm thế điều trị đến... khốn cùng cũng không phải chưa từng bị phát hiện.

Các lãnh đạo ngành Y tế luôn có phòng riêng nên muốn hành hung họ không dễ. Chọn bác sĩ để hành hung cũng là một cách trút giận hay chăng?

Những báo cáo thành tích ngành y tế năm nào cũng giống năm nào có phải là căn nguyên? Và đến khi những bất cập xảy ra rồi thì người ta mới cuống quýt đi tìm cách bảo vệ các bác sĩ, y tá bằng những văn bản chỉ đạo. Chỉ biết “chống lại” mà không biết “phòng ngừa” cũng là một biểu hiện của sự điều hành yếu kém.

Chuyện bác sĩ đi “làm quan” các cấp quản lý mà bác sĩ Võ Xuân Sơn phải thốt lên: “Sao Bộ Y tế có nhiều bác sĩ thế?”. Đó là một sự lãng phí lớn nguồn lực khi bác sĩ không đi làm chuyên môn mà ngồi vào vị trí quản lý. Bác sĩ chỉ nên làm việc mà họ giỏi nhất: chuyên môn y khoa, thay vì “làm quan”.

Và tôi tin, đây không chỉ là câu chuyện của riêng ngành Y tế! Hơn nữa đôi khi, tôi tự hỏi có bao nhiêu bác sĩ nhớ lời thề Hippocrates (lời thề cam kết thực hiện đúng y luật mà sinh viên trường y nào cũng phải biết)?

Yêu thương và giận dữ

Rất nhiều trường hợp người nhà nạn nhân hành hung bác sĩ, y tá vì họ giận dữ với bác sĩ, y tá và yêu thương, lo lắng cho người thân. Nhưng tôi tự hỏi nếu mình là người thân của bác sĩ, y tá bị hành hung thì mình có giận dữ không? Chắc chắn có! Vì tôi luôn yêu thương người thân của mình.

Nhưng chưa bao giờ câu nói “lương y như từ mẫu” lại bị rẻ rúng như lúc này. Nếu nhìn từ chính nạn nhân - bác sĩ và y tá bị đánh và bị làm nhục; chắc chắn đau đớn và ê chề! Và người thân, đồng nghiệp của các bác sĩ, y tá bị hành hung, làm nhục trước đông người liệu có nên giận dữ hay không?

Nhưng điểm lại tất cả các vụ bác sĩ, y tá bị hành hung ngay tại bệnh viện mới thấy tất cả hung thủ đều hung hãn, manh động và cùng lý do là nhân danh sự an toàn của người nhà hung thủ (bệnh nhân đang điều trị). Yêu thương người thân không có nghĩa được quyền hành hung bác sĩ, y tá - những người đã tận lực chữa trị cho người thân của mình. 

Rộng hơn, yêu thương ai đó không đồng nghĩa với việc hành hung, vũ nhục người khác. Bạo lực vẫn xảy ra nghĩa là không có ai đặt mình vào vị trí người khác để lắng nghe, cảm thông và chia sẻ. Bạo lực trở thành cứu cánh duy nhất để các hung thủ “xả stress” khi ngôn từ đã bất lực.

Bạo lực có thể khiến một cuộc va quệt xe trở thành màn đấu võ. Bạo lực có thể khiến một ai đó mất mạng vì bị nghĩ là “nhìn đểu”. Bạo lực từ bệnh viện đến trường học, từ nhân viên cơ quan công quyền choảng nhau tét đầu đến những băng nhóm sẵn sàng dàn trận “lấy số”.

Bác sĩ bị người nhà bệnh nhân đánh đến bất tỉnh khi đang đứng mổ.
Bác sĩ bị người nhà bệnh nhân đánh đến bất tỉnh khi đang đứng mổ.

Một xã hội bất an chính là một xã hội mà các thiết chế về luật pháp không đủ sức răn đe. Điều này đúng nhưng chưa đủ. Mà một xã hội bất an thực sự khi các chuẩn mực đạo đức giữ sự cân bằng xã hội bị xâm hại hay tự băng hoại trong mỗi con người. 

