Amazon và những kẻ phá bĩnh

Mới đây, Amazon và các đối tác vừa tuyên bố sẽ thành lập một liên minh trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe nhằm ứng phó với tình trạng chi phí y tế ngày càng tăng cao. 

Theo đó, ba "người khổng lồ" Amazon, Berkshire Hathaway và JPMorgan đã ra thông báo sẽ tổ chức một công ty chăm sóc sức khỏe độc lập cho nhân viên của họ tại Mỹ. 

Liên minh giữa các "đại gia" hàng đầu thế giới này là một dấu hiệu cho thấy sự thất vọng của các doanh nghiệp Mỹ đối với hệ thống chăm sóc sức khỏe và chi phí điều trị y tế tăng phi mã trong những năm qua. 

Điều này cũng cho thấy một ngành công nghiệp vốn đã rối ren, phức tạp với hoạt động của các trang web bác sĩ, các bệnh viện, công ty bảo hiểm và các hãng dược phẩm, sẽ tiếp tục rối ren hơn với sự tấn công của những tay chơi mới, được ví như những "kẻ phá bĩnh".

Tham vọng chiếm lĩnh

Mặc dù đã có một đế chế thương mại điện tử hàng đầu thế giới cùng một mảng kinh doanh điện toán đám mây giữ vị trí số 1 nhưng Amazon không bao giờ ngừng phát triển những ý tưởng mới. Tham vọng tiếp theo của Amazon là thực hiện một cuộc cách mạng trong lĩnh vực y tế. 

Theo đó, Amazon đã ký thỏa thuận hợp tác với ngân hàng JPMorgan và Berkshire Hathaway - công ty đầu tư của tỷ phú Warren Buffett. Một công ty hoàn toàn mới sẽ được thành lập bởi liên minh ba "người khổng lồ" này, nhằm thay đổi cách chăm sóc sức khỏe của mọi người. Chi tiết về công ty mới này chưa được tiết lộ, nhưng mục tiêu chính sẽ là giảm bớt chi phí chăm sóc sức khỏe của người dân.

Theo một báo cáo của JPMorgan, chi phí chăm sóc sức khỏe trung bình của người Mỹ là khoảng 714 USD (năm 2016). Nước Mỹ cũng phải chi 18% GDP cho y tế, và con số này đang ngày càng tăng cao. 

Tham vọng tiếp theo của Amazon là thực hiện một cuộc cách mạng trong lĩnh vực y tế.
Tham vọng tiếp theo của Amazon là thực hiện một cuộc cách mạng trong lĩnh vực y tế.

Tỷ phú Warren Buffett và đối tác thân thiết Charlie Munger tại Berkshire Hathaway cũng rất quan tâm đầu tư vào lĩnh vực chăm sóc sức khỏe. Hồi cuối tháng 4, ông Buffett đã chỉ trích hệ thống y tế của nước Mỹ vì quá cồng kềnh và tốn kém. 

Trong khi đó, phía Amazon từng khen ngợi cách hoạt động của tổ chức chăm sóc sức khỏe phi lợi nhuận Kaiser Permanente. Tổ chức này giúp đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân thông qua những kế hoạch y tế cộng đồng và hoạt động phi lợi nhuận. Rất có thể công ty mới của Amazon-Berkshire-JPMorgan sẽ có cách hoạt động tương tự như Kaiser Permanente.

Để có được sự hợp tác này, lãnh đạo của ba tập đoàn lớn này là nhà sáng lập Amazon Jeff Bezos, lãnh đạo Berkshire Hathaway Warren Buffet và chủ tịch JPMorgan Chase Jamie Dimon đã phải thảo luận trong nhiều năm về những vấn đề liên quan đến sức khỏe của chính các nhân viên của họ, đặc biệt là những người đang làm việc tại Mỹ. 

