Nhà văn Học Phi với những tác phẩm sân khấu phục vụ ba kỳ đại hội

Trong đời văn nghệ sĩ nói chung và kịch tác giả nói riêng chỉ cần có một vở kịch được phục vụ Đại hội đại biểu toàn quốc của Đảng cũng là quá vinh dự nhưng nhà văn, nhà viết kịch Học Phi lại chiếm kỷ lục: ba lần Đại hội đại biểu Đảng toàn quốc có ba vở diễn phục vụ ba kỳ đại hội. Chắc tác giả phấn khởi không chỉ gấp ba lần mà gấp mười lần hơn. Đúng như nhà văn Học Phi đã bộc bạch cảm xúc trên báo Văn nghệ (cơ quan của Hội Nhà văn số 22/6/1996).

"Trong hơn bốn mươi năm làm sân khấu, tôi đã có ba lần có kịch đưa vào phục vụ Đại hội Đảng. Lần thứ nhất phục vụ Đại hội III với vở "Một Đảng viên". Đại hội III là đại hội đầu tiên họp ở Thủ đô Hà Nội từ ngày 5 đến mùng 10/9/1960. Đây là vở kịch nói ông viết từ năm 1959 sau chuyến đi thực tế ở nhà máy xe lửa Gia Lâm. Nhân vật chính là Minh một đảng viên trẻ hoạt động trong nội thành Hà Nội vào những năm ba mươi của thế kỷ trước.

Kịch "Một đảng viên" được diễn trên sân khấu Nhà hát Lớn Hà Nội để chào mừng Đại hội. Đêm ấy nhà văn Học Phi vừa là tác giả vừa là khán giả lại là dịch giả nữa. Vì dự xem biểu diễn có cả đoàn đại biểu Đảng Cộng sản Pháp nhân sang dự Đại hội, nhà văn Học Phi thông thạo tiếng Pháp nên dịch cho đại biểu Pháp nghe.

Đại hội Đảng lần thứ IV, họp ở Hà Nội từ 14 đến 20/12/1976 vở chèo Ni cô Đàm Vân được chọn biểu diễn phục vụ Đại hội - đây là Đại hội Đảng sau khi toàn thắng, đất nước thống nhất. Nội dung của vở chèo Ni cô Đàm Vân vẫn là đề tài cách mạng kháng chiến chống Pháp các chiến sĩ cộng sản dựa vào các nhà chùa đóng giả nhà sư đi tu để gây dựng phong trào cách mạng. Bối cảnh xảy ra - chính ở vùng Nam Hưng Yên, quê hương của nhà văn Học Phi.

Sáu năm sau, Đại hội đại biểu lần thứ V của Đảng họp tại Hà Nội từ 27 đến 31 tháng 3/1982, nhà văn Học Phi có hai vở phục vụ Đại hội với vở chèo "Cô hàng rau" và vở kịch nói "Hoàng Lan". Cả hai vở được biểu diễn hai đêm liền ở hội trường Ba Đình, cũng là nơi họp đại hội, có các vị lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Quốc hội, Mặt trận Tổ quốc tới xem như Trường Chinh, Phạm Hùng, Nguyễn Duy Trinh, Trần Quốc Hoàn, Tố Hữu.

Nhà văn Học Phi còn cho biết: Đêm ấy khi kết thúc, ông Trường Chinh vào hậu trường bắt tay và thân mật nói với diễn viên "Tôi rất xúc động được sống lại cái không khí hoạt động cách mạng trong thời kỳ Mặt trận dân chủ Đông Dương. Trong kịch có màn biểu tình ở bến Phà Đen, Hà Nội vào tháng 8/1939, nhân vật diễn thuyết trong vở chính tôi đã diễn thuyết trong cuộc biểu tình này...".

Sau Đại hội, theo yêu cầu của công chúng cả nước, các vở kịch phục vụ Đại hội Đảng của hội nghị phát trên Đài Tiếng nói Việt Nam vào buổi tối chương trình sân khấu truyền thanh lần đầu tiên. Tác giả nhà văn Học Phi đã nhận được hơn một trăm lá thư cảm ơn và đề nghị phát lại nhiều lần. Qua ba kỳ Đại hội Đảng từ năm 1960-1982, nhà văn Học Phi đã có tới 4 tác phẩm sân khấu phục vụ trong 3 lần Đại hội đại biểu Đảng toàn quốc. Sự thành công và vinh dự ấy thật phi thường đối với nhà văn Học Phi.

Lê Hồng Thiện

Các tin khác

Nhà thơ Vũ Cao: Đi ta đi, đỉnh đèo kia phía trước

Nhà thơ Vũ Cao: Đi ta đi, đỉnh đèo kia phía trước

Tôi trở lại con đường Núi Đôi (Xã Sóc Sơn-Hà Nội), men theo đường dốc lên đỉnh núi. Những câu thơ bay lên bát ngát như ngày nào lớp học chúng tôi được nghe giáo sư Hoàng Như Mai giảng bài thơ “Núi Đôi” của cố nhà thơ Vũ Cao (1922-2007). Giọng ông sang sảng vang trên giảng đường: “Anh đi bộ đội sao trên mũ/ Mãi mãi là sao sáng dẫn đường/ Em sẽ là hoa trên đỉnh núi/ Bốn mùa thơm ngát cánh hoa thơm”. Những ký ức học trò trong tôi bỗng hiện về trên đỉnh núi mùa thu đầy hoa và búp lá non tơ...

