Khi cánh đồng tương lai gieo hạt mầm gian dối

Những tham lam vô đối

Những thí sinh bị buộc thôi học ở Sơn La, ở Hòa Bình,… những thí sinh bị phát hiện gian lận điểm thi ở Hà Giang… Những thân nhân bố làm cán bộ công chức, cán bộ lãnh đạo cấp sở, cấp tỉnh… Những nhân thân mẹ làm giáo viên, làm doanh nghiệp… cứ ngày một dày lên.

Đời hay đạo gì cũng đều luận rất rõ, gieo nhân nào gặt quả đó, gieo gió thì gặt bão. Phương Đông hay phương Tây gì cũng vậy, đều đề cao hành động của hôm nay chính là kết quả của mai sau.

Không thể gieo một gian dối mong đổi lấy thật thà, không thể gieo một điêu toa để chờ thu hoạch một chân thành.

Hệt như những vết mực đen ngày càng phết thêm những đường tô rất đậm vào bức tranh không chỉ giáo dục mà đấy chính là tổng thể bức tranh xã hội vốn đang loay hoay với những giá trị đảo lộn đương hiện hữu.

1. Nâng điểm, chạy điểm, lợi dụng quan hệ hay tiền bạc để con cái có suất vào một trường đại học tốt, vào một vị trí quan trọng trong bộ máy của chính quyền… vốn là chuyện không mới. Sử gia đã chép lại, văn chương đã chuyển tải, ngay cả những câu chuyện đời thường xoay quanh tách cà phê hay quán rượu vẫn thường được mang ra lạm bàn. Tuy nhiên, ở thời đại này câu chuyện ấy vẫn xảy ra thì thật lòng vô cùng buồn bã khi nghĩ về tư duy của những bậc làm cha mẹ lẫn thói tham lam vô độ của họ.

Tôi đọc rất chậm bài trả lời phỏng vấn báo chí của cô thí sinh đến từ Hòa Bình đỗ thủ khoa kép trong kỳ thi phổ thông trung học vừa qua, cô nói rất hay về sự cố gắng của mình, về sự tự tin, về điểm số sạch… Để rồi kết quả lại bẽ bàng bởi cô được nâng đến gần 15 điểm, cô phải rời ngôi trường đại học mà cô từng được vinh danh là thủ khoa.

Minh họa: Hùng Dingo.
Minh họa: Hùng Dingo.

Tôi đọc rất kỹ những thí sinh hoặc là thủ khoa hoặc đã nhập học vào những trường thuộc lực lượng vũ trang, những trường đại học top đầu của quốc gia… Những thí sinh được nâng ít thì 3 điểm, nhiều thì hơn 10 điểm, cá biệt có thí sinh được nâng hẳn 25, 26 điểm. Đó là những số điểm giả kinh hoàng.

Thậm chí có thí sinh thi chỉ đạt vỏn vẹn điểm số 0-0-1 cho ba môn lần lượt Lý, Hóa và Toán. Thí sinh này được nâng đến 26,45 điểm, đậu thủ khoa Trường Sĩ quan Lục quân I, khoa Chỉ huy Tham mưu.

Khi phong thanh lộ ra đường dây nâng điểm thi, thí sinh này đã chủ động xin thôi học ngay khi vừa nhập trường. Có thí sinh trường công an cũng bị buộc thôi học vì được nâng 25 điểm cho ba môn Toán, Lý và Ngoại ngữ.

Có đại biểu Quốc hội phản ứng rất gay gắt khi nhân thân phụ huynh của các thí sinh lộ diện, đại biểu Quốc hội yêu cầu phải đình chỉ chức vụ, xem xét khởi tố nếu xác định các phụ huynh này vi phạm pháp luật. 

Tất nhiên, ai cũng biết vì sao các thí sinh ấy được nâng điểm, nhất là khi Cơ quan An ninh điều tra (Bộ Công An) từng xác định một phó hiệu trưởng nhận 550 triệu đồng để sửa bài thi nhằm nâng điểm cho các thí sinh ở một điểm thi tại tỉnh Hòa Bình.

