Không còn đường lùi

Quyết tâm cho hy vọng

Có một thực tế đang diễn ra mà bất cứ ai cũng nhìn thấy ở thời điểm hiện tại, đó là đang có quá nhiều cán bộ lãnh đạo, trong đó có những cán bộ lãnh đạo được đề bạt siêu tốc như mấy ông vụ phó tại Ban Chỉ đạo Tây Nam Bộ.

Title của Chuyên đề số này, chúng tôi xin được trích lời của nguyên Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu khi nguyên Tổng Bí thư sử dụng cụm từ “không còn đường lùi” để bàn về công tác tổ chức cán bộ, biên chế. Đây cũng là trọng tâm của Hội nghị Trung ương 6, một hội nghị rất được chờ đợi sẽ tạo ra sự đột phá, đổi mới.

“Như cốc nước đã đầy tràn. Bây giờ không có đường lùi, lùi là chết, lùi là trì trệ công việc. Do hình thức (cơ cấu tổ chức) của bộ máy đã trì trệ chứ chưa nói đến con người. Con người thì còn là năng lực, phẩm chất. Chứ giờ không ít người toàn ngồi chơi không”, lời của nguyên Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu.

Hoặc có những cán bộ lãnh đạo mới ra trường được vài năm, chưa kinh nghiệm, chưa cống hiến. Thậm chí, việc kiểm tra vào Đảng cũng rất qua loa nhưng vẫn cứ làm lãnh đạo.

Có những cơ quan, sở ngành, một lãnh đạo một nhân viên, tài tình hơn là đến hai lãnh đạo kèm một nhân viên.

Khó thế mà cũng làm được.

1. Hồi tháng 7 năm nay, trong giải trình trước Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng thừa nhận rất đau xót: “Nói về ngân sách nhưng thực ra liên quan từng bộ và liên quan đến các ngành, các lĩnh vực phải tập trung, phải cùng thực hiện đồng bộ mới được. Bây giờ cắt cái gì thì cắt, nhưng biên chế cứ phình ra thì không tài nào cơ cấu lại ngân sách, không tài nào giảm chi thường xuyên được”.

Ngoài những khoản đầu tư bị đội vốn, thua lỗ của các tập đoàn, đầu tư trọng điểm không hiệu quả, ngân sách đã không còn đủ chi cho bộ máy hành chính. Biên chế nhiều quá, lãnh đạo nhiều quá. Không hiểu vì sao năm nào cũng kêu tinh giản, năm nào cũng nói chọn người được việc loại bớt người sáng cắp ô đi tối cắp ô về… Nhưng nói cứ nói, còn phình ra cứ phình ra.

Có một chuyện còn hơn cả đùa, năm ngoái tại thủ đô Hà Nội bàn chuyện tinh giản biên chế, lãnh đạo thành phố đã phải nói thẳng với đại ý, bây giờ tinh giản cấp phường cũng khó vì biên chế cấp phường cũng toàn thạc sĩ với tiến sĩ. 

Mặc cho ai cũng biết không phải cứ thạc sĩ, tiến sĩ thì sẽ giỏi công tác chuyên môn, nhất là khi “lò ấp” thạc sĩ, tiến sĩ đã bị phát hiện nhiều, nhưng cán bộ công chức có bằng thạc sĩ, tiến sĩ đâu phải cứ muốn tinh giản là làm được, còn vướng bao nhiêu thứ. Nhận vào thì dễ chứ loại ra thì cực kỳ khó.

Minh họa: Lê Phương.
Minh họa: Lê Phương.

Khi mà câu chuyện biên chế phình ra chưa giải quyết xong thì đụng ngay vấn nạn người người làm lãnh đạo, nhà nhà làm lãnh đạo. Mà lương bổng chế độ cho lãnh đạo bao giờ chả cao hơn nhiều lần so với công chức viên chức.

Ngân sách đã eo hẹp nay lại càng eo hẹp hơn, mà cán bộ lãnh đạo không hiểu lấy đâu ra nhiều đến vậy, tỉnh nào cũng dôi dư cán bộ lãnh đạo, sở nào cũng thừa cán bộ lãnh đạo.

