Nếu nói không đi đôi với làm

Tài sản và di sản

Khi thông tin đề xuất kỷ luật Phó Bí thư thường trực Thành ủy TP HCM Tất Thành Cang được công bố, kèm theo đánh giá của Ủy ban Kiểm tra Trung ương về sai phạm của ông Tất Thành Cang là “rất nghiêm trọng”, thực sự không nhiều người cảm thấy ngạc nhiên. 

Công cuộc chống tham nhũng, chống cán bộ thoái hóa biến chất đang được Đảng với sự lãnh đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng đẩy mạnh hơn bao giờ hết.

Hàng loạt cán bộ cao cấp từ Trung ương đến địa phương phải trả giá cho những hành vi sai trái, bất chấp pháp luật trục lợi cho cá nhân cùng nhóm lợi ích của chính mình.

Và cũng chưa bao giờ lòng dân phấn khởi vậy, khi mà chuyện ai cũng biết đã tồn tại nhiều năm trời nhưng không có ai giải quyết. Hoặc nếu có giải quyết thì cũng giải quyết không đến nơi đến chốn, giải quyết còn ngại va chạm, còn sợ mất lòng người này người kia.

Dư luận có thể không biết tường tận đường dây mối nhợ dẫn đến các vi phạm nghiêm trọng của một quan chức cao cấp nhưng thực sự, họ đã có những ngờ vực lâu nay. Và chúng ta không thể phủ nhận một thực tế đáng buồn ở Việt Nam hôm nay là phần lớn các quan chức bị quần chúng nghi ngờ về sự minh bạch đều có dấu hiệu bất minh cả. 

Rất nhiều trong số đó đã phải chịu trách nhiệm trước pháp luật và khi vụ án được công khai, quần chúng còn thấy bàng hoàng hơn khi so sánh mức độ sai phạm với ngờ vực trước đó của mình.

Ngay sau khi thông tin đề xuất kỷ luật ông Tất Thành Cang được đưa ra, việc bắt tạm giam nguyên Phó Chủ tịch UBND TP HCM, ông Nguyễn Hữu Tín đến ngay tắp lự cũng không khiến dư luận quá bất ngờ. 

Việc công bố rộng rãi những sai phạm của các cán bộ cao cấp đó chỉ khẳng định thêm những ngờ vực mà quần chúng lâu nay vẫn đeo mang mà thôi. Quần chúng vốn dĩ đã xì xào khá nhiều về các sai phạm ấy và chỉ khi chúng được công khai, bị soi chiếu bởi pháp luật, những xì xào mới chấm dứt. 

Minh họa: Hùng Dingo.
Minh họa: Hùng Dingo.

Điều đó cho thấy, người dân thực sự không phải dễ bị bịt mắt. Tất cả những gì cán bộ, quan chức đang làm, người dân đều nhận ra cả. Chỉ có điều, họ chưa thể công khai nói ra những ngờ vực khi chưa có một bảo chứng thông tin từ cơ quan thanh tra, cơ quan pháp luật. 

Và cuộc đại chiến với tham nhũng mà Đảng đang dấy lên lúc này chính là việc đưa ra các bảo chứng để xoá bỏ các ngờ vực cũng như lấy lại niềm tin trong dân.

Nói đến đây, chúng ta nên quay lại với một điểm trong Nghị quyết Trung ương 8 vừa rồi là “cán bộ phải có tinh thần nêu gương”. Cái sự nêu gương ấy thực tế nên cần được hiểu rằng thái độ và niềm tin của quần chúng nhân dân chính là tấm gương rõ rệt nhất. Mỗi người cán bộ, quan chức, Đảng viên cần phải soi mình vào đó. 

