Điểm khởi nguồn đích thực của nước Đức Quốc xã

Dĩ nhiên, Adolf Hitler là cha đẻ của Đệ tam đế chế Đức, hay quen thuộc hơn - nước Đức Quốc xã. Song, không có gì tự nhiên xuất hiện. 

Tư tưởng dân tộc cực đoan của nhà độc tài khủng khiếp ấy cũng vậy. Nó được hoài thai từ bối cảnh chung của nước Đức thua trận trong Đại chiến thế giới lần thứ nhất, và từ một hội kín còn ít người nhớ tên: Thule.

Không chỉ là nỗi đau bị phản bội

Nhắc đến bối cảnh nước Đức vào thời điểm Đại chiến thế giới lần thứ nhất kết thúc, mọi nhà nghiên cứu lịch sử đều không thể bỏ qua tâm trạng phẫn nộ khá phổ biến của một bộ phận không nhỏ người dân trong xã hội.

Khi đó, năm 1917, binh lính Đức đã tiến sát Thủ đô Moskva của nước Nga, chỉ còn cách khoảng 100km. Cách mạng Tháng Mười bùng nổ, và nước Nga buộc phải rời cuộc chiến tranh bằng hòa ước Brest - Litovsk với rất nhiều điều khoản bồi thường nặng nề mà Đức được hưởng.

Đó là ở mặt trận phía Đông. Nhưng ở phía Tây, với sự tham chiến của Hoa Kỳ, phe Hiệp ước Đồng minh liên tục phản công thắng lợi. Nước Đức cũng như phe Liên minh Trung tâm hoàn toàn suy kiệt, và dần dần bị đẩy đến bờ vực tuyệt vọng. Họ không còn lựa chọn nào khác, ngoài đầu hàng.

Vấn đề là, ở hậu phương, Tổng tư lệnh quân đội Đức Erich Ludendoff cùng một số tướng lĩnh thân cận vẫn tin rằng binh sĩ của mình còn cơ hội lật ngược thế cờ.

Từ họ, tâm lý uất ức lan tỏa, đặc biệt là sau khi ông đánh giá việc chuyển giao chính quyền từ tay phe quân sự sang phe dân sự - những người trực tiếp thương thảo về chuyện đầu hàng Anh, Pháp, Mỹ - là "nhát dao đâm vào lưng quân đội". Lòng kiêu hãnh lâu đời của quân nhân Phổ - Đức, bởi vậy, bị tổn thương nặng nề.

Biểu tượng thập ngoặc trên huy hiệu của Thule.
Biểu tượng thập ngoặc trên huy hiệu của Thule.

Nhưng, mọi chuyện còn trở nên tồi tệ gấp bội, với các điều khoản của Hội nghị Versaille - nơi những người chiến thắng "xẻ thịt" kẻ thua. Rơi vào vị thế của nước Nga năm trước, nước Đức - với nền quân chủ sụp đổ và nền Cộng hòa Weimar được thành lập trong nỗi căm ghét của giới quân nhân cao cấp - đến lượt mình bị áp đặt những điều khoản khắc nghiệt. 

Hơn cả việc làm nước Đức khánh kiệt, những điều khoản bị áp đặt ấy động chạm đến lòng tự tôn của một dân tộc vẫn còn khá nhiều sinh lực (chứ chưa đến nỗi tàn tạ như những đế quốc đồng minh là Áo - Hung hay Ottoman). Đó là mầm mống của thù hận và khát khao phục hận, âm ỉ nhưng mãnh liệt, để chỉ 15 năm sau, Adolf Hitler đã lên đến đỉnh cao quyền lực, cuốn cả châu Âu vào một trận đại chiến mới.

Nhưng, thực tế, những điều khoản đó cũng đã gây nên xáo trộn không ít, ở các tầng thấp nhất của xã hội Đức.

Trái với truyền thống, người lính Đức trở về từ chiến tranh, bại trận và tủi hổ, không còn được chào đón như những người anh hùng. Xã hội Đức, ngăn nắp và kỷ luật, trở nên hỗn loạn trong khốn khó, với nền kinh tế bất ổn trầm trọng.

Thành phố Munich, nơi về sau trở thành "đất phát tích" của Hitler, là một trong những nơi hứng chịu tác động nặng nề nhất, bởi đó luôn là một trong những đô thị thịnh vượng nhất. 

