Khi cánh đồng tương lai gieo hạt mầm gian dối

Những tham lam vô đối

Những thí sinh bị buộc thôi học ở Sơn La, ở Hòa Bình,… những thí sinh bị phát hiện gian lận điểm thi ở Hà Giang… Những thân nhân bố làm cán bộ công chức, cán bộ lãnh đạo cấp sở, cấp tỉnh… Những nhân thân mẹ làm giáo viên, làm doanh nghiệp… cứ ngày một dày lên.

Đời hay đạo gì cũng đều luận rất rõ, gieo nhân nào gặt quả đó, gieo gió thì gặt bão. Phương Đông hay phương Tây gì cũng vậy, đều đề cao hành động của hôm nay chính là kết quả của mai sau.

Không thể gieo một gian dối mong đổi lấy thật thà, không thể gieo một điêu toa để chờ thu hoạch một chân thành.

Hệt như những vết mực đen ngày càng phết thêm những đường tô rất đậm vào bức tranh không chỉ giáo dục mà đấy chính là tổng thể bức tranh xã hội vốn đang loay hoay với những giá trị đảo lộn đương hiện hữu.

1. Nâng điểm, chạy điểm, lợi dụng quan hệ hay tiền bạc để con cái có suất vào một trường đại học tốt, vào một vị trí quan trọng trong bộ máy của chính quyền… vốn là chuyện không mới. Sử gia đã chép lại, văn chương đã chuyển tải, ngay cả những câu chuyện đời thường xoay quanh tách cà phê hay quán rượu vẫn thường được mang ra lạm bàn. Tuy nhiên, ở thời đại này câu chuyện ấy vẫn xảy ra thì thật lòng vô cùng buồn bã khi nghĩ về tư duy của những bậc làm cha mẹ lẫn thói tham lam vô độ của họ.

Tôi đọc rất chậm bài trả lời phỏng vấn báo chí của cô thí sinh đến từ Hòa Bình đỗ thủ khoa kép trong kỳ thi phổ thông trung học vừa qua, cô nói rất hay về sự cố gắng của mình, về sự tự tin, về điểm số sạch… Để rồi kết quả lại bẽ bàng bởi cô được nâng đến gần 15 điểm, cô phải rời ngôi trường đại học mà cô từng được vinh danh là thủ khoa.

Minh họa: Hùng Dingo.
Minh họa: Hùng Dingo.

Tôi đọc rất kỹ những thí sinh hoặc là thủ khoa hoặc đã nhập học vào những trường thuộc lực lượng vũ trang, những trường đại học top đầu của quốc gia… Những thí sinh được nâng ít thì 3 điểm, nhiều thì hơn 10 điểm, cá biệt có thí sinh được nâng hẳn 25, 26 điểm. Đó là những số điểm giả kinh hoàng.

Thậm chí có thí sinh thi chỉ đạt vỏn vẹn điểm số 0-0-1 cho ba môn lần lượt Lý, Hóa và Toán. Thí sinh này được nâng đến 26,45 điểm, đậu thủ khoa Trường Sĩ quan Lục quân I, khoa Chỉ huy Tham mưu.

Khi phong thanh lộ ra đường dây nâng điểm thi, thí sinh này đã chủ động xin thôi học ngay khi vừa nhập trường. Có thí sinh trường công an cũng bị buộc thôi học vì được nâng 25 điểm cho ba môn Toán, Lý và Ngoại ngữ.

Có đại biểu Quốc hội phản ứng rất gay gắt khi nhân thân phụ huynh của các thí sinh lộ diện, đại biểu Quốc hội yêu cầu phải đình chỉ chức vụ, xem xét khởi tố nếu xác định các phụ huynh này vi phạm pháp luật. 

Tất nhiên, ai cũng biết vì sao các thí sinh ấy được nâng điểm, nhất là khi Cơ quan An ninh điều tra (Bộ Công An) từng xác định một phó hiệu trưởng nhận 550 triệu đồng để sửa bài thi nhằm nâng điểm cho các thí sinh ở một điểm thi tại tỉnh Hòa Bình.

2. Về mặt lý thuyết là làm cán bộ, làm lãnh đạo nhằm phục vụ nhân dân, chăm lo cho đời sống nhân dân và dùng kiến văn của mình để kiến tạo quốc gia, đưa quốc gia phát triển. Nhưng về mặt thực tiễn thì không ít cán bộ, lãnh đạo phút chốc bỗng giàu lên nhanh chóng và được thụ hưởng rất nhiều điều kiện vật chất cũng như đặc quyền vượt mặt nhân dân.