Trước khi lao vào người khác một cách hung hãn, cần phải nhớ đó là đồng loại của mình. Điều này chính là lương tri của mỗi cá nhân, chính là sự tu dưỡng, chính là đạo đức mà mỗi cá nhân cần phải tự trang bị cho mình ngoài kiến thức, kỹ năng tiếp nhận từ sự giảng dạy tại nhà trường.

Chế tài nào cho vấn nạn hành hung bác sĩ?

Bệnh viện Thể thao Việt Nam liệu có phạt hợp đồng Công ty Việt Thắng - công ty bảo vệ đã không làm tròn trách nhiệm? Cần phải xem lại hợp đồng hai bên đã ký.

Kẻ hành hung và làm nhục các bác sĩ, y tá sẽ trả giá trước pháp luật, dù là bất kỳ ai. Nhưng có lẽ cần những chế tài đặc biệt hơn như cấm họ bước vào bệnh viện trừ trường hợp ốm đau, bệnh tật. “Chế tài “không cho thăm thân nhân” khi đến bệnh viện chính là chế tài đánh vào tâm lý nhanh nhất và mau chóng khuất phục những kẻ hung hãn nhất.

"Những người càng yêu thương người thân bao nhiêu và hung hãn với người khác bấy nhiêu buộc phải kiềm sự hung hãn của mình lại vì họ không muốn tự đánh mất cơ hội về sau” - một chuyên gia xã hội học đã khẳng định như vậy.

Tuy nhiên, có lẽ chế tài lớn hơn chính là... giáo dục, bởi trong tùy trường hợp cụ thể mà lựa chọn cách ứng xử phù hợp. Đó không phải là dạng kỹ năng sống mà là nguyên tắc sống cần được dạy dỗ, uốn nắn từ nhỏ. Nghĩa là câu chuyện bác sĩ bị hành hung của ngành y cũng có phần lỗi của ngành giáo dục. 

Có những bác sĩ đang ngồi nhầm vị trí khi chuyên môn không đủ tại các bệnh viện công. Nghĩa là có lỗi của cả công tác cán bộ, viên chức của cơ quan nhà nước.

Có những điều mà chúng ta nhìn vào như nhìn một khối cầu. Nơi gần ánh sáng sẽ sáng, nơi gần bóng tối sẽ tối, và sẽ có những nơi “ở hai miền tối sáng”...

Tôi xin kể lại câu chuyện của cá nhân mình, cha nuôi tôi là một bác sĩ ở Bình Dương. Ông làm việc cho đến khi về hưu trong sự quý mến, biết ơn của nhiều người. Suốt đời làm nghề y (có giai đoạn làm quản lý), ông đều chỉ đau đáu chuyện làm sao chăm sóc tốt cho bệnh nhân và cải cách các bất cập y tế trong mức độ mình quản lý. Họ hàng tôi có một anh ở Đồng Nai bị gãy xương quai xanh nhưng lại được băng ở... vai. 

Một tháng sau, đau quá anh mới lên Bệnh viện Chợ Rẫy phát hiện ra băng... sai chỗ. Phần xương gãy đã lành nhưng bị lệch, phải đập xương để băng bó lại. Nhìn từ câu chuyện của chính người thân của mình, tôi muốn viết nhưng tất cả đều ngại. Các tư liệu giữ lại chỉ để bản thân có một góc nhìn đa chiều hơn mà thôi.

Nên phải thừa nhận rằng, nhất thiết phải nhìn trực diện và đa chiều sẽ thấy rõ hơn sự việc và có thể càng trông thấy rõ lại càng đớn đau hơn... Nhưng không nhìn trực diện và đa chiều thì sẽ không thể đưa ra giải pháp nào. Vấn đề hành hung, làm nhục bác sĩ, y tá không chỉ cần nhà báo nhìn trực diện, đa chiều mà cần hơn chính là các cơ quan quản lý y tế. Vì họ không vô can khi người của ngành mình bị hành hung, làm nhục.

