Thiên tai và nhân tai

Những cơn bão lòng tham

Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc về Quảng Bình trong cơn bão số 10, nếu tôi nhớ không nhầm ông là người đứng đầu Chính phủ đầu tiên thị sát vùng bão ngay trong tâm bão.
Khúc ruột miền Trung lại đắm mình trong bão dữ, những bi thương chia ly, những khói hương đưa tiễn, những căn nhà là gia sản một đời đổ ập, những vụ mùa của hy vọng tan biến… Bão về rồi bão đi, cuốn theo bao nhiêu nụ cười chỉ còn để lại những nỗi niềm hiu hắt khôn nguôi.

Thủ tướng mặc áo mưa đội mũ cối đến hiện trường của đổ nát, chỉ đạo không để nhân dân Quảng Bình lâm cảnh màn trời chiếu đất, chỉ đạo cấp phát gạo cho Quảng Bình.

Hình ảnh ấy thật xúc động, và thêm lần nữa Thủ tướng đã truyền đi những cảm xúc tích cực trong lòng nhân dân.

1. Tôi đã đi qua những vùng bão hoang tàn, tôi đã đi qua những buổi chiều ngồi với bà con vùng lũ, tôi đã nghe những câu chuyện đau lòng, tôi đã nhìn thấy rất nhiều nước mắt, tôi đã hít đầy lồng ngực mình mùi của mất mát, mùi của nỗi buồn… Phải đến tận nơi thì mới hiểu những mất mát trong cơn lũ cũng đột ngột và đầy bất ngờ trong những tình huống không ai có thể tưởng tượng được.

Cậu bé học sinh lớp ba đạp xe đạp qua nhà bạn để mượn vở vì hôm qua mưa lớn quá phải nghỉ học, nhà bạn cách nhà mình có một quãng, vậy mà vĩnh viễn không về nữa. Cây cầu bắc ngang suối hiền lành vậy mà bỗng chốc thành con quái vật nuốt chửng cậu bé lúc nào không hay.

Cha đi ra ruộng lùa lũ vịt đến nơi an toàn kẻo nước lũ cuốn mất, con học lớp mười thương cha đi một mình buồn nên xin theo, cha chiều con. Vậy mà nước xoáy khiến thuyền lật úp, con chới với trong vùng nước đục ngầu, cha lặn ngụp nắm được tay con rồi nhưng cũng không níu được con.

Vợ chồng nghèo khó, ngày đi làm thuê sâm sẩm tối chèo ghe đi lưới cắm câu mang ra phiên chợ sớm bán kiếm thêm chút tiền. Mưa gió dầm dề, lũ về. Vợ chồng níu nhau giữa con suối thường ngày vẫn lưới cá, đuối lắm rồi, vợ nói thôi anh buông tay em ra, anh còn sống để lo cho hai con. Chồng có muốn buông đâu, nhưng rồi cứ lả người đi, tay không còn nắm chặt được nữa. Vợ mãi mãi không về, chỉ có nén nhang trên bàn thờ đỏ rực..

Có đi đến đó mới thương đồng bào của mình, có đi đến đó mới thấy đồng bào của mình nhiều nơi còn khổ cực, còn nhọc nhằn ra sao, có đi đến đó thì mới thấy nhiều khi của nả duy nhất là cái tivi cũ xì, vật đáng giá tiếp theo là cái giường ọp ẹp, phải đi đến đó thì mới thấy ước vọng của đời người nhiều lắm chỉ mong được đủ gạo quanh năm để nấu cơm cho đứa con thiểu năng…

Minh họa: Lê Phương.
Minh họa: Lê Phương.

2. Cơn bão số 10 để lại những hậu quả thật khủng khiếp. Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống thiên tai báo cáo về thiệt hại do bão số 10 gây ra. Sau 6 tiếng đổ bộ vào Hà Tĩnh - Quảng Bình, bão làm 8 người chết, gần 200.000 ngôi nhà tốc mái, hư hỏng, đổ sập, thiệt hại về tài sản hơn 11.000 tỷ đồng.

