Nhớ tết đầu tiên tôi trở thành chiến sĩ an ninh

Đang lúc cùng bà con lo chuẩn bị cho cái Tết sắp đến thì khoảng cuối tháng 1 năm 1966 (tức gần cuối tháng chạp âm lịch) anh Võ Như Ngọc, chiến sĩ Đội trinh sát An ninh vũ trang Quảng Đà đến tìm tôi và đưa tôi đến gặp đồng chí Phan Ngọc Nhân, Đội trưởng. 

Trước đây, đồng chí Phan Ngọc Nhân và các anh trong Đội trinh sát đã từng ở nhà của ông bà nội tôi. Và nhiều lần tôi đã ngụy trang hầm bí mật cho các anh khi bọn Mỹ - ngụy càn quét lùng sục. Các anh trong Đội trinh sát rất tin tưởng và yêu thương tôi.

Đêm hôm đó, dưới căn hầm tránh bom đạn bên con mương nước lớn chảy từ Thuận Tình ra sông Thu Bồn, dưới các tán dừa nước che chở ngụy trang, đồng chí Phan Ngọc Nhân mở đầu câu chuyện với tôi: “Cháu còn nhỏ nhưng chú tin rằng cháu sẽ hiểu những điều chú sắp nói ra. Chú cháu ta sẽ cùng nhau trao đổi và mong cháu nói hết suy nghĩ của mình…”.

Tôi chưa biết đồng chí Đội trưởng Trinh sát an ninh Quảng Đà sẽ nói gì thì ngoài trời chiếc máy bay Đơ – Cu –Ta của Mỹ thả pháo sáng dọc sông Thu Bồn từ Hội An đến Cửa Đại. Tiếng súng đại liên trên máy bay khạc những viên đạn đỏ rực như vòng dây lửa uốn lượn trên bầu trời. Mấy chiếc máy bay trực thăng UH – 1A bay dọc hai bờ sông soi đèn sáng rực, có lẽ chúng đang lùng sục tìm kiếm nhằm phát hiện cán bộ, bộ đội ta vượt sông về hoạt động vùng ven Hội An.

Nụ cười của các o du kích trên chiến trường Quảng Nam thời chống Mỹ.
Nụ cười của các o du kích trên chiến trường Quảng Nam thời chống Mỹ.

Đây là hoạt động thường xuyên của quân Mỹ đối với chiến trường sông nước này. Sau một lúc không gian trở lại yên tĩnh, đồng chí Phan Ngọc Nhân tiếp tục trao đổi với tôi: “Tuổi nhỏ làm việc nhỏ, cháu hãy cùng các cô chú tham gia đánh Mỹ giải phóng quê hương, cháu nghĩ thế nào?”.

Không phải đắn đo suy nghĩ gì cả tôi trả lời ngay rằng bọn giặc đã giết chết cha tôi và biết bao người thân yêu ruột thịt của tôi, chúng đã từng bắt má tôi tra tấn, tù đày hết nhà tù này đến nhà tù khác, đối với tôi cầm súng đánh Mỹ - ngụy cũng là cơ hội trả “nợ nước thù nhà”.

“Cháu nghĩ được như vậy là tốt, chú tin tưởng ở cháu” - đồng chí Đội trưởng cười vui vẻ và giao nhiệm vụ cho tôi là: Vào vùng địch chiếm ở Hội An, lấy vỏ bọc chăm sóc ông bà nội của tôi đã già yếu để nắm tình hình hoạt động của bọn Mỹ, Nam Triều Tiên và ngụy quân, ngụy quyền ở quận Hiếu Nhơn và Hội An. Vẽ sơ đồ vùng Cồn Chài, Cẩm Châu, quận lỵ Hiếu Nhơn, nắm hoạt động của bọn cảnh sát ác ôn có nợ máu với nhân dân. Vẽ sơ đồ nhà của một số tên chỉ huy đầu sỏ và quy luật đi lại hoạt động của chúng…

Khoảng 9h sáng, chiếc máy bay trinh sát “tàu rà” quần lượn trên bầu trời của thôn 2 thôn 3 Cẩm Thanh, bỗng nó phóng một quả rốc – két “xịt bụp” khói lên nghi ngút, chỉ vài phút sau một tốp máy bay khu trục loại cánh quạt lao đến thả từng chùm bom khói bụi mịt mù, tiếng nổ ghê rợn. Máy bay Mỹ thả bom ở vùng này là chuyện “cơm bữa”. Toàn đội họp bàn công việc đột xuất, tôi chạy đi tìm má tôi, lúc bấy giờ má tôi là cán bộ xã đang đến từng nhà vận động bà con tăng gia sản xuất và tất bật chuẩn bị Tết sắp về. Mặc dù trong khó khăn, gian khổ khốc liệt nhưng ai ai cũng rất hồ hởi.