Amazon cho biết, các chi phí chăm sóc sức khỏe đang ngày càng chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế, và mục tiêu của liên minh mới là "không chịu áp lực về việc kiếm lợi nhuận" mà sẽ tập trung tìm ra một cách chăm sóc sức khỏe tốt hơn với mức giá thấp hơn cho chính các nhân viên của các công ty này cùng gia đình của họ chứ không phải cho nhân viên của các công ty khác.

Jeff Bezos tuyên bố mục tiêu cuối cùng của liên minh là để tất cả người Mỹ đều được hưởng lợi, bắt đầu từ việc sử dụng công nghệ để đơn giản hóa quy trình chăm sóc y tế. 

"Dù khó khăn nhưng để giảm gánh nặng chăm sóc sức khỏe cho nền kinh tế, đồng thời nâng cao thu nhập cho người lao động và gia đình họ là việc đáng để nỗ lực thực hiện", ông Jeff Bezos cho biết.

Từ lâu, giới quan sát đã "ám chỉ" Amazon có thể là nhân vật tiềm năng tham gia thị trường chăm sóc sức khỏe nhưng Amazon luôn im lặng trước kế hoạch của mình. 

Với tuyên bố nêu trên, Amazon đã chính thức khẳng định quyết tâm "tấn công" lĩnh vực y tế, đồng thời đem lại nhiều đồn đoán về những đột phá mà liên minh có thể làm, đặc biệt trong bối cảnh sự len lỏi của Amazon trong cuộc sống thường nhật của người dân.

 Trong một diễn biến khác, Amazon đã lên kế hoạch xâm nhập thị trường dược phẩm bằng một số cuộc đàm phán với đại diện nhiều nhà sản xuất thuốc như Mylan và Sandoz. Việc Amazon tham gia vào thị trường phân phối thuốc đã có ảnh hưởng không nhỏ tới các công ty trong ngành như McKesson, AmerisourceBergen và Cardinal Health. 

Họ tỏ ra khá lo ngại khi "người khổng lồ công nghệ" sẽ trở thành một đối thủ cạnh tranh đáng gờm. Cổ phiếu của các nhà phân phối thuốc và nhiều công ty khác trong chuỗi cung ứng dược phẩm đã bị sụt giảm đáng kể khi có thông tin Amazon sẽ bước vào thị trường của họ. Tuy nhiên, chưa ai rõ Amazon sẽ nhập thuốc và bán ra như một nhà bán sỉ hay phân phối đến tận tay người tiêu dùng như một nhà bán lẻ. 

Dù vậy, nhiều hãng thuốc nổi tiếng như Pfizer và Allergan tỏ ra hào hứng khi được hỏi về triển vọng hợp tác với Amazon trong kế hoạch năm 2018.

Nói dễ hơn làm

Sau khi Amazon tuyên bố sẽ lập liên minh trong lĩnh vực y tế, giá cổ phiếu của các công ty liên quan đến lĩnh vực chăm sóc sức khỏe đều sụt giảm mạnh. 

Phản ứng của thị trường cho thấy sức mạnh của "tay chơi mới" bởi liên minh tập hợp nhiều doanh nghiệp lớn trong các lĩnh vực khác nhau: Amazon - tập đoàn thương mại lớn nhất thế giới, Berkshire Hathaway  - tập đoàn đầu tư do Warren Buffett "cầm trịch", và JPMorgan Chase - ngân hàng lớn nhất tại Mỹ tính theo giá trị tài sản. 

Thế nên, đã xuất hiện những lo ngại Amazon "hút hết" khách hàng từ hệ thống bệnh viện hiện nay như cách mà công ty này đã làm đối với ngành bán lẻ tất cả các lĩnh vực từ thời trang, sách, thực phẩm hay dịch vụ lưu trữ đám mây. 

Có thể nói, sự phát triển của Amazon cùng những đối tác lớn trong lĩnh vực y tế có thể xóa sổ hàng tỷ USD giá trị thị trường của các công ty đối thủ.