Thậm chí, trong năm 1918, đã có hai chính quyền nối nhau được dựng lên và sụp đổ tại đây: Cộng hòa Bavaria do một người Do Thái mang tên Karl Eisner lãnh đạo, bị lật đổ sau 3 tháng; và một chính quyền Cộng hòa Xôviết chỉ tồn tại được một tháng.

Trong chia rẽ và hỗn loạn ở Munich, một hội kín ra đời: Hội kín Thule.

Hung thần bị lãng quên

Thule, như đánh giá của Joanna Kavenna, nhà nghiên cứu văn hóa Bắc Âu, nữ tác giả cuốn The Ice Museum, "là biểu hiện ban đầu tư tưởng Đức Quốc xã về sự tôn sùng thái quá những bộ lạc Aryan và những vùng đất Bắc Âu, là sự manh nha hình thành một tư tưởng thuần khiết tự nhiên, thông qua niềm tin về một chủng tộc thượng đẳng".

Người đứng đầu Thule là Hội trưởng Rudolf von Sebottendorf, con trai của một công nhân đường sắt ở Silesia, nhưng lại là con nuôi của Nam tước Heinrich von Sebottendorf, và được ông cho mang họ của mình.

Rudolf von Sebottendorf cũng không tự sáng tạo ra tất cả các tư tưởng của Thule. Thời trẻ, y gia nhập Germanenorden, một hội kín khác mang màu sắc chống Cộng sản, bài Do Thái. 

Thủ lĩnh của hội này là Herman Pohl, một nhà nghiên cứu huyền thuật bị ám ảnh bởi tư tưởng chủng tộc Đức, và truyền bá đến các hội viên tư tưởng ấy, trên cơ sở người Đức là nhóm chủng tộc thượng đẳng. Nó hoàn toàn phù hợp với suy nghĩ của Rudolf Sebottendorf, và rồi Thule ra đời.

Thule, hay nói đúng hơn - Rudolf von Sebottendorf, mới là những người đầu tiên sử dụng hình ảnh chữ thập ngoặc, biểu tượng về sau gieo rắc kinh hoàng, và bị căm ghét khắp cựu lục địa khi gắn liền với lá cờ Quốc xã. Và nguyên thủy, theo thần thoại Bắc Âu, Thule là tên một vùng đất đen tối, băng giá và bí ẩn ở cực bắc của thế giới cổ đại. 

Và ở hội Thule của Rudolf Sebottendorf, các hội viên thảo luận với nhau về lịch sử người Teutons, thơ ca Đức, sử thi Đức, văn hóa cổ truyền Đức… nhằm truy tìm nguồn gốc đích thực của người Đức. Trong số các diễn giả, có những cái tên quen thuộc như Adolf Hitler, Rudolf Hess, Alfred Rosenberg… những thành viên cốt cán của đảng Quốc xã sau này.

Adolf Hitler trong một buổi họp của Thule, cạnh Rudolf von Sebottendorf.
Adolf Hitler trong một buổi họp của Thule, cạnh Rudolf von Sebottendorf.

Đến mùa thu 1918, Rudolf von Sebottendorf tuyên bố Thule đã có 1.500 hội viên, gắn bó chặt chẽ với nhóm cựu chiến binh bất mãn mang tên Freeikorp. 

Sát cánh với Freeikorf, Thule chiến đấu - theo đúng nghĩa đen - với những người cánh tả, với cả máu và cả những cái chết. Từ Thule, từ bộ lõi là Thule, Adolf Hitler phác thảo cho mình ý tưởng về một tổ chức chính trị đúng nghĩa: đảng Công nhân Đức, sau này là đảng Quốc gia Xã hội Đức, gọi tắt là Quốc xã.

Từ Munich đến Berlin

Trong những năm tháng ấy, Hitler, với sự trợ giúp của Thule và Rudolf Sebottendorf, liên tục xuất hiện trong các quán bia ở Munich, dần dần trở thành người dẫn dắt tầng lớp thấp nhất trong xã hội bằng những bài diễn thuyết nảy lửa và sặc mùi phân biệt chủng tộc.

Với Thule và Rudolf von Sebottendorf, Adolf Hitler tiến hành "vụ bạo loạn quán bia" nổi tiếng - sự kiện gây tiếng vang đem lại cho y dáng vóc của một nhà hoạt động chính trị đích thực, song song với án tù cùng thời gian để hoàn thiện cuốn Mein Kampf (Cuộc chiến đấu của tôi) lẫy lừng.  