UBND Tỉnh Nghệ An báo cáo thiệt hại ước tỉnh khoảng 700 tỷ đồng, UBND Tỉnh Thanh Hóa báo cáo thiệt hại ước tính khoảng 1.000 tỷ đồng. Con số báo cáo này chắc chắn sẽ được cơ quan chức năng thẩm định tính chính xác.

Thế nhưng, ngoài những mất mát về người không gì có thể bù đắp được do cơn bão thiên nhiên gây ra thì thử liên tưởng thiệt hại của một cơn bão lớn do nhân tai gây ra với những công trình đội vốn, với những nhà máy đắp chiếu, với những khoản nợ của các tập đoàn kinh tế lớn thì chưa là gì cả.

Một tập đoàn hóa chất Việt Nam vừa được xác định đã gây lỗ 4.200 tỷ đồng. Tuyến đường sắt đô thị (Metro) số 1 Bến Thành - Suối Tiên đã được UBND TP HCM ra quyết định điều chỉnh tăng thêm tới 1,4 tỷ USD vốn đầu tư, nghĩa là đội vốn 1,4 tỷ USD, quy ra VNĐ là hàng chục nghìn tỷ. Lý do đơn giản như không, "do thiếu kinh nghiệm quản lý". Tuyến đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông đội vốn 250 triệu USD. Tuyến Nhổn - ga Hà Nội đội vốn 600 triệu USD...

Còn rất nhiều, rất nhiều công trình đội vốn khác mà tôi tin rằng dư luận đã biết rõ. Ngay như cái chuyện thậm vô lý là Bộ Công thương đã chi 2,6 tỉ đồng để thuê một công ty trong nước định giá Dự án gang thép Thái Nguyên có vốn đầu tư 8.000 tỉ đồng nhưng bị trùm mền, không hoạt động vẫn có thể diễn ra như không. Nghĩa là tốn thêm tiền tỷ cho một công trình đã ngốn rất nhiều nghìn tỷ.

3. Nhìn nguồn lực của quốc gia bị phung phí, bị rơi vãi, bị bào mòn không thương tiếc… bất cứ ai có lương tri đều cảm thấy đau lòng và phẫn nộ. Biết hậu quả hôm nay là chuỗi ngày dài quá khứ, nhưng có lẽ cũng phải có giải pháp thu hồi tiền thất thoát, tiền đầu tư sai, phải có hình thức xử lý cá nhân giám sát, đầu tư để đội vốn chứ, không lẽ cứ cha chung không ai khóc mãi.

Một cơn thiên tai dữ dội thiệt hại không bằng một lần đội vốn cho công trình hạ tầng dân sinh, thế mới thấy cơn bão của lòng tham còn nguy hại hơn cơn bão của thiên nhiên trăm lần, nghìn lần.

Mà cơn bão của thiên nhiên còn có hình có ảnh, chứ cơn bão của lòng tham thì có ai nhận diện được đâu để phòng chống, để đối phó, để bài trừ. Bất chấp, có nhận diện được hay không cũng chính là do lòng người, lòng người thấy nhận diện được thì là nhận diện được, lòng người thấy vô thanh vô ảnh thì nghĩa là vô thanh vô ảnh.

Cơn bão của trời chúng ta còn khắc phục được, lẽ nào cơn bão của lòng tham chúng ta cứ mãi bị động hay sao?

Ngô Nguyệt Lãng

Các tin khác

Nước Mỹ 25 năm sau ngày 11/9/2001

Nước Mỹ 25 năm sau ngày 11/9/2001

Một phần tư thế kỷ đã trôi qua kể từ buổi sáng kinh hoàng 11/9/2001, loạt hồ sơ vừa được giải mật cho thấy những cảnh báo về Osama bin Laden và al-Qaeda đã xuất hiện từ nhiều năm trước vụ tấn công, đồng thời hé lộ những hệ lụy về sức khỏe mà người dân New York và lực lượng cứu nạn phải đối mặt trong nhiều năm về sau.