Sự liên kết giữa Amazon cùng hai "đại gia" đã khiến thị trường y tế chao đảo bởi lo ngại những ông lớn công nghệ này sẽ phá vỡ cấu trúc thị trường. Họ đang tiến vào một ngành công nghiệp mà ranh giới giữa các công ty như dược phẩm, bảo hiểm và các nhà cung cấp dịch vụ dường như ngày càng mờ nhạt. 

Việc Amazon tham gia vào lĩnh vực kinh doanh dược phẩm có thể làm đảo lộn thị trường sản xuất và phân phối dược phẩm. Hiện nay vẫn chưa rõ mức độ các tập đoàn này thay đổi hệ thống bảo hiểm y tế hiện tại của nhân viên như thế nào - có phải họ chỉ giúp nhân viên tìm bác sĩ phù hợp, hướng họ tới các dịch vụ tư vấn y tế trực tuyến hay sử dụng sức mạnh của mình để thương lượng giá thuốc và quy trình chăm sóc sức khỏe thấp hơn. 

Những động thái của Amazon (cùng đối tác) đang được theo dõi chặt chẽ bởi nếu thành công thì mô hình này có thể áp dụng cho các doanh nghiệp khác.

Tham vọng của Amazon là rất lớn nhưng không hề đơn giản để hiện thực hóa. Trước hết, kiểm soát tăng giá dịch vụ y tế đặc biệt khó khăn tại các thị trường nơi bệnh viện và các tổ chức y khoa thống trị. Nhiều công ty cố gắng giải quyết vấn đề trên theo những cách riêng của họ nhưng tất cả điều không hiệu quả. 

Việc đồng thời kiểm soát chi phí và nâng cao chất lượng thường "nói dễ hơn làm".
Việc đồng thời kiểm soát chi phí và nâng cao chất lượng thường "nói dễ hơn làm".

Chăm sóc sức khỏe là một lĩnh vực đặc thù, các công ty sẽ khó lòng ngăn được các bệnh viện và bác sĩ tăng giá hoặc đưa ra các dịch vụ chăm sóc sức khỏe "bình dân" do họ không có đủ lợi thế để buộc các đơn vị cung ứng hạ giá. 

Chưa kể, Amazon hay hai công ty còn lại trong liên minh đều không có nhiều kinh nghiệm liên quan trực tiếp đến việc cung cấp bảo hiểm hoặc dịch vụ y tế.

Bộ ba Amazon-Berkshire-JPMorgan trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe chỉ có cơ hội giảm chi phí ở các công đoạn dành cho công ty bảo hiểm sức khỏe, nhà quản lý lợi ích nhà thuốc (PBM) và các doanh nghiệp phân phối dược phẩm. 

Thực tế, đây đều là các công việc kinh doanh với biên lợi nhuận thấp và hầu hết các doanh nghiệp lớn như Amazon, Berkshire và cả JPMorgan đều đã nhận được những chính sách chiết khấu rất tốt từ các khâu trung gian này từ trước tới nay. 

Để kiểm soát tốt chi phí hơn nữa, liên doanh của các ông lớn kể trên sẽ phải thắt chặt hơn ở thỏa thuận với PBM và dịch vụ y tế. Điều này đồng nghĩa với việc, họ chỉ có thể giảm được khoảng 3% so với chi phí hiện tại, đồng thời phải chấp nhận xây dựng hàng tá cơ sở hạ tầng lĩnh vực chăm sóc sức khỏe từ con số không. Tất cả những điều này sẽ ăn mòn, thậm chí xóa bỏ lợi thế có được từ việc cắt giảm chi phí ở các khâu trung gian.

Bên cạnh đó, kiểm soát chi phí và nâng cao chất lượng thường là những mục tiêu xung đột với nhau. Ngay cả khi Amazon có hàng tá sáng kiến giúp chi phí giảm xuống, việc đồng thời nâng cao chất lượng luôn đúng với câu "nói dễ hơn làm". 

Một vấn đề cần quan tâm khác là chi phí chỉ có thể giảm trong dài hạn nếu liên minh có thể thiết lập được các mục tiêu chăm sóc sức khỏe lâu bền, với rất nhiều sáng kiến khác nhau. 

