Cái ác hồn nhiên

Vũng lầy ý thức

Ủy ban An toàn giao thông quốc gia cho biết tính đến tháng 4-2019, cả nước xảy ra hơn 5.400 vụ TNGT, làm chết 2.570 người, bị thương hơn 4.178 người.  

Cái ác đến từ sự hồn nhiên bao giờ cũng để lại những hậu quả tang thương hơn cả, như người ta muốn cho con chim sẻ ăn thịt nấu chín vì thịt nấu chín ngon hơn hạt lúa, như người ta nhốt một đứa trẻ trong phòng cả ngày nhằm giúp đứa trẻ an toàn trước vấn nạn ấu dâm...

Rời một cuộc rượu chân nam đá chân chiêu, liêu xiêu rời khỏi quán, liêu xiêu lên xe máy (hoặc ôtô), liêu xiêu điều khiển phương tiện hòa cùng dòng người tham gia lưu thông cũng chính là cái ác hồn nhiên vậy.

Khi không ý thức được việc đang trực tiếp tham gia tạo nên một cái ác, con người ngày càng dễ sa đà vào chính khoảng tối ấy hơn.

Theo nghiên cứu của Tổ chức Y tế thế giới khi điều tra khảo sát tại các bệnh viện (hơn 20.000 đối tượng), có đến 36% bị tai nạn giao thông có liên quan đến nồng độ cồn vượt quá quy định vào ngày thường, còn trong dịp lễ, tết lên tới 60%.

Theo bà Trần Thị Trang - Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Y tế, thành viên ban soạn thảo Luật phòng chống tác hại rượu bia, thống kê năm 2018 cho thấy lượng bia sử dụng đã lên đến hơn 4,6 tỉ lít, tăng trên 600 triệu lít so với năm 2017. Trung bình mỗi người trưởng thành sử dụng tới 45 - 46 lít bia/năm (năm 2015 là 42 lít).

Những con số rất đáng buồn, rất đáng báo động.

1. Ngày bé ở quê, tôi đã thấy những người nghiện rượu, họ đắm mình trong các cơn say, và không có ai nghiện rượu lại có một cuộc sống tốt đẹp, cả cho bản thân lẫn gia đình. Tờ mờ sáng đã uống, mịt mù tối cũng uống. Dĩ nhiên hủy hoại một dân tộc không gì nhanh hơn các chất gây nghiện từ bia rượu cho đến ma túy, hủy hoại những tố chất tốt đẹp có tính truyền đời của một dân tộc cũng vậy. 

Đáng tiếc là có vẻ như nhiều cơ quan ban ngành không để ý đến điều này, mà có để ý cũng khó vì nhiều cơ quan ban ngành ở nước mình cũng uống bia rượu không thua kém bất cứ cá nhân nào. Nhưng đó là một vấn đề khác vậy.

Thời gian gần đây, hàng loạt vụ tai nạn có hậu quả thảm khốc liên quan đến bia rượu. Những đứa trẻ mồ côi, những gia đình tan nát, những phận người bị đánh cắp, những sự sống bị tước đoạt... 

Minh họa: Ngô Xuân Khôi.
Minh họa: Ngô Xuân Khôi.

Tôi tin rằng bất cứ ai trong chúng ta, đều có một người thân hoặc một bạn bè là nạn nhân của một vụ TNGT có căn nguyên từ bia rượu, may mắn thì tự ngã xe, không may mắn thì gây tai nạn khiến người khác tàn phế hoặc tử vong.

Làm sao lại sử dụng cụm từ "may mắn" khi tự mình gây tai nạn cho mình, ấy là bởi say rượu điều khiển phương tiện giao thông không gây tổn thất cho ai khác ngoài bản thân mình chắc chắn là một sự may mắn (thậm chí, là rất may mắn) không cần phải bàn cãi.

Cậu bạn thuở bé của tôi đã trở thành người tàn phế, gãy hai chân, khuôn mặt biến dạng, thận bị tổn hại do va đập, một bên hộp sọ không còn... Căn nguyên cũng từ rượu.

Nhà khốn khó, cậu bạn theo gia đình đi xây dựng kinh tế mới ở Tây Nguyên. Không biết là do khí hậu hay do sự buồn tẻ đời sống, mà từ một cậu nhóc hiền khô, cậu bạn phút chốc trở thành môt gã đàn ông già sọm, hôm nào không có rượu là không chịu được. 