2. Về mặt lý thuyết là làm cán bộ, làm lãnh đạo nhằm phục vụ nhân dân, chăm lo cho đời sống nhân dân và dùng kiến văn của mình để kiến tạo quốc gia, đưa quốc gia phát triển. Nhưng về mặt thực tiễn thì không ít cán bộ, lãnh đạo phút chốc bỗng giàu lên nhanh chóng và được thụ hưởng rất nhiều điều kiện vật chất cũng như đặc quyền vượt mặt nhân dân.

Có lẽ, đây là điều cốt yếu nhất cho câu chuyện bằng mọi giá cho con vào trường tốt của nhiều bậc phụ huynh trong vụ việc chạy điểm thi vừa qua.

Ngay trên truyền thông chính thống, cũng có nhiều lãnh đạo có những phát ngôn hay phát kiến mà ngay cả Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Bộ trưởng Mai Tiến Dũng phải gọi là “rất buồn cười”. Hay những đề xuất kỳ lạ như heo không được ăn thân chuối, bèo tây hoặc đề xuất nghiên cứu cấm nấu rượu theo phương thức truyền thống để giảm thiểu những rối ren trật tự xã hội… 

Rõ ràng, không phải cán bộ lãnh đạo nào cũng có đủ năng lực để ngồi vào vị trí mà họ đang nắm giữ. Vì sao những cán bộ lãnh đạo không đủ năng lực lại được đề bạt rồi đảm nhiệm vị trí mà họ đang ngồi, có lẽ câu trả lời đã được Trưởng ban Tổ chức Trung ương Phạm Minh Chính nêu trong phát biểu: “Không để chạy chức, chạy quyền; không tiếp tay cho chạy chức, chạy quyền; đã chạy thì nhất quyết không dùng”.

Cũng không còn cách nào khác cả, ngày còn bé học hành không ra gì thì cha mẹ chạy cho được vào trường tốt. Ra trường cha mẹ lại chạy cho vào vị trí tốt, từ vị trí tốt này cha mẹ lại chạy vào cái ghế nào đó tốt hơn, hoặc trà nước điếu đóm cho các quan thầy để được vinh thân phì gia. 

Vì vậy mới có những phát ngôn kiểu, “Còn nhúc nhích nghĩa là không kẹt xe” hoặc “Không có ngập nước chỉ là tụ nước” ngày càng hiện hữu nhiều trên truyền thông.

3. Khá Bảnh, tức Ngô Bá Khá là cậu thanh niên ngôi sao của thế giới mạng. Cậu thanh niên cả ngày chỉ bay lắc, múa quạt, uốn éo và nói năng ngọng líu ngọng lô, xăm trổ đầy mình phút chốc biến thành thần tượng của bao nhiêu cô bé cậu bé khác. 

Khá Bảnh bị Cơ quan CSĐT Công an thị xã Từ Sơn (Bắc Ninh) ra quyết định khởi tố bị can về tội Đánh bạc và Tổ chức đánh bạc, nhiều bậc làm cha làm mẹ thở phào nhẹ nhõm, họ cảm thấy được bảo vệ vì con em họ không phải học theo một tấm gương mà theo họ là xấu xí, là lệch chuẩn.

Rõ ràng những ngôi sao như Khá Bảnh là đáng lo ngại cho những chuẩn mực văn hóa, lối sống đang hết sức mong manh. Không đi lên bằng trình độ, không thành danh bằng tài năng, thay vào đó tấm áo hư vinh được khoác lên người đến từ những điều vô nghĩa phi lý mà không ai có thể lý giải được.

Những bậc làm cha làm mẹ với lòng tham vô độ để dâng con mình cho sự dối gian ấy cũng như Khá Bảnh vậy. Mặc cho hiểu con không ai bằng cha mẹ, biết trình độ năng lực của con mình cũng không ai bằng cha mẹ, vậy nhưng vẫn nhất quyết cùng con gian dối đến cùng với mục đích hy vọng tương lai của con mình được ăn trắng mặc trơn thì đích xác đó là cũng là những phụ huynh trong hình hài Khá Bảnh.

