Âm thầm giảm việc để tận hưởng cuộc sống

Từ chỗ coi công việc như là lẽ sống duy nhất, sau đại dịch, nhiều người âm thầm giảm bớt tham vọng, dành thời gian cho bản thân và gia đình, ưu tiên lại những giá trị trong cuộc sống.

Mai Phương, 27 tuổi, là phóng viên của một tờ báo điện tử danh tiếng với nhiều triệu người đọc truy cập mỗi tháng. Vào mỗi ngày làm việc, cô sẽ đóng máy tính vào lúc 5h chiều, ít khi sang 6h hay 7h tối, trừ lúc có những tin tức nóng bỏng gây ảnh hưởng hoặc tác động lớn đến xã hội. Nhiều lúc, vào lúc 9h tối, cô nhận được tin nhắn của sếp về việc thực hiện đề tài nhưng Phương hầu như không nhắn lại, vì cho rằng thời gian này là lúc nghỉ ngơi, cô không được trả tiền làm việc ngoài giờ.

capture.jpg -0
Ảnh: S.t

Nữ phóng viên muốn có thu nhập tốt, thăng tiến trong sự nghiệp nhưng cô - giống như nhiều người trẻ trong thế hệ gen Z- coi trọng sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống. Ngoài việc kiếm tiền, những lao động gen Z còn muốn theo đuổi các thú vui của bản thân, dành thời gian cho gia đình, bạn bè để có một cuộc sống hạnh phúc, lành mạnh

Tương tự, Thanh Tuấn, 32 tuổi, là trưởng nhóm tiếp thị kỹ thuật số cho một công ty bất động sản, nhưng đã quá chán ngán với việc phải trả lời email lúc 2h sáng hoặc ăn nằm cả tuần ở công ty trước mỗi chiến dịch truyền thông. Anh vừa nộp đơn xin nghỉ việc, từ bỏ mức lương 100 triệu, để theo đuổi con đường trở thành người viết sách tự do, chuyên về mảng nội dung đời sống giới trẻ thành thị. Kể từ lúc làm việc tự do, Tuấn có thời gian tập thể dục, dắt chó đi dạo, đi du lịch với bạn bè, đám cưới, tiệc tùng, tham gia những khóa thiền dài ngày, mà không phải sợ hãi, hối hận. "Đã rất lâu, tôi mới thực sự được sống như vậy, đối với tôi, hiện là lúc cuộc sống bắt đầu", Tuấn nói.

Xu hướng im lặng giảm việc hoặc bỏ việc để tận hưởng cuộc sống diễn ra mạnh mẽ từ năm 2021, khi đại dịch COVID trầm lắng. Theo một nghiên cứu của Gallup, tổ chức chuyên thực hiện các cuộc khảo sát thăm dò ý kiến toàn cầu về Thực trạng Môi trường lao động thế giới năm 2022, chỉ 21% nguồn lao động còn làm việc. 33% trong số này cảm thấy hạnh phúc khi đi làm, số còn lại chỉ đợi tan ca và chán nản, trống rỗng trong giờ làm việc.

Mặt khác, nghiên cứu này chỉ ra 44% người lao động rơi vào tình trạng stress nặng với áp lực doanh nghiệp, trong khi vào năm 2014, con số này là 33%. Chỉ số phúc lợi của công ty dành cho người lao động ở châu Âu và Đông Á giảm mạnh sau đại dịch, trong đó Đông Á có chỉ số này thấp nhất thế giới. Những chỉ số này phần nào nói lên sự bất hạnh của nhiều người khi không tìm thấy cảm hứng trong công việc.

Thực chất, phong trào âm thầm giảm việc bắt nguồn từ trào lưu tang ping (nằm thẳng) bùng nổ trên các trang mạng xã hội Trung Quốc vào tháng 4/2021. Nó cổ vũ việc người lao động cho phép mình sống chậm lại, nằm thẳng để mọi thứ trôi đi kể cả đó là hạnh phúc hay niềm đau vì quá kiệt sức với cuộc sống hiện đại. 

