Lạc đà và lỗ kim

Toàn chuyện phiên phiến

"Phiên phiến" là khẩu ngữ, cũng ít người dùng. Đây là cụm từ rất thú vị, đại loại xuê xoa cho qua, không cần truy tận gốc, không cần biết tận cùng. 

Lãnh đạo UBND TP Đà Nẵng, Chủ tịch Huỳnh Đức Thơ vừa có phát biểu rất mạnh mẽ dẫu không mới: "Đà Nẵng đã phát hiện ra rất nhiều, lên đến hàng trăm các dự án bất động sản có vướng mắc, khó khăn cũng như sai phạm. Đà Nẵng đã báo cáo và Thủ tướng đã chỉ đạo nghiên cứu giải quyết những khó khăn, vướng mắc trong triển khai các dự án trước đây có những vấn đề chưa phù hợp về mặt pháp lý".

Đây là lần đầu tiên lãnh đạo một thành phố nói thẳng về hiện trạng sai phạm trong xây dựng, trước đó, nhiều lãnh đạo khác chỉ nói những sự vụ cụ thể. Mà ngay cả sự vụ cụ thể đã được chỉ ra, đã được họp bàn, đã được khẳng định quyết tâm bằng phát ngôn... Vậy mà, cuối cùng đâu cũng lại vào đấy.

Đáng buồn thay, những sai phạm trong lĩnh vực xây dựng đã và đang diễn ra ở khắp các địa phương vẫn không thể xử lý theo dạng phiên phiến.

1. Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Đức Chung lại phải vừa có lời về tòa nhà 8B Lê Trực khi tiếp xúc cử tri.

Hơn bốn năm đã trôi qua, rất nhiều lần lãnh đạo thành phố Hà Nội lẫn Trung ương đã nhắc về tòa nhà 8B Lê Trức, Nghị trường cũng từng rất nóng về tòa nhà này. Nhưng rồi, sau nóng thì lại nguội, sau nguội thì lại lạnh, sau lạnh thì đóng băng. Sai phạm vẫn cứ sai phạm.

Không chỉ có 8B Lê Trực, đầy rẫy là các sai phạm về xây dựng khác ở TP HCM, ở Nha Trang (Khánh Hòa), ở Đà Nẵng... toàn các thành phố lớn. Ở các thành phố lớn, người dân có cơ hội tiếp xúc với văn minh, với các phương tiện truyền thông, với sự thượng tôn pháp luật... mà còn bắt buộc phải chứng kiến những điều không thể tưởng tượng ra như thế này thì ở những địa phương khác biết là làm sao.

Minh họa: Hùng Dingo
Minh họa: Hùng Dingo

TP HCM, khi vụ việc 110 biệt thự xây dựng không phép ở quận 7 chưa giảm bớt nhiệt, thì dự án mười mấy nghìn căn hộ đang ầm ĩ xây dựng tại quận 2 bị phát hiện. Chủ đầu tư khăng khăng, Bộ Xây dựng nói công trình này không cần giấy phép xây dựng.

Sở Xây dựng TP HCM thì lại bảo: "Công trình chưa có giấy phép xây dựng tầng hầm, chưa nộp hồ sơ xin cấp phép xây dựng tầng hầm". Nghĩa là, cho dù Bộ Xây dựng đồng ý cho xây dựng không giấy phép thì vẫn còn những thủ tục pháp lý không được nhà đầu tư dự án tuân thủ. Vậy là, tạm ngưng thi công, phạt.

Tạm ngưng thi công thì không thi công nữa, phạt thì đóng phạt, đóng phạt xong sẽ hoàn thiện giấy phép để xây dựng tiếp.

Trên thực tế có rất nhiều công trình xây dựng có sai phạm, có dự án xây lụi, có dự án xây trên công sản không qua đấu giá, có dự án xây thêm tầng, có dự án chưa đảm bảo phòng cháy chữa cháy... muôn hình vạn trạng sai phạm liên quan đến xây dựng. Tuy nhiên, cái kỳ lạ nhất là rồi sau đó lại ổn cả thôi.