Rõ ràng, Amazon cần có cái nhìn lâu dài hơn nữa và sẵn sàng cho những trải nghiệm "không dễ chịu". Nhìn chung, việc có thêm những "tay chơi mới" trên thị trường luôn mang lại kỳ vọng sẽ định hình lại chất lượng và giá cả của dịch vụ. 

Giới quan sát đánh giá, liên minh giữa Amazon và hai đối tác sẽ là phép thử để các thành viên thị trường có thể đánh giá xem liệu các bước trung gian đã kiếm lợi đến mức nào tại lĩnh vực chăm sóc sức khỏe và bao nhiêu mối dây liên kết phức tạp tại lĩnh vực này sẽ được gỡ bỏ...

Nguyễn Tuyết

Các tin khác

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Từ những dòng đánh giá tưởng như vô hại, một thị trường ngầm của "review thuê" đang âm thầm hoạt động, khi mà những lời tâng bốc được sản xuất hàng loạt và người tiêu dùng không biết tin vào đâu. Khi mỗi quyết định mua sắm đều bị những lời quảng cáo dẫn dắt bằng dữ liệu dối trá.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Thỉnh thoảng, nhìn thấy ở ngã tư đường, có những em học sinh mặc đồng phục đứng hàng ngang, tay cầm tấm bảng ghi dòng chữ như: “Đi trên đường, nhường nhịn nhau”; “Dừng đèn đỏ, tỏ văn minh”, “Chậm một giây, hơn gây tai nạn”, "An toàn là bạn, tai nạn là thù", "Đi đúng tuyến, dừng đúng vạch"... lòng thấy vui. Lại thấy vui khi ta biết vẫn còn đó những con người lặng lẽ đi qua cuộc đời này bằng cái nhìn nhẹ nhàng, an lạc.

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Ở vùng biên Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị, bình yên không bắt đầu từ những điều lớn lao hay xa vời. Nó được chắt chiu từ những bước chân lặng lẽ gõ cửa từng mái nhà, từ sự kiên nhẫn cầm tay người dân làm quen với chiếc điện thoại thông minh, và từ những công trình đang dần hiện hình giữa đời sống thường nhật. Từ những điều gần gũi ấy, một thế trận an ninh được bồi đắp từng ngày, bền bỉ và chắc chắn ngay từ cơ sở.

Tận thấy ở công trường chống ngập giữa Thủ đô

Tận thấy ở công trường chống ngập giữa Thủ đô

Từ vài tháng qua, nhiều tuyến phố ở nội đô Hà Nội đã trở thành công trường xây dựng, khi mặt đường đã được đơn vị thi công rào từng đoạn để thi công hạ ngầm những chiếc cống hộp bê tông đúc sẵn có kích thước tới vài mét thuộc dự án chống ngập úng cục bộ. Đây là công trình được người dân kỳ vọng sẽ thay đổi tình trạng hễ mưa là ngập trên nhiều tuyến phố ở Hà Nội suốt nhiều năm qua.

Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2026: Bức tranh đa sắc màu của nhạc Việt

Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2026: Bức tranh đa sắc màu của nhạc Việt

20 năm tồn tại, Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến đã vượt qua khuôn khổ của một sự kiện vinh danh thường niên để trở thành một “thiết chế mềm” của đời sống âm nhạc Việt Nam. Mùa giải năm 2026 là một lát cắt phản ánh những biến chuyển của thị trường âm nhạc đương đại. Đó là một bức tranh sôi động, nhiều màu sắc, nơi âm nhạc Việt đang đứng giữa giao điểm của nghệ thuật, công nghiệp và toàn cầu hóa.

Lan man về nghề viết

Lan man về nghề viết

Thật lạ, có những câu thơ, dù chỉ đọc thoáng qua nhưng rồi lại nhớ mãi, có thế bởi tự dưng lại nhớ đến bài tứ tuyệt Vũ Hoàng Chương tặng Vũ Bằng: “Có bằng nói láo bốn mươi năm. Vũ ấy mà sao giọng vẫn văn. Hay tại đa ngôn đa báo hại. Giường tiên trời phạt chẳng cho nằm”.