Nhờ Thule và Rudolf von Sebottendorf, Hitler kết nạp được Heinrich Himmler, người về sau nắm giữ Gestapo và cảnh sát SS. Himmler tán đồng với Hitler rằng những giá trị mà Thule đại diện đủ sức mạnh lôi cuốn không chỉ giới bình dân ở Munich, mà là cả nước Đức đang tràn ngập bất bình hậu chiến. 

Cả Rudolf Sebottendorf, cả Hitler, cả Himmler, cả Hess và cả hội Thule đề cho rằng Chủ nghĩa phát-xít không thể chỉ là một học thuyết chính trị hay một tuyên ngôn mang tính tôn giáo, mà phải trở thành phương tiện để toàn bộ chủng tộc Đức thượng đẳng được tái sinh.

Năm 1933, Adolf Hitler được bổ nhiệm làm Thủ tướng Đức. Đảng Quốc xã chính thức bước lên bậc cao nhất của vũ đài chính trị, mở đầu cho một giai đoạn "gió tanh mưa máu" khủng khiếp mà những thành viên kỳ cựu của Hội kín Thule sắm vai chính. Nhưng, chính Rudolf von Sebottendorf và Thule thì bắt đầu đánh mất vị thế.

Có điều, từ những giá trị đen tối mà Thule khơi gợi, hàng loạt tội ác chống lại loài người được thực hiện. Tháng 1-1937, Himmler tuyên bố: "Sứ mệnh duy nhất của người Đức là chiến đấu để tiêu diệt những giống người hạ đẳng trên thế giới!". 

Từ đó, nước Đức Quốc xã có luật Hôn nhân đặc biệt, có các "Trại giống thuần chủng" - nơi các binh sĩ SS được phép giải tỏa nhu cầu sinh lý chỉ với các phụ nữ mang đặc điểm di truyền Bắc Âu, có những trại tập trung, có những lò hơi ngạt, có những phòng thí nghiệm trên cơ thể người, có những vụ thảm sát.

Thule tan rã, nhưng tư tưởng của hội kín khủng khiếp ấy vẫn hiện diện trong từng mốc thời gian đáng nhớ suốt dòng chảy của Đệ nhị thế chiến, cho đến khi Berlin sụp đổ. Và đến tận bây giờ, mầm mống độc ác ấy vẫn còn đang hăm he trỗi dậy, dưới hình hài của bọn Neo-Nazi…

* Nước Đức thua trận bị buộc phải bồi thường 132 triệu đồng mark vàng (xấp xỉ 6.600 triệu bảng Anh). Tỷ giá hối đoái 4 mark = 1 USD năm 1918 tụt xuống 75 mark = 1 USD năm 1921, và đến năm 1922 còn 400 mark = 1 USD.

* Rudolf von Sebottendorf bị gạt khỏi trung tâm quyền lực sau khi Adolf Hitler chấp chính, và bị cho là chết vào ngày 8-5-1945, khi vòng vây quân Đồng minh khép chặt quanh Berlin.

Thiên Phong

Các tin khác

Giải mã ADN: Ký tự di truyền gọi tên người lính vô danh

Giải mã ADN: Ký tự di truyền gọi tên người lính vô danh

Sau những cánh cửa khép kín của Trung tâm Giám định ADN (Viện Sinh học, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam), hàng nghìn mẫu hài cốt liệt sĩ đang được giải mã bằng những công nghệ hiện đại nhất. Mỗi tín hiệu di truyền được phục hồi không chỉ là một kết quả khoa học, mà còn mở ra hy vọng đưa những người lính vô danh trở về với tên tuổi, quê hương và gia đình sau hơn nửa thế kỷ đợi chờ.

Thóc lúa đầy bồ giống má nhà ta…

Thóc lúa đầy bồ giống má nhà ta…

Sử sách còn ghi lại mẩu chuyện: Ngày nọ, Hoàng giáp Nguyễn Khắc Niêm (1889-1954) đuổi khách ra khỏi cửa, người trong nhà loáng thoáng nghe hai tiếng thô tục mà xưa nay ông chưa hề nói bao giờ. Bà vợ không rõ vì lý do gì, dịu dàng đến gần hỏi: “Cớ sự gì mà thầy giận đến thế, lại mắng người ta là loài chó má?”. Vẫn chưa hết cơn bực bội, ông nói: “Tôi nào có dám mắng ai như thế đâu. Tôi chỉ bảo tên ấy rằng: Chả lẽ ông xem tôi là hạng “chó má” hay sao mà tính chuyện hối lộ với tôi?. Đấy! Bị người ta nghĩ rằng mình có thể bị mua chuộc, là đã thấy nhục rồi”. Nếu ông Niêm dùng mỗi từ “chó” đã đủ nghĩa, nhưng phải thêm từ “má” thì mới bộc lộ hết nỗi tức giận.