2. Mấy năm trước có hai vụ ồn ào xảy ra tại tỉnh Khánh Hòa và TP HCM.

Vụ thứ nhất, một tiểu thương bị cưỡng chế vì xây dựng không phép. Dễ hiểu hơn là tiểu thương này dựng mấy cây sắt để căng bạt nilon che chắn hàng hóa. Lãnh đạo địa phương thấy vậy bèn vận dụng tất cả luật định để thành lập hội đồng cưỡng chế "công trình xây dựng không phép" kia. Cưỡng chế xong thì cũng là lúc tiểu thương phát đơn kiện quyết định của lãnh đạo địa phương, Tòa ra phán quyết hủy quyết định cưỡng chế ấy. Báo giới dạo đó liên tục đưa tin bài về vụ cưỡng chế có một không hai này.

Vụ thứ hai, có hộ dân ở Củ Chi. Người đàn ông trụ cột trong gia đình nuôi bò sữa, ngày nào cũng quần quật cắt cỏ chăm bò. Nhân hôm rảnh rỗi, bèn thuê thêm hai người nữa xây lại cái nhà vệ sinh vì nhà vệ sinh cũ đã xuống cấp nghiêm trọng quá.

Cát đá xi măng đổ ra, vừa làm được một lát thì đoàn thanh tra xây dựng xuất hiện, lập biên bản công trình xây dựng không xin phép, yêu cầu không được tiếp tục xây dựng. Hai ông đang phụ làm thấy bóng dáng cán bộ sợ quá nên bỏ về, ông chủ nhà thấy vậy thôi cũng không tính chuyện trộn hồ trét xi-măng nữa.

Đoàn thanh tra xây dựng bỏ về, nghĩ để vật liệu xây dựng vậy cũng tiếc, ông chủ nhà len lén xây tiếp. Đang xây thì cán bộ lại xuất hiện, lần này thì cãi nhau to. Ông chủ nhà ức quá ném cây thước xây dựng trúng cán bộ, vậy là dính thêm tội "Chống người thi hành công vụ". Ra Tòa, đương nhiên đi tù.

Tiện thể kể hai vụ này thôi kể luôn vụ xây chuồng trại quy mô lớn ở Đồng Nai, mà chuồng trại này lại không có giấy phép.

Trại heo có quy mô hàng nghìn con trên phần diện tích 1,4 hecta, lãnh đạo huyện Định Quán (tỉnh Đồng Nai) đồng ý về chủ trương. Ngay lập tức, chủ trại heo cho xây dựng trang trại quy mô. Cái độc đáo là trang trại này xây ngay cạnh hồ Trị An, nơi cung cấp nguồn nước cho hơn 10 triệu dân đang sinh sống tại Đồng Nai lẫn TP HCM.

Thông tin này được báo giới loan tải, tạo nên cơn địa chấn bất an về khả năng ô nhiễm nguồn nước, dịch bệnh... Đến lúc này, lãnh đạo huyện Định Quán mới vội vàng thanh minh công trình thế này, công trình thế kia và đình chỉ thi công. Nếu báo giới không phát hiện thì bây giờ hồ Trị An sẽ không biết ra sao nữa.

3. Những câu chuyện như tôi vừa nêu ra vốn dĩ thường xảy ra, xảy ra nhiều đến độ không ai còn quan tâm nữa. Người dân cơi nới một cái chuồng cu trên sân thượng cũng bị phát hiện, doanh nghiệp "động dao động thớt" chuẩn bị đại yến đãi tiệc vạn người chính quyền cũng không biết để mà giám sát, để mà đảm bảo "ai cũng như nhau trước pháp luật".

Cái dễ như vậy, cái sờ sờ trước mắt như vậy mà không làm được, thì biết trả lời làm sao khi dư luận đặt nghi ngờ về động cơ, về sân sau của lãnh đạo này lãnh đạo kia, về doanh nghiệp át vía luôn lãnh đạo địa phương đây?

