Quan tham và miệng thế

Xưa, ông cha ta răn dạy, làm quan phải biết giữ liêm, giữ danh bởi quan trường là hữu hạn, dân mới là vạn đại. Nay, không ít người trên ghế quan trường, vì bản tham mà dấn sâu danh lợi, thu vén cá nhân, bị người đời mai mỉa. Nghĩ rằng, án kỷ luật hay hình sự là những con số, tất có ngày thụ hết án, còn án từ miệng thế về danh lợi quan tham thì khó gột rửa…

Tháng này, dư luận lại nóng với thông tin: khởi tố, bắt tạm giam ông Tất Thành Cang, một “củi tươi” khiến dư luận bàn tán mấy năm nay. Trên mạng xã hội, người dân bày tỏ sự phấn chấn và củng cố thêm niềm tin công cuộc “đốt lò”, chống tham nhũng với phương châm “không vùng cấm, không ngoại lệ”. Có người mô tả trên Facebook rằng, tối hôm đó, trên nhiều tuyến phố ẩm thực TP Hồ Chí Minh, người dân “nhậu ăn mừng” như vừa gỡ được một nút thắt vốn nhức nhối bấy lâu nay. Một Facebooker có lượng người theo dõi khá lớn, bình luận: “Một cán bộ đoàn trưởng thành từ bộ đội, bước vào chính quyền chừng chục năm, giàu nứt vách, đến khi bị bắt thì cả nước hoan hỉ”!

Nói “cả nước hoan hỉ” thì có lẽ quá mức nhưng ở mức độ nào đó cho thấy lòng dân và miệng thế trong sự kiện này. Kể từ ngày cuộc đấu tranh “xử một số người để cứu muôn người” được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đôn đốc, chỉ đạo ráo riết, có khá nhiều quan tham bị khui lộ những mảng tối sau ánh rèm và buộc phải chịu án kỷ luật hành chính hoặc án phạt hình sự. Thói thường, quan tham thì bị người đời tẩy chay, ai dính chàm vì ham của cải, quyền lực, mỹ nhân mà bất chấp pháp lý, đạo lý làm liều thì tai tiếng còn mãi.

Nhưng, cũng thấy rằng, không phải cứ người nào bị bắt, xử lý thì người dân đều “ăn mừng” như nhận xét trên. Có người bị kỷ luật, bị bắt vì liên quan sai phạm ở lĩnh vực nào đó, vụ việc nào đó và họ phải chịu án phạt theo quy định thì dư luận vẫn phán xét, nhìn nhận họ ở những khía cạnh khác toàn diện hơn, đầy đủ hơn. Sai đâu thì phải xử lý đấy, nhưng nếu họ vẫn giữ được những mặt sáng, mặt tích cực khác về lối sống, cư xử thì người đời cũng không quá khắt khe khi nhìn nhận, đánh giá.

Nhiều vụ việc gần đây cho thấy rõ điều đó, mạng xã hội vừa lên án cán bộ, quan chức bị xử lý trong một số vụ việc cụ thể, còn những việc khác họ làm được thì vẫn ghi nhận, đánh giá khách quan. Xem như thế thì miệng thế không phải cứ xấu thì cho chìm, đen thì tối hẳn mà ngược lại, cái gì là sáng thì vẫn luôn được người đời ghi nhận.

Cơ quan điều tra thực hiện các thủ tục tống đạt quyết định khởi tố, lệnh bắt tạm giam đối với ông Tất Thành Cang. Ảnh: CTV.
Cơ quan điều tra thực hiện các thủ tục tống đạt quyết định khởi tố, lệnh bắt tạm giam đối với ông Tất Thành Cang. Ảnh: CTV.

Trong sự việc liên quan ông Tất Thành Cang, dư luận ồn ào đã mấy năm nay. Sai phạm của ông, người ở gần xa cũng chẳng lạ. Nhưng, sự việc này cứ âm ỉ, “so găng” với thời gian, đến mức có người đặt câu hỏi, liệu “củi” này có tươi quá hay vướng cái gì khó mà lâu không “cháy” được? Hãy trở lại diễn tiến vụ việc.