Có lẽ, đây là điều cốt yếu nhất cho câu chuyện bằng mọi giá cho con vào trường tốt của nhiều bậc phụ huynh trong vụ việc chạy điểm thi vừa qua.

Ngay trên truyền thông chính thống, cũng có nhiều lãnh đạo có những phát ngôn hay phát kiến mà ngay cả Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Bộ trưởng Mai Tiến Dũng phải gọi là “rất buồn cười”. Hay những đề xuất kỳ lạ như heo không được ăn thân chuối, bèo tây hoặc đề xuất nghiên cứu cấm nấu rượu theo phương thức truyền thống để giảm thiểu những rối ren trật tự xã hội… 

Rõ ràng, không phải cán bộ lãnh đạo nào cũng có đủ năng lực để ngồi vào vị trí mà họ đang nắm giữ. Vì sao những cán bộ lãnh đạo không đủ năng lực lại được đề bạt rồi đảm nhiệm vị trí mà họ đang ngồi, có lẽ câu trả lời đã được Trưởng ban Tổ chức Trung ương Phạm Minh Chính nêu trong phát biểu: “Không để chạy chức, chạy quyền; không tiếp tay cho chạy chức, chạy quyền; đã chạy thì nhất quyết không dùng”.

Cũng không còn cách nào khác cả, ngày còn bé học hành không ra gì thì cha mẹ chạy cho được vào trường tốt. Ra trường cha mẹ lại chạy cho vào vị trí tốt, từ vị trí tốt này cha mẹ lại chạy vào cái ghế nào đó tốt hơn, hoặc trà nước điếu đóm cho các quan thầy để được vinh thân phì gia. 

Vì vậy mới có những phát ngôn kiểu, “Còn nhúc nhích nghĩa là không kẹt xe” hoặc “Không có ngập nước chỉ là tụ nước” ngày càng hiện hữu nhiều trên truyền thông.

3. Khá Bảnh, tức Ngô Bá Khá là cậu thanh niên ngôi sao của thế giới mạng. Cậu thanh niên cả ngày chỉ bay lắc, múa quạt, uốn éo và nói năng ngọng líu ngọng lô, xăm trổ đầy mình phút chốc biến thành thần tượng của bao nhiêu cô bé cậu bé khác. 

Khá Bảnh bị Cơ quan CSĐT Công an thị xã Từ Sơn (Bắc Ninh) ra quyết định khởi tố bị can về tội Đánh bạc và Tổ chức đánh bạc, nhiều bậc làm cha làm mẹ thở phào nhẹ nhõm, họ cảm thấy được bảo vệ vì con em họ không phải học theo một tấm gương mà theo họ là xấu xí, là lệch chuẩn.

Rõ ràng những ngôi sao như Khá Bảnh là đáng lo ngại cho những chuẩn mực văn hóa, lối sống đang hết sức mong manh. Không đi lên bằng trình độ, không thành danh bằng tài năng, thay vào đó tấm áo hư vinh được khoác lên người đến từ những điều vô nghĩa phi lý mà không ai có thể lý giải được.

Những bậc làm cha làm mẹ với lòng tham vô độ để dâng con mình cho sự dối gian ấy cũng như Khá Bảnh vậy. Mặc cho hiểu con không ai bằng cha mẹ, biết trình độ năng lực của con mình cũng không ai bằng cha mẹ, vậy nhưng vẫn nhất quyết cùng con gian dối đến cùng với mục đích hy vọng tương lai của con mình được ăn trắng mặc trơn thì đích xác đó là cũng là những phụ huynh trong hình hài Khá Bảnh.

Ngô Nguyệt Hữu

Các tin khác

 Trung Á và bài toán cân bằng lợi ích

Trung Á và bài toán cân bằng lợi ích

Hòa bình, đối thoại, hợp tác đa phương và phát triển bền vững là những chủ đề nổi bật trong phát biểu của đại diện các quốc gia Trung Á tại phiên thảo luận chung Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81, diễn ra tháng 9/2026 tại New York. Thông điệp này được đưa ra trong bối cảnh các quốc gia phải xử lý nhiều khác biệt ngày càng lớn giữa những trung tâm quyền lực, trong khi nhu cầu hợp tác kinh tế và giải quyết hàng loạt vấn đề an ninh xuyên biên giới không ngừng gia tăng.

