Nỗi đau hỏa hoạn

1. Chúng ta hẳn đã nghe nói quá nhiều về chuyện đạo đức kinh doanh, nhất là những ngành kinh doanh liên quan đến sức khỏe, tính mạng con người. Song, nói đến đạo đức thì thật vô cùng trong khi lợi ích của người kinh doanh thì rõ ràng hiện hữu. 

Ca dao xưa, “Con kiến mà leo cành đa – Leo phải cành cụt leo ra leo vào – Con kiến mà leo cành đào – Leo phải cành cụt leo vào leo ra”.

Lấy câu này nghiệm quanh thấy nhiều chuyện tương đồng quá, từ chuyện lớn cho đến chuyện nhỏ, từ chuyện tang thương cho đến những nỗi buồn.

Bởi thế cho nên, dù đã bao nhiêu lần xã hội lên tiếng về chuyện vô cảm trong kinh doanh thì rau củ vẫn chứa nhiều thuốc bảo vệ thực vật, gà lợn chứa thuốc tăng trọng, trái cây được ép chín bằng hóa chất,… vẫn thường xuyên bị phát hiện.

Người tiêu dùng tin vào trách nhiệm của ngành vệ sinh an toàn thực phẩm. Song có thể do quá tải, có thể do thủ đoạn của gian thương ngày càng tinh vi, nhưng cũng có phần vì lơ là trách nhiệm, buông lỏng quản lý... mà bao lâu nay vấn đề an toàn thực phẩm vẫn như chuyện con kiến, cành đa loay hoay chưa lối thoát. Người tiêu dùng vẫn đối diện với mâm cơm có độc hằng ngày.

Rồi họ kháo nhau rằng, phải làm nhà tiêu dùng thông thái. Song có một thực tế là để kiểm tra chính xác miếng thịt, mớ rau mua ngoài chợ hay siêu thị có an toàn hay không, đó vẫn là chuyện bất khả với họ.

Chuyện cư dân chung cư cũng vậy. Trước đây, có mấy ai khi bước chân vào căn hộ mà nghĩ rằng phải kiểm tra thiết bị an toàn, phòng cháy chữa cháy của chung cư. 

Họ tin vào những quảng cáo có cánh về sự hiện đại, về mức độ an toàn của chủ đầu tư dự án; và quan trọng hơn hết là họ tin vào cơ quan chức năng đã kiểm tra, nghiệm thu tất cả trước khi chủ đầu tư giao nhà cho họ sử dụng.

Nhưng rồi vì niềm tin đó, mới đây nhất, 13 người ở chung cư Carina đã bị chết oan bởi một đám cháy từ tầng hầm để xe mà hệ thống báo, chữa cháy tự động hoàn toàn tê liệt.

Minh họa: Lê Phương.
Minh họa: Lê Phương.

Vụ việc khiến người ta giật mình nhìn lại, hóa ra mình vô tư với niềm tin. Họ tin vào lương tâm và sự tuân thủ pháp luật của nhà đầu tư, tin vào trách nhiệm của các cơ quan đã thẩm định, nghiệm thu công trình. Và kết quả, mọi người đã thấy!

Ở đây, tôi không có ý bi kịch hóa về niềm tin, bởi sống thiếu niềm tin tốt đẹp vào mọi thứ xung quanh mình thì đó mới thật sự là bi kịch. Nhưng cuộc đời có những oái oăm riêng, niềm tin đôi khi là vô vọng. 

Và câu hỏi đặt ra, nếu như không thể tin vào những điều trên, chẳng lẽ chúng ta chỉ có thể ở trong những chung cư cao tầng khi bản thân là một chuyên gia an toàn?

Vụ cháy ở chung cư Carina để lại hậu quả quá thương tâm. Thật sự khó để có thể tưởng tượng ra rằng một chung cư được xếp vào hàng cao cấp tồn tại ở thế kỷ 21 này mà toàn bộ hệ thống báo cháy, chữa cháy tự động không hề hoạt động khi xảy ra cháy. 

Ban quản lý chung cư, cơ quan chức năng kiểm tra phòng cháy chữa cháy định kỳ đã quản lý, kiểm tra như thế nào vào trước đó?

Chung cư Carina không phải là trường hợp đầu tiên mà hệ thống báo cháy không hoạt động; năm trước, khi chung cư ở Hà Nội cháy, cảnh sát phòng cháy chữa cháy (PCCC) đã cho biết, có tới hơn 100 tòa nhà chung cư cao tầng ở thành phố này không đảm bảo an toàn PCCC nhưng vẫn được đưa vào hoạt động. Có nghĩa là tính mạng hàng ngàn con người ở đó phụ thuộc vào sự may rủi của hệ thống an toàn của chung cư.

