Thiên tai và nhân tai

Những cơn bão lòng tham

Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc về Quảng Bình trong cơn bão số 10, nếu tôi nhớ không nhầm ông là người đứng đầu Chính phủ đầu tiên thị sát vùng bão ngay trong tâm bão.
Khúc ruột miền Trung lại đắm mình trong bão dữ, những bi thương chia ly, những khói hương đưa tiễn, những căn nhà là gia sản một đời đổ ập, những vụ mùa của hy vọng tan biến… Bão về rồi bão đi, cuốn theo bao nhiêu nụ cười chỉ còn để lại những nỗi niềm hiu hắt khôn nguôi.

Thủ tướng mặc áo mưa đội mũ cối đến hiện trường của đổ nát, chỉ đạo không để nhân dân Quảng Bình lâm cảnh màn trời chiếu đất, chỉ đạo cấp phát gạo cho Quảng Bình.

Hình ảnh ấy thật xúc động, và thêm lần nữa Thủ tướng đã truyền đi những cảm xúc tích cực trong lòng nhân dân.

1. Tôi đã đi qua những vùng bão hoang tàn, tôi đã đi qua những buổi chiều ngồi với bà con vùng lũ, tôi đã nghe những câu chuyện đau lòng, tôi đã nhìn thấy rất nhiều nước mắt, tôi đã hít đầy lồng ngực mình mùi của mất mát, mùi của nỗi buồn… Phải đến tận nơi thì mới hiểu những mất mát trong cơn lũ cũng đột ngột và đầy bất ngờ trong những tình huống không ai có thể tưởng tượng được.

Cậu bé học sinh lớp ba đạp xe đạp qua nhà bạn để mượn vở vì hôm qua mưa lớn quá phải nghỉ học, nhà bạn cách nhà mình có một quãng, vậy mà vĩnh viễn không về nữa. Cây cầu bắc ngang suối hiền lành vậy mà bỗng chốc thành con quái vật nuốt chửng cậu bé lúc nào không hay.

Cha đi ra ruộng lùa lũ vịt đến nơi an toàn kẻo nước lũ cuốn mất, con học lớp mười thương cha đi một mình buồn nên xin theo, cha chiều con. Vậy mà nước xoáy khiến thuyền lật úp, con chới với trong vùng nước đục ngầu, cha lặn ngụp nắm được tay con rồi nhưng cũng không níu được con.

Vợ chồng nghèo khó, ngày đi làm thuê sâm sẩm tối chèo ghe đi lưới cắm câu mang ra phiên chợ sớm bán kiếm thêm chút tiền. Mưa gió dầm dề, lũ về. Vợ chồng níu nhau giữa con suối thường ngày vẫn lưới cá, đuối lắm rồi, vợ nói thôi anh buông tay em ra, anh còn sống để lo cho hai con. Chồng có muốn buông đâu, nhưng rồi cứ lả người đi, tay không còn nắm chặt được nữa. Vợ mãi mãi không về, chỉ có nén nhang trên bàn thờ đỏ rực..

Có đi đến đó mới thương đồng bào của mình, có đi đến đó mới thấy đồng bào của mình nhiều nơi còn khổ cực, còn nhọc nhằn ra sao, có đi đến đó thì mới thấy nhiều khi của nả duy nhất là cái tivi cũ xì, vật đáng giá tiếp theo là cái giường ọp ẹp, phải đi đến đó thì mới thấy ước vọng của đời người nhiều lắm chỉ mong được đủ gạo quanh năm để nấu cơm cho đứa con thiểu năng…

Minh họa: Lê Phương.
Minh họa: Lê Phương.

2. Cơn bão số 10 để lại những hậu quả thật khủng khiếp. Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống thiên tai báo cáo về thiệt hại do bão số 10 gây ra. Sau 6 tiếng đổ bộ vào Hà Tĩnh - Quảng Bình, bão làm 8 người chết, gần 200.000 ngôi nhà tốc mái, hư hỏng, đổ sập, thiệt hại về tài sản hơn 11.000 tỷ đồng.

UBND Tỉnh Nghệ An báo cáo thiệt hại ước tỉnh khoảng 700 tỷ đồng, UBND Tỉnh Thanh Hóa báo cáo thiệt hại ước tính khoảng 1.000 tỷ đồng. Con số báo cáo này chắc chắn sẽ được cơ quan chức năng thẩm định tính chính xác.