Nếu trên tấm gương hiện lên dấu hiệu của ngờ vực, người cán bộ cần phải xem lại chính mình, tự kiểm điểm lại chính mình. Còn nếu chỉ hiểu nêu gương là đi đầu trong việc làm người tốt là chưa đủ. Bởi đơn giản, kỹ nghệ đóng kịch có thể giúp con người ta hoá thân mình thành một người giản dị, liêm chính qua các hình ảnh truyền thông. 

Song hình ảnh đóng kịch kiểu đó sẽ chỉ càng lố bịch hơn nếu tấm gương soi mang tên quần chúng vẫn hiển hiện lên các dấu hiệu của sự nghi ngờ.

Và trong việc đề cao tinh thần nêu gương kể trên, rất cần phải có những xử lý mạnh tay đối với các cán bộ sai phạm để làm gương. Người tài là nguyên khí của quốc gia nhưng kẻ có tật cũng làm tổn hại nguyên khí quốc gia rất lớn. Và nếu làm lãnh đạo mà vừa bất tài, vừa có tật, vừa tham lam đến bất chấp thì e rằng nguyên khí quốc gia sẽ chẳng còn.

Nhiều đại án trong thời gian vừa qua đã cho thấy vấn nạn tham nhũng trầm trọng đến mức nào. Và cái nguy hiểm hơn là thời đại mới này đã rất khác với thời phong kiến khi một ông quan có thể coi trời bằng vung, một tay khuynh đảo cả một vùng. 

Ở thời đại này, không một quan chức đơn lẻ nào có thể làm được những vụ sai phạm tày trời. Họ có những “đường dây” bắt tay với nhau để cùng bao che và lũng đoạn. Nếu dùng từ “tập đoàn mafia chính trị” thì có vẻ nặng lời nhưng thực tế, tình trạng ấy không phải không có. 

Và công cuộc chống tham nhũng đang tuyên chiến với những bóng ma như thế, những bóng ma mà đằng sau nó là những nhóm tư bản thân hữu đang lũng đoạn thị trường, bòn rút tài nguyên quốc gia một cách bất chấp.

Công cuộc ấy đã và đang treo một thanh gươm Damocles lơ lửng trên đầu những con sâu và hình ảnh đó cũng không khác gì một tấm gương răn đe cho những ai đang đảm nhiệm các vị trí quan trọng trong bộ máy nhà nước. Họ cần phải hiểu, nếu mình trong sạch, sẽ chẳng có một thanh gươm Damocles nào đe doạ mình cả.

Nếu chúng ta truy tìm thông tin về những vụ cướp mộ, chúng ta sẽ thấy gần như đa số các lăng mộ vua chúa, quan lại thời xưa đều đã từng bị những kẻ trộm mộ khai quật. 

Tại sao lại là mộ của những nhà giàu thường bị trộm ghé thăm? Câu hỏi này quá dễ để trả lời. Đồ tùy táng của họ toàn là của cải quý giá cả nên nó mới hấp dẫn đám trộm mộ là thế. 

Và câu chuyện xoay quanh những người trộm mộ cho chúng ta suy nghĩ gì? Tài sản ư? Chúng ta sẽ chẳng thể mang theo được gì khi đã nằm xuống huyệt mộ. Cái còn lại của con người từng sống không phải là tài sản, mà cần là di sản. Mà di sản thì được tạo dựng từ đạo đức, năng lực, nỗ lực và thành tựu có tác động tích cực đến nhiều người chứ không phải bằng cách nào khác.

Ai rồi cũng phải chết. Vậy thì giữa tài sản và di sản, ta sẽ chọn gì? Nên nhớ, nếu ta là một quan chức, và ta chọn lựa tài sản bất minh, thứ ta để lại không phải là tiền tài, mà là một vết nhơ rất lớn không thể xóa nhoà. Đặc biệt, nếu ta không thể “hạ cánh an toàn” mà cuối đời vẫn phải đặt chân ra trước vành móng ngựa. 