Bi kịch ở chỗ đa số không biết về điều này, cũng như họ không hề quan tâm chung cư mình đang ở có được nghiệm thu an toàn, có đảm bảo quy chuẩn về PCCC hay chưa.

Rõ ràng là nếu chỉ trông chờ vào lương tâm của những nhà đầu tư, chúng ta không cần đến hệ thống các cơ quan chức năng giám sát, kiểm tra và nghiệm thu nữa, bởi khi đó hẳn mọi thứ đã tự nhiên tốt đẹp rồi. Ở đây, người ta có thể không hoàn toàn tin vào nhà đầu tư nhưng họ tin vào các nhà thẩm định, cơ quan chức năng với trách nhiệm được giao phó.

2. Những con đường rộng mở, những tòa cao ốc chọc trời, những nhà máy xí nghiệp quy mô,... là biểu tượng của cuộc sống văn minh, hiện đại đang hiện diện khắp nơi. Tất cả đều phải được thẩm định, nghiệm thu an toàn mới được đưa vào hoạt động. 

Về lý thuyết là như vậy, song những công trình khiến ta tự hào đôi khi thiếu đi những quy chuẩn an toàn mà ta không hề hay biết.

Như tòa nhà cao tầng mà hệ thống báo cháy không hoạt động, hay nhà máy với hệ thống xử lý nước thải hiện đại nhưng con sông xanh xanh phía sau vẫn bị đầu độc hằng ngày; và cả những con đường mới mở ra, chưa kịp đi đã hỏng! 

Không ai nói những công trình đó không qua công tác thẩm định, nghiệm thu hay kiểm tra định kỳ cả. Nhưng không phải vì thế mà nó hoạt động tử tế bởi sự giám sát, kiểm tra đó lắm khi chỉ là lý thuyết, là hình thức mà thôi.

Để vận hành một hệ thống xử lý nước thải, xí nghiệp phải bỏ ra một số tiền lớn hằng ngày. Số tiền đó gấp hàng trăm lần so với chi phí phải bỏ ra cho những cái bắt tay trong phòng kín hàng tháng. Cho nên, thiết bị công nghệ thì có nhưng chỉ hoạt động lúc “cần thiết nhất” mà thôi.

Ở những chung cư cao tầng, tiêu chuẩn về PCCC được quy định khá ngặt nghèo. Có một yêu cầu bắt buộc là phải có “phòng trực điều khiển chống cháy”, là một phòng kỹ thuật có nhân viên có chuyên môn về PCCC trực thường xuyên, có lắp đặt thiết bị thông tin… 

Nhưng thực tế thì cái phòng trực điều khiển chống cháy này đã ở đâu trong nhiều chung cư cao tầng hay là chỉ có trên giấy? Cũng như hệ thống báo, chữa cháy tự động là bắt buộc cơ bản nhất đối với mỗi cao ốc, song nó có hoạt động được hay không thì đôi khi lại là trò may rủi. Như ở Carina là một ví dụ. 

Sự gian manh của con người trong kinh doanh là có thật khi lợi nhuận được đặt lên trên tất cả. Nhưng sự gian manh ở đây không hẳn chỉ là câu chuyện của đạo đức, của lương tâm mà nó còn là một căn bệnh, một thứ ký sinh. 

Căn bệnh ấy, loài ký sinh ấy sẽ tự do phát triển và hoành hành khi mà sức đề kháng của xã hội kém đi, khi cơ quan thực thi pháp luật, hệ thống giám sát hoạt động không hiệu quả.

Cháy ở Carina không chỉ là một vụ cháy chung cư bình thường bởi ngay cả ở những nước hiện đại, chuyện những tòa nhà bị cháy vẫn thỉnh thoảng xảy ra. Cháy ở Carina nghiêm trọng hơn, đó là hình ảnh mà niềm tin của bao người bị thiêu rụi trong đó!

Hoàng Lãm

Các tin khác

 Trung Á và bài toán cân bằng lợi ích

Trung Á và bài toán cân bằng lợi ích

Hòa bình, đối thoại, hợp tác đa phương và phát triển bền vững là những chủ đề nổi bật trong phát biểu của đại diện các quốc gia Trung Á tại phiên thảo luận chung Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81, diễn ra tháng 9/2026 tại New York. Thông điệp này được đưa ra trong bối cảnh các quốc gia phải xử lý nhiều khác biệt ngày càng lớn giữa những trung tâm quyền lực, trong khi nhu cầu hợp tác kinh tế và giải quyết hàng loạt vấn đề an ninh xuyên biên giới không ngừng gia tăng.