Vinh quy ắt hẳn rước tùng xòe

Vinh quy ắt hẳn rước tùng xòe

Thư thả đọc thơ, tình cờ bắt gặp bài thơ "Thuở trước" của của nhà thơ Nguyễn Bính, hình ảnh "vinh quy bái tổ" đã để lại dấu ấn khá sâu sắc: "Một quan là sáu trăm đồng/ Chắt chiu tháng tháng cho chồng đi thi/ Chồng tôi cưỡi ngựa vinh quy/ Hai bên có lính hầu đi dẹp đàng/ Tôi ra đón tận gốc bang/ Chồng tôi xuống ngựa cả làng ra xem...".
Nghĩ rằng, trong bất cứ thời đại nào, muốn chọn lấy những người tài giỏi ra giúp nước thì không có phương thức nào tối ưu hơn việc chăm lo giáo dục cho toàn dân và tổ chức thi cử công bằng.

Phim lịch sử từ “khó bán” thành “đắt khách”

Phim lịch sử từ “khó bán” thành “đắt khách”

Từng bị xem là dòng phim chỉ có lỗ, chủ yếu sản xuất theo đơn đặt hàng của Nhà nước, vài năm gần đây, phim lịch sử đang “lội ngược dòng” đầy ngoạn mục. Ngoài các hãng phim nhà nước, nhiều hãng phim tư nhân cũng tấp nập sản xuất phim lịch sử.

Lắt léo... lái lại liền

Lắt léo... lái lại liền

Một trong những thú chơi chữ của người Việt còn có nói lái. “Nói bằng cách giao hoán âm đầu, vần và thanh điệu của hai âm tiết trong một tổ hợp để tạo nên nghĩa khác hẳn với nghĩa ban đầu của tổ hợp: Cách nói đầu tiên nghĩa tiền đâu là lối nói lái trong tiếng Việt”, “Đại từ điển tiếng Việt” (1999) giải thích. Có nhiều cách nói lái như lái dĩa, lái giọng, lái i-tờ, lái tộ, lái vận… mà người chơi cũng phân chia “đẳng cấp” khác nhau, thí dụ “lái dở” và “lái giỏi” - lưu ý hai cụm từ này, ta chớ… nói lái.

Người giữ lửa trên đỉnh sương mù

Người giữ lửa trên đỉnh sương mù

Ở vùng núi cao, đá là thứ già nhất. Người Mông bảo đá không có miệng nhưng đá biết kể chuyện. Lý Hoàng Cung là người biết nghe đá kể. Gần 30 năm khoác sắc phục Công an, chị đi qua bao bản làng, bao vui buồn của đồng bào mình. Công việc cho chị sự vững vàng, thơ giữ lại những rung động. Vì thế, giữa những đêm gió núi ở Lao Chải, chị vẫn nhận ra một nụ đào vừa nở hay ánh đèn khuya từ một bản xa để lặng lẽ cất thành thơ. Nữ Trưởng Công an xã Lao Chải (Lào Cai) giữ bình yên bằng trách nhiệm và giữ vẻ đẹp của cuộc sống bằng cảm xúc.

Khi điện ảnh tấn công vào nỗi sợ tập thể

Khi điện ảnh tấn công vào nỗi sợ tập thể

Có lẽ, đã đến lúc chúng ta phải nói với nhau một cách thật cẩn trọng và đầy quan sát về phim kinh dị Việt Nam. Một nền điện ảnh trưởng thành phải có cả những vùng tối để bước vào. Nhưng nếu vùng tối ấy chỉ được dựng lên để khán giả giật mình, còn người làm phim thì mãn nguyện vì rạp đông, tôi bắt đầu thấy bất an. Không phải là cho một bộ phim. Mà cho cái thói quen dễ dãi đang len vào thị hiếu.

Những con đường quanh co bên hàng rào đá

Èze - xứ sở của đá

Nói tới nước Pháp, người ta thường trầm trồ trước những kiến trúc tráng lệ luôn thách thức vượt thời gian. Nhưng ẩn sau vẻ hào nhoáng ấy, vẫn có những ngôi làng cổ giữ được nét đẹp nguyên sơ, mà nếu đặt chân đến, du khách như lạc vào một vùng ký ức xưa cũ. Èze chính là một trong những ngôi làng đó.