Ngô Nguyệt Hữu

Các tin khác

Eo biển đóng và khe cửa mở hờ

Eo biển đóng và khe cửa mở hờ

Trong khi dư luận quốc tế còn đang cố gắng tìm lời giải cho việc Nhà Trắng tuyên bố tạm dừng chiến dịch quân sự "Dự án Tự do" nhằm hỗ trợ tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz - động thái bất ngờ kế tiếp, nhưng không còn làm mấy ai ngạc nhiên, trong chuỗi vô tận những diễn biến không thể lường trước từ Tổng thống Mỹ Donald Trump - thì dường như, qua một số thông tin bên lề được hé lộ, "chân tướng" của sự thực cũng đã lờ mờ hiện lên, sau lớp hỏa mù.

Nhịp sống Việt Nam

Nhịp sống Việt Nam

Những ngày gần đây, báo chí và mạng xã hội ở xứ Kim Chi cũng như Việt Nam vẫn dành sự quan tâm về chuyến thăm Việt Nam cuối tháng 4/2026 của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Phu nhân Kim Hae Kyung. Đặc biệt, hình ảnh vợ chồng tổng thống thảnh thơi bách bộ phố cổ Hà Nội và thưởng thức món phở, cơm rang, kem... nhận được sự tán thưởng hào hứng của người dân cũng như cộng đồng mạng ở cả hai nước.

Trung Đông, trong những đám hỏa mù

Trung Đông, trong những đám hỏa mù

Giới quan sát quốc tế có lẽ đã quá quen với việc bình tĩnh chờ đợi thêm những dữ liệu đối chứng cần thiết, cho dù vừa thấy bảng tin tức của mình nhảy lên những điều có vẻ “nóng bỏng”, nhất là sau hàng tuần nối nhau, những tuyên bố trái chiều vẫn cứ tiếp tục vọng đến từ Trung Đông. Tuy vậy, khi không quá tập trung vào các điểm nóng chiến sự, có thể, những tia sáng mờ nhạt nào đó lại le lói hắt lên.

Giá trị của Hòa bình

Giá trị của Hòa bình

LTS: Những ngày cuối tháng Tư luôn đặc biệt đối với người Việt. Đó là dịp Tết Thống nhất, Tết Hòa bình. Năm nay, dịp Tết ấy đến ngay sau Giỗ tổ Hùng Vương, với lời nhắc của Bác Hồ vẫn mãi sáng ngời chân lý "Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước…".

Nhiều “nút thắt” trong đối đầu Mỹ-Iran

Nhiều “nút thắt” trong đối đầu Mỹ-Iran

Trung tuần tháng 4/2026, các kênh ngoại giao Mỹ - Iran được kích hoạt ở mức cao hiếm thấy, Pakistan trở thành đối tác trung gian then chốt. Truyền thông phương Tây và khu vực nhắc tới khả năng có thỏa thuận xoay quanh trao đổi hạn chế hạt nhân để lấy nới lỏng trừng phạt và tiếp cận tài sản bị phong tỏa.

Kinh tế thế giới trở thành con tin của cuộc xung đột Iran

Kinh tế thế giới trở thành con tin của cuộc xung đột Iran

Cuộc xung đột quân sự tại Iran bùng nổ từ cuối tháng 2/2026 đang khiến nền kinh tế toàn cầu trải qua cú sốc năng lượng lớn chưa từng có trong lịch sử hiện đại. Giá dầu tăng vọt, lạm phát khiến cỗ máy kinh tế toàn cầu khựng lại. Những hệ lụy kéo theo sẽ còn tác động lâu dài đến cuộc sống của chúng ta. Một lần nữa, nền kinh tế toàn cầu lại trở thành con tin của các quyết sách chính trị.