Một yếu huyệt khác dưới eo biển Hormuz

Một yếu huyệt khác dưới eo biển Hormuz

Ngày 19/10, nhiều hãng thông tấn thế giới dẫn nguồn từ hãng truyền thông Iran International, người phát ngôn Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) Hossein Mohebbi tuyên bố: "Có 7 tuyến cáp lớn chạy ngầm dưới eo biển Hormuz, và phần rất lớn dữ liệu internet cũng như dữ liệu thương mại của thế giới đều phụ thuộc vào các tuyến cáp này. Chúng tôi nhắc nhở kẻ thù về điều này để họ biết". Một lời đe dọa mới mẻ, nhưng không kém sức nặng so với kịch bản phong tỏa các tuyến hải trình thương mại qua eo biển Hormuz đã xảy ra.

Bầu cử giữa kỳ của Mỹ: Cuộc chiến quyết định

Bầu cử giữa kỳ của Mỹ: Cuộc chiến quyết định

Ngày 3/11 tới sẽ diễn ra bầu cử giữa kỳ của Mỹ. Dù không có tên trên lá phiếu nhưng lịch trình của Tổng thống Donald Trump trong cả tháng qua lại gần như kín các chuyến vận động tranh cử, bỏ qua một danh sách dài những vấn đề quốc tế đang chờ xử lý. Điều này cho thấy, cuộc bầu cử ngày 3/11 rất quan trọng với chính quyền của ông.

Từ một báo cáo thanh tra đến cuộc khủng hoảng niềm tin

Từ một báo cáo thanh tra đến cuộc khủng hoảng niềm tin

Bản báo cáo dài vài chục trang của Tổng Thanh tra Bộ Quốc phòng Mỹ, công bố tối 14/9/2026, đáng lẽ chỉ là một tài liệu kế toán về chi phí chiến tranh, nhưng đặt vào đúng thời điểm chỉ còn chưa đầy 2 tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ, bản báo cáo ấy đã trở thành chất xúc tác phơi bày một cuộc đấu tranh nội bộ sâu sắc hơn nhiều trong lòng nước Mỹ.

Xung đột Trung Đông: Đợi chờ một điểm vỡ

Xung đột Trung Đông: Đợi chờ một điểm vỡ

Ngày 19/9, lần đầu tiên kể từ khi xung đột với Houthi tái bùng phát, còi báo động phòng không lại vang rền trên bầu trời thủ đô Riyadh của Saudi Arabia. Cùng lúc, theo truyền thông Qatar, nước Mỹ phát đi cảnh báo gửi tới mọi công dân của mình tại Iraq, Bahrain, Oman, Saudi Arabia, Iran, Qatar, Lebanon, Kuwait và Jordan về việc "nâng cao cảnh giác", trong bối cảnh "môi trường an ninh vẫn phức tạp và tiềm ẩn nguy cơ leo thang ngoài dự kiến".
Cục diện Trung Đông vẫn khó đoán định, khi bất cứ người chơi nào trong bàn cờ địa chính trị đều đang hướng tới những mục tiêu lợi ích đối lập hoặc đan cài, và tạo nên một nút thắt chưa thể tháo gỡ.

Cái giá của tự chủ công nghệ

Cái giá của tự chủ công nghệ

Không có con đường phát triển nào miễn phí. Nói ra cái giá không làm nó lớn thêm, chỉ làm chúng ta chuẩn bị tốt hơn để trả.

Những kỳ vọng từ BRICS 2026

Những kỳ vọng từ BRICS 2026

Sau 20 năm hình thành và phát triển, Nhóm các nền kinh tế mới nổi (BRICS) đã mở rộng thành cơ chế tập hợp 11 quốc gia thành viên: Brazil, Trung Quốc, Ai Cập, Ethiopia, Ấn Độ, Indonesia, Iran, Nga, Saudi Arabia, Nam Phi và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE); ngoài ra còn có 10 nước đối tác, trong đó có Việt Nam.
Hiện, BRICS đại diện cho gần một nửa dân số thế giới, khoảng 40% GDP và 26% thương mại toàn cầu. Quy mô và tầm vóc, một mặt, làm tăng đáng kể sức nặng kinh tế và ngoại giao của BRICS, song mở rộng cũng đồng nghĩa việc diễn đàn này quy tụ nhiều hệ thống chính trị, cơ cấu kinh tế, lợi ích năng lượng và quan hệ an ninh khác nhau.