Tại kỳ họp thứ 31, tháng 11-2018, Ủy ban Kiểm tra Trung ương kết luận: ông Tất Thành Cang đã vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ và quy chế làm việc, vi phạm thẩm quyền, nguyên tắc, quy trình xử lý công việc, vi phạm quy định của Thành ủy về quản lý, sử dụng tài sản tại các doanh nghiệp thuộc sở hữu Đảng bộ thành phố Hồ Chí Minh và các quy định pháp luật trong việc quyết định chủ trương hợp tác kinh doanh, chuyển nhượng dự án, chuyển nhượng quyền sử dụng đất của các doanh nghiệp thuộc Thành ủy, chấp thuận chủ trương để người đại diện phần vốn của Thành ủy biểu quyết phát hành cổ phần cho cổ đông chiến lược tại doanh nghiệp. Thiếu trách nhiệm, buông lỏng lãnh đạo, chỉ đạo, thiếu kiểm tra, giám sát, để lĩnh vực được phân công phụ trách có nhiều vi phạm pháp luật, gây thiệt hại lớn cho ngân sách Đảng bộ thành phố.

Trong thời gian giữ cương vị Thành ủy viên, Ủy viên UBND thành phố Hồ Chí Minh, Giám đốc Sở Giao thông - Vận tải, ông Cang đã vi phạm quy định pháp luật về đất đai và quản lý đầu tư xây dựng trong việc ký quyết định phê duyệt dự án và ký tắt hợp đồng dự án đầu tư xây dựng 4 tuyến đường chính trong khu đô thị mới Thủ Thiêm. “Những vi phạm của đồng chí Tất Thành Cang là rất nghiêm trọng, gây bức xúc trong xã hội, làm ảnh hưởng lớn đến uy tín của Thành ủy, đến mức phải xem xét, thi hành kỷ luật" - thông cáo kỳ họp 31 của Ủy ban Kiểm tra Trung ương nêu rõ.

Hơn một tháng sau, ngày 26-12-2018, Hội nghị Trung ương 9, khóa XII đã thông qua việc kỷ luật ông Tất Thành Cang bằng hình thức: Cách chức Ủy viên Trung ương Đảng khóa XII, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy thành phố Hồ Chí Minh nhiệm kỳ 2015 - 2020, vì đã có những khuyết điểm, vi phạm rất nghiêm trọng.

Trong phát biểu bế mạc Hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng cho biết, năm 2018, nhiều cán bộ cấp cao, kể cả người nghỉ hưu hay làm việc trong các cơ quan bảo vệ, thực thi pháp luật đã bị xử lý; có những trường hợp bị tước danh hiệu, xử lý hình sự. Điều này thể hiện tinh thần không có “vùng cấm”, không có ngoại lệ trong xử lý vi phạm.

“Thật đau lòng. Song, vì sự nghiêm minh của kỷ luật Đảng, sự thượng tôn pháp luật của Nhà nước, sự trong sạch, vững mạnh, uy tín của Đảng và ý nguyện của Nhân dân, chúng ta phải làm và sẽ còn tiếp tục làm trong thời gian tới” - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ.

Sau khi bị Trung ương thi hành kỷ luật, phần việc còn lại thuộc thẩm quyền Thành ủy, chính quyền thành phố Hồ Chí Minh. Tổ đại biểu Quốc hội thành phố Hồ Chí Minh tiếp xúc cử tri quận 9 ngày 8-10-2019, nhiều cử tri bày tỏ mối quan tâm về công tác quản lý cán bộ. Ông Trương Thế Cần (phường Phước Long B, quận 9) nói rằng, ông Tất Thành Cang bị Trung ương kỷ luật bằng hình thức cách chức Ủy viên Trung ương Đảng khóa XII, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy và Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy vì đã có những khuyết điểm, vi phạm rất nghiêm trọng. Nhưng hiện nay ông Cang vẫn ngồi ghế đại biểu Hội đồng nhân dân thành phố.