Hà Quang Minh

Các tin khác

Eo biển đóng và khe cửa mở hờ

Eo biển đóng và khe cửa mở hờ

Trong khi dư luận quốc tế còn đang cố gắng tìm lời giải cho việc Nhà Trắng tuyên bố tạm dừng chiến dịch quân sự "Dự án Tự do" nhằm hỗ trợ tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz - động thái bất ngờ kế tiếp, nhưng không còn làm mấy ai ngạc nhiên, trong chuỗi vô tận những diễn biến không thể lường trước từ Tổng thống Mỹ Donald Trump - thì dường như, qua một số thông tin bên lề được hé lộ, "chân tướng" của sự thực cũng đã lờ mờ hiện lên, sau lớp hỏa mù.

Nhịp sống Việt Nam

Nhịp sống Việt Nam

Những ngày gần đây, báo chí và mạng xã hội ở xứ Kim Chi cũng như Việt Nam vẫn dành sự quan tâm về chuyến thăm Việt Nam cuối tháng 4/2026 của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Phu nhân Kim Hae Kyung. Đặc biệt, hình ảnh vợ chồng tổng thống thảnh thơi bách bộ phố cổ Hà Nội và thưởng thức món phở, cơm rang, kem... nhận được sự tán thưởng hào hứng của người dân cũng như cộng đồng mạng ở cả hai nước.

Trung Đông, trong những đám hỏa mù

Trung Đông, trong những đám hỏa mù

Giới quan sát quốc tế có lẽ đã quá quen với việc bình tĩnh chờ đợi thêm những dữ liệu đối chứng cần thiết, cho dù vừa thấy bảng tin tức của mình nhảy lên những điều có vẻ “nóng bỏng”, nhất là sau hàng tuần nối nhau, những tuyên bố trái chiều vẫn cứ tiếp tục vọng đến từ Trung Đông. Tuy vậy, khi không quá tập trung vào các điểm nóng chiến sự, có thể, những tia sáng mờ nhạt nào đó lại le lói hắt lên.

Giá trị của Hòa bình

Giá trị của Hòa bình

LTS: Những ngày cuối tháng Tư luôn đặc biệt đối với người Việt. Đó là dịp Tết Thống nhất, Tết Hòa bình. Năm nay, dịp Tết ấy đến ngay sau Giỗ tổ Hùng Vương, với lời nhắc của Bác Hồ vẫn mãi sáng ngời chân lý "Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước…".

Nhiều “nút thắt” trong đối đầu Mỹ-Iran

Nhiều “nút thắt” trong đối đầu Mỹ-Iran

Trung tuần tháng 4/2026, các kênh ngoại giao Mỹ - Iran được kích hoạt ở mức cao hiếm thấy, Pakistan trở thành đối tác trung gian then chốt. Truyền thông phương Tây và khu vực nhắc tới khả năng có thỏa thuận xoay quanh trao đổi hạn chế hạt nhân để lấy nới lỏng trừng phạt và tiếp cận tài sản bị phong tỏa.

Kinh tế thế giới trở thành con tin của cuộc xung đột Iran

Kinh tế thế giới trở thành con tin của cuộc xung đột Iran

Cuộc xung đột quân sự tại Iran bùng nổ từ cuối tháng 2/2026 đang khiến nền kinh tế toàn cầu trải qua cú sốc năng lượng lớn chưa từng có trong lịch sử hiện đại. Giá dầu tăng vọt, lạm phát khiến cỗ máy kinh tế toàn cầu khựng lại. Những hệ lụy kéo theo sẽ còn tác động lâu dài đến cuộc sống của chúng ta. Một lần nữa, nền kinh tế toàn cầu lại trở thành con tin của các quyết sách chính trị.