Một yếu huyệt khác dưới eo biển Hormuz

Một yếu huyệt khác dưới eo biển Hormuz

Ngày 19/10, nhiều hãng thông tấn thế giới dẫn nguồn từ hãng truyền thông Iran International, người phát ngôn Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) Hossein Mohebbi tuyên bố: "Có 7 tuyến cáp lớn chạy ngầm dưới eo biển Hormuz, và phần rất lớn dữ liệu internet cũng như dữ liệu thương mại của thế giới đều phụ thuộc vào các tuyến cáp này. Chúng tôi nhắc nhở kẻ thù về điều này để họ biết". Một lời đe dọa mới mẻ, nhưng không kém sức nặng so với kịch bản phong tỏa các tuyến hải trình thương mại qua eo biển Hormuz đã xảy ra.

Bầu cử giữa kỳ của Mỹ: Cuộc chiến quyết định

Bầu cử giữa kỳ của Mỹ: Cuộc chiến quyết định

Ngày 3/11 tới sẽ diễn ra bầu cử giữa kỳ của Mỹ. Dù không có tên trên lá phiếu nhưng lịch trình của Tổng thống Donald Trump trong cả tháng qua lại gần như kín các chuyến vận động tranh cử, bỏ qua một danh sách dài những vấn đề quốc tế đang chờ xử lý. Điều này cho thấy, cuộc bầu cử ngày 3/11 rất quan trọng với chính quyền của ông.

Từ một báo cáo thanh tra đến cuộc khủng hoảng niềm tin

Từ một báo cáo thanh tra đến cuộc khủng hoảng niềm tin

Bản báo cáo dài vài chục trang của Tổng Thanh tra Bộ Quốc phòng Mỹ, công bố tối 14/9/2026, đáng lẽ chỉ là một tài liệu kế toán về chi phí chiến tranh, nhưng đặt vào đúng thời điểm chỉ còn chưa đầy 2 tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ, bản báo cáo ấy đã trở thành chất xúc tác phơi bày một cuộc đấu tranh nội bộ sâu sắc hơn nhiều trong lòng nước Mỹ.

Xung đột Trung Đông: Đợi chờ một điểm vỡ

Xung đột Trung Đông: Đợi chờ một điểm vỡ

Ngày 19/9, lần đầu tiên kể từ khi xung đột với Houthi tái bùng phát, còi báo động phòng không lại vang rền trên bầu trời thủ đô Riyadh của Saudi Arabia. Cùng lúc, theo truyền thông Qatar, nước Mỹ phát đi cảnh báo gửi tới mọi công dân của mình tại Iraq, Bahrain, Oman, Saudi Arabia, Iran, Qatar, Lebanon, Kuwait và Jordan về việc "nâng cao cảnh giác", trong bối cảnh "môi trường an ninh vẫn phức tạp và tiềm ẩn nguy cơ leo thang ngoài dự kiến".
Cục diện Trung Đông vẫn khó đoán định, khi bất cứ người chơi nào trong bàn cờ địa chính trị đều đang hướng tới những mục tiêu lợi ích đối lập hoặc đan cài, và tạo nên một nút thắt chưa thể tháo gỡ.

Cái giá của tự chủ công nghệ

Cái giá của tự chủ công nghệ

Không có con đường phát triển nào miễn phí. Nói ra cái giá không làm nó lớn thêm, chỉ làm chúng ta chuẩn bị tốt hơn để trả.

Những kỳ vọng từ BRICS 2026

Những kỳ vọng từ BRICS 2026

Sau 20 năm hình thành và phát triển, Nhóm các nền kinh tế mới nổi (BRICS) đã mở rộng thành cơ chế tập hợp 11 quốc gia thành viên: Brazil, Trung Quốc, Ai Cập, Ethiopia, Ấn Độ, Indonesia, Iran, Nga, Saudi Arabia, Nam Phi và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE); ngoài ra còn có 10 nước đối tác, trong đó có Việt Nam.
Hiện, BRICS đại diện cho gần một nửa dân số thế giới, khoảng 40% GDP và 26% thương mại toàn cầu. Quy mô và tầm vóc, một mặt, làm tăng đáng kể sức nặng kinh tế và ngoại giao của BRICS, song mở rộng cũng đồng nghĩa việc diễn đàn này quy tụ nhiều hệ thống chính trị, cơ cấu kinh tế, lợi ích năng lượng và quan hệ an ninh khác nhau.