Hội họa Việt Nam vượt kỳ vọng tại sàn đấu giá quốc tế

Hội họa Việt Nam vượt kỳ vọng tại sàn đấu giá quốc tế

Tại phiên đấu giá Nghệ thuật Hiện đại và Đương đại do Sotheby's tổ chức tại Hồng Kông vừa qua, các tác phẩm của danh họa Mai Trung Thứ và Lê Phổ đã được chốt với mức giá gần 1 triệu USD. Điều đáng nói, đây đang trở thành một xu hướng kéo dài trong nhiều năm qua. Đằng sau những con số ấn tượng ấy không chỉ là câu chuyện của thị trường, mà còn là dấu hiệu cho thấy hội họa Đông Dương đã và đang được định danh trên bản đồ toàn cầu.

Đường dài của những sáng tạo mới

Đường dài của những sáng tạo mới

Trong vài năm trở lại đây, đời sống nghệ thuật Việt Nam chứng kiến một làn sóng sáng tạo đến từ các nghệ sĩ trẻ và những đơn vị nghệ thuật độc lập. Họ không chỉ dàn dựng tác phẩm, mà còn tạo ra những“ngôn ngữ biểu đạt mới”- nơi chất liệu văn hóa Việt Nam được đặt trong sự đối thoại với tinh hoa nghệ thuật hàn lâm châu Âu.

Xem thổ cẩm Việt giữa Paris

Xem thổ cẩm Việt giữa Paris

Đó là triển lãm "Thổ cẩm Việt Nam - những sợi chỉ kể chuyện" tại không gian triển lãm của thư viện Jean-Pierre Melville, thuộc một khu sầm uất của quận 13, Paris, một nơi vốn được xem là khu phố đặc trưng của châu Á, hội tụ và giao thoa của nhiều nền văn hóa của thành phố.

Giọng nói bị đánh cắp, tội ác không có dấu vân tay

Giọng nói bị đánh cắp, tội ác không có dấu vân tay

Chỉ cần vài giây âm thanh công khai trên internet, trí tuệ nhân tạo có thể tạo ra một bản sao giọng nói gần như hoàn hảo, đủ để lừa dối, đủ để trục lợi và đủ để phá hủy uy tín của một nghệ sĩ được xây dựng trong nhiều thập kỷ.

Oscar 2026 và những định nghĩa trong thời đại số

Oscar 2026 và những định nghĩa trong thời đại số

Giải thưởng điện ảnh danh giá nhất thế giới - Oscar lần thứ 98 đã diễn ra vào ngày 15/3/2026 theo giờ miền Đông nước Mỹ tại nhà hát Dolby ở Los Angeles. Danh hài Conan O'Brien trong vai trò người dẫn chương trình đã khuấy động bầu không khí của buổi lễ và khiến cuộc đua vốn được đánh giá là vô cùng gay cấn của năm nay trở nên “duyên dáng” đáng kể với những mảng miếng hài đặc trưng.

Bàn phiếm chuyện cái răng, cái tóc

Bàn phiếm chuyện cái răng, cái tóc

Trong kho tàng tục ngữ Việt Nam, câu "Cái răng, cái tóc là gốc con người" từ lâu đã được xem như một lời nhắc nhở về việc giữ gìn và chăm sóc ngoại hình của mỗi người. Tuy nhiên, khi tra cứu trên Google, không ít người giật mình khi thấy phiên bản "Cái răng, cái tóc là góc con người" lại xuất hiện nhiều hơn: khoảng 49.800 kết quả so với 16.900 kết quả của "gốc con người".

