Người nghệ sĩ "say" Yên Bái như người tình

Yên Bái, nơi được thiên nhiên ưu đãi cho một Mù Cang Chải với ruộng bậc thang hoang sơ, hùng vĩ; một hồ Thác Bà lung linh, huyền ảo được ví như một vịnh Hạ Long trên cạn; một đỉnh núi Tà Chì Nhù với phong cảnh đầy quyến rũ, nên thơ được ví như một đại dương trên mây... từ lâu đã làm người Nghệ sĩ Nhiếp ảnh gốc Hà Nam Thanh Miền đắm say, mê mẩn.

Anh yêu từ cỏ cây, hoa lá... đến văn hóa, con người nơi đây và, rồi đó là nguồn cảm hứng bất tận để người nghệ sĩ có thể thả hồn trong những bức ảnh sinh động, đặc trưng nhất của mình.

“Tôi chỉ là người khác biệt”

Là người đầu tiên tổ chức triển lãm ảnh cá nhân ở Yên Bái, người đầu tiên ở Yên Bái cho ra đời cuốn sách ảnh “Yên Bái quê tôi miền sơn cước”, NXB Thông tấn, năm 2014, và cũng là người đầu tiên của Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Yên Bái được Hội Nghệ sĩ nhiếp ảnh Việt Nam phong tước hiệu Nghệ sĩ nhiếp ảnh xuất sắc (EVAPA); Thanh Miền từ lâu được biết đến là người nghệ sĩ đặc biệt của núi rừng Yên Bái. Thế nhưng, anh không hề thích “danh xưng” đó, bởi theo lý giải của anh “đặc biệt thì không, nhưng khác biệt thì có”. 

NSNA Thanh Miền.
NSNA Thanh Miền.

Thế rồi anh dẫn giải, mình là người cầu toàn trong cuộc sống cũng như công việc chính bởi lẽ đó, ngay từ những ngày đầu ngấm và say với nghệ thuật, anh luôn chưa cảm thấy hài lòng với những tác phẩm của mình. Khi thì anh thấy ánh sáng chưa tốt, lúc thì lại thấy góc máy chưa lạ, hay chưa tìm được những khoảnh khắc mang hơi thở cuộc sống. 

Có những điểm mà anh đã kỳ công đi “săn” tới hàng chục lần để có được những bức ảnh ưng ý mà lại khác biệt so với người khác bởi “bức ảnh thành công là bức ảnh người khác không thể chụp lại được”. 

“Đó chính là sự khác biệt. Việc tổ chức triển lãm hay ra sách ảnh vì tôi muốn tạo ra những dấu mốc quan trọng trong cuộc đời mình chứ nếu để đặc biệt thì tôi nghĩ ai cũng đều đặc biệt giống tôi vậy!”, anh khẳng định.

Tôi biết anh là người khiêm tốn trước những thành tích mình đạt được nên không dám nhận “danh xưng” đó chứ những thành tích mà anh sở hữu luôn là niềm khát khao với bất kỳ “tay máy” nào. 

Có thể kể đến một số giải thưởng anh đã đạt được như Huy chương Vàng tại Liên hoan Ảnh Nghệ thuật khu vực miền núi phía Bắc lần thứ XI năm 2011, Giải C - Giải thưởng Nhiếp ảnh xuất sắc năm 2011 với tác phẩm “Nước và cuộc sống”; Giải C - Giải Báo chí Quốc gia lần thứ VIII năm 2013 với tác phẩm “Nghị lực sống”; Giải C - Giải Búa liềm vàng năm 2018 với phóng sự ảnh “Cộng đồng sẻ chia, chung tay trong hoạn nạn”; Huy chương Vàng tại Liên hoan Ảnh nghệ thuật khu vực miền núi phía Bắc lần thứ XVIII và được Hội Nghệ sĩ nhiếp ảnh Việt Nam xét chọn Giải C - Giải thưởng Nhiếp ảnh xuất sắc năm 2018 với tác phẩm “Màu của đất”...

Tác phẩm “Nước và cuộc sống” của NSNA Thanh Miền.
Tác phẩm “Nước và cuộc sống” của NSNA Thanh Miền.