2. Sau đây là vài đơn cử về tình trạng dôi dư cán bộ lãnh đạo đã được truyền thông nhắc đến,

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa Giáo dục Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng Nguyễn Văn Tuyết nêu thắc mắc tại buổi giám sát về cải cách bộ máy hành chính tại tỉnh Hải Dương về tình trạng lãnh đạo nhiều hơn công chức.

Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Hải Dương có 15 lãnh đạo, 11 công chức. Sở Tài chính tỉnh Hải Dương có 31 lãnh đạo, 29 công chức. Sở Y tế tỉnh Hải Dương có 17 lãnh đạo, 6 công chức. Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Hải Dương có 30 lãnh đạo, 11 công chức. Cá biệt, Sở Tư Pháp tỉnh Hải Dương có đến 22 lãnh đạo, 3 công chức.

Ở Thanh Hóa, kiểm tra sai phạm lẫn trách nhiệm trong đề bạt trái nguyên tắc bà Trần Vũ Quỳnh Anh, nguyên Trưởng phòng Quản lý nhà và thị trường bất động sản, Ủy ban Kiểm tra tỉnh ủy Thanh Hóa đã phát hiện hàng loạt sai phạm trong bổ nhiệm lãnh đạo tại Sở Xây dựng. Theo đó, có đến 55 trường hợp bổ nhiệm sai quy định, thừa chỉ tiêu.

Ở Quảng Trị, Phòng Kế hoạch – Tài chính, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn có 10 biên chế thì có đến 6 cán bộ lãnh đạo (1 trưởng phòng, 5 phó phòng). Ở Gia Lai, Sở Văn hóa – Thể thao và Du lịch có 45 cán bô,å nhân viên, thì có 1 giám đốc, 5 phó giám đốc, 15 trưởng, phó phòng. Sở Xây dựng tỉnh Gia Lai có 33 cán bộ, nhân viên thì có 1 giám đốc, 4 phó giám đốc, 12 trưởng, phó phòng.

Mới nhất, ở Cục Kiểm soát hoạt động bảo vệ môi trường (Tổng cục Môi trường thuộc Bộ Tài nguyên và Môi trường) có tổng cộng 26 người nhưng chỉ có 4 chuyên viên, còn lại toàn lãnh đạo. Cá biệt có phòng tổng quân số là ba hoặc bốn người, nhưng cả ba hoặc bốn người này đều làm lãnh đạo.

3. Ngoài sự phình ra của bộ máy hành chính, sự nảy nở của bộ máy lãnh đạo, thì công tác thẩm tra, bổ nhiệm, giám sát cán bộ lãnh đạo vẫn đang tồn tại quá nhiều bất cập, buông lỏng.

Một ông phó chủ tịch tỉnh có rất nhiều sai phạm vẫn được giới thiệu, đề bạt và trúng cử. Một ông bí thư thành ủy xài bằng cấp không được Bộ Giáo dục và Đào tạo chấp nhận vẫn được thông qua. 

Một ông phó bí thư thường trực tỉnh có hàng loạt nghi vấn về bằng cấp, bổ nhiệm người thân vẫn tại vị như không. Một ông chủ tịch UBND tỉnh tự mở cửa khẩu phụ biên giới, tự tung tự tác cho thuê đất công theo giá của riêng mình mãi đến lúc về hưu mới bị phát hiện.

Nghĩa là, còn rất nhiều thứ về công tác tinh giản bộ máy, nâng cao hiệu quả của cán bộ mà Trung ương phải bàn tính, phải có giải pháp xử lý, khắc phục. Quan điểm cá nhân tôi tin rằng, với sự quyết tâm trong công tác phòng chống tham nhũng của Tổng Bí thư, tinh thần kiến tạo liêm chính nhất quán của Thủ tướng Chính phủ... và quan trọng hơn tại Hội nghị Trung ương 6 đã nhìn thẳng vào sự thật và quyết tâm chỉnh đốn, thì vẫn còn có cơ hội cho sự hy vọng. 

Quan trọng hơn cả việc minh bạch đúng pháp luật trong công tác cán bộ, chọn đúng người hiền người tài người làm được việc, đó chính là niềm tin của nhân dân. Chỉ cần nhân dân có niềm tin để đồng lòng cùng Đảng, cùng Chính phủ thì chắc chắn không khó khăn nào lại không thể vượt qua.