Hai vòng phong tỏa, một điểm nghẽn

Hai vòng phong tỏa, một điểm nghẽn

Nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng Mỹ - Iran thông qua đàm phán trực tiếp đang rơi vào bế tắc khi hai bên theo đuổi logic hoàn toàn trái ngược: Washington muốn một thỏa thuận nhanh dưới sức ép tối đa, còn Tehran kiên trì chiến lược kéo dài để bảo toàn lợi ích cốt lõi. Sự lệch pha này khiến tiến trình ngoại giao đình trệ, đồng thời gia tăng rủi ro tại eo biển Hormuz - huyết mạch năng lượng toàn cầu.

"Tang đạo mãn điền, hoa mãn san"

"Tang đạo mãn điền, hoa mãn san"

Chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Trung Quốc đã thành công rất tốt đẹp. Đó là một chuyến thăm dày đặc lịch hoạt động, tận dụng tối đa từng giờ để vun đắp, củng cố mối quan hệ sâu sắc giữa hai nước, đồng thời tìm hiểu thực tế, tham khảo các mô hình phát triển hiệu quả. Điều đặc biệt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết thúc chuyến thăm và trở lại Việt Nam bằng tàu hỏa như một thông điệp: quan hệ Việt Nam – Trung Quốc ngày càng hữu nghị, hợp tác, là sự kết nối liền mạch, là dòng chảy không thể đảo ngược, vì hòa bình và hạnh phúc, phồn vinh của nhân dân hai nước. Đó cũng là bức tranh thái bình, trù phú, an yên mà Bác Hồ kính yêu đã khắc họa 65 năm trước “Tang đạo mãn điền, hoa mãn san”...

Nạn nhân tiềm tàng của xung đột Trung Đông

Nạn nhân tiềm tàng của xung đột Trung Đông

Trung tuần tháng 3/2026, các cuộc không kích của Israel nhằm vào những cơ sở năng lượng thượng nguồn tại mỏ khí South Pars, nơi chiếm 70% sản lượng khí đốt nội địa của Iran, đã mở ra một chương leo thang mới trong xung đột Trung Đông.

Ở rất xa cuộc chiến

Ở rất xa cuộc chiến

Thời điểm hiện tại, chiến dịch quân sự tại Trung Đông là ưu tiên hàng đầu của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Song, có lẽ, chuyện ông liên tục cập nhật các diễn biến và ý tưởng của mình về cuộc chiến ấy và làm xôn xao các nền tảng mạng xã hội cũng không thể đẩy lùi được một thời hạn đầy thách thức: Tháng 11/2026, cuộc bầu cử Quốc hội giữa kỳ sẽ diễn ra.

Khủng hoảng an ninh lương thực đang chực chờ

Khủng hoảng an ninh lương thực đang chực chờ

Sự hỗn loạn trong đại dương thông tin chiến sự đang khiến bất kỳ một nhà phân tích quốc tế nào cũng không thể đưa ra những dự báo chắc chắn về kết cục của cuộc xung đột quân sự ở Trung Đông. Tuy nhiên, những hệ lụy ghê gớm của nó thì ngược lại, hoàn toàn có thể dễ dàng nhận diện.

Lợi ích quốc gia - dân tộc trên hết

Lợi ích quốc gia - dân tộc trên hết

Trong những ngày này, tâm trí của người dân cả nước và cả Việt kiều ở nước ngoài đều hướng về phòng họp lớn Diên Hồng, nơi đang diễn ra kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI.

Ứng xử với xưa cũ

Ứng xử với xưa cũ

LTS: Những gì cổ hủ, lạc hậu ắt là xưa cũ. Nhưng có phải những gì xưa cũ cũng đều cổ hủ, lạc hậu hết hay không? Ứng xử với xưa cũ thế nào để đảm bảo vẫn giữ tốc độ tăng trưởng tiến bộ và vừa không “đánh rơi” đi mất phần tinh thần?