Thế nhưng, ngoài những mất mát về người không gì có thể bù đắp được do cơn bão thiên nhiên gây ra thì thử liên tưởng thiệt hại của một cơn bão lớn do nhân tai gây ra với những công trình đội vốn, với những nhà máy đắp chiếu, với những khoản nợ của các tập đoàn kinh tế lớn thì chưa là gì cả.

Một tập đoàn hóa chất Việt Nam vừa được xác định đã gây lỗ 4.200 tỷ đồng. Tuyến đường sắt đô thị (Metro) số 1 Bến Thành - Suối Tiên đã được UBND TP HCM ra quyết định điều chỉnh tăng thêm tới 1,4 tỷ USD vốn đầu tư, nghĩa là đội vốn 1,4 tỷ USD, quy ra VNĐ là hàng chục nghìn tỷ. Lý do đơn giản như không, "do thiếu kinh nghiệm quản lý". Tuyến đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông đội vốn 250 triệu USD. Tuyến Nhổn - ga Hà Nội đội vốn 600 triệu USD...

Còn rất nhiều, rất nhiều công trình đội vốn khác mà tôi tin rằng dư luận đã biết rõ. Ngay như cái chuyện thậm vô lý là Bộ Công thương đã chi 2,6 tỉ đồng để thuê một công ty trong nước định giá Dự án gang thép Thái Nguyên có vốn đầu tư 8.000 tỉ đồng nhưng bị trùm mền, không hoạt động vẫn có thể diễn ra như không. Nghĩa là tốn thêm tiền tỷ cho một công trình đã ngốn rất nhiều nghìn tỷ.

3. Nhìn nguồn lực của quốc gia bị phung phí, bị rơi vãi, bị bào mòn không thương tiếc… bất cứ ai có lương tri đều cảm thấy đau lòng và phẫn nộ. Biết hậu quả hôm nay là chuỗi ngày dài quá khứ, nhưng có lẽ cũng phải có giải pháp thu hồi tiền thất thoát, tiền đầu tư sai, phải có hình thức xử lý cá nhân giám sát, đầu tư để đội vốn chứ, không lẽ cứ cha chung không ai khóc mãi.

Một cơn thiên tai dữ dội thiệt hại không bằng một lần đội vốn cho công trình hạ tầng dân sinh, thế mới thấy cơn bão của lòng tham còn nguy hại hơn cơn bão của thiên nhiên trăm lần, nghìn lần.

Mà cơn bão của thiên nhiên còn có hình có ảnh, chứ cơn bão của lòng tham thì có ai nhận diện được đâu để phòng chống, để đối phó, để bài trừ. Bất chấp, có nhận diện được hay không cũng chính là do lòng người, lòng người thấy nhận diện được thì là nhận diện được, lòng người thấy vô thanh vô ảnh thì nghĩa là vô thanh vô ảnh.

Cơn bão của trời chúng ta còn khắc phục được, lẽ nào cơn bão của lòng tham chúng ta cứ mãi bị động hay sao?

Ngô Nguyệt Lãng

Các tin khác

 Trung Á và bài toán cân bằng lợi ích

Trung Á và bài toán cân bằng lợi ích

Hòa bình, đối thoại, hợp tác đa phương và phát triển bền vững là những chủ đề nổi bật trong phát biểu của đại diện các quốc gia Trung Á tại phiên thảo luận chung Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81, diễn ra tháng 9/2026 tại New York. Thông điệp này được đưa ra trong bối cảnh các quốc gia phải xử lý nhiều khác biệt ngày càng lớn giữa những trung tâm quyền lực, trong khi nhu cầu hợp tác kinh tế và giải quyết hàng loạt vấn đề an ninh xuyên biên giới không ngừng gia tăng.

Một yếu huyệt khác dưới eo biển Hormuz

Một yếu huyệt khác dưới eo biển Hormuz

Ngày 19/10, nhiều hãng thông tấn thế giới dẫn nguồn từ hãng truyền thông Iran International, người phát ngôn Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) Hossein Mohebbi tuyên bố: "Có 7 tuyến cáp lớn chạy ngầm dưới eo biển Hormuz, và phần rất lớn dữ liệu internet cũng như dữ liệu thương mại của thế giới đều phụ thuộc vào các tuyến cáp này. Chúng tôi nhắc nhở kẻ thù về điều này để họ biết". Một lời đe dọa mới mẻ, nhưng không kém sức nặng so với kịch bản phong tỏa các tuyến hải trình thương mại qua eo biển Hormuz đã xảy ra.