Title của Chuyên đề số này, chúng tôi xin được trích lời của nguyên Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu khi nguyên Tổng Bí thư sử dụng cụm từ “không còn đường lùi” để bàn về công tác tổ chức cán bộ, biên chế. Đây cũng là trọng tâm của Hội nghị Trung ương 6, một hội nghị rất được chờ đợi sẽ tạo ra sự đột phá, đổi mới.

“Như cốc nước đã đầy tràn. Bây giờ không có đường lùi, lùi là chết, lùi là trì trệ công việc. Do hình thức (cơ cấu tổ chức) của bộ máy đã trì trệ chứ chưa nói đến con người. Con người thì còn là năng lực, phẩm chất. Chứ giờ không ít người toàn ngồi chơi không”, lời của nguyên Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu.

Ngô Nguyệt Lãng

Các tin khác

Eo biển đóng và khe cửa mở hờ

Eo biển đóng và khe cửa mở hờ

Trong khi dư luận quốc tế còn đang cố gắng tìm lời giải cho việc Nhà Trắng tuyên bố tạm dừng chiến dịch quân sự "Dự án Tự do" nhằm hỗ trợ tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz - động thái bất ngờ kế tiếp, nhưng không còn làm mấy ai ngạc nhiên, trong chuỗi vô tận những diễn biến không thể lường trước từ Tổng thống Mỹ Donald Trump - thì dường như, qua một số thông tin bên lề được hé lộ, "chân tướng" của sự thực cũng đã lờ mờ hiện lên, sau lớp hỏa mù.

Nhịp sống Việt Nam

Nhịp sống Việt Nam

Những ngày gần đây, báo chí và mạng xã hội ở xứ Kim Chi cũng như Việt Nam vẫn dành sự quan tâm về chuyến thăm Việt Nam cuối tháng 4/2026 của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Phu nhân Kim Hae Kyung. Đặc biệt, hình ảnh vợ chồng tổng thống thảnh thơi bách bộ phố cổ Hà Nội và thưởng thức món phở, cơm rang, kem... nhận được sự tán thưởng hào hứng của người dân cũng như cộng đồng mạng ở cả hai nước.

Trung Đông, trong những đám hỏa mù

Trung Đông, trong những đám hỏa mù

Giới quan sát quốc tế có lẽ đã quá quen với việc bình tĩnh chờ đợi thêm những dữ liệu đối chứng cần thiết, cho dù vừa thấy bảng tin tức của mình nhảy lên những điều có vẻ “nóng bỏng”, nhất là sau hàng tuần nối nhau, những tuyên bố trái chiều vẫn cứ tiếp tục vọng đến từ Trung Đông. Tuy vậy, khi không quá tập trung vào các điểm nóng chiến sự, có thể, những tia sáng mờ nhạt nào đó lại le lói hắt lên.

Giá trị của Hòa bình

Giá trị của Hòa bình

LTS: Những ngày cuối tháng Tư luôn đặc biệt đối với người Việt. Đó là dịp Tết Thống nhất, Tết Hòa bình. Năm nay, dịp Tết ấy đến ngay sau Giỗ tổ Hùng Vương, với lời nhắc của Bác Hồ vẫn mãi sáng ngời chân lý "Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước…".

Nhiều “nút thắt” trong đối đầu Mỹ-Iran

Nhiều “nút thắt” trong đối đầu Mỹ-Iran

Trung tuần tháng 4/2026, các kênh ngoại giao Mỹ - Iran được kích hoạt ở mức cao hiếm thấy, Pakistan trở thành đối tác trung gian then chốt. Truyền thông phương Tây và khu vực nhắc tới khả năng có thỏa thuận xoay quanh trao đổi hạn chế hạt nhân để lấy nới lỏng trừng phạt và tiếp cận tài sản bị phong tỏa.

