Những hồ sơ cùng được giải mã

1. Hồ sơ Penkovsky: Điệp viên hai mang Liên Xô làm việc cho cả Anh và Mỹ

Ngày 17/10/1961, điện thoại trong căn phòng trên tầng 5 của đại lộ Kutuzovsky reo lên hai lần rồi tắt. Cùng với CIA, MI.6 đang tiến hành một trong những chiến dịch bí mật thành công nhất từ trước đến nay nhờ công của điệp viên hai mang Oleg Penkovsky.

Huyền thoại về Oleg Penkovsky nổi tiếng trong giới tình báo toàn thế giới vì ông là một đại tá KGB làm việc song hành với cả CIA lẫn MI.6 (Cơ quan Tình báo của Anh). Penkovsky còn được phương Tây gọi là “điệp viên cứu thế” nhờ lượng thông tin cung cấp cho cả Anh lẫn Mỹ. Nhiều người còn tôn vinh Penkovsky là điệp viên quan trọng nhất thời Chiến tranh Lạnh nhờ cung cấp thông tin giúp ngăn chặn thảm họa hạt nhân, nhưng cũng vấp phải nhiều tranh cãi về tham vọng khơi mào chiến tranh.

Oleg Penkovsky (bí danh HERO/YOGA) là người của GRU (tình báo quân đội Liên Xô) đã cung cấp hơn 5.000 tài liệu mật về khả năng quân sự và chính trị của Liên Xô cho CIA và MI.6. Đỉnh điểm là thời gian khủng hoảng tên lửa Cuba, nhờ thông tin tuyệt mật do Penkovsky “tia ra” đã giúp Tổng thống Mỹ hồi đó là John F. Kennedy đánh giá đúng tình hình, tạo tiền đề cho các giải pháp ngoại giao, ngăn chặn nguy cơ Chiến tranh Lạnh bùng phát thành Thế chiến III.

Bên cạnh hình tượng người hùng ngăn chặn chiến tranh, các hồ sơ giải mật và nghiên cứu lịch sử hiện đại còn lộ ra những góc khuất đáng sợ trong Hồ sơ Penkovsky. Đó là việc khơi mào chiến tranh, Oleg Penkovsky từng đề xuất Mỹ và phương Tây tiến hành cuộc chiến phủ đầu nhắm vào Liên Xô bằng cách đánh bom Moscow. Ngoài ra, Penkovsky còn thao túng căng thẳng, bị cáo buộc đã làm leo thang cuộc khủng hoảng Berlin thông qua những báo cáo sai lệch gửi cho tình báo phương Tây về sự sẵn sàng huy động quân sự của Điện Kremlin. Thậm chí Penkovsky còn gợi ý ám sát nhà lãnh đạo Liên Xô Nikita Khrushchev.

Cũng qua giải mật của CIA cho thấy Hồ sơ Penkovsky (The Penkovsky Papers) vẫn còn nhiều góc khuất. Điệp vụ "hai mang" này bị KGB bắt giữ vào tháng 10/1962, ngay giữa thời điểm căng thẳng Cuba lên đỉnh điểm và bị đưa ra xét xử công khai với tội danh phản quốc hồi tháng 5/1963 bằng xử bắn. Vì vậy, cho đến nay những tranh cãi về hồ sơ này vẫn tiếp diễn, nhất là việc liệu Oleg Penkovsky có thực sự là một điệp viên có lòng trung thành tuyệt đối với phương Tây hay không, hay là một công cụ trong chiến lược tung hỏa mù của Liên Xô mà dư luận vẫn chưa hề hay biết.

2.Chiến dịch Paperclip: Cách Mỹ tuyển dụng các nhà khoa học Đức Quốc xã

Sau Thế chiến II, các cơ quan tình báo của cả Anh và Mỹ đều bắt đầu hợp tác thu thập các nghiên cứu quân sự, khoa học và công nghệ do Đức Quốc xã (ĐQX) thực hiện. Trong quá trình này, quân Đồng minh đã phát hiện ra một danh sách tất cả các nhà khoa học và nhà nghiên cứu từng làm việc dưới thời Đệ Tam Đế chế (tức ĐQX) của Adolf Hitler và Đảng Quốc xã. Chiến dịch Overcast, hay Paperclip, được giao nhiệm vụ đưa những người trong danh sách này sang Mỹ để tiếp tục công việc nghiên cứu phục vụ mục đích dân sự và quân sự.

Mặc dù Tổng thống Mỹ Truman cấm tuyển dụng các thành viên hoặc người ủng hộ ĐQX, nhưng JIOA (Cơ quan Mục tiêu Tình báo Liên hợp) và OSS (Cơ quan Tình báo Chiến lược) đã phớt lờ lệnh của tổng thống, chỉnh sửa tài liệu để loại bỏ bất kỳ tội ác chiến tranh của những người được trưng dụng. Cụ thể CIA đã tạo hoặc làm giả các hồ sơ, thị thực và lý lịch mới, đồng thời che giấu quá khứ tội ác chiến tranh của các nhà khoa học nên tên gọi của chiến dịch Paperclip (Kẹp giấy) bắt nguồn từ việc các tài liệu lý lịch "sạch" này được đính kèm vào hồ sơ của những nhân vật này.