Bầu cử giữa kỳ của Mỹ: Cuộc chiến quyết định

Bầu cử giữa kỳ của Mỹ: Cuộc chiến quyết định

Ngày 3/11 tới sẽ diễn ra bầu cử giữa kỳ của Mỹ. Dù không có tên trên lá phiếu nhưng lịch trình của Tổng thống Donald Trump trong cả tháng qua lại gần như kín các chuyến vận động tranh cử, bỏ qua một danh sách dài những vấn đề quốc tế đang chờ xử lý. Điều này cho thấy, cuộc bầu cử ngày 3/11 rất quan trọng với chính quyền của ông.

Từ một báo cáo thanh tra đến cuộc khủng hoảng niềm tin

Từ một báo cáo thanh tra đến cuộc khủng hoảng niềm tin

Bản báo cáo dài vài chục trang của Tổng Thanh tra Bộ Quốc phòng Mỹ, công bố tối 14/9/2026, đáng lẽ chỉ là một tài liệu kế toán về chi phí chiến tranh, nhưng đặt vào đúng thời điểm chỉ còn chưa đầy 2 tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ, bản báo cáo ấy đã trở thành chất xúc tác phơi bày một cuộc đấu tranh nội bộ sâu sắc hơn nhiều trong lòng nước Mỹ.

Xung đột Trung Đông: Đợi chờ một điểm vỡ

Xung đột Trung Đông: Đợi chờ một điểm vỡ

Ngày 19/9, lần đầu tiên kể từ khi xung đột với Houthi tái bùng phát, còi báo động phòng không lại vang rền trên bầu trời thủ đô Riyadh của Saudi Arabia. Cùng lúc, theo truyền thông Qatar, nước Mỹ phát đi cảnh báo gửi tới mọi công dân của mình tại Iraq, Bahrain, Oman, Saudi Arabia, Iran, Qatar, Lebanon, Kuwait và Jordan về việc "nâng cao cảnh giác", trong bối cảnh "môi trường an ninh vẫn phức tạp và tiềm ẩn nguy cơ leo thang ngoài dự kiến".
Cục diện Trung Đông vẫn khó đoán định, khi bất cứ người chơi nào trong bàn cờ địa chính trị đều đang hướng tới những mục tiêu lợi ích đối lập hoặc đan cài, và tạo nên một nút thắt chưa thể tháo gỡ.

Cái giá của tự chủ công nghệ

Cái giá của tự chủ công nghệ

Không có con đường phát triển nào miễn phí. Nói ra cái giá không làm nó lớn thêm, chỉ làm chúng ta chuẩn bị tốt hơn để trả.

Những kỳ vọng từ BRICS 2026

Những kỳ vọng từ BRICS 2026

Sau 20 năm hình thành và phát triển, Nhóm các nền kinh tế mới nổi (BRICS) đã mở rộng thành cơ chế tập hợp 11 quốc gia thành viên: Brazil, Trung Quốc, Ai Cập, Ethiopia, Ấn Độ, Indonesia, Iran, Nga, Saudi Arabia, Nam Phi và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE); ngoài ra còn có 10 nước đối tác, trong đó có Việt Nam.
Hiện, BRICS đại diện cho gần một nửa dân số thế giới, khoảng 40% GDP và 26% thương mại toàn cầu. Quy mô và tầm vóc, một mặt, làm tăng đáng kể sức nặng kinh tế và ngoại giao của BRICS, song mở rộng cũng đồng nghĩa việc diễn đàn này quy tụ nhiều hệ thống chính trị, cơ cấu kinh tế, lợi ích năng lượng và quan hệ an ninh khác nhau.

Từ tư duy bảo vệ đến kiến tạo an ninh trong kỷ nguyên mới

Từ tư duy bảo vệ đến kiến tạo an ninh trong kỷ nguyên mới

Trong một thế giới biến động nhanh, phức tạp và khó dự báo, những rủi ro từ kinh tế, công nghệ, dữ liệu, môi trường, năng lượng, nguồn nước, lương thực và không gian số có thể liên kết và tạo thành những thách thức đối với năng lực phát triển của quốc gia. Nghị quyết số 22-NQ/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về Chiến lược An ninh quốc gia đặt ra một yêu cầu có ý nghĩa căn bản: chuyển mạnh từ tư duy bảo vệ, ứng phó sang tư duy an ninh tổng thể, toàn diện, chủ động, bao trùm và kiến tạo. Cao hơn, phải nhìn thấy nguy cơ trước khi nguy cơ trở thành khủng hoảng, tạo dựng sức chống chịu trước khi cú sốc xảy ra và kiến tạo môi trường an ninh cho phát triển.