Dăm chuyện nhặt ở Bắc Ý

Dăm chuyện nhặt ở Bắc Ý

"Đến Ý rồi mới cảm nhận được rằng chỉ một ánh nhìn thôi cũng như đã đi qua ngàn năm lịch sử". Có người lại nói nước Ý ngày nay giống như một bức tranh thêu hai mặt tuyệt mỹ. Một mặt là những lâu đài, cung điện, nhà thờ và đền đài, lăng tẩm cổ xưa, mang hơi thở ngàn năm bên cạnh các hồ lớn, dòng sông; một mặt lại là ánh đèn điện rực rỡ của thành phố hiện đại đang không ngừng chuyển động.

Đã theo nghề thì hãy viết đi

Đã theo nghề thì hãy viết đi

“Trước khi viết một tập tiểu thuyết mới, anh có những chuẩn bị gì?”.
Tôi thường hỏi bạn bè trong những lúc ngồi tán phét chuyện trên trời dưới đất. Có lần, nhà văn Nguyễn Mạnh Tuấn bảo, đại khái, chẳng chuẩn bị gì cả, cứ bắt tay vào viết, trong quá trình viết, các tình tiết xảy ra thì cân nhắc, xử lý. Cũng tựa như đứa trẻ nhảy xuống hồ, dù chưa biết bơi. Thực tế của công việc lúc ấy tự khắc khiến mình phải làm gì.

Một mỏ khai thác khoáng sản khổng lồ tại Zambia. Ảnh: First Quantum Minerals

Châu Phi với bài toán thoát “bẫy tài nguyên”

Khoáng sản châu Phi đang trở thành trung tâm của một cuộc tranh giành địa chính trị chưa từng có. Trong khi các cường quốc đổ vốn vào lục địa này, liệu châu Phi có thể tận dụng thời thế để trở thành bên hưởng lợi thực sự từ chính nguồn tài nguyên của mình hay không?

Công an TP Đà Nẵng và hành trình tìm lại tên cho liệt sĩ

Công an TP Đà Nẵng và hành trình tìm lại tên cho liệt sĩ

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng với không ít gia đình, nỗi đau chưa thể nguôi ngoai khi có người thân hy sinh mà tên tuổi, hài cốt vẫn nằm lại nơi chiến trường xưa hoặc chưa được xác định danh tính. Những ngày này, Công an TP Đà Nẵng đang thực hiện một hành trình vô cùng đặc biệt: Thu nhận mẫu ADN cho thân nhân liệt sĩ trong "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ".

Về ngôi nhà của dế

Về ngôi nhà của dế

Đó là một ngôi nhà xưa thân quen cũ kỹ nằm trong ngõ Đoàn Nhữ Hài. Nhà văn Tô Hoài (1920-2014) mua ngôi nhà này (năm 1957) từ tiền giải thưởng tập “Truyện Tây Bắc”. Một thời, cánh văn trẻ chúng tôi vẫn thường rủ nhau tới ngôi nhà của Tô Hoài vì ông rất thân thiện. Giờ đây, ngôi nhà trở thành không gian lưu niệm cuộc đời và sự nghiệp văn chương Tô Hoài. Con trai ông, nhà báo Phương Vũ đặt tên Nhà lưu niệm đúng với cái tên mà mọi người vẫn gọi: Tô Hoài House (Ngôi nhà Tô Hoài).

Chương trình âm nhạc “Mây lang thang” bị cho là đã nhiều lần vi phạm bản quyền trên môi trường số

Khoảng trống bản quyền âm nhạc ở Việt Nam

Trong nhiều năm qua, thị trường âm nhạc số Việt Nam phát triển nhanh nhưng việc vi phạm sở hữu trí tuệ tràn lan. Nhiều đơn vị kiếm tiền từ hàng triệu lượt xem mà tác giả, nhạc sĩ hoặc chủ sở hữu bản ghi không hề biết tác phẩm của mình bị khai thác như thế nào.