Gặp má, tôi không nói gì, má cũng không hỏi gì nhiều, chắc là chú Phan Ngọc Nhân và má tôi đã bàn thống nhất trước rồi. Má chỉ nói: “Con lớn rồi, biết suy nghĩ, con hãy đi theo con đường mà ba con đã đi. Cố gắng lên con nhé!”. Tôi sà vào lòng má như một đứa trẻ, mà là đứa trẻ thật – Tết này tôi mới lên 13 tuổi. Tối hôm sau chúng tôi lại tiếp tục trao đổi công việc; không phải dưới căn hầm mà trên miệng hầm, có cả anh Võ Như Ngọc và anh Tư Hũ.

Các anh phân tích tình hình hoạt động của địch, đặc điểm trong nội thị Hội An và vùng địch chiếm xung quanh như: Cẩm Nam, Cẩm Châu, Cẩm An… Phương pháp giữ bí mật và điều tra nắm tình hình theo nhiệm vụ đã được giao. Cách vẽ sơ đồ và chuyển tài liệu báo cáo về đơn vị…

Chú Phan Ngọc Nhân động viên và nhắc nhở tôi phải nắm vững nhiệm vụ được giao, hết sức bí mật, tuyệt đối trung thành với Cách mạng, nếu bị địch phát hiện bắt được phải giữ vững khí tiết, không đầu hàng giặc, không khai báo làm nguy hại đến Cách mạng và Nhân dân… Không ai bảo ai, cả bốn chúng tôi đứng dậy một cách nghiêm trang, dù không có cờ Tổ quốc nhưng tôi đặt tay lên ngực, xin thề sẽ hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, thề “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”. Đồng chí Đội trưởng tuyên bố, bắt đầu từ giờ phút này, đồng chí Lê Ngọc Nam đã trở thành chiến sĩ của Đội trinh sát An ninh vũ trang Quảng Đà. Tự nhiên nước mắt tôi chảy dài, nước mắt của niềm vui, niềm tự hào và thầm nhủ rằng: “Má ơi, con đã nghe theo lời má, đi theo con đường mà ba con đã đi… Con sẽ sống, chiến đấu xứng đáng là con trai của má!”.

Chiều 30 Tết, được tin nhắn, tôi chạy về gặp má ở nhà ông Phạm Ừ là chú ruột của má tôi bên bờ sông Thuận Tình. Nhìn thấy tôi từ xa, má đã cuống quýt mừng rỡ như là xa tôi lâu ngày mới được gặp lại, má ôm lấy tôi, xoa đầu vuốt ve thật cảm động. Nhìn lên nóc hầm, tôi thấy một mâm ngũ quả và một con gà luộc.

Má thắp nén hương, bắt tôi đứng bên và van vái. “Con anh đã về đây rồi, nó đã trở thành người lớn, một chiến sĩ thực thụ. Anh hãy phù hộ cho con mạnh khỏe, tiếp bước con đường mà anh đã đi và còn bỏ dở”. Giọng nói của má run run, nước mắt chảy dài. Nhìn tôi má nói: “Cầu mong cho con được “chân cứng đá mềm”, công tác được “bằng anh bằng em”. Chiến tranh này ác liệt lắm, hãy cố gắng giữ gìn nghe con…”.

Phút giải lao của những nữ dân quân, du kích cùng các chiến sĩ bộ đội trên chiến trường Quảng Nam - Đà Nẵng.
Phút giải lao của những nữ dân quân, du kích cùng các chiến sĩ bộ đội trên chiến trường Quảng Nam - Đà Nẵng.

Không cầm được nước mắt, tôi nghẹn ngào hứa với má rằng, cuộc chiến đấu này rất khốc liệt, nhiệm vụ của con cũng rất nguy hiểm nhưng con sẽ xứng đáng là con trai của ba má. Trong cuộc chiến đấu này có thể con không được trở về gặp má, nhưng ngày chiến thắng khải hoàn má hãy nhìn lên lá cờ Tổ quốc tung bay trước gió, hãy tự hào rằng có máu của đứa con trai yêu dấu nhất của mình trong màu đỏ ấy. Đến bây giờ tôi cũng không hiểu được một cậu bé chưa đầy 13 tuổi đã nói lên được điều đó.

Sáng mồng một Tết Bính Ngọ (1966) tôi chia tay đồng chí Đội trưởng Phan Ngọc Nhân bên rừng dừa nước ở Thuận Tình. Anh Võ Như Ngọc đưa tôi đến bờ sông, ôm tôi vào lòng nhắc nhở tôi: “Cố gắng lên nghe em”. Anh rút trong túi áo bà ba đưa cho tôi: “ Anh còn mấy chục đồng tiền Sài Gòn đây, em cầm vào thành phố lúc cần…”. Tôi ứa nước mắt cảm ơn anh. Cuộc chia tay đầy lưu luyến và rất xúc động.