Xuất khẩu văn chương: Đường dài còn lắm gian truân

Xuất khẩu văn chương: Đường dài còn lắm gian truân

Dịch thuật được ví như cái cầu vô hình nối người đọc xa lạ với tác giả xa lạ không cùng ngôn ngữ. Nhờ dịch thuật mà nhiều tác phẩm văn chương Việt được ra ngoài biên giới đến với bạn đọc không cùng tiếng nói. Người dịch là cầu nối tác phẩm văn học nguyên gốc với người đọc, giúp người đọc cảm nhận được sự hay của cái đẹp và bản sắc của văn bản.

Phim AI có phải dấu chấm hết cho điện ảnh truyền thống?

Phim AI có phải dấu chấm hết cho điện ảnh truyền thống?

Trí tuệ nhân tạo đang buộc ngành điện ảnh phải xem lại toàn bộ cấu trúc sản xuất vốn tồn tại hơn một thế kỷ. Khi chi phí có thể được cắt giảm, quy trình được tinh gọn và rào cản gia nhập thị trường bị hạ thấp, AI mở ra một chương mới cho điện ảnh.

Các bài hát đồng dao

Các bài hát đồng dao

LTS: Nguyễn Văn Vĩnh (1882-1936) là nhà báo, nhà văn, dịch giả nổi tiếng Việt Nam đầu thế kỷ XX. Ông là người có công lớn trong việc hoàn thiện và phổ cập chữ Quốc ngữ. Trong 30 năm làm báo, Nguyễn Văn Vĩnh là chủ bút 7 tờ báo bằng cả tiếng Việt và tiếng Pháp; viết hàng nghìn bài báo thuộc nhiều lĩnh vực, nhiều thể loại, đề cập đến các vấn đề trong xã hội từ chính trị, kinh tế đến các phong tục tập quán của người dân…

Ngựa - linh vật và những bí ẩn

Ngựa - linh vật và những bí ẩn

Không phải ngẫu nhiên mà những linh vật ngựa đất nung "Mã Nghênh Phúc Hỷ" màu vàng kim thường xuất hiện trên kệ trang trọng trong các gia đình để đón năm mới. Lịch sử hàng ngàn năm gắn bó với con người đã khiến ngựa trở thành một trong những người bạn thân thiết nhất. Không chỉ đơn thuần là biểu tượng của tin vui và phúc lộc, đằng sau vẻ ngoài oai vệ ấy là cả một hành trình dài làm thay đổi lịch sử loài người và vô số câu chuyện khiến chúng ta phải bất ngờ.

Vó ngựa kỳ bí trong văn hoá rẻo cao Tây Bắc

Vó ngựa kỳ bí trong văn hoá rẻo cao Tây Bắc

Tiếng vó ngựa rộn rã trên những cung đường đèo dốc không chỉ là âm thanh của việc di chuyển, mà còn là nhịp đập văn hóa bền bỉ của đồng bào các dân tộc vùng cao Tây Bắc.

Cành đào huyền sử

Cành đào huyền sử

"Có một Thăng Long Nguyễn Huệ/ Ngựa phi trong sắc hoa đào". (Thơ Đỗ Trung Lai).

Ngày xuân đến phố Bát Đàn mua hàng Bát Sứ

Ngày xuân đến phố Bát Đàn mua hàng Bát Sứ

Ở Hà Nội, hiện nay có phố Bát Sứ, không những thế, còn có phố Bát Đàn. Theo “Từ điển đường phố Hà Nội” (NXB Hà Nội - 2010) do Nguyễn Viết Chúc chủ biên, thì khoảng trước năm 1890 người Pháp gọi hai phố này là rue des Tassee (phố Hàng Chén). Từ cách gọi này, ta biết bát còn gọi cái tô là đồ bằng sứ, bằng sành, đất nung dùng để đựng đồ ăn thức uống, tiếng đôi là bát đọi. Tục ngữ có câu: “Một bát một bình” nghĩa của nó là nói về vật dụng đựng cơm nước của người tu hành, về sau có thêm nghĩa phái sinh nhằm nói ai đó giữ một chí hướng, kiên trì làm theo sở nguyện của mình. Thế nhưng tại sao lại gọi đàn/ bát đàn?