Mai Quốc Ấn

Các tin khác

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

“Việc nhẹ, lương cao”, “thế giới tự do”, “không cần lao động vẫn có cuộc sống sung túc, được bảo lãnh đi định cư tại các nước thứ ba như Mỹ, Canada, Australia”... Đó là những lời dụ dỗ khiến một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên tin theo và di cư bất hợp pháp sang Thái Lan mong được “đổi đời”.

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Trong đời sống âm nhạc, nhiều tác phẩm ra đời theo “đơn đặt hàng” hay yêu cầu, mong muốn nào đó không phải là điều xa lạ. Nhưng vượt ra khỏi mục tiêu ban đầu, nhiều tác phẩm đã ghi dấu ấn bền vững trong lòng công chúng. Đơn đặt hàng - tưởng chừng là khuôn khổ - lại giống như chiếc khung để nhạc sĩ vẽ lên những bức tranh âm nhạc sống động và nhiều điều thú vị.

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Trần Đại Thắng chưa bao giờ thực sự rời sông Đà. Dòng sông ấy vẫn lững lờ trong từng trang sách anh làm, trong mùi giấy in thoang thoảng, trong cả những đêm khuya anh ngồi viết lại chính đời mình. Từ cậu bé 6 tuổi mê mẩn ngắm những cuốn sách Nga trong một hiệu sách bên kia dòng sông Đà đến người dựng nên Đông A Books, Thắng chỉ làm một việc, giữ cho sách không trở thành một thứ thoáng qua. Cuốn "Tôi kể" dày 500 trang không phải lời kết. Chỉ là một lần nữa, anh lật giở ký ức, để xem tất cả những chi tiết nhỏ bé anh đã dành cả đời chăm chút, liệu có đủ nặng để níu lại một chút gì đó giữa dòng đời đang trôi quá vội.

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Sau gần một thập kỷ hoạt động trên không gian mạng, hệ thống phát sóng bóng đá lậu Xôi Lạc TV vừa bị Cơ quan công an triệt phá, khởi tố hàng chục đối tượng liên quan. Đằng sau những đường link xem bóng đá miễn phí tưởng chừng vô hại là cả một "hệ sinh thái" web lậu vận hành theo kiểu "đầu rắn nhiều thân", gắn chặt với quảng cáo cá cược và dòng tiền ngầm có quy mô lớn.

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Tôi quyết định làm chuyến “du lịch bụi” đến Hà Lan vào những ngày cuối năm 2025. Với tôi, đây thật sự là chuyến đi đáng nhớ, bởi Hà Lan không chỉ có kênh đào thơ mộng, cối xay gió, cánh đồng hoa Tulip rực rỡ, văn hóa xe đạp độc đáo mà còn là mảnh đất có nhiều điều để khám phá.

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025

Năm 2025, lịch sử và âm nhạc cùng lúc tìm được đường trở lại đời sống đương đại. Những bộ phim chiến tranh như "Mưa đỏ" đã lập kỷ lục doanh thu phòng vé với doanh thu trên 700 tỷ đồng; các chương trình Đại nhạc hội quy mô lớn thắp sáng không gian công cộng bằng cảm xúc tập thể, concert "Tổ quốc trong tim" thu hút 50.000 khán giả, Concert "Rạng rỡ Việt Nam" sau vài giờ mở bán đã cháy vé, cho thấy dư địa để phát triển công nghiệp văn hóa rất lớn. Vấn đề là làm thế nào để biến những khoảnh khắc bùng nổ ấy thành một chiến lược phát triển bền vững cho ngành công nghiệp văn hoá Việt Nam.

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị không ngừng leo thang, một mô hình hợp tác độc đáo đang hình thành ngay tại trung tâm châu Âu. Thủ đô London của nước Anh sắp trở thành thành phố đầu tiên trên thế giới chứng kiến xe tự lái của hai gã khổng lồ công nghệ đến từ Mỹ và Trung Quốc cùng vận hành. Sự hiện diện song hành này không đơn thuần là một cuộc đua công nghệ, mà còn mở ra một lối đi mới, nơi những đối thủ toàn cầu cùng phát triển dưới một khung pháp lý chung, mang đến hy vọng về khả năng phối hợp trong một lĩnh vực then chốt của tương lai.