Người vẽ cờ Tổ quốc

Người vẽ cờ Tổ quốc

Lá cờ đỏ sao vàng được sử dụng trong cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ - về sau được chọn làm Quốc kỳ - đã tung bay trên Quảng trường Ba Đình lịch sử ngày Độc lập 2/9/1945. Nguyễn Hữu Tiến - một chiến sĩ Cộng sản kiên trung, gắn với câu chuyện lịch sử về sự ra đời của lá cờ đỏ sao vàng.

Danh Họa Nguyễn Phan Chánh - Mộng mây vờn gió

Danh Họa Nguyễn Phan Chánh - Mộng mây vờn gió

Tôi chiêm ngưỡng và yêu nghệ thuật tranh lụa Nguyễn Phan Chánh (1892-1984) từ hàng chục năm trước. Đặc biệt, sau khi gặp gỡ nhà văn Nguyệt Tú (con gái đầu của họa sĩ Nguyễn Phan Chánh) vào năm 2004, tôi càng thêm yêu tranh ông. Những câu chuyện nhà văn Nguyệt Tú viết về cha mình trong cuốn "Đường sáng trăng sao" (NXB Tổng hợp, TP Hồ Chí Minh - 2004) làm tôi bất ngờ với những di sản họa sĩ để lại. Bức nào cũng như một cung đàn loang sương khói trong veo nước thu vàng.

Văn Phác, vị tướng cầm súng và cầm bút

Văn Phác, vị tướng cầm súng và cầm bút

Hiếm có một thủ trưởng Tổng cục Chính trị nào đặc biệt như Thiếu tướng Trần Văn Phác, ông từng làm Tổng biên tập hai tờ báo lớn, đặc sắc trong quân đội, đó là Tạp chí Văn nghệ Quân đội và Báo Quân đội nhân dân.

Văn hóa đối ngoại: “Sức mạnh mềm” và lá chắn từ xa

Văn hóa đối ngoại: “Sức mạnh mềm” và lá chắn từ xa

Chiến lược văn hóa đối ngoại đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 theo Quyết định số 1306/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ khẳng định tầm chiến lược: “Văn hóa không dừng lại ở vai trò cầu nối hữu nghị, mà đã trở thành “sức mạnh mềm” cốt lõi, thành lá chắn từ xa bảo vệ vững chắc chủ quyền và an ninh quốc gia.

Bộ trưởng Trần Quốc Hoàn với lực lượng kỹ thuật nghiệp vụ

Bộ trưởng Trần Quốc Hoàn với lực lượng kỹ thuật nghiệp vụ

Phát biểu trong buổi thăm và làm việc tại Trung tâm Kỹ thuật nghiệp vụ Công an nhân dân, ngày 6/7/2026 vừa qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: “Lịch sử đấu tranh bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự an toàn xã hội đã chứng minh vai trò, vị trí đặc biệt quan trọng của công tác kỹ thuật nghiệp vụ...”.

Nén tâm hương trên những miền đất lửa

Nén tâm hương trên những miền đất lửa

Những ngày tháng 7, trên dải đất miền Trung nắng gió, những bước chân của cán bộ, chiến sĩ Cục Ngoại tuyến, Bộ Công an lặng lẽ đi qua những miền đất lửa Nghệ An, Hà Tĩnh và Quảng Trị. Trong hành trình “Theo dấu chân những người anh hùng”, mỗi địa danh đi qua không chỉ là một điểm dừng chân, mà còn là một miền ký ức thiêng liêng. Mỗi nén hương được thắp lên không chỉ là lời tri ân, mà còn là lời nhắc nhở sâu sắc về giá trị của hòa bình...

Tráng ca còn vọng trên đất mỏ

Tráng ca còn vọng trên đất mỏ

Cách đây 54 năm, người Đại đội trưởng Đại đội 34 pháo cao xạ 37mm của tự vệ mỏ đã anh dũng hy sinh trên mỏm đồi 104 thuộc dãy Ba Đèo, khi chỉ huy đơn vị chiến đấu đến những phút cuối cùng trong trận không kích dữ dội của không quân Mỹ trên vùng trời Quảng Ninh.

Nhà văn, liệt sĩ Nam Cao Bên dòng Châu Giang lộng gió

Nhà văn, liệt sĩ Nam Cao Bên dòng Châu Giang lộng gió

Chúng tôi về thăm khu tưởng niệm nhà văn, liệt sĩ Nam Cao (1917-1951) đúng vào vụ chuối ngự chín rộ thơm phức. Nằm bên sông Châu, những cây đại quanh vườn ra hoa quanh năm trắng muốt. Khu tưởng niệm nhà văn Nam Cao (thành lập năm 2004) là một trong số ít địa chỉ văn chương được công nhận là Di tích cấp Quốc gia (2023). Đây là một quần thể di tích, gồm bảo tàng di sản văn học của Nam Cao, ngôi nhà Bá Kiến và dấu chứng lò gạch trong làng.