Syria - ngọn lửa đang bùng lên từ khoảng trống

Syria - ngọn lửa đang bùng lên từ khoảng trống

Ngày 18/8, Đặc phái viên Mỹ về Syria kiêm nhiệm Đại sứ Mỹ tại Thổ Nhĩ Kỳ Tom Barrack cảnh báo: Một sự cố quân sự ngoài ý muốn nào đó hoàn toàn có thể nhanh chóng khiến tình hình khu vực vượt khỏi tầm kiểm soát. Gần 2 năm sau ngày cựu Tổng thống Syria Bashar Al Assad rời khỏi Damascus, khoảng trống quyền lực vẫn chưa thể được lấp đầy, trong khi nguy cơ về sự xuất hiện của cuộc chiến mới lại một lần nữa bùng lên.

Châu Âu vẫn đi trên dây trong bài toán di cư

Châu Âu vẫn đi trên dây trong bài toán di cư

Gần một tháng sau làn sóng người di cư ồ ạt tràn từ Morocco vào vùng lãnh thổ hải ngoại Ceuta của Tây Ban Nha, châu Âu vẫn loay hoay với bài toán khó: kiểm soát biên giới mà không vượt qua những giới hạn pháp lý, nhân đạo và chính trị, dù các diễn ngôn từ Brussels có vẻ đã cứng rắn
hơn.

Ceuta, cuộc khủng hoảng biên giới bắt đầu từ smartphone

Ceuta, cuộc khủng hoảng biên giới bắt đầu từ smartphone

Từ một phán quyết của tòa án bị bóp méo trên mạng xã hội, những hình ảnh được diễn giải sai lệch và tin đồn lan rộng, hàng chục nghìn người đã đổ về Ceuta trong vài giờ cuối tháng 7, tạo ra một cuộc khủng hoảng tại biên giới Tây Ban Nha - Morocco.

Khi Trung Đông tự vẽ lại bản đồ an ninh

Khi Trung Đông tự vẽ lại bản đồ an ninh

Trong gần nửa thế kỷ, thông qua những thỏa thuận về dầu mỏ, tài chính và hợp tác quân sự, nhiều quốc gia Trung Đông đã dựa vào "chiếc ô an ninh" của Mỹ để tập trung phát triển kinh tế. Nhưng, một thỏa thuận quân sự mới được ký vào những ngày đầu tháng 8 này đang làm thay đổi tất cả, mở ra một giai đoạn mới, khi các quốc gia trong khu vực muốn tự bảo đảm an ninh của chính mình.

Giá trị của độc lập, tự do và những vấn đề đặt ra trong kỷ nguyên mới

Giá trị của độc lập, tự do và những vấn đề đặt ra trong kỷ nguyên mới

Độc lập và tự do là những giá trị có ý nghĩa đặc biệt đối với sự tồn tại, phát triển của mỗi quốc gia, dân tộc và mỗi con người. Không có dân tộc nào có thể phát triển bền vững nếu không có quyền tự quyết đối với vận mệnh của mình; cũng không có xã hội tiến bộ nếu con người không được sống trong môi trường hòa bình, an toàn, có quyền làm chủ và điều kiện phát triển toàn diện. Đối với Việt Nam, độc lập, tự do là những giá trị được hình thành, hun đúc và bảo vệ qua hàng nghìn năm lịch sử dựng nước và giữ nước.

Phát huy sức mạnh văn hóa để bảo vệ an ninh Tổ quốc

Phát huy sức mạnh văn hóa để bảo vệ an ninh Tổ quốc

Ngày 5/8/2026, Bộ Công an tổ chức Hội thảo góp ý xây dựng “Đề án Phát triển văn hóa Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới”. Đề án là sự cụ thể hóa, triển khai thiết thực việc thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị trong lực lượng Công an nhân dân (CAND).