Cậu bạn đã rất nhiều lần bị tai nạn do điều khiển xe máy khi say, có khi va chạm với người cùng tham gia lưu thông, có khi tự té ngã. Mà cho dù là va chạm hay tự té ngã, thì của nả trong nhà cũng lần lượt biến mất sau cơn say ấy. Thậm chí, cô vợ sắp cưới cũng chán nản hồi hôn.

2. Tôi đã viết rất nhiều lần rằng đời sống sẽ rất tẻ nhạt nếu như cả ngày chỉ chúi mắt vào bia rượu. Và giả như không muốn thoát khỏi sự tẻ nhạt mà mình đang mang trên người thì có thể không biến sự tẻ nhạt tự thân ấy thành mối họa cho mình hay cho người khác.

Người uống rượu say gây tai nạn, hậu quả không chỉ riêng họ chịu mà đó chính là khởi đầu cho một biến cố dài đằng đẵng mà người thân của họ (hoặc người thân của người bị tai nạn do họ gây ra) phải gánh chịu.

Tôi đã thấy những trụ cột gia đình phút chốc biến thành kẻ ngớ ngẩn vì TNGT do uống say, tôi cũng đã thấy những gia đình phải cắt cử người chăm sóc cho người thân bị chấn thương do tai nạn giao thông mà trở nên liệt giường liệt chiếu. Trong nhà có người như vậy, sinh khí cũng tự dưng mà mất đi.

Pháp luật không cấm uống bia rượu khi đủ tuổi, pháp luật cũng không quy định mỗi cuộc vui phải uống bao nhiêu chai bao nhiêu ly, điều này phụ thuộc vào ý thức của mỗi cá nhân. Có điều, pháp luật quy định rất rõ đã uống bia rượu thì không điều khiển phương tiện giao thông như ôtô hay xe máy. Tuân theo pháp luật chính là vừa giữ cho mình vừa giữ cho người khác vậy.

Thật buồn khi chứng kiến quốc gia mất quá nhiều thứ vì các chất uống có cồn, những người Việt mất quá nhiều thứ cho bia rượu. Không chỉ là tiền bạc mà còn thời gian, sức khỏe và con cái về sau.

Nhưng biết làm sao được khi mà còn quá nhiều thứ đăng đăng đê đê diễn ra trong đời sống vẫn chưa được thu dọn sạch sẽ, bia rượu cũng chính là một trong những vấn đề của đời sống ấy thôi.

Còn thương giống nòi, còn lo lắng cho giống nòi, thì mới có thể bàn đến các giải pháp ngăn chặn tình trạng sử dụng bia rượu tràn lan như hiện nay. Kinh khủng hơn, có người còn nhầm tưởng phải có bia rượu mới là sự tôn trọng hoặc là văn hóa.

Nhưng chờ đến đó thì khó lắm, nên tự cá nhân mỗi người phải thương lấy chính mình vậy. Còn giả như thương lấy chính mình quá khó thì có thể nghĩ đến người thân trước khi ngồi vào cuộc rượu.

Ít nhất thì cũng nên tập thói quen không điều khiển phương tiện tham gia lưu thông khi đã uống bia rượu vậy. 

Ngô Nguyệt Lãng

Các tin khác

 Trung Á và bài toán cân bằng lợi ích

Trung Á và bài toán cân bằng lợi ích

Hòa bình, đối thoại, hợp tác đa phương và phát triển bền vững là những chủ đề nổi bật trong phát biểu của đại diện các quốc gia Trung Á tại phiên thảo luận chung Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81, diễn ra tháng 9/2026 tại New York. Thông điệp này được đưa ra trong bối cảnh các quốc gia phải xử lý nhiều khác biệt ngày càng lớn giữa những trung tâm quyền lực, trong khi nhu cầu hợp tác kinh tế và giải quyết hàng loạt vấn đề an ninh xuyên biên giới không ngừng gia tăng.

Một yếu huyệt khác dưới eo biển Hormuz

Một yếu huyệt khác dưới eo biển Hormuz

Ngày 19/10, nhiều hãng thông tấn thế giới dẫn nguồn từ hãng truyền thông Iran International, người phát ngôn Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) Hossein Mohebbi tuyên bố: "Có 7 tuyến cáp lớn chạy ngầm dưới eo biển Hormuz, và phần rất lớn dữ liệu internet cũng như dữ liệu thương mại của thế giới đều phụ thuộc vào các tuyến cáp này. Chúng tôi nhắc nhở kẻ thù về điều này để họ biết". Một lời đe dọa mới mẻ, nhưng không kém sức nặng so với kịch bản phong tỏa các tuyến hải trình thương mại qua eo biển Hormuz đã xảy ra.