Nước Mỹ 25 năm sau ngày 11/9/2001

Nước Mỹ 25 năm sau ngày 11/9/2001

Một phần tư thế kỷ đã trôi qua kể từ buổi sáng kinh hoàng 11/9/2001, loạt hồ sơ vừa được giải mật cho thấy những cảnh báo về Osama bin Laden và al-Qaeda đã xuất hiện từ nhiều năm trước vụ tấn công, đồng thời hé lộ những hệ lụy về sức khỏe mà người dân New York và lực lượng cứu nạn phải đối mặt trong nhiều năm về sau.

Syria - ngọn lửa đang bùng lên từ khoảng trống

Syria - ngọn lửa đang bùng lên từ khoảng trống

Ngày 18/8, Đặc phái viên Mỹ về Syria kiêm nhiệm Đại sứ Mỹ tại Thổ Nhĩ Kỳ Tom Barrack cảnh báo: Một sự cố quân sự ngoài ý muốn nào đó hoàn toàn có thể nhanh chóng khiến tình hình khu vực vượt khỏi tầm kiểm soát. Gần 2 năm sau ngày cựu Tổng thống Syria Bashar Al Assad rời khỏi Damascus, khoảng trống quyền lực vẫn chưa thể được lấp đầy, trong khi nguy cơ về sự xuất hiện của cuộc chiến mới lại một lần nữa bùng lên.

Châu Âu vẫn đi trên dây trong bài toán di cư

Châu Âu vẫn đi trên dây trong bài toán di cư

Gần một tháng sau làn sóng người di cư ồ ạt tràn từ Morocco vào vùng lãnh thổ hải ngoại Ceuta của Tây Ban Nha, châu Âu vẫn loay hoay với bài toán khó: kiểm soát biên giới mà không vượt qua những giới hạn pháp lý, nhân đạo và chính trị, dù các diễn ngôn từ Brussels có vẻ đã cứng rắn
hơn.

Ceuta, cuộc khủng hoảng biên giới bắt đầu từ smartphone

Ceuta, cuộc khủng hoảng biên giới bắt đầu từ smartphone

Từ một phán quyết của tòa án bị bóp méo trên mạng xã hội, những hình ảnh được diễn giải sai lệch và tin đồn lan rộng, hàng chục nghìn người đã đổ về Ceuta trong vài giờ cuối tháng 7, tạo ra một cuộc khủng hoảng tại biên giới Tây Ban Nha - Morocco.

Khi Trung Đông tự vẽ lại bản đồ an ninh

Khi Trung Đông tự vẽ lại bản đồ an ninh

Trong gần nửa thế kỷ, thông qua những thỏa thuận về dầu mỏ, tài chính và hợp tác quân sự, nhiều quốc gia Trung Đông đã dựa vào "chiếc ô an ninh" của Mỹ để tập trung phát triển kinh tế. Nhưng, một thỏa thuận quân sự mới được ký vào những ngày đầu tháng 8 này đang làm thay đổi tất cả, mở ra một giai đoạn mới, khi các quốc gia trong khu vực muốn tự bảo đảm an ninh của chính mình.

Giá trị của độc lập, tự do và những vấn đề đặt ra trong kỷ nguyên mới

Giá trị của độc lập, tự do và những vấn đề đặt ra trong kỷ nguyên mới

Độc lập và tự do là những giá trị có ý nghĩa đặc biệt đối với sự tồn tại, phát triển của mỗi quốc gia, dân tộc và mỗi con người. Không có dân tộc nào có thể phát triển bền vững nếu không có quyền tự quyết đối với vận mệnh của mình; cũng không có xã hội tiến bộ nếu con người không được sống trong môi trường hòa bình, an toàn, có quyền làm chủ và điều kiện phát triển toàn diện. Đối với Việt Nam, độc lập, tự do là những giá trị được hình thành, hun đúc và bảo vệ qua hàng nghìn năm lịch sử dựng nước và giữ nước.