“Ông ấy vẫn làm lãnh đạo một cơ quan, họp hành, phát biểu dõng dạc. Sao không cho ông ấy nghỉ mà vẫn để ngồi ghế đại biểu của dân. Làm như vậy là coi thường cử tri, sẽ khiến người dân rất mất niềm tin” - cử tri bức xúc.

Chiều 14-7-2020, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh Dương Anh Đức cùng tổ đại biểu Hội đồng nhân dân thành phố, đơn vị số 5 có buổi tiếp xúc với cử tri quận 5. Tại đây, cử tri Mai Thanh Hà viện dẫn trường hợp ông Tất Thành Cang có quan lộ quá nhanh, từ Bí thư Quận ủy quận 2 lên Giám đốc Sở Giao thông - Vận tải thành phố Hồ Chí Minh, lên Phó Chủ tịch, rồi Phó Bí thư Thành ủy.

Trong quá trình đi lên lại dính nhiều sai phạm. Đến nay, Trung ương kỷ luật nhưng thành phố vẫn giữ tư cách đại biểu Hội đồng nhân dân, Thành ủy viên. Vi phạm như vậy, “sao không xử lý mà vẫn tiếp tục để ông Cang nằm trong bộ máy nhà nước. Cán bộ như vậy có còn uy tín với nhân dân nữa đâu mà giữ” - cử tri Mai Thanh Hà gay gắt.

Gần một tháng sau, ngày 7-8-2020, thông tin về ông Tất Thành Cang được phát đi từ thông báo của Ủy ban Kiểm tra Thành ủy nhưng là một thông báo khiến dư luận thực sự bất ngờ. Theo đó, Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố Hồ Chí Minh thống nhất kết luận phê bình đối với 3 thành ủy viên nhiệm kỳ 2015 - 2020 (có khuyết điểm, vi phạm đến mức phải thi hành kỷ luật nhưng do đến nay đã hết thời hiệu xử lý kỷ luật đảng), trong đó có ông Tất Thành Cang, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo công trình lịch sử thành phố, nguyên Giám đốc Sở Giao thông - Vận tải.

Sai phạm đến mức phải thi hành kỷ luật nhưng do đã hết thời hiệu nên chỉ... phê bình! Chiểu theo quy định thì viện dẫn trên vẫn đúng quy định, đúng quy trình khi thời hiệu thi hành kỷ luật được xác định là 2 năm, nay đã hết. Nhưng, quy định nào cũng do cơ quan hữu quan đặt ra, đúng quy định mà trái lòng người, trái lẽ phải, trái với lương tâm và đạo lý thì giải thích thế nào với cử tri, nhân dân.

Công cuộc chống tham nhũng đang ở thế cao trào, mạnh mẽ, sự việc “hết thời hiệu kỷ luật” liên quan ông Tất Thành Cang đã gây ra những luồng phân tâm dư luận bởi một lẽ đơn giản, tại sao suốt năm 2018, 2019, khi còn thời hiệu, chính quyền địa phương không thi hành kỷ luật, để vào thế đã rồi?

Chính vì diễn tiến đó, sự việc Cơ quan điều tra Công an thành phố Hồ Chí Minh khởi tố, bắt tạm giam bị can Tất Thành Cang ngày 16-12-2020 đã thực sự gỡ bỏ mọi hoài nghi, băn khoăn lâu nay về trường hợp “củi tươi vì sao chưa cháy”! Động thái này thêm một lần nữa minh chứng rõ nét tinh thần kiên quyết, nghiêm minh của pháp luật, không vùng cấm, không ngoại lệ, như phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng tại Hội nghị Tổng kết công tác phòng, chống tham nhũng giai đoạn 2013-2020: “Trong phát hiện, xử lý phải quán triệt nguyên tắc: Có vụ việc thì phải xác minh làm rõ; tích cực, khẩn trương, rõ đến đâu xử lý đến đó; xử lý cả hành vi tham nhũng và hành vi dung túng, bao che cho tham nhũng, can thiệp, cản trở việc chống tham nhũng. Có dấu hiệu phạm tội thì phải khởi tố, điều tra; kết luận có tội thì phải truy tố, xét xử theo quy định của pháp luật”.