Mục đích của trào lưu này là phản đối văn hóa rat race, còn gọi cuộc đua chuột của các nền kinh tế tư bản - nơi con người làm việc như những cỗ máy không ngừng nghỉ, để đạt được các nấc thang trong sự nghiệp. Đây được gọi là cuộc đua đến đáy, khi con người ngày càng thành công, giàu có về vật chất nhưng khốn khổ về tinh thần. Trong guồng quay đó, các công ty tạo nên môi trường làm việc đầy cạnh tranh để hối thúc nhân sự làm việc chăm chỉ hơn, thời gian làm việc dài hơn, năng suất lao động cao hơn, nhưng thu nhập lại ít đi. Sự suy thoái kinh tế toàn cầu sau đại dịch càng khoét sâu vào sự bất công này, dẫn đến tâm lý chán chường của nhiều lao động.

work-life-balance.jpg -0
Làm sao để cân bằng công việc, cuộc sống. Ảnh: S.t

Một khía cạnh khác, theo phân tích của  Maria Kordowicz, Phó giáo sư về hành vi của Đại học Nottingham, là kể từ khi đại dịch diễn ra, mối quan hệ và suy nghĩ của con người về công việc có nhiều biến đổi sâu sắc. Những trải nghiệm và cảm nhận sâu sát về sinh tử đã khiến mọi người tự vấn bản thân rằng cuộc sống có ý nghĩa thực sự là gì? Công việc đang làm có ý nghĩa gì với chính mình? Hay làm thế nào có được một công việc phù hợp với thế mạnh, giá trị của bản thân để cảm thấy hạnh phúc?...

Đó cũng là một trong những lí do khiến người trẻ thay đổi quan niệm của mình về công việc và hành động đình công thầm lặng. Như Phương hay anh Tuấn, họ sẵn sàng hy sinh sự nghiệp tại một cơ quan danh giá, lương cao, bằng một công việc linh hoạt, tự do, có thể đem lại sự cân bằng và hài lòng. Quan niệm của những người này là sống để làm việc chứ không phải làm việc để sống. Họ cũng cho rằng, đời sống chỉ có một lần, thậm chí rất ngắn ngủi, nên nếu muốn hạnh phúc ngay bây giờ thì hãy hành động.

Tuy nhiên, nhận định về xu hướng âm thầm giảm việc, Ellen Ernst Kossek, giáo sư quản lý tại Đại học Purdue, Mỹ, cho rằng, các cơ quan và doanh nghiệp vẫn được thiết kế cho những người biết ưu tiên sự nghiệp là số 1. Theo đó, những người chăm chỉ, nỗ lực, làm thêm giờ bất kể ngày đêm, sẵn sàng hy sinh cả kỳ nghỉ để hoàn thành nhiệm vụ khó khăn, sẽ được đánh giá hiệu suất tốt hơn, được thăng chức và tăng thu nhập. Đức Kiên, giám đốc doanh nghiệp mỹ phẩm ở Hà Nội nói, anh sẽ sẵn sàng cho nghỉ việc những nhân viên chỉ làm việc "vừa đủ" - những người không đam mê, khát khao bước ra vùng an toàn và thách thức bản thân phá vỡ giới hạn.

Các chuyên gia cảnh báo tự ý giảm công việc trong thầm lặng có thể khiến cuộc sống nhẹ nhàng hơn nhưng sự gắn bó lâu dài với công ty sẽ ngày một giảm đi, trách nhiệm với công việc cũng không còn nhiều khiến họ không còn động lực cố gắng, cống hiến. Kết quả có thể thấy trước là những người này có thể sẽ bị sa thải.

Mặt khác, bà  Ellen cảnh báo những người muốn giảm việc/ nghỉ việc để tận hưởng cuộc sống cần cẩn thận với một cuộc khủng hoảng khác diễn ra sau đó. "Có thể một cuộc khủng hoảng danh tính khác đang rình rập tương lai của bạn, khi bản thân không biết mình sẽ làm gì tiếp theo, tài chính như thế nào để có thể chi trả các nhu cầu tối thiểu. Mạo hiểm nhưng cần có lý trí, là lời khuyên tôi dành cho các bạn", giáo sư Ellen Ernst Kossek nói.

Một trong những giải pháp hiệu quả được các chuyên gia đề xuất là hãy nghĩ cách làm sao cân bằng công việc, cuộc sống, trước khi bạn có lựa chọn tiêu cực "âm thầm giảm việc". Đầu tiên, cần thiết lập ranh giới trong công việc và cuộc sống. Hãy tự đặt ra câu hỏi điều gì có ý nghĩa với mình hơn, công việc hay cuộc sống, từ đó xác định ưu tiên và những việc cần phải hoàn thành. Một mẹo nhỏ là hãy tận dụng tối đa lộ trình đi làm của bạn.

Nhiều người đi xe bus, tàu điện metro có thể vừa nghe podcast, video, đọc sách, viết, nghiên cứu tài liệu hoặc giải trí. Vào đầu giờ sáng hoặc cuối ngày, chọn khoảng thời gian cố định, không ai có thể xâm phạm để thiền, viết nhật ký hoặc đơn giản là nằm nghỉ ngơi, phục hồi năng lượng sau một ngày mệt mỏi. Dành thời gian để ăn uống lành mạnh, đủ chất, tập thể dục đều đặn.