Tăng cường bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ của Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới

Tăng cường bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ của Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới

LTS: Trong kỷ nguyên mới, đặc biệt là bối cảnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế, để bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, lực lượng Công an nhân dân (CAND) đứng trước yêu cầu phải phát triển theo hướng chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, làm chủ khoa học - công nghệ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt mỗi cán bộ, chiến sĩ cần không ngừng nâng cao bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ.
Nhân kỷ niệm 81 năm Ngày truyền thống CAND, Chuyên đề ANTG Cuối tháng trân trọng giới thiệu bài viết của Trung tướng Trần Bá Thiều, nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Chính trị CAND về vấn đề này.

Dẹp loạn giang hồ trên không gian mạng

Dẹp loạn giang hồ trên không gian mạng

“Giang hồ mạng” không phải là khái niệm pháp lý, mà là cách cộng đồng gọi những cá nhân gây dựng ảnh hưởng trên mạng xã hội bằng hình ảnh đầu gấu đầu mèo, xăm trổ ngang tàng, phát ngôn gây sốc, khoe tiền bạc, các mối quan hệ hoặc công khai chửi bới người khác bằng những lời lẽ rất vô văn hóa... Việc cơ quan điều tra khởi tố, bắt tạm giam một loạt "giang hồ mạng" như: Khánh "Sky", Hồ Văn Khoa, “Vua Quạt” Trần Đình Tiệp, vợ chồng Huấn “Hoa Hồng”, vợ chồng Phú Lê, “Tế điên" Nam Định thời gian gần đây khiến số "giang hồ mạng" khác có vẻ lo ngại sẽ tới lượt mình nên đã tìm cách thay đổi nội dung. Mạng xã hội vì thế cũng đỡ rác hẳn.

Sóng chiến sự đổ về “Cổng nước mắt”

Sóng chiến sự đổ về “Cổng nước mắt”

Giữa lúc dòng chảy thương mại từ Vùng Vịnh qua eo biển Hormuz bị bóp nghẹt bởi xung đột Mỹ-Iran, một huyết mạch hàng hải khác của thế giới đang đứng trước nguy cơ bị cuốn vào vòng xoáy chiến sự. Căng thẳng Houthi - Arab Saudi tái bùng phát, cùng những cảnh báo cứng rắn từ Tehran, đang đặt eo biển Bab el-Mandeb trước nguy cơ trở thành điểm nghẽn tiếp theo, có thể đẩy cú sốc năng lượng vượt khỏi Trung Đông, lan rộng ra nền kinh tế toàn cầu.

Điều đọng lại ở Ankara không chỉ là NATO 3.0

Điều đọng lại ở Ankara không chỉ là NATO 3.0

Trong nhiều năm sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, câu hỏi thường trực đối với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) có lẽ vẫn luôn là: Liên minh này có còn lý do để tồn tại? Thực tế thách thức lớn nhất hiện nay với một tổ chức an ninh phòng thủ 77 tuổi đời là có thể thích nghi với một thế giới nơi cạnh tranh giữa các cường quốc trở thành trạng thái thường trực, hàng loạt cuộc khủng hoảng phủ bóng không gian an ninh châu Âu - Đại Tây Dương, và thậm chí là cả sức ép từ những tranh luận về chia sẻ gánh nặng quốc phòng hay các phát biểu gây tranh cãi của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Andy Burnham và một định hình mới cho nước Anh?

Andy Burnham và một định hình mới cho nước Anh?

Nghị sĩ Andy Burnham chính thức được xác nhận là lãnh đạo Công đảng và trở thành Thủ tướng thứ 7 của Vương quốc Anh chỉ trong một thập niên. Với những cải cách đầy tham vọng, liệu người đàn ông đến từ Manchester này có thể tái định hình nền chính trị Anh sau một chuỗi khủng hoảng kéo dài hay không?

Vùng Vịnh lại nằm trong tầm lửa

Vùng Vịnh lại nằm trong tầm lửa

Cuộc đối đầu quân sự giữa Mỹ và Iran một lần nữa đẩy khu vực Vùng Vịnh vào trạng thái bất ổn kéo dài. Dù không phải là các bên trực tiếp khởi phát xung đột, nhiều quốc gia Arab lại đang hứng chịu những tổn thất về an ninh, kinh tế và chiến lược.