Từ tư duy bảo vệ đến kiến tạo an ninh trong kỷ nguyên mới

Từ tư duy bảo vệ đến kiến tạo an ninh trong kỷ nguyên mới

Trong một thế giới biến động nhanh, phức tạp và khó dự báo, những rủi ro từ kinh tế, công nghệ, dữ liệu, môi trường, năng lượng, nguồn nước, lương thực và không gian số có thể liên kết và tạo thành những thách thức đối với năng lực phát triển của quốc gia. Nghị quyết số 22-NQ/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về Chiến lược An ninh quốc gia đặt ra một yêu cầu có ý nghĩa căn bản: chuyển mạnh từ tư duy bảo vệ, ứng phó sang tư duy an ninh tổng thể, toàn diện, chủ động, bao trùm và kiến tạo. Cao hơn, phải nhìn thấy nguy cơ trước khi nguy cơ trở thành khủng hoảng, tạo dựng sức chống chịu trước khi cú sốc xảy ra và kiến tạo môi trường an ninh cho phát triển.

Nước Mỹ 25 năm sau ngày 11/9/2001

Nước Mỹ 25 năm sau ngày 11/9/2001

Một phần tư thế kỷ đã trôi qua kể từ buổi sáng kinh hoàng 11/9/2001, loạt hồ sơ vừa được giải mật cho thấy những cảnh báo về Osama bin Laden và al-Qaeda đã xuất hiện từ nhiều năm trước vụ tấn công, đồng thời hé lộ những hệ lụy về sức khỏe mà người dân New York và lực lượng cứu nạn phải đối mặt trong nhiều năm về sau.

Syria - ngọn lửa đang bùng lên từ khoảng trống

Syria - ngọn lửa đang bùng lên từ khoảng trống

Ngày 18/8, Đặc phái viên Mỹ về Syria kiêm nhiệm Đại sứ Mỹ tại Thổ Nhĩ Kỳ Tom Barrack cảnh báo: Một sự cố quân sự ngoài ý muốn nào đó hoàn toàn có thể nhanh chóng khiến tình hình khu vực vượt khỏi tầm kiểm soát. Gần 2 năm sau ngày cựu Tổng thống Syria Bashar Al Assad rời khỏi Damascus, khoảng trống quyền lực vẫn chưa thể được lấp đầy, trong khi nguy cơ về sự xuất hiện của cuộc chiến mới lại một lần nữa bùng lên.

Châu Âu vẫn đi trên dây trong bài toán di cư

Châu Âu vẫn đi trên dây trong bài toán di cư

Gần một tháng sau làn sóng người di cư ồ ạt tràn từ Morocco vào vùng lãnh thổ hải ngoại Ceuta của Tây Ban Nha, châu Âu vẫn loay hoay với bài toán khó: kiểm soát biên giới mà không vượt qua những giới hạn pháp lý, nhân đạo và chính trị, dù các diễn ngôn từ Brussels có vẻ đã cứng rắn
hơn.

Ceuta, cuộc khủng hoảng biên giới bắt đầu từ smartphone

Ceuta, cuộc khủng hoảng biên giới bắt đầu từ smartphone

Từ một phán quyết của tòa án bị bóp méo trên mạng xã hội, những hình ảnh được diễn giải sai lệch và tin đồn lan rộng, hàng chục nghìn người đã đổ về Ceuta trong vài giờ cuối tháng 7, tạo ra một cuộc khủng hoảng tại biên giới Tây Ban Nha - Morocco.

Khi Trung Đông tự vẽ lại bản đồ an ninh

Khi Trung Đông tự vẽ lại bản đồ an ninh

Trong gần nửa thế kỷ, thông qua những thỏa thuận về dầu mỏ, tài chính và hợp tác quân sự, nhiều quốc gia Trung Đông đã dựa vào "chiếc ô an ninh" của Mỹ để tập trung phát triển kinh tế. Nhưng, một thỏa thuận quân sự mới được ký vào những ngày đầu tháng 8 này đang làm thay đổi tất cả, mở ra một giai đoạn mới, khi các quốc gia trong khu vực muốn tự bảo đảm an ninh của chính mình.

Giá trị của độc lập, tự do và những vấn đề đặt ra trong kỷ nguyên mới

Giá trị của độc lập, tự do và những vấn đề đặt ra trong kỷ nguyên mới

Độc lập và tự do là những giá trị có ý nghĩa đặc biệt đối với sự tồn tại, phát triển của mỗi quốc gia, dân tộc và mỗi con người. Không có dân tộc nào có thể phát triển bền vững nếu không có quyền tự quyết đối với vận mệnh của mình; cũng không có xã hội tiến bộ nếu con người không được sống trong môi trường hòa bình, an toàn, có quyền làm chủ và điều kiện phát triển toàn diện. Đối với Việt Nam, độc lập, tự do là những giá trị được hình thành, hun đúc và bảo vệ qua hàng nghìn năm lịch sử dựng nước và giữ nước.