Hai vòng phong tỏa, một điểm nghẽn

Hai vòng phong tỏa, một điểm nghẽn

Nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng Mỹ - Iran thông qua đàm phán trực tiếp đang rơi vào bế tắc khi hai bên theo đuổi logic hoàn toàn trái ngược: Washington muốn một thỏa thuận nhanh dưới sức ép tối đa, còn Tehran kiên trì chiến lược kéo dài để bảo toàn lợi ích cốt lõi. Sự lệch pha này khiến tiến trình ngoại giao đình trệ, đồng thời gia tăng rủi ro tại eo biển Hormuz - huyết mạch năng lượng toàn cầu.

"Tang đạo mãn điền, hoa mãn san"

"Tang đạo mãn điền, hoa mãn san"

Chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Trung Quốc đã thành công rất tốt đẹp. Đó là một chuyến thăm dày đặc lịch hoạt động, tận dụng tối đa từng giờ để vun đắp, củng cố mối quan hệ sâu sắc giữa hai nước, đồng thời tìm hiểu thực tế, tham khảo các mô hình phát triển hiệu quả. Điều đặc biệt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết thúc chuyến thăm và trở lại Việt Nam bằng tàu hỏa như một thông điệp: quan hệ Việt Nam – Trung Quốc ngày càng hữu nghị, hợp tác, là sự kết nối liền mạch, là dòng chảy không thể đảo ngược, vì hòa bình và hạnh phúc, phồn vinh của nhân dân hai nước. Đó cũng là bức tranh thái bình, trù phú, an yên mà Bác Hồ kính yêu đã khắc họa 65 năm trước “Tang đạo mãn điền, hoa mãn san”...

Nạn nhân tiềm tàng của xung đột Trung Đông

Nạn nhân tiềm tàng của xung đột Trung Đông

Trung tuần tháng 3/2026, các cuộc không kích của Israel nhằm vào những cơ sở năng lượng thượng nguồn tại mỏ khí South Pars, nơi chiếm 70% sản lượng khí đốt nội địa của Iran, đã mở ra một chương leo thang mới trong xung đột Trung Đông.

Ở rất xa cuộc chiến

Ở rất xa cuộc chiến

Thời điểm hiện tại, chiến dịch quân sự tại Trung Đông là ưu tiên hàng đầu của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Song, có lẽ, chuyện ông liên tục cập nhật các diễn biến và ý tưởng của mình về cuộc chiến ấy và làm xôn xao các nền tảng mạng xã hội cũng không thể đẩy lùi được một thời hạn đầy thách thức: Tháng 11/2026, cuộc bầu cử Quốc hội giữa kỳ sẽ diễn ra.

Khủng hoảng an ninh lương thực đang chực chờ

Khủng hoảng an ninh lương thực đang chực chờ

Sự hỗn loạn trong đại dương thông tin chiến sự đang khiến bất kỳ một nhà phân tích quốc tế nào cũng không thể đưa ra những dự báo chắc chắn về kết cục của cuộc xung đột quân sự ở Trung Đông. Tuy nhiên, những hệ lụy ghê gớm của nó thì ngược lại, hoàn toàn có thể dễ dàng nhận diện.

Lợi ích quốc gia - dân tộc trên hết

Lợi ích quốc gia - dân tộc trên hết

Trong những ngày này, tâm trí của người dân cả nước và cả Việt kiều ở nước ngoài đều hướng về phòng họp lớn Diên Hồng, nơi đang diễn ra kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI.

Ứng xử với xưa cũ

Ứng xử với xưa cũ

LTS: Những gì cổ hủ, lạc hậu ắt là xưa cũ. Nhưng có phải những gì xưa cũ cũng đều cổ hủ, lạc hậu hết hay không? Ứng xử với xưa cũ thế nào để đảm bảo vẫn giữ tốc độ tăng trưởng tiến bộ và vừa không “đánh rơi” đi mất phần tinh thần?