Ngô Nguyệt Lãng

Các tin khác

Eo biển đóng và khe cửa mở hờ

Eo biển đóng và khe cửa mở hờ

Trong khi dư luận quốc tế còn đang cố gắng tìm lời giải cho việc Nhà Trắng tuyên bố tạm dừng chiến dịch quân sự "Dự án Tự do" nhằm hỗ trợ tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz - động thái bất ngờ kế tiếp, nhưng không còn làm mấy ai ngạc nhiên, trong chuỗi vô tận những diễn biến không thể lường trước từ Tổng thống Mỹ Donald Trump - thì dường như, qua một số thông tin bên lề được hé lộ, "chân tướng" của sự thực cũng đã lờ mờ hiện lên, sau lớp hỏa mù.

Nhịp sống Việt Nam

Nhịp sống Việt Nam

Những ngày gần đây, báo chí và mạng xã hội ở xứ Kim Chi cũng như Việt Nam vẫn dành sự quan tâm về chuyến thăm Việt Nam cuối tháng 4/2026 của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Phu nhân Kim Hae Kyung. Đặc biệt, hình ảnh vợ chồng tổng thống thảnh thơi bách bộ phố cổ Hà Nội và thưởng thức món phở, cơm rang, kem... nhận được sự tán thưởng hào hứng của người dân cũng như cộng đồng mạng ở cả hai nước.

Trung Đông, trong những đám hỏa mù

Trung Đông, trong những đám hỏa mù

Giới quan sát quốc tế có lẽ đã quá quen với việc bình tĩnh chờ đợi thêm những dữ liệu đối chứng cần thiết, cho dù vừa thấy bảng tin tức của mình nhảy lên những điều có vẻ “nóng bỏng”, nhất là sau hàng tuần nối nhau, những tuyên bố trái chiều vẫn cứ tiếp tục vọng đến từ Trung Đông. Tuy vậy, khi không quá tập trung vào các điểm nóng chiến sự, có thể, những tia sáng mờ nhạt nào đó lại le lói hắt lên.

Giá trị của Hòa bình

Giá trị của Hòa bình

LTS: Những ngày cuối tháng Tư luôn đặc biệt đối với người Việt. Đó là dịp Tết Thống nhất, Tết Hòa bình. Năm nay, dịp Tết ấy đến ngay sau Giỗ tổ Hùng Vương, với lời nhắc của Bác Hồ vẫn mãi sáng ngời chân lý "Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước…".

Nhiều “nút thắt” trong đối đầu Mỹ-Iran

Nhiều “nút thắt” trong đối đầu Mỹ-Iran

Trung tuần tháng 4/2026, các kênh ngoại giao Mỹ - Iran được kích hoạt ở mức cao hiếm thấy, Pakistan trở thành đối tác trung gian then chốt. Truyền thông phương Tây và khu vực nhắc tới khả năng có thỏa thuận xoay quanh trao đổi hạn chế hạt nhân để lấy nới lỏng trừng phạt và tiếp cận tài sản bị phong tỏa.

Kinh tế thế giới trở thành con tin của cuộc xung đột Iran

Kinh tế thế giới trở thành con tin của cuộc xung đột Iran

Cuộc xung đột quân sự tại Iran bùng nổ từ cuối tháng 2/2026 đang khiến nền kinh tế toàn cầu trải qua cú sốc năng lượng lớn chưa từng có trong lịch sử hiện đại. Giá dầu tăng vọt, lạm phát khiến cỗ máy kinh tế toàn cầu khựng lại. Những hệ lụy kéo theo sẽ còn tác động lâu dài đến cuộc sống của chúng ta. Một lần nữa, nền kinh tế toàn cầu lại trở thành con tin của các quyết sách chính trị.