Khi “an toàn” chỉ là một khái niệm

Khi “an toàn” chỉ là một khái niệm

Năm 2001, khán giả đã hồi hộp dõi theo những pha hành động và đấu trí trong bộ phim Oceans Eleven (11 tên cướp thế kỷ) về một vụ cướp casino được dàn dựng tinh vi đến mức hoàn hảo ở Los Angeles. Và cuối năm 2025, khi nước Đức đang yên bình tận hưởng kỳ nghỉ lễ Giáng sinh, một vụ cướp ngân hàng táo bạo, với những tình tiết ly kỳ như phim điện ảnh, đã khiến người ta không khỏi bàng hoàng.

Khi chim bỏ đường bay

Khi chim bỏ đường bay

Có thể gọi vụ hủy chương trình “Về đây bốn cánh chim trời” hôm 28/12 vừa qua là “vụ bể show thế kỷ” bởi nó chưa từng có tiền lệ ở Việt Nam. Hệ lụy của nó là tranh cãi kéo dài, gay gắt giữa bên bênh vực và bên công kích các nghệ sĩ đã tham gia “đình công”.

Tăng trưởng nghịch chiều và cơ hội cho nền công nghiệp văn hóa

Tăng trưởng nghịch chiều và cơ hội cho nền công nghiệp văn hóa

Năm 2025 của điện ảnh thế giới mở ra với tâm thế bất an. Hollywood, biểu tượng của nền công nghiệp điện ảnh toàn cầu tiếp tục đối mặt chu kỳ suy giảm doanh thu, sự bế tắc của dòng phim trung cấp, chi phí sản xuất leo thang và tình trạng phụ thuộc quá mức vào các thương hiệu cũ. Thị phần phòng vé phim Hollywood đang giảm dần so với 2 thập kỷ trước, nhất là ở các thị trường châu Á, nơi khán giả trẻ chuyển sang nội dung bản địa và dịch vụ trực tuyến.

Ăn chặn tiền sinh viên: Những kẻ đánh cắp niềm tin

Ăn chặn tiền sinh viên: Những kẻ đánh cắp niềm tin

Bắt nguồn từ một câu hỏi thắc mắc trên diễn đàn mạng xã hội của một vài sinh viên, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội Phạm Văn Long cùng 2 cấp dưới bị khởi tố hành vi "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ", với cáo buộc đã "ăn chặn" tiền hỗ trợ tham gia phục vụ sự kiện A80 của sinh viên. Số tiền được cho là bị xà xẻo ấy không lớn (chỉ hơn 200 triệu) nhưng thứ mất đi lại lớn hơn nhiều lần.

Khi các “triệu phú crypto” vào tầm ngắm của những kẻ bắt cóc

Khi các “triệu phú crypto” vào tầm ngắm của những kẻ bắt cóc

Trong bối cảnh Bitcoin và các tài sản kỹ thuật số khác liên tục tăng giá, những ví tiền số trở thành “kho vàng di động”, đây không đơn thuần là dạng tống tiền truyền thống nữa. Tội phạm kết hợp giữa công nghệ và thủ đoạn tàn ác truyền thống để chiếm đoạt những khối tài sản ảo. Chúng sử dụng kỹ thuật doxxing (thu thập và tiết lộ thông tin cá nhân trên mạng), khai thác mạng xã hội, truy vết on-chain, rồi chuyển sang hành vi bạo lực ngoài đời thực để bắt cóc, khống chế và ép nạn nhân mở ví, tiết lộ mật khẩu crypto hoặc buộc gia đình nạn nhân chuyển tiền.