Lựa chọn hiền tài và kiến tạo phát triển

Lựa chọn hiền tài và kiến tạo phát triển

Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI vừa khai mạc tại Thủ đô Hà Nội với nhiều nội dung quan trọng, đặc biệt là việc kiện toàn các chức danh lãnh đạo chủ chốt của quốc gia cũng như định hình chương trình, nội dung hoạt động của toàn khóa, đặt nền móng cho sự phát triển của đất nước trong 5 năm tới.

World Cup 2026 trước biến số Iran

World Cup 2026 trước biến số Iran

Xung đột leo thang giữa Mỹ - Israel và Iran đang đẩy World Cup 2026 vào tình thế đặc biệt khi khả năng Iran không thể tham dự trở thành kịch bản hiện hữu. FIFA đang phải đối mặt với bài toán phức tạp chưa từng có liên quan đến pháp lý, thay thế suất dự giải và đảm bảo an ninh - điều từng xuất hiện trong lịch sử nhưng chưa bao giờ ở quy mô của một kỳ World Cup hiện đại.

Khi Thổ Nhĩ Kỳ có quyền “mặc cả” với châu Âu

Khi Thổ Nhĩ Kỳ có quyền “mặc cả” với châu Âu

Cuộc chiến tại Iran nổ ra cuối tháng 2/2026 làm rung chuyển thế giới, đồng thời vẽ lại bản đồ địa chính trị khu vực. Trong đó, Thổ Nhĩ Kỳ, với vị thế đặc biệt của mình, đang tận dụng cơ hội để giành lấy lợi thế trong một "ván cờ" khác.

Trước biến động thời cuộc

Trước biến động thời cuộc

LTS: Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo; những diễn biến bất thường về địa chính trị; các quyết định áp đặt thuế quan gây shock; giá cả nhiên liệu thay đổi đột biến dẫn tới biến động mạnh ở các thị trường v.v... và vv… Thế giới đang tiếp tục theo cách đó và tạo ra những vòng xoáy chóng mặt. Trước các biến động thời cuộc như thế, một cá nhân con người, một công ty, một ngành, thậm chí cả một quốc gia, cần phải đối diện chúng theo cách nào?

Lời hứa không thành hiện thực

Lời hứa không thành hiện thực

Ông Donald Trump trở lại Nhà Trắng với cam kết không mở thêm chiến tranh, không đẩy nước Mỹ vào những cuộc can dự quân sự tốn kém ở bên ngoài. Nhưng, chiến dịch quân sự nhằm vào Iran cuối tháng 2/2026 đã khiến chính lời hứa đó trở thành điểm dễ bị phản công nhất về chính trị.

Thảm kịch mới, và những đường nét cũ

Thảm kịch mới, và những đường nét cũ

Song song với những ý niệm về các hệ lụy đã trở nên quen thuộc với bất cứ ai, khi căng thẳng địa chính trị ảnh hưởng trầm trọng đến khả năng vận hành trơn tru của hệ thống kinh tế - xã hội toàn cầu, có một khía cạnh bi thương khó cảm nhận hơn: Sự phác họa và hình thành những cuộc khủng hoảng nhân đạo mới, bên cạnh sự cùng quẫn trong các bi kịch vẫn còn chưa khép lại - điều thường bị che khuất và lãng quên.

Ươm mầm xanh cho tương lai

Ươm mầm xanh cho tương lai

Theo quan niệm của người xưa, vũ trụ có 3 nhân tố cơ bản là Thiên - Địa - Nhân (tức là trời, đất và người). Như trong “Tam tự kinh” có câu “Tam tài giả: Thiên - Địa - Nhân/ Tam quang giả: Nhật - Nguyệt - Tinh”... Trải qua các giai đoạn phát triển của lịch sử, cũng như nhiều quốc gia, dân tộc, Việt Nam hình thành nên truyền thống sống hòa hợp với thiên nhiên (thuận thiên) và luôn coi trọng con người (dân vi bản). Chính vì vậy, chăm lo giáo dục, đào tạo con người là nhiệm vụ xuyên suốt (vì lợi ích trăm năm trồng người)...