Hai vòng phong tỏa, một điểm nghẽn

Hai vòng phong tỏa, một điểm nghẽn

Nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng Mỹ - Iran thông qua đàm phán trực tiếp đang rơi vào bế tắc khi hai bên theo đuổi logic hoàn toàn trái ngược: Washington muốn một thỏa thuận nhanh dưới sức ép tối đa, còn Tehran kiên trì chiến lược kéo dài để bảo toàn lợi ích cốt lõi. Sự lệch pha này khiến tiến trình ngoại giao đình trệ, đồng thời gia tăng rủi ro tại eo biển Hormuz - huyết mạch năng lượng toàn cầu.

"Tang đạo mãn điền, hoa mãn san"

"Tang đạo mãn điền, hoa mãn san"

Chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Trung Quốc đã thành công rất tốt đẹp. Đó là một chuyến thăm dày đặc lịch hoạt động, tận dụng tối đa từng giờ để vun đắp, củng cố mối quan hệ sâu sắc giữa hai nước, đồng thời tìm hiểu thực tế, tham khảo các mô hình phát triển hiệu quả. Điều đặc biệt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết thúc chuyến thăm và trở lại Việt Nam bằng tàu hỏa như một thông điệp: quan hệ Việt Nam – Trung Quốc ngày càng hữu nghị, hợp tác, là sự kết nối liền mạch, là dòng chảy không thể đảo ngược, vì hòa bình và hạnh phúc, phồn vinh của nhân dân hai nước. Đó cũng là bức tranh thái bình, trù phú, an yên mà Bác Hồ kính yêu đã khắc họa 65 năm trước “Tang đạo mãn điền, hoa mãn san”...

Nạn nhân tiềm tàng của xung đột Trung Đông

Nạn nhân tiềm tàng của xung đột Trung Đông

Trung tuần tháng 3/2026, các cuộc không kích của Israel nhằm vào những cơ sở năng lượng thượng nguồn tại mỏ khí South Pars, nơi chiếm 70% sản lượng khí đốt nội địa của Iran, đã mở ra một chương leo thang mới trong xung đột Trung Đông.

Ở rất xa cuộc chiến

Ở rất xa cuộc chiến

Thời điểm hiện tại, chiến dịch quân sự tại Trung Đông là ưu tiên hàng đầu của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Song, có lẽ, chuyện ông liên tục cập nhật các diễn biến và ý tưởng của mình về cuộc chiến ấy và làm xôn xao các nền tảng mạng xã hội cũng không thể đẩy lùi được một thời hạn đầy thách thức: Tháng 11/2026, cuộc bầu cử Quốc hội giữa kỳ sẽ diễn ra.

Khủng hoảng an ninh lương thực đang chực chờ

Khủng hoảng an ninh lương thực đang chực chờ

Sự hỗn loạn trong đại dương thông tin chiến sự đang khiến bất kỳ một nhà phân tích quốc tế nào cũng không thể đưa ra những dự báo chắc chắn về kết cục của cuộc xung đột quân sự ở Trung Đông. Tuy nhiên, những hệ lụy ghê gớm của nó thì ngược lại, hoàn toàn có thể dễ dàng nhận diện.

Lợi ích quốc gia - dân tộc trên hết

Lợi ích quốc gia - dân tộc trên hết

Trong những ngày này, tâm trí của người dân cả nước và cả Việt kiều ở nước ngoài đều hướng về phòng họp lớn Diên Hồng, nơi đang diễn ra kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI.

Ứng xử với xưa cũ

Ứng xử với xưa cũ

LTS: Những gì cổ hủ, lạc hậu ắt là xưa cũ. Nhưng có phải những gì xưa cũ cũng đều cổ hủ, lạc hậu hết hay không? Ứng xử với xưa cũ thế nào để đảm bảo vẫn giữ tốc độ tăng trưởng tiến bộ và vừa không “đánh rơi” đi mất phần tinh thần?