Là người sở hữu những phong cảnh về ruộng bậc thang Mù Cang Chải, hồ Thác Bà, vùng quê Văn Yên, suối khoáng Trạm Tấu, cánh đồng lúa Mường Lò, đá quý Lục Yên... chính vì thế, ảnh của Thanh Miền không những được trưng bày tại các trung tâm, khách sạn lớn tại 9/9 huyện, thị, thành phố trong tỉnh mà còn được các lãnh đạo huyện, lãnh đạo tỉnh, trong đó có Bí thư Tỉnh ủy Phạm Thị Thanh Trà ưu ái lựa chọn đặt tại phòng làm việc của mình. 

Nhưng niềm vinh dự còn lớn hơn nữa khi mà bức ảnh chụp Mù Cang Chải của anh đã được Hội đồng Nhân dân tỉnh “đặt hàng” để tặng Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân trong một dịp gần đây.

“Đánh thức” tiềm năng du lịch

Dễ dàng nhận thấy trong các bức ảnh của anh đều chỉ chụp về một miền đất, đó là Yên Bái. Anh cũng cho biết nhiều bạn bè rủ anh đi nơi khác chụp, nơi có thể có những phong cảnh đẹp hơn Yên Bái nhưng anh từ chối bởi anh quan niệm: “Nếu được giải thưởng mà không chụp về nơi mình đang sống thì không cảm thấy hãnh diện”. 

Hơn nữa, lý do gửi đi dự thi của anh không hẳn vì giải thưởng mà muốn nhiều người biết đến miền đất hiền hòa, thơ mộng này. Theo anh thì Yên Bái rất có tiềm năng về du lịch nhưng bị “ngủ quên” quá lâu, anh hy vọng thông qua những bức ảnh của mình có thể quảng bá, “đánh thức” được tiềm năng ấy.

Tác phẩm được Huy chương Đồng trong một cuộc thi ảnh nghệ thuật ở Thụy Điển của NSNA Thanh Miền.
Tác phẩm được Huy chương Đồng trong một cuộc thi ảnh nghệ thuật ở Thụy Điển của NSNA Thanh Miền.

Những bức ảnh của anh cũng như con người của anh vậy, nó thể hiện cách sống rất giản đơn, gần gũi, thân thiện với cuộc sống, thiên nhiên và con người. Điểm nhấn trong mỗi bức ảnh của anh mà người xem đều có thể dễ dàng nhận ra, đó là với góc nhìn rất riêng biệt, độc đáo, lãng mạn và đầy chất thơ. Và cũng từ lâu anh luôn coi Yên Bái là quê hương thứ 2 của mình mà đã là quê hương thì yêu lắm, đẹp lắm. 

“Quê hương là chùm khế ngọt”, vậy nên tình yêu tôi dành cho Yên Bái cũng ngọt ngào như vậy. Còn gì tuyệt vời hơn khi đề tài khai thác của mình lại chính là quê hương mình. Vừa phản ánh vẻ đẹp chân thực, sinh động và riêng có mà nhiều người chưa biết đến vừa quảng bá hình ảnh quê hương mình tới bạn bè trong nước và quốc tế. 

Nếu có được giải thưởng thì lại càng “tuyệt vời” và hãnh diện. Bởi chính nơi mình đang sống đẹp như vậy mà mình không khai thác được thì làm sao có thể khai thác ở những nơi khác chứ. Chỉ vài ba lý do vậy thôi cũng đủ để tôi luôn ưu tiên sáng tác với chủ đề “quê hương” mình rồi”, anh giãi bày.

Bức ảnh tâm đắc nhất là bức ảnh chưa chụp

Dẫu biết rằng, trong nhiếp ảnh luôn cần sự kiên trì, nhẫn nại nhưng nhìn cái cách Thanh Miền say mê chinh phục những vùng đất mà mình chưa thể có tác phẩm ưng ý mới thấy được hình như anh sinh ra để làm nghề “săn” ảnh thì phải. Từ khi bén duyên với nhiếp ảnh đến giờ anh đã thực hiện hàng trăm chuyến đi đến các vùng đất của Yên Bái, có những chuyến đi phải đầu tư công sức, tiền bạc khá lớn nhưng anh vẫn quyết tâm phải đến, phải “săn”. 