Di sản nặng nề của cuộc chiến Mỹ - Iran

Di sản nặng nề của cuộc chiến Mỹ - Iran

Bản ghi nhớ Islamabad giữa Mỹ và Iran đã khép lại 110 ngày xung đột khốc liệt. Tuy nhiên, ngừng bắn không đồng nghĩa với việc những hệ lụy của cuộc chiến kết thúc. Đằng sau tiếng súng là những thành phố tan hoang, hàng nghìn thương vong và những dư chấn kinh tế đang lan rộng vượt xa khu vực Trung Đông.

Những nút thắt phía sau Bản ghi nhớ Islamabad

Những nút thắt phía sau Bản ghi nhớ Islamabad

Tiếng súng đã lắng xuống, những siêu tàu chở dầu đầu tiên đã quay trở lại eo biển Hormuz và Trung Đông đang bước vào giai đoạn hậu chiến. Tuy nhiên, chương trình hạt nhân Iran, tình hình Lebanon và tương lai của eo biển Hormuz vẫn là những bài toán chưa tìm được lời giải cuối cùng, có thể quyết định thành bại của Bản ghi nhớ Islamabad trong thời gian tới.

Để không ai bị bỏ lại trong hành trình chuyển đổi xanh

Để không ai bị bỏ lại trong hành trình chuyển đổi xanh

Hội đồng nhân dân TP Hà Nội đã thông qua nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông đường bộ từ sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang sử dụng năng lượng sạch và khuyến khích sử dụng giao thông công cộng trên địa bàn thành phố. Theo đó, thành phố hỗ trợ trực tiếp bằng tiền đối với cá nhân thuộc hộ nghèo có đăng ký “nơi cư trú” hoặc “nơi ở hiện tại” trên phần mềm quản lý VNeID thuộc địa bàn TP Hà Nội do UBND cấp xã xác nhận và chịu trách nhiệm.

Vai trò Pakistan trong việc giải quyết xung đột Iran

Vai trò Pakistan trong việc giải quyết xung đột Iran

Cuộc chiến kéo dài 3 tháng đầu năm 2026 giữa một bên là liên minh Mỹ - Israel và một bên là Cộng hòa Hồi giáo Iran đã đẩy thế giới tới bờ vực cuộc khủng hoảng năng lượng toàn diện và nguy cơ bùng nổ chiến tranh tổng lực tại Trung Đông. Giữa cơn bão lửa, sự xuất hiện của Pakistan trong vai trò kiến trúc sư trưởng cho thỏa thuận hòa bình đã đem đến cho chúng ta góc nhìn mới đầy thú vị về cách mà một quốc gia có thể góp phần xoay chuyển cục diện địa chính trị quốc tế.

Sân khấu chính trị và thể thao

Sân khấu chính trị và thể thao

Ngày hội bóng đá lớn nhất thế giới World Cup 2026 đang diễn sôi động, thu hút sự quan tâm của người hâm mộ khắp thế giới. Nhưng, không chỉ là một sự kiện thể thao, giải đấu này còn trở thành sân khấu lớn mà ở đó giới thể thao và chính trị đã bắt tay giữa những mâu thuẫn và lợi ích.

Tô đậm một vị thế mới

Tô đậm một vị thế mới

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công tác tham dự Hội nghị cấp cao kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN - Nga và có các hoạt động song phương tại thành phố Kazan, Cộng hòa Tatarstan, Liên bang Nga từ ngày 16 đến 18/6/2026 theo lời mời của Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin. Đây là chuyến thăm có ý nghĩa đặc biệt, đồng thời cũng đã đạt được những kết quả tích cực, khẳng định hình ảnh Việt Nam là cầu nối tin cậy trong ASEAN, là bạn bè thủy chung, chân thành của Nga.