Chiến dịch kẹp giấy (Operation Paperclip) bắt đầu tháng 5/1945, bề ngoài có vẻ tốt lành nhưng lại chứa đựng nhiều ý đồ nham hiểm nên bị xếp là tài liệu bí mật và dối trá, hơn 1.600 nhà khoa học của Hitler sẽ trở thành tài sản riêng của Mỹ, tiếp tục công việc nghiên cứu vũ khí cho Mỹ, nhất là phát triển tên lửa, vũ khí hóa học và sinh học, y học hàng không và vũ trụ, và nhiều loại vũ khí khác với tốc độ điên cuồng và hoang tưởng để phục vụ cho kỷ nguyên Chiến tranh Lạnh diễn ra sau đó.

Rất nhiều trong số này từng bị xét xử tại tòa án Nuremberg, và là nhân viên tận tụy của ĐQX như Otto Ambros, Theodor Benzinger, Kurt Blome, Walter Dornberger, Siegfried Knemeyer, Walter Schreiber, Walter Schieber và Wernher von Braun….

Chiến dịch Paperclip đã mang lại cho Mỹ nhiều lợi nhuận, giúp Mỹ thu nạp được các chuyên gia hàng đầu như Wernher von Braun cùng nhóm kỹ sư tên lửa tại Peenemunde, đặt nền móng cho Chương trình Không gian và Cơ quan Hàng không Vũ trụ Quốc gia Hoa Kỳ (NASA).

Cũng qua giải mật cho thấy, Mỹ không phải là quốc gia duy nhất thực hiện Chiến dịch Paperclip mà cả Liên Xô cũng thực hiện các chiến dịch tương tự để săn lùng các bộ óc khoa học của ĐQX phục vụ cho khối phía Đông.

3. Chiến dịch Northwoods Operation: Bôi nhọ Cuba

Chiến dịch Northwoods (Operation Northwoods) hay chiến dịch "cờ giả" (false flag) do Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ soạn thảo năm 1962, đề xuất các hành động khủng bố giả như phá hoại, đánh bom, không tặc để đổ lỗi cho Cuba tạo ra cớ để phát động chiến tranh lật đổ chính quyền Chủ tịch Fidel Castro.

Đầu những năm 60 thế kỷ trước, khi Chiến tranh Lạnh đang diễn ra và lo ngại Chủ nghĩa Cộng sản sẽ thắng thế, Cục tình báo Trung ương Mỹ (CIA) đã bắt tay vào thực hiện Chiến dịch Northwoods. Đây là hoạt động bị dư luận Mỹ lên án là cách chính phủ Mỹ giết hại công dân của chính mình nhằm biện minh cho một cuộc chiến tranh phi lý với Cuba. Điều này đã được nhắc đến trong hồ sơ sát hại Tổng thống John F Kennedy (JFK) năm 1963 vừa được Mỹ giải mật mới đây theo lời hứa của Tổng thống Trump. Nói cách khác Chiến dịch Northwoods là “thuyết âm mưu” hoàn hảo được tạo ra bởi Bộ Quốc phòng Mỹ và CIA nhằm ngăn chặn ảnh hưởng của Liên Xô ngay sát nách nước Mỹ thông qua can thiệp quân sự trực tiếp.

Theo giải mật, Chiến dịch Northwoods bao gồm nhiều phương án tinh vi và cực đoan, như dàn dựng các vụ đánh bom và bạo loạn ở các thành phố của Mỹ và làm chìm tàu của người tị nạn Cuba chạy trốn chế độ. Sử dụng máy bay do thám hoặc điều khiển từ xa sơn lại thành máy bay chiến đấu của Cuba để thực hiện các vụ tấn công hoặc tự bắn rơi máy bay của chính Mỹ. Thực hiện các vụ phá hoại hoặc tấn công giả mạo vào Căn cứ Hải quân Mỹ tại vịnh Guantanamo.

Thực chất Chiến dịch Northwoods là cái cớ để đánh lừa dư luận, nhằm đả phá lại phe CNXH, phục vụ cho các hoạt động quân sự để lật đổ chính quyền Fidel Castro. Kế hoạch trên được lập và phê duyệt bởi Văn phòng Tham mưu Trưởng và trình lên Tổng thống John. F. Kennedy nhưng John F. Kennedy đã kiên quyết từ chối vào tháng 3/1962. Do chưa bao giờ được thông qua hay thực thi, nên kế hoạch này đã chìm vào quên lãng cho đến khi được giải mật. Cuối cùng Chiến dịch Northwoods đã bị loại bỏ nhưng Mỹ vẫn không từ bỏ âm mưu chống lại Cuba nên chiến lược khác đã được áp dụng thay thế cho tới tận ngày nay.