Bầu cử giữa kỳ của Mỹ: Cuộc chiến quyết định

Bầu cử giữa kỳ của Mỹ: Cuộc chiến quyết định

Ngày 3/11 tới sẽ diễn ra bầu cử giữa kỳ của Mỹ. Dù không có tên trên lá phiếu nhưng lịch trình của Tổng thống Donald Trump trong cả tháng qua lại gần như kín các chuyến vận động tranh cử, bỏ qua một danh sách dài những vấn đề quốc tế đang chờ xử lý. Điều này cho thấy, cuộc bầu cử ngày 3/11 rất quan trọng với chính quyền của ông.

Từ một báo cáo thanh tra đến cuộc khủng hoảng niềm tin

Từ một báo cáo thanh tra đến cuộc khủng hoảng niềm tin

Bản báo cáo dài vài chục trang của Tổng Thanh tra Bộ Quốc phòng Mỹ, công bố tối 14/9/2026, đáng lẽ chỉ là một tài liệu kế toán về chi phí chiến tranh, nhưng đặt vào đúng thời điểm chỉ còn chưa đầy 2 tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ, bản báo cáo ấy đã trở thành chất xúc tác phơi bày một cuộc đấu tranh nội bộ sâu sắc hơn nhiều trong lòng nước Mỹ.

Xung đột Trung Đông: Đợi chờ một điểm vỡ

Xung đột Trung Đông: Đợi chờ một điểm vỡ

Ngày 19/9, lần đầu tiên kể từ khi xung đột với Houthi tái bùng phát, còi báo động phòng không lại vang rền trên bầu trời thủ đô Riyadh của Saudi Arabia. Cùng lúc, theo truyền thông Qatar, nước Mỹ phát đi cảnh báo gửi tới mọi công dân của mình tại Iraq, Bahrain, Oman, Saudi Arabia, Iran, Qatar, Lebanon, Kuwait và Jordan về việc "nâng cao cảnh giác", trong bối cảnh "môi trường an ninh vẫn phức tạp và tiềm ẩn nguy cơ leo thang ngoài dự kiến".
Cục diện Trung Đông vẫn khó đoán định, khi bất cứ người chơi nào trong bàn cờ địa chính trị đều đang hướng tới những mục tiêu lợi ích đối lập hoặc đan cài, và tạo nên một nút thắt chưa thể tháo gỡ.

Cái giá của tự chủ công nghệ

Cái giá của tự chủ công nghệ

Không có con đường phát triển nào miễn phí. Nói ra cái giá không làm nó lớn thêm, chỉ làm chúng ta chuẩn bị tốt hơn để trả.

Những kỳ vọng từ BRICS 2026

Những kỳ vọng từ BRICS 2026

Sau 20 năm hình thành và phát triển, Nhóm các nền kinh tế mới nổi (BRICS) đã mở rộng thành cơ chế tập hợp 11 quốc gia thành viên: Brazil, Trung Quốc, Ai Cập, Ethiopia, Ấn Độ, Indonesia, Iran, Nga, Saudi Arabia, Nam Phi và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE); ngoài ra còn có 10 nước đối tác, trong đó có Việt Nam.
Hiện, BRICS đại diện cho gần một nửa dân số thế giới, khoảng 40% GDP và 26% thương mại toàn cầu. Quy mô và tầm vóc, một mặt, làm tăng đáng kể sức nặng kinh tế và ngoại giao của BRICS, song mở rộng cũng đồng nghĩa việc diễn đàn này quy tụ nhiều hệ thống chính trị, cơ cấu kinh tế, lợi ích năng lượng và quan hệ an ninh khác nhau.