Trưa mồng một Tết, tôi đã bước chân lên đường phố Hội An, phố phường náo nhiệt, xác pháo đầy đường, nhìn đâu cũng thấy các sắc lính Mỹ - ngụy, cảnh sát tay lăm lăm súng trông thật dữ tợn. Tôi tự nhủ mình hãy bình tĩnh lên, mình đã trở thành người lớn, đã là một chiến sĩ An ninh Cách mạng, phải chuẩn bị tinh thần cho một cuộc chiến đấu mới…           

Tròn 50 cái Tết đã đi qua (1966-2016), tôi đã sống chiến đấu trên khắp nẻo đường của đất nước thân yêu. Từ một cậu bé 13 tuổi chập chững bước vào ngành An ninh trong khói lửa chiến tranh đầy gian khó hiểm nguy, tôi đã trở thành một cán bộ cấp cao của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam. Cái Tết Bính Ngọ của 50 năm về trước trong tôi như mới hôm qua. Nhiều đồng đội thân yêu của tôi không còn nữa, đồng chí Đội trưởng Phan Ngọc Nhân đã chiến đấu và hy sinh anh dũng trong vòng vây của quân thù Tết Kỷ Dậu 1969 giữa lòng phố Hội. Anh Tư Hũ và nhiều đồng đội đã ngã xuống trên quê hương Quảng Đà anh dũng.

Niềm tự hào lớn lao của chúng tôi là Đội trinh sát An ninh vũ trang Quảng Đà những năm 1966-1969 mà tôi tham gia đã được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Đồng chí Phan Ngọc Nhân được truy tặng và anh Võ Như Ngọc được phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

Chiến tranh đã lùi xa, một cái Tết nữa lại về trên quê hương yêu dấu.

Lê Ngọc Nam-Xuân 2016

Các tin khác

Quỹ đạo kỳ lạ của điện ảnh thế giới 2026

Quỹ đạo kỳ lạ của điện ảnh thế giới 2026

Suốt nhiều năm qua, không quá khó thấy những dự án thống trị phòng vé quốc tế là các bom tấn có kinh phí khổng lồ, được thực hiện bởi những đạo diễn có tên tuổi, sở hữu dàn diễn viên nổi tiếng hay được quảng bá một cách rộng khắp… Nhưng với điện ảnh 2026, một chương đoạn mới đã được mở ra, nơi các khuôn mẫu đã hết “phép màu” và không có gì là chắc chắn cả.

Vẫn trò chuyện với thành phố của đời mình

Vẫn trò chuyện với thành phố của đời mình

Nhà thơ Bằng Việt ở tuổi 85 được trao tặng Giải thưởng lớn của “Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội” năm 2026. Thêm một dấu son để ghi nhận một cuộc đời thi ca gắn bó với mảnh đất ngàn năm văn hiến.

Từ huyền thoại Mã Yên Sơn đến màn ảnh

Từ huyền thoại Mã Yên Sơn đến màn ảnh

Một trong những nguồn cảm hứng để dựng nên bộ phim “Hộ linh tráng sĩ: Bí ẩn mộ vua Đinh” là những nghi án và truyền thuyết về cái chết của cha con Vua Đinh Tiên Hoàng cùng lăng mộ trên Mã Yên Sơn. Ngọn núi huyền thoại này được xem là “huyệt đế vương”, một trong những danh sơn của cố đô Hoa Lư, Ninh Bình.

Anne Carson và những biên giới mới của văn chương

Anne Carson và những biên giới mới của văn chương

Tối 8/10 (giờ Việt Nam), Viện Hàn lâm Thụy Điển đã vinh danh nhà thơ, nhà viết tiểu luận, học giả văn chương cổ điển và nghệ sĩ thể nghiệm người Canada Anne Carson là chủ nhân mới nhất của giải Nobel Văn chương. Đây là kết quả không quá bất ngờ, bởi không chỉ là một trong hai cái tên được nhắc đến nhiều nhất ngay trước "giờ G", mà bà còn sở hữu di sản sáng tạo vô cùng đồ sộ, được đánh giá cao.

Điều Ước để lại

Điều Ước để lại

Có những chuyến đi không đơn thuần là sự dịch chuyển về vị trí địa lý, mà là một hành trình tìm về những khoảng lặng tâm hồn và cả chiều sâu văn hóa. Đầu thu này, chúng tôi đã có một chuyến đi như thế!