An Nhi

Các tin khác

Eo biển đóng và khe cửa mở hờ

Eo biển đóng và khe cửa mở hờ

Trong khi dư luận quốc tế còn đang cố gắng tìm lời giải cho việc Nhà Trắng tuyên bố tạm dừng chiến dịch quân sự "Dự án Tự do" nhằm hỗ trợ tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz - động thái bất ngờ kế tiếp, nhưng không còn làm mấy ai ngạc nhiên, trong chuỗi vô tận những diễn biến không thể lường trước từ Tổng thống Mỹ Donald Trump - thì dường như, qua một số thông tin bên lề được hé lộ, "chân tướng" của sự thực cũng đã lờ mờ hiện lên, sau lớp hỏa mù.

Nhịp sống Việt Nam

Nhịp sống Việt Nam

Những ngày gần đây, báo chí và mạng xã hội ở xứ Kim Chi cũng như Việt Nam vẫn dành sự quan tâm về chuyến thăm Việt Nam cuối tháng 4/2026 của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Phu nhân Kim Hae Kyung. Đặc biệt, hình ảnh vợ chồng tổng thống thảnh thơi bách bộ phố cổ Hà Nội và thưởng thức món phở, cơm rang, kem... nhận được sự tán thưởng hào hứng của người dân cũng như cộng đồng mạng ở cả hai nước.

Trung Đông, trong những đám hỏa mù

Trung Đông, trong những đám hỏa mù

Giới quan sát quốc tế có lẽ đã quá quen với việc bình tĩnh chờ đợi thêm những dữ liệu đối chứng cần thiết, cho dù vừa thấy bảng tin tức của mình nhảy lên những điều có vẻ “nóng bỏng”, nhất là sau hàng tuần nối nhau, những tuyên bố trái chiều vẫn cứ tiếp tục vọng đến từ Trung Đông. Tuy vậy, khi không quá tập trung vào các điểm nóng chiến sự, có thể, những tia sáng mờ nhạt nào đó lại le lói hắt lên.

Giá trị của Hòa bình

Giá trị của Hòa bình

LTS: Những ngày cuối tháng Tư luôn đặc biệt đối với người Việt. Đó là dịp Tết Thống nhất, Tết Hòa bình. Năm nay, dịp Tết ấy đến ngay sau Giỗ tổ Hùng Vương, với lời nhắc của Bác Hồ vẫn mãi sáng ngời chân lý "Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước…".

Nhiều “nút thắt” trong đối đầu Mỹ-Iran

Nhiều “nút thắt” trong đối đầu Mỹ-Iran

Trung tuần tháng 4/2026, các kênh ngoại giao Mỹ - Iran được kích hoạt ở mức cao hiếm thấy, Pakistan trở thành đối tác trung gian then chốt. Truyền thông phương Tây và khu vực nhắc tới khả năng có thỏa thuận xoay quanh trao đổi hạn chế hạt nhân để lấy nới lỏng trừng phạt và tiếp cận tài sản bị phong tỏa.

Kinh tế thế giới trở thành con tin của cuộc xung đột Iran

Kinh tế thế giới trở thành con tin của cuộc xung đột Iran

Cuộc xung đột quân sự tại Iran bùng nổ từ cuối tháng 2/2026 đang khiến nền kinh tế toàn cầu trải qua cú sốc năng lượng lớn chưa từng có trong lịch sử hiện đại. Giá dầu tăng vọt, lạm phát khiến cỗ máy kinh tế toàn cầu khựng lại. Những hệ lụy kéo theo sẽ còn tác động lâu dài đến cuộc sống của chúng ta. Một lần nữa, nền kinh tế toàn cầu lại trở thành con tin của các quyết sách chính trị.