Sau khi bạn xác định được các ưu tiên, hãy nói chuyện với cấp trên mình để hiểu nhau hơn. Giao tiếp là cách giải quyết tốt nhất. Lý tưởng làm việc của bản thân nhân viên và người quản lý đôi khi không đồng nhất. Nếu bạn cứ lẳng lặng ngừng thực hiện một số nhiệm vụ vì cảm thấy chúng nằm ngoài phạm vi làm việc, người quản lý có thể cảm thấy nhân viên của mình chểnh mảng.

Cũng như nếu muốn được trả công xứng đáng cho các công việc làm thêm, hãy trình bày với người quản lý để có thể đưa ra hướng giải quyết thỏa đáng. Tốt nhất là trao đổi với lãnh đạo việc nguyên tắc không làm thêm ngoài giờ. Trả lời một vài email có vẻ không có gì to tát nếu bạn đang sử dụng máy tính làm việc sau giờ làm hoặc nhắn tin khi sử dụng điện thoại vào cuối tuần, nhưng những hành vi này có thể sớm trở thành thói quen.

Ngoài ra, người lao động cần chú ý những dấu hiệu của việc kiệt sức, như mệt mỏi, chán nản, thiếu năng lượng, không có động lực, căng thẳng. Nếu bạn xác định được một số dấu hiệu của kiệt sức, bạn có thể thực hiện các bước nghỉ ngơi và nạp năng lượng, tránh để căng thẳng kéo dài sẽ gây tổn hại lớn về cả thể chất lẫn tinh thần, thậm chí trầm cảm và muốn tự tử. 

Minh Đức

Các tin khác

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

“Việc nhẹ, lương cao”, “thế giới tự do”, “không cần lao động vẫn có cuộc sống sung túc, được bảo lãnh đi định cư tại các nước thứ ba như Mỹ, Canada, Australia”... Đó là những lời dụ dỗ khiến một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên tin theo và di cư bất hợp pháp sang Thái Lan mong được “đổi đời”.

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Trong đời sống âm nhạc, nhiều tác phẩm ra đời theo “đơn đặt hàng” hay yêu cầu, mong muốn nào đó không phải là điều xa lạ. Nhưng vượt ra khỏi mục tiêu ban đầu, nhiều tác phẩm đã ghi dấu ấn bền vững trong lòng công chúng. Đơn đặt hàng - tưởng chừng là khuôn khổ - lại giống như chiếc khung để nhạc sĩ vẽ lên những bức tranh âm nhạc sống động và nhiều điều thú vị.

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Trần Đại Thắng chưa bao giờ thực sự rời sông Đà. Dòng sông ấy vẫn lững lờ trong từng trang sách anh làm, trong mùi giấy in thoang thoảng, trong cả những đêm khuya anh ngồi viết lại chính đời mình. Từ cậu bé 6 tuổi mê mẩn ngắm những cuốn sách Nga trong một hiệu sách bên kia dòng sông Đà đến người dựng nên Đông A Books, Thắng chỉ làm một việc, giữ cho sách không trở thành một thứ thoáng qua. Cuốn "Tôi kể" dày 500 trang không phải lời kết. Chỉ là một lần nữa, anh lật giở ký ức, để xem tất cả những chi tiết nhỏ bé anh đã dành cả đời chăm chút, liệu có đủ nặng để níu lại một chút gì đó giữa dòng đời đang trôi quá vội.

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Sau gần một thập kỷ hoạt động trên không gian mạng, hệ thống phát sóng bóng đá lậu Xôi Lạc TV vừa bị Cơ quan công an triệt phá, khởi tố hàng chục đối tượng liên quan. Đằng sau những đường link xem bóng đá miễn phí tưởng chừng vô hại là cả một "hệ sinh thái" web lậu vận hành theo kiểu "đầu rắn nhiều thân", gắn chặt với quảng cáo cá cược và dòng tiền ngầm có quy mô lớn.

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Tôi quyết định làm chuyến “du lịch bụi” đến Hà Lan vào những ngày cuối năm 2025. Với tôi, đây thật sự là chuyến đi đáng nhớ, bởi Hà Lan không chỉ có kênh đào thơ mộng, cối xay gió, cánh đồng hoa Tulip rực rỡ, văn hóa xe đạp độc đáo mà còn là mảnh đất có nhiều điều để khám phá.