Phát huy sức mạnh văn hóa để bảo vệ an ninh Tổ quốc

Phát huy sức mạnh văn hóa để bảo vệ an ninh Tổ quốc

Ngày 5/8/2026, Bộ Công an tổ chức Hội thảo góp ý xây dựng “Đề án Phát triển văn hóa Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới”. Đề án là sự cụ thể hóa, triển khai thiết thực việc thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị trong lực lượng Công an nhân dân (CAND).

Tăng cường bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ của Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới

Tăng cường bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ của Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới

LTS: Trong kỷ nguyên mới, đặc biệt là bối cảnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế, để bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, lực lượng Công an nhân dân (CAND) đứng trước yêu cầu phải phát triển theo hướng chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, làm chủ khoa học - công nghệ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt mỗi cán bộ, chiến sĩ cần không ngừng nâng cao bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ.
Nhân kỷ niệm 81 năm Ngày truyền thống CAND, Chuyên đề ANTG Cuối tháng trân trọng giới thiệu bài viết của Trung tướng Trần Bá Thiều, nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Chính trị CAND về vấn đề này.

Dẹp loạn giang hồ trên không gian mạng

Dẹp loạn giang hồ trên không gian mạng

“Giang hồ mạng” không phải là khái niệm pháp lý, mà là cách cộng đồng gọi những cá nhân gây dựng ảnh hưởng trên mạng xã hội bằng hình ảnh đầu gấu đầu mèo, xăm trổ ngang tàng, phát ngôn gây sốc, khoe tiền bạc, các mối quan hệ hoặc công khai chửi bới người khác bằng những lời lẽ rất vô văn hóa... Việc cơ quan điều tra khởi tố, bắt tạm giam một loạt "giang hồ mạng" như: Khánh "Sky", Hồ Văn Khoa, “Vua Quạt” Trần Đình Tiệp, vợ chồng Huấn “Hoa Hồng”, vợ chồng Phú Lê, “Tế điên" Nam Định thời gian gần đây khiến số "giang hồ mạng" khác có vẻ lo ngại sẽ tới lượt mình nên đã tìm cách thay đổi nội dung. Mạng xã hội vì thế cũng đỡ rác hẳn.

Sóng chiến sự đổ về “Cổng nước mắt”

Sóng chiến sự đổ về “Cổng nước mắt”

Giữa lúc dòng chảy thương mại từ Vùng Vịnh qua eo biển Hormuz bị bóp nghẹt bởi xung đột Mỹ-Iran, một huyết mạch hàng hải khác của thế giới đang đứng trước nguy cơ bị cuốn vào vòng xoáy chiến sự. Căng thẳng Houthi - Arab Saudi tái bùng phát, cùng những cảnh báo cứng rắn từ Tehran, đang đặt eo biển Bab el-Mandeb trước nguy cơ trở thành điểm nghẽn tiếp theo, có thể đẩy cú sốc năng lượng vượt khỏi Trung Đông, lan rộng ra nền kinh tế toàn cầu.

Điều đọng lại ở Ankara không chỉ là NATO 3.0

Điều đọng lại ở Ankara không chỉ là NATO 3.0

Trong nhiều năm sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, câu hỏi thường trực đối với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) có lẽ vẫn luôn là: Liên minh này có còn lý do để tồn tại? Thực tế thách thức lớn nhất hiện nay với một tổ chức an ninh phòng thủ 77 tuổi đời là có thể thích nghi với một thế giới nơi cạnh tranh giữa các cường quốc trở thành trạng thái thường trực, hàng loạt cuộc khủng hoảng phủ bóng không gian an ninh châu Âu - Đại Tây Dương, và thậm chí là cả sức ép từ những tranh luận về chia sẻ gánh nặng quốc phòng hay các phát biểu gây tranh cãi của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Andy Burnham và một định hình mới cho nước Anh?

Andy Burnham và một định hình mới cho nước Anh?

Nghị sĩ Andy Burnham chính thức được xác nhận là lãnh đạo Công đảng và trở thành Thủ tướng thứ 7 của Vương quốc Anh chỉ trong một thập niên. Với những cải cách đầy tham vọng, liệu người đàn ông đến từ Manchester này có thể tái định hình nền chính trị Anh sau một chuỗi khủng hoảng kéo dài hay không?