Lựa chọn hiền tài và kiến tạo phát triển

Lựa chọn hiền tài và kiến tạo phát triển

Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI vừa khai mạc tại Thủ đô Hà Nội với nhiều nội dung quan trọng, đặc biệt là việc kiện toàn các chức danh lãnh đạo chủ chốt của quốc gia cũng như định hình chương trình, nội dung hoạt động của toàn khóa, đặt nền móng cho sự phát triển của đất nước trong 5 năm tới.

World Cup 2026 trước biến số Iran

World Cup 2026 trước biến số Iran

Xung đột leo thang giữa Mỹ - Israel và Iran đang đẩy World Cup 2026 vào tình thế đặc biệt khi khả năng Iran không thể tham dự trở thành kịch bản hiện hữu. FIFA đang phải đối mặt với bài toán phức tạp chưa từng có liên quan đến pháp lý, thay thế suất dự giải và đảm bảo an ninh - điều từng xuất hiện trong lịch sử nhưng chưa bao giờ ở quy mô của một kỳ World Cup hiện đại.

Khi Thổ Nhĩ Kỳ có quyền “mặc cả” với châu Âu

Khi Thổ Nhĩ Kỳ có quyền “mặc cả” với châu Âu

Cuộc chiến tại Iran nổ ra cuối tháng 2/2026 làm rung chuyển thế giới, đồng thời vẽ lại bản đồ địa chính trị khu vực. Trong đó, Thổ Nhĩ Kỳ, với vị thế đặc biệt của mình, đang tận dụng cơ hội để giành lấy lợi thế trong một "ván cờ" khác.

Trước biến động thời cuộc

Trước biến động thời cuộc

LTS: Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo; những diễn biến bất thường về địa chính trị; các quyết định áp đặt thuế quan gây shock; giá cả nhiên liệu thay đổi đột biến dẫn tới biến động mạnh ở các thị trường v.v... và vv… Thế giới đang tiếp tục theo cách đó và tạo ra những vòng xoáy chóng mặt. Trước các biến động thời cuộc như thế, một cá nhân con người, một công ty, một ngành, thậm chí cả một quốc gia, cần phải đối diện chúng theo cách nào?

Lời hứa không thành hiện thực

Lời hứa không thành hiện thực

Ông Donald Trump trở lại Nhà Trắng với cam kết không mở thêm chiến tranh, không đẩy nước Mỹ vào những cuộc can dự quân sự tốn kém ở bên ngoài. Nhưng, chiến dịch quân sự nhằm vào Iran cuối tháng 2/2026 đã khiến chính lời hứa đó trở thành điểm dễ bị phản công nhất về chính trị.

Thảm kịch mới, và những đường nét cũ

Thảm kịch mới, và những đường nét cũ

Song song với những ý niệm về các hệ lụy đã trở nên quen thuộc với bất cứ ai, khi căng thẳng địa chính trị ảnh hưởng trầm trọng đến khả năng vận hành trơn tru của hệ thống kinh tế - xã hội toàn cầu, có một khía cạnh bi thương khó cảm nhận hơn: Sự phác họa và hình thành những cuộc khủng hoảng nhân đạo mới, bên cạnh sự cùng quẫn trong các bi kịch vẫn còn chưa khép lại - điều thường bị che khuất và lãng quên.

Ươm mầm xanh cho tương lai

Ươm mầm xanh cho tương lai

Theo quan niệm của người xưa, vũ trụ có 3 nhân tố cơ bản là Thiên - Địa - Nhân (tức là trời, đất và người). Như trong “Tam tự kinh” có câu “Tam tài giả: Thiên - Địa - Nhân/ Tam quang giả: Nhật - Nguyệt - Tinh”... Trải qua các giai đoạn phát triển của lịch sử, cũng như nhiều quốc gia, dân tộc, Việt Nam hình thành nên truyền thống sống hòa hợp với thiên nhiên (thuận thiên) và luôn coi trọng con người (dân vi bản). Chính vì vậy, chăm lo giáo dục, đào tạo con người là nhiệm vụ xuyên suốt (vì lợi ích trăm năm trồng người)...