Từ tư duy bảo vệ đến kiến tạo an ninh trong kỷ nguyên mới

Từ tư duy bảo vệ đến kiến tạo an ninh trong kỷ nguyên mới

Trong một thế giới biến động nhanh, phức tạp và khó dự báo, những rủi ro từ kinh tế, công nghệ, dữ liệu, môi trường, năng lượng, nguồn nước, lương thực và không gian số có thể liên kết và tạo thành những thách thức đối với năng lực phát triển của quốc gia. Nghị quyết số 22-NQ/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về Chiến lược An ninh quốc gia đặt ra một yêu cầu có ý nghĩa căn bản: chuyển mạnh từ tư duy bảo vệ, ứng phó sang tư duy an ninh tổng thể, toàn diện, chủ động, bao trùm và kiến tạo. Cao hơn, phải nhìn thấy nguy cơ trước khi nguy cơ trở thành khủng hoảng, tạo dựng sức chống chịu trước khi cú sốc xảy ra và kiến tạo môi trường an ninh cho phát triển.

Nước Mỹ 25 năm sau ngày 11/9/2001

Nước Mỹ 25 năm sau ngày 11/9/2001

Một phần tư thế kỷ đã trôi qua kể từ buổi sáng kinh hoàng 11/9/2001, loạt hồ sơ vừa được giải mật cho thấy những cảnh báo về Osama bin Laden và al-Qaeda đã xuất hiện từ nhiều năm trước vụ tấn công, đồng thời hé lộ những hệ lụy về sức khỏe mà người dân New York và lực lượng cứu nạn phải đối mặt trong nhiều năm về sau.

Syria - ngọn lửa đang bùng lên từ khoảng trống

Syria - ngọn lửa đang bùng lên từ khoảng trống

Ngày 18/8, Đặc phái viên Mỹ về Syria kiêm nhiệm Đại sứ Mỹ tại Thổ Nhĩ Kỳ Tom Barrack cảnh báo: Một sự cố quân sự ngoài ý muốn nào đó hoàn toàn có thể nhanh chóng khiến tình hình khu vực vượt khỏi tầm kiểm soát. Gần 2 năm sau ngày cựu Tổng thống Syria Bashar Al Assad rời khỏi Damascus, khoảng trống quyền lực vẫn chưa thể được lấp đầy, trong khi nguy cơ về sự xuất hiện của cuộc chiến mới lại một lần nữa bùng lên.

Châu Âu vẫn đi trên dây trong bài toán di cư

Châu Âu vẫn đi trên dây trong bài toán di cư

Gần một tháng sau làn sóng người di cư ồ ạt tràn từ Morocco vào vùng lãnh thổ hải ngoại Ceuta của Tây Ban Nha, châu Âu vẫn loay hoay với bài toán khó: kiểm soát biên giới mà không vượt qua những giới hạn pháp lý, nhân đạo và chính trị, dù các diễn ngôn từ Brussels có vẻ đã cứng rắn
hơn.

Ceuta, cuộc khủng hoảng biên giới bắt đầu từ smartphone

Ceuta, cuộc khủng hoảng biên giới bắt đầu từ smartphone

Từ một phán quyết của tòa án bị bóp méo trên mạng xã hội, những hình ảnh được diễn giải sai lệch và tin đồn lan rộng, hàng chục nghìn người đã đổ về Ceuta trong vài giờ cuối tháng 7, tạo ra một cuộc khủng hoảng tại biên giới Tây Ban Nha - Morocco.

Khi Trung Đông tự vẽ lại bản đồ an ninh

Khi Trung Đông tự vẽ lại bản đồ an ninh

Trong gần nửa thế kỷ, thông qua những thỏa thuận về dầu mỏ, tài chính và hợp tác quân sự, nhiều quốc gia Trung Đông đã dựa vào "chiếc ô an ninh" của Mỹ để tập trung phát triển kinh tế. Nhưng, một thỏa thuận quân sự mới được ký vào những ngày đầu tháng 8 này đang làm thay đổi tất cả, mở ra một giai đoạn mới, khi các quốc gia trong khu vực muốn tự bảo đảm an ninh của chính mình.

Giá trị của độc lập, tự do và những vấn đề đặt ra trong kỷ nguyên mới

Giá trị của độc lập, tự do và những vấn đề đặt ra trong kỷ nguyên mới

Độc lập và tự do là những giá trị có ý nghĩa đặc biệt đối với sự tồn tại, phát triển của mỗi quốc gia, dân tộc và mỗi con người. Không có dân tộc nào có thể phát triển bền vững nếu không có quyền tự quyết đối với vận mệnh của mình; cũng không có xã hội tiến bộ nếu con người không được sống trong môi trường hòa bình, an toàn, có quyền làm chủ và điều kiện phát triển toàn diện. Đối với Việt Nam, độc lập, tự do là những giá trị được hình thành, hun đúc và bảo vệ qua hàng nghìn năm lịch sử dựng nước và giữ nước.