4. Ghi chép của H.R.Halderman: Nixon cố tình phá hoại cuộc đàm phán Paris về Việt Nam

Tổng thống Richard Nixon từng tái đắc cử trong chiến tranh Việt Nam, vì vậy phần lớn “chiến thắng” của chính khách này là tập trung vào chiến tranh. Nếu chiến tranh chấm dứt, điều đó đồng nghĩa sự nghiệp chính trị của Nixon cũng kết thúc, vì vậy Nixon đã làm mọi thứ, bất chấp công lý để có thể tại vị thêm một nhiệm kỳ nữa. Đặc biệt, Nixon đã ra sức phá hoại các cuộc đàm phán hòa bình về Việt Nam, thông qua những chứng cứ mà phụ tá của Nixon, H.R.Haldeman còn giữ lại cho đến ngày nay. Các tài liệu này được gọi là Các ghi chép của H.R.Haldeman (H.R.Haldeman’s Notes), gọi ngắn là Ghi chép HHN.

Giới sử học Mỹ gọi Ghi chép HHN là hồ sơ tuyệt mật, nhờ tài liệu này, dư luận được biết nhiều chuyện động trời mà Nixon đã từng làm. Chuyện bắt đầu từ đêm 22/10/1968, thời điểm Nixon vẫn đang so kè với đối thủ thuộc đảng Dân chủ Hubert H. Humphrey để chạy đua vào Nhà Trắng, H.R. Haldeman lúc đó là trợ lý thân cận nhất của Nixon nhận được chỉ thị tìm mọi cách phá bĩnh các nỗ lực của Tổng thống Mỹ đương nhiệm Lyndon B. Johnson nhằm mở ra đàm phán hòa bình cho chiến tranh Việt Nam.

Năm 2013, khi những cuốn băng ghi âm Nhà Trắng có từ thời cố Tổng thống Lyndon B. Johnson được giải mật, nội dung các cuộc điện thoại cho thấy người tiền nhiệm Nixon đã phát hiện sự can thiệp và phá hoại của Nixon. Thậm chí, thông tin còn tiết lộ Nixon đã cử đặc phái viên cấp cao của đảng Cộng hòa là bà Anna Chennault đến gặp chính phủ Nguyễn Văn Thiệu.

Cơ quan An ninh nội địa Mỹ (NSA) đã nghe lén các cuộc gọi của ĐSQ Việt Nam Cộng hòa tại Washington và ghi âm được nội dung bà Chennault thuyết phục Việt Nam Cộng hòa, rằng nếu họ không hợp tác với Johnson và rút lui ra khỏi hòa đàm Paris, thì họ sẽ không được viện trợ nữa. Chỉ thị này được đưa ra đúng lúc chiến dịch tranh cử của Nixon đang vào phút chót, phụ thuộc rất nhiều vào việc kéo dài cuộc chiến tranh. Nixon đàm phán hòa bình thất bại để làm suy yếu uy tín của Johnson và đối thủ thuộc đảng Dân chủ. Chính việc Việt Nam Cộng hòa rút khỏi hòa đàm Paris đã góp phần giúp Nixon giành chiến thắng sít sao.

Về phần mình, Tổng thống Lyndon Johnson coi đây là tội phản quốc và ra lệnh cho FBI (Cục Điều tra Liên bang Mỹ) đưa Nixon và các thành viên chiến dịch tranh cử của ông vào diện cần theo dõi. Thậm chí Johnson còn gửi cho Nixon một lá thư khẳng định những can thiệp của ứng cử viên đảng Cộng hòa đã bị phát hiện. Mặc dù đã được cảnh báo, Nixon vẫn ra vẻ ngây thơ không biết vì sao miền Nam Việt Nam rút khỏi hòa đàm, thậm chí Nixon còn đề nghị đến tận Việt Nam để thuyết phục chính phủ Nguyễn Văn Thiệu quay trở lại bàn đàm phán.

Theo nhà nghiên cứu sử học Mỹ, Jack Farrell thì ông đã tìm thấy những ghi chú của cố vấn thân cận của Nixon, H.R. Haldeman trong đó ghi các chỉ thị của tổng thống. Những ghi chú này được giải mật và đưa vào thư viện Tổng thống Nixon vào năm 2007 nhưng rất ít người biết. Tài liệu này công khai chứng minh Nixon thực sự đã chống lại Tổng thống Lyndon, phá hoại các cuộc đàm phán hòa bình về Việt Nam. Chính hành động này của Nixon đã làm cho cuộc chiến tranh Việt Nam kéo dài thêm nhiều năm nữa, hàng triệu người ở cả hai bên bị thiệt mạng một cách vô lý và oan uổng.