Từ tư duy bảo vệ đến kiến tạo an ninh trong kỷ nguyên mới

Từ tư duy bảo vệ đến kiến tạo an ninh trong kỷ nguyên mới

Trong một thế giới biến động nhanh, phức tạp và khó dự báo, những rủi ro từ kinh tế, công nghệ, dữ liệu, môi trường, năng lượng, nguồn nước, lương thực và không gian số có thể liên kết và tạo thành những thách thức đối với năng lực phát triển của quốc gia. Nghị quyết số 22-NQ/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về Chiến lược An ninh quốc gia đặt ra một yêu cầu có ý nghĩa căn bản: chuyển mạnh từ tư duy bảo vệ, ứng phó sang tư duy an ninh tổng thể, toàn diện, chủ động, bao trùm và kiến tạo. Cao hơn, phải nhìn thấy nguy cơ trước khi nguy cơ trở thành khủng hoảng, tạo dựng sức chống chịu trước khi cú sốc xảy ra và kiến tạo môi trường an ninh cho phát triển.

Nước Mỹ 25 năm sau ngày 11/9/2001

Nước Mỹ 25 năm sau ngày 11/9/2001

Một phần tư thế kỷ đã trôi qua kể từ buổi sáng kinh hoàng 11/9/2001, loạt hồ sơ vừa được giải mật cho thấy những cảnh báo về Osama bin Laden và al-Qaeda đã xuất hiện từ nhiều năm trước vụ tấn công, đồng thời hé lộ những hệ lụy về sức khỏe mà người dân New York và lực lượng cứu nạn phải đối mặt trong nhiều năm về sau.

Syria - ngọn lửa đang bùng lên từ khoảng trống

Syria - ngọn lửa đang bùng lên từ khoảng trống

Ngày 18/8, Đặc phái viên Mỹ về Syria kiêm nhiệm Đại sứ Mỹ tại Thổ Nhĩ Kỳ Tom Barrack cảnh báo: Một sự cố quân sự ngoài ý muốn nào đó hoàn toàn có thể nhanh chóng khiến tình hình khu vực vượt khỏi tầm kiểm soát. Gần 2 năm sau ngày cựu Tổng thống Syria Bashar Al Assad rời khỏi Damascus, khoảng trống quyền lực vẫn chưa thể được lấp đầy, trong khi nguy cơ về sự xuất hiện của cuộc chiến mới lại một lần nữa bùng lên.

Châu Âu vẫn đi trên dây trong bài toán di cư

Châu Âu vẫn đi trên dây trong bài toán di cư

Gần một tháng sau làn sóng người di cư ồ ạt tràn từ Morocco vào vùng lãnh thổ hải ngoại Ceuta của Tây Ban Nha, châu Âu vẫn loay hoay với bài toán khó: kiểm soát biên giới mà không vượt qua những giới hạn pháp lý, nhân đạo và chính trị, dù các diễn ngôn từ Brussels có vẻ đã cứng rắn
hơn.

Ceuta, cuộc khủng hoảng biên giới bắt đầu từ smartphone

Ceuta, cuộc khủng hoảng biên giới bắt đầu từ smartphone

Từ một phán quyết của tòa án bị bóp méo trên mạng xã hội, những hình ảnh được diễn giải sai lệch và tin đồn lan rộng, hàng chục nghìn người đã đổ về Ceuta trong vài giờ cuối tháng 7, tạo ra một cuộc khủng hoảng tại biên giới Tây Ban Nha - Morocco.

Khi Trung Đông tự vẽ lại bản đồ an ninh

Khi Trung Đông tự vẽ lại bản đồ an ninh

Trong gần nửa thế kỷ, thông qua những thỏa thuận về dầu mỏ, tài chính và hợp tác quân sự, nhiều quốc gia Trung Đông đã dựa vào "chiếc ô an ninh" của Mỹ để tập trung phát triển kinh tế. Nhưng, một thỏa thuận quân sự mới được ký vào những ngày đầu tháng 8 này đang làm thay đổi tất cả, mở ra một giai đoạn mới, khi các quốc gia trong khu vực muốn tự bảo đảm an ninh của chính mình.

Giá trị của độc lập, tự do và những vấn đề đặt ra trong kỷ nguyên mới

Giá trị của độc lập, tự do và những vấn đề đặt ra trong kỷ nguyên mới

Độc lập và tự do là những giá trị có ý nghĩa đặc biệt đối với sự tồn tại, phát triển của mỗi quốc gia, dân tộc và mỗi con người. Không có dân tộc nào có thể phát triển bền vững nếu không có quyền tự quyết đối với vận mệnh của mình; cũng không có xã hội tiến bộ nếu con người không được sống trong môi trường hòa bình, an toàn, có quyền làm chủ và điều kiện phát triển toàn diện. Đối với Việt Nam, độc lập, tự do là những giá trị được hình thành, hun đúc và bảo vệ qua hàng nghìn năm lịch sử dựng nước và giữ nước.