Hai vòng phong tỏa, một điểm nghẽn

Hai vòng phong tỏa, một điểm nghẽn

Nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng Mỹ - Iran thông qua đàm phán trực tiếp đang rơi vào bế tắc khi hai bên theo đuổi logic hoàn toàn trái ngược: Washington muốn một thỏa thuận nhanh dưới sức ép tối đa, còn Tehran kiên trì chiến lược kéo dài để bảo toàn lợi ích cốt lõi. Sự lệch pha này khiến tiến trình ngoại giao đình trệ, đồng thời gia tăng rủi ro tại eo biển Hormuz - huyết mạch năng lượng toàn cầu.

"Tang đạo mãn điền, hoa mãn san"

"Tang đạo mãn điền, hoa mãn san"

Chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Trung Quốc đã thành công rất tốt đẹp. Đó là một chuyến thăm dày đặc lịch hoạt động, tận dụng tối đa từng giờ để vun đắp, củng cố mối quan hệ sâu sắc giữa hai nước, đồng thời tìm hiểu thực tế, tham khảo các mô hình phát triển hiệu quả. Điều đặc biệt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết thúc chuyến thăm và trở lại Việt Nam bằng tàu hỏa như một thông điệp: quan hệ Việt Nam – Trung Quốc ngày càng hữu nghị, hợp tác, là sự kết nối liền mạch, là dòng chảy không thể đảo ngược, vì hòa bình và hạnh phúc, phồn vinh của nhân dân hai nước. Đó cũng là bức tranh thái bình, trù phú, an yên mà Bác Hồ kính yêu đã khắc họa 65 năm trước “Tang đạo mãn điền, hoa mãn san”...

Nạn nhân tiềm tàng của xung đột Trung Đông

Nạn nhân tiềm tàng của xung đột Trung Đông

Trung tuần tháng 3/2026, các cuộc không kích của Israel nhằm vào những cơ sở năng lượng thượng nguồn tại mỏ khí South Pars, nơi chiếm 70% sản lượng khí đốt nội địa của Iran, đã mở ra một chương leo thang mới trong xung đột Trung Đông.

Ở rất xa cuộc chiến

Ở rất xa cuộc chiến

Thời điểm hiện tại, chiến dịch quân sự tại Trung Đông là ưu tiên hàng đầu của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Song, có lẽ, chuyện ông liên tục cập nhật các diễn biến và ý tưởng của mình về cuộc chiến ấy và làm xôn xao các nền tảng mạng xã hội cũng không thể đẩy lùi được một thời hạn đầy thách thức: Tháng 11/2026, cuộc bầu cử Quốc hội giữa kỳ sẽ diễn ra.

Khủng hoảng an ninh lương thực đang chực chờ

Khủng hoảng an ninh lương thực đang chực chờ

Sự hỗn loạn trong đại dương thông tin chiến sự đang khiến bất kỳ một nhà phân tích quốc tế nào cũng không thể đưa ra những dự báo chắc chắn về kết cục của cuộc xung đột quân sự ở Trung Đông. Tuy nhiên, những hệ lụy ghê gớm của nó thì ngược lại, hoàn toàn có thể dễ dàng nhận diện.

Lợi ích quốc gia - dân tộc trên hết

Lợi ích quốc gia - dân tộc trên hết

Trong những ngày này, tâm trí của người dân cả nước và cả Việt kiều ở nước ngoài đều hướng về phòng họp lớn Diên Hồng, nơi đang diễn ra kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI.

Ứng xử với xưa cũ

Ứng xử với xưa cũ

LTS: Những gì cổ hủ, lạc hậu ắt là xưa cũ. Nhưng có phải những gì xưa cũ cũng đều cổ hủ, lạc hậu hết hay không? Ứng xử với xưa cũ thế nào để đảm bảo vẫn giữ tốc độ tăng trưởng tiến bộ và vừa không “đánh rơi” đi mất phần tinh thần?