Lựa chọn hiền tài và kiến tạo phát triển

Lựa chọn hiền tài và kiến tạo phát triển

Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI vừa khai mạc tại Thủ đô Hà Nội với nhiều nội dung quan trọng, đặc biệt là việc kiện toàn các chức danh lãnh đạo chủ chốt của quốc gia cũng như định hình chương trình, nội dung hoạt động của toàn khóa, đặt nền móng cho sự phát triển của đất nước trong 5 năm tới.

World Cup 2026 trước biến số Iran

World Cup 2026 trước biến số Iran

Xung đột leo thang giữa Mỹ - Israel và Iran đang đẩy World Cup 2026 vào tình thế đặc biệt khi khả năng Iran không thể tham dự trở thành kịch bản hiện hữu. FIFA đang phải đối mặt với bài toán phức tạp chưa từng có liên quan đến pháp lý, thay thế suất dự giải và đảm bảo an ninh - điều từng xuất hiện trong lịch sử nhưng chưa bao giờ ở quy mô của một kỳ World Cup hiện đại.

Khi Thổ Nhĩ Kỳ có quyền “mặc cả” với châu Âu

Khi Thổ Nhĩ Kỳ có quyền “mặc cả” với châu Âu

Cuộc chiến tại Iran nổ ra cuối tháng 2/2026 làm rung chuyển thế giới, đồng thời vẽ lại bản đồ địa chính trị khu vực. Trong đó, Thổ Nhĩ Kỳ, với vị thế đặc biệt của mình, đang tận dụng cơ hội để giành lấy lợi thế trong một "ván cờ" khác.

Trước biến động thời cuộc

Trước biến động thời cuộc

LTS: Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo; những diễn biến bất thường về địa chính trị; các quyết định áp đặt thuế quan gây shock; giá cả nhiên liệu thay đổi đột biến dẫn tới biến động mạnh ở các thị trường v.v... và vv… Thế giới đang tiếp tục theo cách đó và tạo ra những vòng xoáy chóng mặt. Trước các biến động thời cuộc như thế, một cá nhân con người, một công ty, một ngành, thậm chí cả một quốc gia, cần phải đối diện chúng theo cách nào?

Lời hứa không thành hiện thực

Lời hứa không thành hiện thực

Ông Donald Trump trở lại Nhà Trắng với cam kết không mở thêm chiến tranh, không đẩy nước Mỹ vào những cuộc can dự quân sự tốn kém ở bên ngoài. Nhưng, chiến dịch quân sự nhằm vào Iran cuối tháng 2/2026 đã khiến chính lời hứa đó trở thành điểm dễ bị phản công nhất về chính trị.

Thảm kịch mới, và những đường nét cũ

Thảm kịch mới, và những đường nét cũ

Song song với những ý niệm về các hệ lụy đã trở nên quen thuộc với bất cứ ai, khi căng thẳng địa chính trị ảnh hưởng trầm trọng đến khả năng vận hành trơn tru của hệ thống kinh tế - xã hội toàn cầu, có một khía cạnh bi thương khó cảm nhận hơn: Sự phác họa và hình thành những cuộc khủng hoảng nhân đạo mới, bên cạnh sự cùng quẫn trong các bi kịch vẫn còn chưa khép lại - điều thường bị che khuất và lãng quên.

Ươm mầm xanh cho tương lai

Ươm mầm xanh cho tương lai

Theo quan niệm của người xưa, vũ trụ có 3 nhân tố cơ bản là Thiên - Địa - Nhân (tức là trời, đất và người). Như trong “Tam tự kinh” có câu “Tam tài giả: Thiên - Địa - Nhân/ Tam quang giả: Nhật - Nguyệt - Tinh”... Trải qua các giai đoạn phát triển của lịch sử, cũng như nhiều quốc gia, dân tộc, Việt Nam hình thành nên truyền thống sống hòa hợp với thiên nhiên (thuận thiên) và luôn coi trọng con người (dân vi bản). Chính vì vậy, chăm lo giáo dục, đào tạo con người là nhiệm vụ xuyên suốt (vì lợi ích trăm năm trồng người)...