"Lời giã biệt" của "ông hoàng" truyện trinh thám Nhật Bản

"Lời giã biệt" của "ông hoàng" truyện trinh thám Nhật Bản

Chỉ ít ngày sau khi nhà văn Higashino Keigo qua đời, cuốn tiểu thuyết mới nhất và cũng là cuối cùng của ông đã được phát hành ở Nhật Bản vào sáng 5/8/2026 như một "lời giã biệt" hàng triệu độc giả yêu mến ông suốt hơn 40 năm qua...

Đến Bắc Kinh xem Bảo tàng Văn nhân

Đến Bắc Kinh xem Bảo tàng Văn nhân

Ngoài khu lưu niệm Nguyễn Du ở Hà Tĩnh, khu lưu niệm Lê Quý Đôn ở Thái Bình và khu lưu niệm Nguyễn Đình Chiểu ở Bến Tre, thì văn học hiện đại nước ta cũng đã có công trình Bảo tàng Văn học Việt Nam. Thế nhưng, nhìn ra các nước trong khu vực, so với Trung Quốc, thì cách lưu dấu văn nhân ở Việt Nam vẫn chưa thể hiện được tính chuyên nghiệp. Chúng tôi đã có dịp “mục sở thị” một số mô hình bảo tàng văn nhân tại Bắc Kinh và không khỏi trầm trồ về sự đầu tư nghiêm túc và sự quản lý khoa học.

Giá trị của tình yêu trong văn học dân gian

Giá trị của tình yêu trong văn học dân gian

Văn học dân gian là tấm gương phản chiếu hành trình con người đi từ thuở hoang sơ đến văn minh. Lần theo dấu vết các trang truyện cổ, chúng ta sẽ thấy tổ tiên đã từng bước dựng xây nền tảng gia đình, thiết lập trật tự xã hội bằng cả trí tuệ lẫn sự trải nghiệm qua nhiều thế hệ.

Nhà thơ Vũ Cao: Đi ta đi, đỉnh đèo kia phía trước

Nhà thơ Vũ Cao: Đi ta đi, đỉnh đèo kia phía trước

Tôi trở lại con đường Núi Đôi (Xã Sóc Sơn-Hà Nội), men theo đường dốc lên đỉnh núi. Những câu thơ bay lên bát ngát như ngày nào lớp học chúng tôi được nghe giáo sư Hoàng Như Mai giảng bài thơ “Núi Đôi” của cố nhà thơ Vũ Cao (1922-2007). Giọng ông sang sảng vang trên giảng đường: “Anh đi bộ đội sao trên mũ/ Mãi mãi là sao sáng dẫn đường/ Em sẽ là hoa trên đỉnh núi/ Bốn mùa thơm ngát cánh hoa thơm”. Những ký ức học trò trong tôi bỗng hiện về trên đỉnh núi mùa thu đầy hoa và búp lá non tơ...

Người vẽ cờ Tổ quốc

Người vẽ cờ Tổ quốc

Lá cờ đỏ sao vàng được sử dụng trong cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ - về sau được chọn làm Quốc kỳ - đã tung bay trên Quảng trường Ba Đình lịch sử ngày Độc lập 2/9/1945. Nguyễn Hữu Tiến - một chiến sĩ Cộng sản kiên trung, gắn với câu chuyện lịch sử về sự ra đời của lá cờ đỏ sao vàng.

Danh Họa Nguyễn Phan Chánh - Mộng mây vờn gió

Danh Họa Nguyễn Phan Chánh - Mộng mây vờn gió

Tôi chiêm ngưỡng và yêu nghệ thuật tranh lụa Nguyễn Phan Chánh (1892-1984) từ hàng chục năm trước. Đặc biệt, sau khi gặp gỡ nhà văn Nguyệt Tú (con gái đầu của họa sĩ Nguyễn Phan Chánh) vào năm 2004, tôi càng thêm yêu tranh ông. Những câu chuyện nhà văn Nguyệt Tú viết về cha mình trong cuốn "Đường sáng trăng sao" (NXB Tổng hợp, TP Hồ Chí Minh - 2004) làm tôi bất ngờ với những di sản họa sĩ để lại. Bức nào cũng như một cung đàn loang sương khói trong veo nước thu vàng.

Văn Phác, vị tướng cầm súng và cầm bút

Văn Phác, vị tướng cầm súng và cầm bút

Hiếm có một thủ trưởng Tổng cục Chính trị nào đặc biệt như Thiếu tướng Trần Văn Phác, ông từng làm Tổng biên tập hai tờ báo lớn, đặc sắc trong quân đội, đó là Tạp chí Văn nghệ Quân đội và Báo Quân đội nhân dân.