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025

Năm 2025, lịch sử và âm nhạc cùng lúc tìm được đường trở lại đời sống đương đại. Những bộ phim chiến tranh như "Mưa đỏ" đã lập kỷ lục doanh thu phòng vé với doanh thu trên 700 tỷ đồng; các chương trình Đại nhạc hội quy mô lớn thắp sáng không gian công cộng bằng cảm xúc tập thể, concert "Tổ quốc trong tim" thu hút 50.000 khán giả, Concert "Rạng rỡ Việt Nam" sau vài giờ mở bán đã cháy vé, cho thấy dư địa để phát triển công nghiệp văn hóa rất lớn. Vấn đề là làm thế nào để biến những khoảnh khắc bùng nổ ấy thành một chiến lược phát triển bền vững cho ngành công nghiệp văn hoá Việt Nam.

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị không ngừng leo thang, một mô hình hợp tác độc đáo đang hình thành ngay tại trung tâm châu Âu. Thủ đô London của nước Anh sắp trở thành thành phố đầu tiên trên thế giới chứng kiến xe tự lái của hai gã khổng lồ công nghệ đến từ Mỹ và Trung Quốc cùng vận hành. Sự hiện diện song hành này không đơn thuần là một cuộc đua công nghệ, mà còn mở ra một lối đi mới, nơi những đối thủ toàn cầu cùng phát triển dưới một khung pháp lý chung, mang đến hy vọng về khả năng phối hợp trong một lĩnh vực then chốt của tương lai.

Khi “an toàn” chỉ là một khái niệm

Khi “an toàn” chỉ là một khái niệm

Năm 2001, khán giả đã hồi hộp dõi theo những pha hành động và đấu trí trong bộ phim Oceans Eleven (11 tên cướp thế kỷ) về một vụ cướp casino được dàn dựng tinh vi đến mức hoàn hảo ở Los Angeles. Và cuối năm 2025, khi nước Đức đang yên bình tận hưởng kỳ nghỉ lễ Giáng sinh, một vụ cướp ngân hàng táo bạo, với những tình tiết ly kỳ như phim điện ảnh, đã khiến người ta không khỏi bàng hoàng.

Khi chim bỏ đường bay

Khi chim bỏ đường bay

Có thể gọi vụ hủy chương trình “Về đây bốn cánh chim trời” hôm 28/12 vừa qua là “vụ bể show thế kỷ” bởi nó chưa từng có tiền lệ ở Việt Nam. Hệ lụy của nó là tranh cãi kéo dài, gay gắt giữa bên bênh vực và bên công kích các nghệ sĩ đã tham gia “đình công”.

Tăng trưởng nghịch chiều và cơ hội cho nền công nghiệp văn hóa

Tăng trưởng nghịch chiều và cơ hội cho nền công nghiệp văn hóa

Năm 2025 của điện ảnh thế giới mở ra với tâm thế bất an. Hollywood, biểu tượng của nền công nghiệp điện ảnh toàn cầu tiếp tục đối mặt chu kỳ suy giảm doanh thu, sự bế tắc của dòng phim trung cấp, chi phí sản xuất leo thang và tình trạng phụ thuộc quá mức vào các thương hiệu cũ. Thị phần phòng vé phim Hollywood đang giảm dần so với 2 thập kỷ trước, nhất là ở các thị trường châu Á, nơi khán giả trẻ chuyển sang nội dung bản địa và dịch vụ trực tuyến.

Ăn chặn tiền sinh viên: Những kẻ đánh cắp niềm tin

Ăn chặn tiền sinh viên: Những kẻ đánh cắp niềm tin

Bắt nguồn từ một câu hỏi thắc mắc trên diễn đàn mạng xã hội của một vài sinh viên, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội Phạm Văn Long cùng 2 cấp dưới bị khởi tố hành vi "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ", với cáo buộc đã "ăn chặn" tiền hỗ trợ tham gia phục vụ sự kiện A80 của sinh viên. Số tiền được cho là bị xà xẻo ấy không lớn (chỉ hơn 200 triệu) nhưng thứ mất đi lại lớn hơn nhiều lần.

Khi các “triệu phú crypto” vào tầm ngắm của những kẻ bắt cóc

Khi các “triệu phú crypto” vào tầm ngắm của những kẻ bắt cóc

Trong bối cảnh Bitcoin và các tài sản kỹ thuật số khác liên tục tăng giá, những ví tiền số trở thành “kho vàng di động”, đây không đơn thuần là dạng tống tiền truyền thống nữa. Tội phạm kết hợp giữa công nghệ và thủ đoạn tàn ác truyền thống để chiếm đoạt những khối tài sản ảo. Chúng sử dụng kỹ thuật doxxing (thu thập và tiết lộ thông tin cá nhân trên mạng), khai thác mạng xã hội, truy vết on-chain, rồi chuyển sang hành vi bạo lực ngoài đời thực để bắt cóc, khống chế và ép nạn nhân mở ví, tiết lộ mật khẩu crypto hoặc buộc gia đình nạn nhân chuyển tiền.