Lựa chọn hiền tài và kiến tạo phát triển

Lựa chọn hiền tài và kiến tạo phát triển

Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI vừa khai mạc tại Thủ đô Hà Nội với nhiều nội dung quan trọng, đặc biệt là việc kiện toàn các chức danh lãnh đạo chủ chốt của quốc gia cũng như định hình chương trình, nội dung hoạt động của toàn khóa, đặt nền móng cho sự phát triển của đất nước trong 5 năm tới.

World Cup 2026 trước biến số Iran

World Cup 2026 trước biến số Iran

Xung đột leo thang giữa Mỹ - Israel và Iran đang đẩy World Cup 2026 vào tình thế đặc biệt khi khả năng Iran không thể tham dự trở thành kịch bản hiện hữu. FIFA đang phải đối mặt với bài toán phức tạp chưa từng có liên quan đến pháp lý, thay thế suất dự giải và đảm bảo an ninh - điều từng xuất hiện trong lịch sử nhưng chưa bao giờ ở quy mô của một kỳ World Cup hiện đại.

Khi Thổ Nhĩ Kỳ có quyền “mặc cả” với châu Âu

Khi Thổ Nhĩ Kỳ có quyền “mặc cả” với châu Âu

Cuộc chiến tại Iran nổ ra cuối tháng 2/2026 làm rung chuyển thế giới, đồng thời vẽ lại bản đồ địa chính trị khu vực. Trong đó, Thổ Nhĩ Kỳ, với vị thế đặc biệt của mình, đang tận dụng cơ hội để giành lấy lợi thế trong một "ván cờ" khác.

Trước biến động thời cuộc

Trước biến động thời cuộc

LTS: Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo; những diễn biến bất thường về địa chính trị; các quyết định áp đặt thuế quan gây shock; giá cả nhiên liệu thay đổi đột biến dẫn tới biến động mạnh ở các thị trường v.v... và vv… Thế giới đang tiếp tục theo cách đó và tạo ra những vòng xoáy chóng mặt. Trước các biến động thời cuộc như thế, một cá nhân con người, một công ty, một ngành, thậm chí cả một quốc gia, cần phải đối diện chúng theo cách nào?

Lời hứa không thành hiện thực

Lời hứa không thành hiện thực

Ông Donald Trump trở lại Nhà Trắng với cam kết không mở thêm chiến tranh, không đẩy nước Mỹ vào những cuộc can dự quân sự tốn kém ở bên ngoài. Nhưng, chiến dịch quân sự nhằm vào Iran cuối tháng 2/2026 đã khiến chính lời hứa đó trở thành điểm dễ bị phản công nhất về chính trị.

Thảm kịch mới, và những đường nét cũ

Thảm kịch mới, và những đường nét cũ

Song song với những ý niệm về các hệ lụy đã trở nên quen thuộc với bất cứ ai, khi căng thẳng địa chính trị ảnh hưởng trầm trọng đến khả năng vận hành trơn tru của hệ thống kinh tế - xã hội toàn cầu, có một khía cạnh bi thương khó cảm nhận hơn: Sự phác họa và hình thành những cuộc khủng hoảng nhân đạo mới, bên cạnh sự cùng quẫn trong các bi kịch vẫn còn chưa khép lại - điều thường bị che khuất và lãng quên.

Ươm mầm xanh cho tương lai

Ươm mầm xanh cho tương lai

Theo quan niệm của người xưa, vũ trụ có 3 nhân tố cơ bản là Thiên - Địa - Nhân (tức là trời, đất và người). Như trong “Tam tự kinh” có câu “Tam tài giả: Thiên - Địa - Nhân/ Tam quang giả: Nhật - Nguyệt - Tinh”... Trải qua các giai đoạn phát triển của lịch sử, cũng như nhiều quốc gia, dân tộc, Việt Nam hình thành nên truyền thống sống hòa hợp với thiên nhiên (thuận thiên) và luôn coi trọng con người (dân vi bản). Chính vì vậy, chăm lo giáo dục, đào tạo con người là nhiệm vụ xuyên suốt (vì lợi ích trăm năm trồng người)...