Trong đó có chuyến chinh phục đỉnh Tà Chì Nhù (huyện Trạm Tấu), đỉnh núi cao gần 3.000 mét so với mặt nước biển, đứng ở thứ 7 trong số các đỉnh núi cao nhất Việt Nam. Với những dân phượt thì biết Tà Chì Nhù đâu chỉ xếp vào những đỉnh núi cao mà còn được xếp hàng đầu trong số đỉnh núi có đường đi rất gập ghềnh, trắc trở, đa số là dốc cao, ít bóng cây, đá sỏi nhiều.

Trong hai năm trở lại đây, anh đã đặt chân đến đỉnh núi này. Do tận dụng những ngày nghỉ cuối tuần để đi sáng tác nên thời gian ở Tà Chì Nhù không được dài, anh chỉ ở lại được một đêm và một ngày rưỡi. Chính vì lẽ đó nên lần đầu tiên anh đã thất bại và anh coi lần đó là đi cho biết. 

Cho tới năm ngoái, anh đã quyết định tiếp tục chinh phục Tà Chì Nhù lần thứ 2 cũng là để “săn mây cưỡi gió”. Tuy nhiên anh lại thất bại thêm một lần nữa. Ảnh chụp về rất nhiều nhưng không được cái nào ưng ý. Mong muốn duy nhất của anh lúc này là có sức khỏe thật tốt và có thời gian lâu hơn để có thể tiếp tục chinh phục nó. 

Trong quá trình chinh phục đỉnh Tà Chì Nhù nhiều bạn trẻ trong nhóm phượt đã nói với anh rằng: “Có lẽ anh là người cao tuổi nhất chinh phục được đỉnh núi này”. Thực ra đến giờ anh cũng không rõ điều đó có đúng không nhưng anh luôn tự hào ở cái tuổi xấp xỉ 60 vẫn có đôi chân khỏe khoắn và một tâm hồn đam mê, không ngừng khám phá, sáng tạo. “Tôi sẽ trở lại nơi này vào một ngày gần nhất, bởi đã là người nghệ sĩ nhiếp ảnh khi có ý tưởng là phải thực hiện, thực hiện cho bằng được”, anh quả quyết.

Nghệ sĩ Thanh Miền tâm đắc với quan điểm làm nghề của cố Nghệ sĩ nhiếp ảnh Vũ Nhật - nguyên Trưởng ban Sáng tác ảnh, Hội Nghệ sĩ nhiếp ảnh Việt Nam: “Bức ảnh tâm đắc nhất là bức ảnh chưa chụp được”. Câu nói ngắn gọn nhưng lại có ý nghĩa rất lớn đối với anh, là “kim chỉ nam” trên chặng đường sáng tác của anh. Đó là luôn hướng về phía trước và không bao giờ được hài lòng với những gì mình đã làm được.

Ngô Khiêm

Các tin khác

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan trên đất cố đô

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan trên đất cố đô

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan tọa lạc trên đường Đông Phương Hồng, phường Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, do Nhà nghiên cứu Lịch sử Văn hóa Nguyễn Tử Chương sáng lập từ năm 2020. Đó là một không gian nghiêm tĩnh, lưu giữ những tư liệu, kỷ vật thiêng liêng về cựu chiến binh - nhà giáo Nguyễn Tử Lan cùng đồng đội - những người đã tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ ngay từ những ngày đầu, và góp phần không nhỏ làm nên chiến thắng vĩ đại của dân tộc.

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Trải qua bao thăng trầm lịch sử, đình thần Thoại Ngọc Hầu vẫn giữ nguyên nét cổ kính, uy nghiêm và trở thành “linh hồn” của vùng đất Thoại Sơn. Năm 1990, Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận bia Thoại Sơn là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.

Một người lặng lẽ sống và viết

Một người lặng lẽ sống và viết

Văn chương Quách Liêu cũng giống như tính cách con người anh: không ồn ào, không phô trương, chỉ lặng lẽ cảm thông và chia sẻ với số phận của những con người bình dị.

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

Trong “Truyện Kiều”, đoạn tả Mã Giám Sinh trên đường đưa Kiều đi, có “độc thoại nội tâm” rất hay: “Về đây nước trước bẻ hoa/ Vương tôn, quý khách, ắt là đua nhau/ Hẳn ba trăm lạng kém đâu/ Cũng đà vừa vốn, còn sau thì lời/ Miếng ngon kề đến tận nơi/ Vốn nhà cũng tiếc, của trời cũng tham/ Đào tiên đã bén tay phàm/ Thì vin cành quýt cho cam sự đời”. Đây là “âm mưu” của Mã Giám Sinh sau khi mua Kiều “ba trăm lạng”.