Phát huy sức mạnh văn hóa để bảo vệ an ninh Tổ quốc

Phát huy sức mạnh văn hóa để bảo vệ an ninh Tổ quốc

Ngày 5/8/2026, Bộ Công an tổ chức Hội thảo góp ý xây dựng “Đề án Phát triển văn hóa Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới”. Đề án là sự cụ thể hóa, triển khai thiết thực việc thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị trong lực lượng Công an nhân dân (CAND).

Tăng cường bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ của Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới

Tăng cường bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ của Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới

LTS: Trong kỷ nguyên mới, đặc biệt là bối cảnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế, để bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, lực lượng Công an nhân dân (CAND) đứng trước yêu cầu phải phát triển theo hướng chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, làm chủ khoa học - công nghệ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt mỗi cán bộ, chiến sĩ cần không ngừng nâng cao bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ.
Nhân kỷ niệm 81 năm Ngày truyền thống CAND, Chuyên đề ANTG Cuối tháng trân trọng giới thiệu bài viết của Trung tướng Trần Bá Thiều, nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Chính trị CAND về vấn đề này.

Dẹp loạn giang hồ trên không gian mạng

Dẹp loạn giang hồ trên không gian mạng

“Giang hồ mạng” không phải là khái niệm pháp lý, mà là cách cộng đồng gọi những cá nhân gây dựng ảnh hưởng trên mạng xã hội bằng hình ảnh đầu gấu đầu mèo, xăm trổ ngang tàng, phát ngôn gây sốc, khoe tiền bạc, các mối quan hệ hoặc công khai chửi bới người khác bằng những lời lẽ rất vô văn hóa... Việc cơ quan điều tra khởi tố, bắt tạm giam một loạt "giang hồ mạng" như: Khánh "Sky", Hồ Văn Khoa, “Vua Quạt” Trần Đình Tiệp, vợ chồng Huấn “Hoa Hồng”, vợ chồng Phú Lê, “Tế điên" Nam Định thời gian gần đây khiến số "giang hồ mạng" khác có vẻ lo ngại sẽ tới lượt mình nên đã tìm cách thay đổi nội dung. Mạng xã hội vì thế cũng đỡ rác hẳn.

Sóng chiến sự đổ về “Cổng nước mắt”

Sóng chiến sự đổ về “Cổng nước mắt”

Giữa lúc dòng chảy thương mại từ Vùng Vịnh qua eo biển Hormuz bị bóp nghẹt bởi xung đột Mỹ-Iran, một huyết mạch hàng hải khác của thế giới đang đứng trước nguy cơ bị cuốn vào vòng xoáy chiến sự. Căng thẳng Houthi - Arab Saudi tái bùng phát, cùng những cảnh báo cứng rắn từ Tehran, đang đặt eo biển Bab el-Mandeb trước nguy cơ trở thành điểm nghẽn tiếp theo, có thể đẩy cú sốc năng lượng vượt khỏi Trung Đông, lan rộng ra nền kinh tế toàn cầu.

Điều đọng lại ở Ankara không chỉ là NATO 3.0

Điều đọng lại ở Ankara không chỉ là NATO 3.0

Trong nhiều năm sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, câu hỏi thường trực đối với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) có lẽ vẫn luôn là: Liên minh này có còn lý do để tồn tại? Thực tế thách thức lớn nhất hiện nay với một tổ chức an ninh phòng thủ 77 tuổi đời là có thể thích nghi với một thế giới nơi cạnh tranh giữa các cường quốc trở thành trạng thái thường trực, hàng loạt cuộc khủng hoảng phủ bóng không gian an ninh châu Âu - Đại Tây Dương, và thậm chí là cả sức ép từ những tranh luận về chia sẻ gánh nặng quốc phòng hay các phát biểu gây tranh cãi của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Andy Burnham và một định hình mới cho nước Anh?

Andy Burnham và một định hình mới cho nước Anh?

Nghị sĩ Andy Burnham chính thức được xác nhận là lãnh đạo Công đảng và trở thành Thủ tướng thứ 7 của Vương quốc Anh chỉ trong một thập niên. Với những cải cách đầy tham vọng, liệu người đàn ông đến từ Manchester này có thể tái định hình nền chính trị Anh sau một chuỗi khủng hoảng kéo dài hay không?