Khi thị trường đen buôn bán cổ vật tiếp tay cho tội phạm toàn cầu

Khi thị trường đen buôn bán cổ vật tiếp tay cho tội phạm toàn cầu

Sáng sớm 19/10, bốn tên cướp cải trang thành công nhân xây dựng đã thực hiện một vụ cướp được lên kế hoạch tỉ mỉ tại Bảo tàng Louvre ở thủ đô Paris (Pháp). Chỉ trong vòng chưa đầy 10 phút, chúng đã cuỗm đi 8 món đồ từ bộ sưu tập Trang sức Hoàng gia Pháp - những món đồ nổi tiếng với ý nghĩa lịch sử và tổng giá trị ước tính lên tới 88 triệu euro. Mặc dù một vài nghi phạm đã bị bắt giữ, công tố viên Paris Laure Beccuau vẫn mô tả hoạt động này "rất có thể là hành động của tội phạm có tổ chức".

Người giữ vai trò quan trọng trong hệ thống Hoàng Hường

Người giữ vai trò quan trọng trong hệ thống Hoàng Hường

Sau khi Hoàng Hường - người được mệnh danh là "nữ hoàng" thực phẩm chức năng bị bắt, cơ quan điều tra tiếp tục bắt một mắt xích quan trọng trong "đế chế" Hoàng Hường, đó là Nguyễn Thị Tường An, người không livestream, không xuất hiện trên truyền thông nhưng được dư luận cho rằng, vai trò của Tường An cực kì quan trọng trong hệ thống của Hoàng Hường.

Từ Jack97 không biết sợ tới một câu hỏi lớn hơn

Từ Jack97 không biết sợ tới một câu hỏi lớn hơn

Trên sân khấu lớn, Jack97 bước ra hào hoa như một “công tử” miền Tây, để rồi cậu ca sĩ ấy “tông cửa mồm” ném một câu “dồn cửa tai” của khán giả: “Lào gì cũng tôn”. Lập tức, video ấy tràn lan trên mạng, kéo theo phản ứng giận dữ của rất nhiều người…

Thằng mõ mới ngụ cư cam quýt

Thằng mõ mới ngụ cư cam quýt

Đò dọc phải tránh đò ngang

Ngụ cư phải tránh dân làng cho xa

"Đò" là từ "độ" tiếng Hán - Việt chuyển qua tiếng Việt, theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ. Khi ai đó bảo: "Thành công rồi, việc này có trời độ", ta hiểu là do trời ủng hộ giúp đỡ, chứ không hẳn hiểu theo nghĩa độ/ đò là chở qua sông.

Lật tẩy mạng lưới rửa tiền toàn cầu của Prince Holding Group

Lật tẩy mạng lưới rửa tiền toàn cầu của Prince Holding Group

Trong báo cáo dài hơn 200 trang mới được công bố, Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) và Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ xác định Prince Holding Group (Prince Group) - đế chế kinh doanh trải khắp thế giới của ông trùm lừa đảo Chen Zhi, là một tổ chức tội phạm xuyên quốc gia. Không chỉ vận hành hàng loạt trại lừa đảo quy mô lớn ở Campuchia và Myanmar, Prince Group còn rửa hàng trăm triệu USD tiền bẩn qua hệ thống ngân hàng Hàn Quốc, fintech Singapore, bất động sản Dubai và quỹ đầu tư ở London (Anh).

Con chip niềm tin và chân dung doanh nhân poker khát nước

Con chip niềm tin và chân dung doanh nhân poker khát nước

Có những kẻ từng được ca ngợi là “người mở đường cho kỷ nguyên khởi nghiệp”, nhưng khi bức màn rơi xuống, người ta mới nhận ra đó không phải người mở đường mà là kẻ đào hố. Đào Minh Phú, trong nhiều năm, được nhắc đến như hình mẫu của một “doanh nhân 4.0”: năng động, sắc sảo, nói đâu trúng đó.

Sắp xếp, sáp nhập đại học Việt Nam theo hướng nào?

Sắp xếp, sáp nhập đại học Việt Nam theo hướng nào?

Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đã yêu cầu sáp nhập, giải thể các cơ sở giáo dục đại học không đạt chuẩn; nghiên cứu chuyển một số trường đại học về địa phương quản lý để đáp ứng tốt hơn yêu cầu đào tạo nhân lực của địa phương...