Khi thị trường đen buôn bán cổ vật tiếp tay cho tội phạm toàn cầu

Khi thị trường đen buôn bán cổ vật tiếp tay cho tội phạm toàn cầu

Sáng sớm 19/10, bốn tên cướp cải trang thành công nhân xây dựng đã thực hiện một vụ cướp được lên kế hoạch tỉ mỉ tại Bảo tàng Louvre ở thủ đô Paris (Pháp). Chỉ trong vòng chưa đầy 10 phút, chúng đã cuỗm đi 8 món đồ từ bộ sưu tập Trang sức Hoàng gia Pháp - những món đồ nổi tiếng với ý nghĩa lịch sử và tổng giá trị ước tính lên tới 88 triệu euro. Mặc dù một vài nghi phạm đã bị bắt giữ, công tố viên Paris Laure Beccuau vẫn mô tả hoạt động này "rất có thể là hành động của tội phạm có tổ chức".

Người giữ vai trò quan trọng trong hệ thống Hoàng Hường

Người giữ vai trò quan trọng trong hệ thống Hoàng Hường

Sau khi Hoàng Hường - người được mệnh danh là "nữ hoàng" thực phẩm chức năng bị bắt, cơ quan điều tra tiếp tục bắt một mắt xích quan trọng trong "đế chế" Hoàng Hường, đó là Nguyễn Thị Tường An, người không livestream, không xuất hiện trên truyền thông nhưng được dư luận cho rằng, vai trò của Tường An cực kì quan trọng trong hệ thống của Hoàng Hường.

Từ Jack97 không biết sợ tới một câu hỏi lớn hơn

Từ Jack97 không biết sợ tới một câu hỏi lớn hơn

Trên sân khấu lớn, Jack97 bước ra hào hoa như một “công tử” miền Tây, để rồi cậu ca sĩ ấy “tông cửa mồm” ném một câu “dồn cửa tai” của khán giả: “Lào gì cũng tôn”. Lập tức, video ấy tràn lan trên mạng, kéo theo phản ứng giận dữ của rất nhiều người…

Thằng mõ mới ngụ cư cam quýt

Thằng mõ mới ngụ cư cam quýt

Đò dọc phải tránh đò ngang

Ngụ cư phải tránh dân làng cho xa

"Đò" là từ "độ" tiếng Hán - Việt chuyển qua tiếng Việt, theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ. Khi ai đó bảo: "Thành công rồi, việc này có trời độ", ta hiểu là do trời ủng hộ giúp đỡ, chứ không hẳn hiểu theo nghĩa độ/ đò là chở qua sông.

Lật tẩy mạng lưới rửa tiền toàn cầu của Prince Holding Group

Lật tẩy mạng lưới rửa tiền toàn cầu của Prince Holding Group

Trong báo cáo dài hơn 200 trang mới được công bố, Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) và Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ xác định Prince Holding Group (Prince Group) - đế chế kinh doanh trải khắp thế giới của ông trùm lừa đảo Chen Zhi, là một tổ chức tội phạm xuyên quốc gia. Không chỉ vận hành hàng loạt trại lừa đảo quy mô lớn ở Campuchia và Myanmar, Prince Group còn rửa hàng trăm triệu USD tiền bẩn qua hệ thống ngân hàng Hàn Quốc, fintech Singapore, bất động sản Dubai và quỹ đầu tư ở London (Anh).

Con chip niềm tin và chân dung doanh nhân poker khát nước

Con chip niềm tin và chân dung doanh nhân poker khát nước

Có những kẻ từng được ca ngợi là “người mở đường cho kỷ nguyên khởi nghiệp”, nhưng khi bức màn rơi xuống, người ta mới nhận ra đó không phải người mở đường mà là kẻ đào hố. Đào Minh Phú, trong nhiều năm, được nhắc đến như hình mẫu của một “doanh nhân 4.0”: năng động, sắc sảo, nói đâu trúng đó.

Sắp xếp, sáp nhập đại học Việt Nam theo hướng nào?

Sắp xếp, sáp nhập đại học Việt Nam theo hướng nào?

Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đã yêu cầu sáp nhập, giải thể các cơ sở giáo dục đại học không đạt chuẩn; nghiên cứu chuyển một số trường đại học về địa phương quản lý để đáp ứng tốt hơn yêu cầu đào tạo nhân lực của địa phương...