Giá trị của hòa bình

Giá trị của hòa bình

Ngày ấy mẹ tôi tầm sáu tuổi, chưa biết chữ và sống dưới những tiếng nổ inh tai. Những tiếng nổ từ mấy loại vũ khí chiến tranh - thứ mà thời của chúng tôi ít khi chứng kiến. Mẹ kể, bầu trời dạo đó toàn bóng khói. Những làn khói từ thuốc súng, từ đạn bom, từ mấy ngôi nhà cháy trụi sau trận càn đột ngột.

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Bởi khí hậu nóng ẩm, thuận lợi cho loài mối phát triển – một đe doạ với sự đục phá nhà cửa, đồ dùng,… nên con mối không được thiện cảm trong văn hóa Việt. Nó thường bò vào ngụ ngôn, không được làm “nhân vật”, chỉ là cái cớ để cốt truyện phát triển.

Nghệ thuật tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Nghệ thuật tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Giữa nhịp sống gấp gáp của thời đại số, con người khỏe hơn về thể chất nhưng lại mong manh hơn về tinh thần. Khi y học chăm lo tuổi thọ sinh học, câu hỏi đặt ra là: ai nuôi dưỡng đời sống nội tâm? Trong bối cảnh ấy, nghệ thuật tạo hình không còn chỉ là lĩnh vực của cái đẹp, mà trở thành một phương thức chữa lành âm thầm nhưng bền bỉ.

Xuôi dòng An Sơn, phải lòng Lái Thiêu

Xuôi dòng An Sơn, phải lòng Lái Thiêu

Tôi ngồi bên dòng An Sơn một chiều tháng tư nghe hoàng hôn võ vàng sóng nước. Dòng An Sơn là một nhánh rẽ của con sông Sài Gòn chảy qua Lái Thiêu. Mười năm gá thân vào đất này, tôi thấy Lái Thiêu có quá nhiều câu chuyện để kể.

Hào khí Chu Hưng

Hào khí Chu Hưng

Hạ Hòa (Phú Thọ) vốn là vùng đất địa linh, sơn thủy hữu tình, nơi có Chiến khu 10 và thủ đô văn nghệ trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp. Trong đời sống văn hóa, tinh thần của vùng đất này, đền Chu Hưng là công trình tín ngưỡng tâm linh có giá trị về mặt lịch sử, văn hóa, khoa học, thẩm mỹ; là điểm nhấn quan trọng trong tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương nói chung và văn hóa tâm linh của vùng đất Hạ Hòa nói riêng.

Không có gì hai lần Wislawa Szymborska

Không có gì hai lần Wislawa Szymborska

Không có gì xảy ra hai lần phản ánh đúng thực tế cuộc sống. Mỗi người chúng ta đều nằm trong quy luật vật đổi sao dời, mỗi người chỉ sống có một lần và chỉ có vậy, số phận con người không lập lại.

“Lao xao Yên Phụ tiếng hò gọi nhau...”

“Lao xao Yên Phụ tiếng hò gọi nhau...”

Đường Yên Phụ (Hà Nội) chạy dọc theo sông Hồng. Đây nguyên là một đoạn đê cổ, và một phần được sử dụng làm đường Yên Phụ. Đường dài khoảng gần 1,5 km, bắt đầu từ ô Yên Phụ (đầu dốc đường Thanh Niên) chạy cắt qua các phố Cửa Bắc, Hàng Bún, Hàng Than, Hòe Nhai và kết thúc tại phố Hàng Đậu (gần đầu cầu Long Biên). Từ xưa, tên gốc là Yên Hoa. Năm 1841, vì kỵ húy mẹ vua Thiệu Trị là Hồ Thị Hoa, nên đổi thành Yên Phụ.    

"Tung hoả mù" - trong đời sống, văn chương!

"Tung hoả mù" - trong đời sống, văn chương!

Theo nghĩa đen, "tung hỏa mù" là tung ra khói lửa khiến đối phương mất phương hướng, khó phát hiện được mục tiêu. Ban đầu được dùng phổ biến trong quân sự, như là một mưu kế để che giấu quân đội rút lui, di chuyển… Cách này rất thường gặp trong binh pháp cổ Trung Hoa.