Phát huy sức mạnh văn hóa để bảo vệ an ninh Tổ quốc

Phát huy sức mạnh văn hóa để bảo vệ an ninh Tổ quốc

Ngày 5/8/2026, Bộ Công an tổ chức Hội thảo góp ý xây dựng “Đề án Phát triển văn hóa Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới”. Đề án là sự cụ thể hóa, triển khai thiết thực việc thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị trong lực lượng Công an nhân dân (CAND).

Tăng cường bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ của Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới

Tăng cường bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ của Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới

LTS: Trong kỷ nguyên mới, đặc biệt là bối cảnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế, để bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, lực lượng Công an nhân dân (CAND) đứng trước yêu cầu phải phát triển theo hướng chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, làm chủ khoa học - công nghệ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt mỗi cán bộ, chiến sĩ cần không ngừng nâng cao bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ.
Nhân kỷ niệm 81 năm Ngày truyền thống CAND, Chuyên đề ANTG Cuối tháng trân trọng giới thiệu bài viết của Trung tướng Trần Bá Thiều, nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Chính trị CAND về vấn đề này.

Dẹp loạn giang hồ trên không gian mạng

Dẹp loạn giang hồ trên không gian mạng

“Giang hồ mạng” không phải là khái niệm pháp lý, mà là cách cộng đồng gọi những cá nhân gây dựng ảnh hưởng trên mạng xã hội bằng hình ảnh đầu gấu đầu mèo, xăm trổ ngang tàng, phát ngôn gây sốc, khoe tiền bạc, các mối quan hệ hoặc công khai chửi bới người khác bằng những lời lẽ rất vô văn hóa... Việc cơ quan điều tra khởi tố, bắt tạm giam một loạt "giang hồ mạng" như: Khánh "Sky", Hồ Văn Khoa, “Vua Quạt” Trần Đình Tiệp, vợ chồng Huấn “Hoa Hồng”, vợ chồng Phú Lê, “Tế điên" Nam Định thời gian gần đây khiến số "giang hồ mạng" khác có vẻ lo ngại sẽ tới lượt mình nên đã tìm cách thay đổi nội dung. Mạng xã hội vì thế cũng đỡ rác hẳn.

Sóng chiến sự đổ về “Cổng nước mắt”

Sóng chiến sự đổ về “Cổng nước mắt”

Giữa lúc dòng chảy thương mại từ Vùng Vịnh qua eo biển Hormuz bị bóp nghẹt bởi xung đột Mỹ-Iran, một huyết mạch hàng hải khác của thế giới đang đứng trước nguy cơ bị cuốn vào vòng xoáy chiến sự. Căng thẳng Houthi - Arab Saudi tái bùng phát, cùng những cảnh báo cứng rắn từ Tehran, đang đặt eo biển Bab el-Mandeb trước nguy cơ trở thành điểm nghẽn tiếp theo, có thể đẩy cú sốc năng lượng vượt khỏi Trung Đông, lan rộng ra nền kinh tế toàn cầu.

Điều đọng lại ở Ankara không chỉ là NATO 3.0

Điều đọng lại ở Ankara không chỉ là NATO 3.0

Trong nhiều năm sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, câu hỏi thường trực đối với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) có lẽ vẫn luôn là: Liên minh này có còn lý do để tồn tại? Thực tế thách thức lớn nhất hiện nay với một tổ chức an ninh phòng thủ 77 tuổi đời là có thể thích nghi với một thế giới nơi cạnh tranh giữa các cường quốc trở thành trạng thái thường trực, hàng loạt cuộc khủng hoảng phủ bóng không gian an ninh châu Âu - Đại Tây Dương, và thậm chí là cả sức ép từ những tranh luận về chia sẻ gánh nặng quốc phòng hay các phát biểu gây tranh cãi của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Andy Burnham và một định hình mới cho nước Anh?

Andy Burnham và một định hình mới cho nước Anh?

Nghị sĩ Andy Burnham chính thức được xác nhận là lãnh đạo Công đảng và trở thành Thủ tướng thứ 7 của Vương quốc Anh chỉ trong một thập niên. Với những cải cách đầy tham vọng, liệu người đàn ông đến từ Manchester này có thể tái định hình nền chính trị Anh sau một chuỗi khủng hoảng kéo dài hay không?