Cùng vui với “một thứ văn rất vui”

Cùng vui với “một thứ văn rất vui”

Trong nghề cầm bút, sống bằng con chữ, lấy chữ làm phương tiện để trình bày suy nghĩ, nhân sinh quan của mình, tôi dám quả quyết, một khi viết những trang văn tạo ra tiếng cười là điều không bao giờ dễ dàng. Chính vì thế khi nhìn lại tiến trình phát triển văn học Việt Nam, kể từ năm 1930 đến nay, ta thấy số lượng tác giả viết văn cười, trào phúng, châm biếm chỉ có thể đếm trên đầu ngón tay. Rất ít ỏi.

Việt Nam làm gì để trở thành điểm đến các sự kiện văn hóa và biểu diễn thế giới?

Việt Nam làm gì để trở thành điểm đến các sự kiện văn hóa và biểu diễn thế giới?

Trong vài năm gần đây, Việt Nam bắt đầu xuất hiện trong các cuộc thảo luận quốc tế như một “điểm đến mới nổi” của công nghiệp văn hóa và kinh tế sự kiện. Từ sự bùng nổ của các concert âm nhạc, chương trình giải trí thu hút hàng triệu người theo dõi, đến việc đầu tư hàng loạt nhà hát, trung tâm triển lãm và tổ hợp sáng tạo quy mô lớn, Việt Nam đang đứng trước một cơ hội đặc biệt: trở thành trung tâm mới của các sự kiện văn hóa và biểu diễn trong khu vực.

Đến Verona thăm nhà nàng Juliet

Đến Verona thăm nhà nàng Juliet

Những người yêu văn học, điện ảnh, sân khấu thì đều biết hai nhân Romeo và Juliet trong vở bi kịch của nhà văn Anh William Shakespeare. Từ trong kịch, phim, Romeo - Juliet đã trở thành hình ảnh biểu tượng cho những cặp tình nhân trẻ đang trong giai đoạn chớm nở và mãnh liệt. Vì thế, đến thành phố Verona (nằm trong tỉnh cùng tên thuộc vùng Veneto, miền bắc nướcÝ) lần này, tôi quyết định đến thăm ngôi nhà của nàng Juliet.

Công thức chiến thắng cuộc đua phòng vé của phim Việt

Công thức chiến thắng cuộc đua phòng vé của phim Việt

Năm 2025, điện ảnh Việt có 55 phim ra rạp thì năm 2026, con số này được dự báo tăng lên khoảng 70 - 80 phim. Trong bối cảnh phim Việt ra rạp ngày càng dày đặc, cuộc cạnh tranh căng thẳng giữa các phim không chỉ bằng nội dung mà còn ở khả năng giành suất chiếu và tạo hiệu ứng truyền thông ngay từ những ngày đầu ra mắt.

Lưu giữ ký ức dân tộc qua những tác phẩm văn chương

Lưu giữ ký ức dân tộc qua những tác phẩm văn chương

Cuộc gặp gỡ mang tên "Thời tiết của ký ức" không đơn thuần là một buổi ra mắt sách. Đó là một cuộc hội ngộ đặc biệt của "ngũ vị văn chương" - 5 cá tính văn chương độc bản: Trung Trung Đỉnh, Nguyễn Trọng Tín, Phạm Ngọc Tiến, Bảo Ninh, Nguyễn Quang Lập. Nói như nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, không chỉ là trang viết, họ là "những người lưu giữ ký ức của dân tộc". Trong số 5 tác giả này, tôi ấn tượng với 3 người: Trung Trung Đỉnh, Phạm Ngọc Tiến và Nguyễn Trọng Tín.

Nghề cầm bút là lúc nào cũng viết

Nghề cầm bút là lúc nào cũng viết

Sinh thời nhà thơ Xuân Diệu có "tự giới thiệu" về địa chỉ nhà của mình ở Hà Nội như sau: "Nhà tôi 24 Cột Cờ/ Ai thương thì đến, hững hờ thì qua". Còn "trung niên thi sĩ" Bùi Giáng khi về cư ngụ ở Xóm Gà (Bình Thạnh) cũng có lúc ngẫu hứng giới thiệu với các bạn văn chương rằng: "Gặp nàng, nàng ở Già Lam/ Gặp cô, cô ở Lê Quang Định đường/ Nhà thuốc tây, gái du dương/ Bốn tám hai (482) hẻm tôi thường vô ra".Với những thông tin trên ắt người yêu thơ có thể tìm ra chỗ ở của ông một cách dễ dàng. Còn nhà văn Sơn Nam do không làm thơ nên khi ai hỏi nhà của mình thì ông chỉ đáp: "Cứ đến nhà truyền truyền thống quận Gò Vấp hỏi, thì có người dẫn vào nhà".