Nhà nghiên cứu Nguyễn Trọng Hải: Người giữ hồn quan họ

Nhà nghiên cứu Nguyễn Trọng Hải: Người giữ hồn quan họ

Thật không ngờ, trong đời sống văn hóa đương đại gấp gáp và bận rộn, đôi khi người ta chỉ lướt qua những giá trị truyền thống thì vẫn có những người lặng lẽ dành tâm sức và cả cuộc đời của mình để bảo tồn những giá trị văn hóa quý báu. Tôi vô tình có cuộc gặp gỡ quý giá với ông Nguyễn Trọng Hải, là người cung cấp nhiều tư liệu quý cho Thư viện điện tử Quan họ Bắc Ninh.

Nhà thơ Lê Hồng Thiện: Thơ khiến cho cuộc đời đáng sống hơn

Nhà thơ Lê Hồng Thiện: Thơ khiến cho cuộc đời đáng sống hơn

Giữa nhịp sống nhiều đổi thay, Lê Hồng Thiện vẫn lặng lẽ đi qua tuổi 85 bằng một tâm thế đáng ngưỡng mộ: lạc quan, yêu đời và bền bỉ sáng tạo. Thời gian dường như không làm cạn đi nguồn cảm xúc trong ông, trái lại càng lắng sâu, càng nồng cháy.

Huyền thoại Trung đội Mai Quốc Ca

Huyền thoại Trung đội Mai Quốc Ca

Tháng Tư, đứng bên bờ sông Thạch Hãn nhìn dòng nước lặng trôi, khó ai hình dung nơi đây từng là ranh giới của sự sống và cái chết. Năm 1972, dòng sông ấy chứng kiến một trong những cuộc chiến khốc liệt nhất của chiến tranh Việt Nam, khi đất trời bị xé nát bởi bom đạn, còn con người bừng lên như những ngọn lửa.

Ngọn gió rừng vẫn thổi nơi suối nguồn

Ngọn gió rừng vẫn thổi nơi suối nguồn

Có một vùng quê trung du yên bình nơi Chiến khu 10 xưa đã đi vào thế giới nghệ thuật, lấp lánh, ấm áp những trang thơ, nhật ký và lắng đọng những ân tình sâu nặng đối với nhà thơ, nhà viết kịch Lưu Quang Vũ. Nơi đây, ông cất tiếng khóc chào đời và trở thành ngọn nguồn gieo mầm cho cảm hứng nghệ thuật. Vùng quê ấy đã trở thành “địa chỉ tâm hồn”, làm nên “suối nguồn” trong mát cho những tác phẩm để đời của nhà thơ, nhà viết kịch Lưu Quang Vũ.

Tiếng hồn dân dã bên bờ Kiến Giang

Tiếng hồn dân dã bên bờ Kiến Giang

Giữa dải đất miền Trung nắng gió, Quảng Bình (nay là tỉnh Quảng Trị) từ lâu được biết đến như cái nôi của những câu hò mộc mạc mà thấm đẫm tình người. Trong đó, Hò khoan Lệ Thủy với nhịp chèo khoan thai, với tiếng đáp tình tứ giữa đôi bờ sông Kiến Giang đã trở thành linh hồn của một vùng đất.

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn - đứng trên hai mặt của tình yêu

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn - đứng trên hai mặt của tình yêu

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã mang đến cho chúng ta những bản tình ca thổn thức, nhưng ông không bao giờ có được hạnh phúc lứa đôi trọn vẹn. Nhiều bóng hồng lặng lẽ xuất hiện trong đời nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã để lại những giai điệu xao xuyến khôn nguôi.

Hai con ngựa "lạ đời" trong truyện ngắn Nguyễn Công Hoan!

Hai con ngựa "lạ đời" trong truyện ngắn Nguyễn Công Hoan!

Nhà văn lớn Nguyễn Công Hoan (1903 - 1977) để lại một gia tài tác phẩm văn học đồ sộ, với hơn 200 truyện ngắn, 30 truyện dài và nhiều tiểu luận văn học. Tài năng và phong cách của ông thể hiện chủ yếu ở thể truyện ngắn.