Kinh tế thế giới trở thành con tin của cuộc xung đột Iran

Kinh tế thế giới trở thành con tin của cuộc xung đột Iran

Cuộc xung đột quân sự tại Iran bùng nổ từ cuối tháng 2/2026 đang khiến nền kinh tế toàn cầu trải qua cú sốc năng lượng lớn chưa từng có trong lịch sử hiện đại. Giá dầu tăng vọt, lạm phát khiến cỗ máy kinh tế toàn cầu khựng lại. Những hệ lụy kéo theo sẽ còn tác động lâu dài đến cuộc sống của chúng ta. Một lần nữa, nền kinh tế toàn cầu lại trở thành con tin của các quyết sách chính trị.

Hai vòng phong tỏa, một điểm nghẽn

Hai vòng phong tỏa, một điểm nghẽn

Nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng Mỹ - Iran thông qua đàm phán trực tiếp đang rơi vào bế tắc khi hai bên theo đuổi logic hoàn toàn trái ngược: Washington muốn một thỏa thuận nhanh dưới sức ép tối đa, còn Tehran kiên trì chiến lược kéo dài để bảo toàn lợi ích cốt lõi. Sự lệch pha này khiến tiến trình ngoại giao đình trệ, đồng thời gia tăng rủi ro tại eo biển Hormuz - huyết mạch năng lượng toàn cầu.

"Tang đạo mãn điền, hoa mãn san"

"Tang đạo mãn điền, hoa mãn san"

Chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Trung Quốc đã thành công rất tốt đẹp. Đó là một chuyến thăm dày đặc lịch hoạt động, tận dụng tối đa từng giờ để vun đắp, củng cố mối quan hệ sâu sắc giữa hai nước, đồng thời tìm hiểu thực tế, tham khảo các mô hình phát triển hiệu quả. Điều đặc biệt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết thúc chuyến thăm và trở lại Việt Nam bằng tàu hỏa như một thông điệp: quan hệ Việt Nam – Trung Quốc ngày càng hữu nghị, hợp tác, là sự kết nối liền mạch, là dòng chảy không thể đảo ngược, vì hòa bình và hạnh phúc, phồn vinh của nhân dân hai nước. Đó cũng là bức tranh thái bình, trù phú, an yên mà Bác Hồ kính yêu đã khắc họa 65 năm trước “Tang đạo mãn điền, hoa mãn san”...

Nạn nhân tiềm tàng của xung đột Trung Đông

Nạn nhân tiềm tàng của xung đột Trung Đông

Trung tuần tháng 3/2026, các cuộc không kích của Israel nhằm vào những cơ sở năng lượng thượng nguồn tại mỏ khí South Pars, nơi chiếm 70% sản lượng khí đốt nội địa của Iran, đã mở ra một chương leo thang mới trong xung đột Trung Đông.

Ở rất xa cuộc chiến

Ở rất xa cuộc chiến

Thời điểm hiện tại, chiến dịch quân sự tại Trung Đông là ưu tiên hàng đầu của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Song, có lẽ, chuyện ông liên tục cập nhật các diễn biến và ý tưởng của mình về cuộc chiến ấy và làm xôn xao các nền tảng mạng xã hội cũng không thể đẩy lùi được một thời hạn đầy thách thức: Tháng 11/2026, cuộc bầu cử Quốc hội giữa kỳ sẽ diễn ra.

Khủng hoảng an ninh lương thực đang chực chờ

Khủng hoảng an ninh lương thực đang chực chờ

Sự hỗn loạn trong đại dương thông tin chiến sự đang khiến bất kỳ một nhà phân tích quốc tế nào cũng không thể đưa ra những dự báo chắc chắn về kết cục của cuộc xung đột quân sự ở Trung Đông. Tuy nhiên, những hệ lụy ghê gớm của nó thì ngược lại, hoàn toàn có thể dễ dàng nhận diện.

Lợi ích quốc gia - dân tộc trên hết

Lợi ích quốc gia - dân tộc trên hết

Trong những ngày này, tâm trí của người dân cả nước và cả Việt kiều ở nước ngoài đều hướng về phòng họp lớn Diên Hồng, nơi đang diễn ra kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI.

Ứng xử với xưa cũ

Ứng xử với xưa cũ

LTS: Những gì cổ hủ, lạc hậu ắt là xưa cũ. Nhưng có phải những gì xưa cũ cũng đều cổ hủ, lạc hậu hết hay không? Ứng xử với xưa cũ thế nào để đảm bảo vẫn giữ tốc độ tăng trưởng tiến bộ và vừa không “đánh rơi” đi mất phần tinh thần?