Phát huy sức mạnh văn hóa để bảo vệ an ninh Tổ quốc

Phát huy sức mạnh văn hóa để bảo vệ an ninh Tổ quốc

Ngày 5/8/2026, Bộ Công an tổ chức Hội thảo góp ý xây dựng “Đề án Phát triển văn hóa Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới”. Đề án là sự cụ thể hóa, triển khai thiết thực việc thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị trong lực lượng Công an nhân dân (CAND).

Tăng cường bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ của Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới

Tăng cường bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ của Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới

LTS: Trong kỷ nguyên mới, đặc biệt là bối cảnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế, để bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, lực lượng Công an nhân dân (CAND) đứng trước yêu cầu phải phát triển theo hướng chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, làm chủ khoa học - công nghệ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt mỗi cán bộ, chiến sĩ cần không ngừng nâng cao bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ.
Nhân kỷ niệm 81 năm Ngày truyền thống CAND, Chuyên đề ANTG Cuối tháng trân trọng giới thiệu bài viết của Trung tướng Trần Bá Thiều, nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Chính trị CAND về vấn đề này.

Dẹp loạn giang hồ trên không gian mạng

Dẹp loạn giang hồ trên không gian mạng

“Giang hồ mạng” không phải là khái niệm pháp lý, mà là cách cộng đồng gọi những cá nhân gây dựng ảnh hưởng trên mạng xã hội bằng hình ảnh đầu gấu đầu mèo, xăm trổ ngang tàng, phát ngôn gây sốc, khoe tiền bạc, các mối quan hệ hoặc công khai chửi bới người khác bằng những lời lẽ rất vô văn hóa... Việc cơ quan điều tra khởi tố, bắt tạm giam một loạt "giang hồ mạng" như: Khánh "Sky", Hồ Văn Khoa, “Vua Quạt” Trần Đình Tiệp, vợ chồng Huấn “Hoa Hồng”, vợ chồng Phú Lê, “Tế điên" Nam Định thời gian gần đây khiến số "giang hồ mạng" khác có vẻ lo ngại sẽ tới lượt mình nên đã tìm cách thay đổi nội dung. Mạng xã hội vì thế cũng đỡ rác hẳn.

Sóng chiến sự đổ về “Cổng nước mắt”

Sóng chiến sự đổ về “Cổng nước mắt”

Giữa lúc dòng chảy thương mại từ Vùng Vịnh qua eo biển Hormuz bị bóp nghẹt bởi xung đột Mỹ-Iran, một huyết mạch hàng hải khác của thế giới đang đứng trước nguy cơ bị cuốn vào vòng xoáy chiến sự. Căng thẳng Houthi - Arab Saudi tái bùng phát, cùng những cảnh báo cứng rắn từ Tehran, đang đặt eo biển Bab el-Mandeb trước nguy cơ trở thành điểm nghẽn tiếp theo, có thể đẩy cú sốc năng lượng vượt khỏi Trung Đông, lan rộng ra nền kinh tế toàn cầu.

Điều đọng lại ở Ankara không chỉ là NATO 3.0

Điều đọng lại ở Ankara không chỉ là NATO 3.0

Trong nhiều năm sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, câu hỏi thường trực đối với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) có lẽ vẫn luôn là: Liên minh này có còn lý do để tồn tại? Thực tế thách thức lớn nhất hiện nay với một tổ chức an ninh phòng thủ 77 tuổi đời là có thể thích nghi với một thế giới nơi cạnh tranh giữa các cường quốc trở thành trạng thái thường trực, hàng loạt cuộc khủng hoảng phủ bóng không gian an ninh châu Âu - Đại Tây Dương, và thậm chí là cả sức ép từ những tranh luận về chia sẻ gánh nặng quốc phòng hay các phát biểu gây tranh cãi của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Andy Burnham và một định hình mới cho nước Anh?

Andy Burnham và một định hình mới cho nước Anh?

Nghị sĩ Andy Burnham chính thức được xác nhận là lãnh đạo Công đảng và trở thành Thủ tướng thứ 7 của Vương quốc Anh chỉ trong một thập niên. Với những cải cách đầy tham vọng, liệu người đàn ông đến từ Manchester này có thể tái định hình nền chính trị Anh sau một chuỗi khủng hoảng kéo dài hay không?