Lựa chọn hiền tài và kiến tạo phát triển

Lựa chọn hiền tài và kiến tạo phát triển

Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI vừa khai mạc tại Thủ đô Hà Nội với nhiều nội dung quan trọng, đặc biệt là việc kiện toàn các chức danh lãnh đạo chủ chốt của quốc gia cũng như định hình chương trình, nội dung hoạt động của toàn khóa, đặt nền móng cho sự phát triển của đất nước trong 5 năm tới.

World Cup 2026 trước biến số Iran

World Cup 2026 trước biến số Iran

Xung đột leo thang giữa Mỹ - Israel và Iran đang đẩy World Cup 2026 vào tình thế đặc biệt khi khả năng Iran không thể tham dự trở thành kịch bản hiện hữu. FIFA đang phải đối mặt với bài toán phức tạp chưa từng có liên quan đến pháp lý, thay thế suất dự giải và đảm bảo an ninh - điều từng xuất hiện trong lịch sử nhưng chưa bao giờ ở quy mô của một kỳ World Cup hiện đại.

Khi Thổ Nhĩ Kỳ có quyền “mặc cả” với châu Âu

Khi Thổ Nhĩ Kỳ có quyền “mặc cả” với châu Âu

Cuộc chiến tại Iran nổ ra cuối tháng 2/2026 làm rung chuyển thế giới, đồng thời vẽ lại bản đồ địa chính trị khu vực. Trong đó, Thổ Nhĩ Kỳ, với vị thế đặc biệt của mình, đang tận dụng cơ hội để giành lấy lợi thế trong một "ván cờ" khác.

Trước biến động thời cuộc

Trước biến động thời cuộc

LTS: Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo; những diễn biến bất thường về địa chính trị; các quyết định áp đặt thuế quan gây shock; giá cả nhiên liệu thay đổi đột biến dẫn tới biến động mạnh ở các thị trường v.v... và vv… Thế giới đang tiếp tục theo cách đó và tạo ra những vòng xoáy chóng mặt. Trước các biến động thời cuộc như thế, một cá nhân con người, một công ty, một ngành, thậm chí cả một quốc gia, cần phải đối diện chúng theo cách nào?

Lời hứa không thành hiện thực

Lời hứa không thành hiện thực

Ông Donald Trump trở lại Nhà Trắng với cam kết không mở thêm chiến tranh, không đẩy nước Mỹ vào những cuộc can dự quân sự tốn kém ở bên ngoài. Nhưng, chiến dịch quân sự nhằm vào Iran cuối tháng 2/2026 đã khiến chính lời hứa đó trở thành điểm dễ bị phản công nhất về chính trị.

Thảm kịch mới, và những đường nét cũ

Thảm kịch mới, và những đường nét cũ

Song song với những ý niệm về các hệ lụy đã trở nên quen thuộc với bất cứ ai, khi căng thẳng địa chính trị ảnh hưởng trầm trọng đến khả năng vận hành trơn tru của hệ thống kinh tế - xã hội toàn cầu, có một khía cạnh bi thương khó cảm nhận hơn: Sự phác họa và hình thành những cuộc khủng hoảng nhân đạo mới, bên cạnh sự cùng quẫn trong các bi kịch vẫn còn chưa khép lại - điều thường bị che khuất và lãng quên.

Ươm mầm xanh cho tương lai

Ươm mầm xanh cho tương lai

Theo quan niệm của người xưa, vũ trụ có 3 nhân tố cơ bản là Thiên - Địa - Nhân (tức là trời, đất và người). Như trong “Tam tự kinh” có câu “Tam tài giả: Thiên - Địa - Nhân/ Tam quang giả: Nhật - Nguyệt - Tinh”... Trải qua các giai đoạn phát triển của lịch sử, cũng như nhiều quốc gia, dân tộc, Việt Nam hình thành nên truyền thống sống hòa hợp với thiên nhiên (thuận thiên) và luôn coi trọng con người (dân vi bản). Chính vì vậy, chăm lo giáo dục, đào tạo con người là nhiệm vụ xuyên suốt (vì lợi ích trăm năm trồng người)...