Nghệ sĩ Elvis Phương: Tiếng lòng âm nhạc

Danh ca Elvis Phương quan niệm hát chính là bày tỏ nỗi lòng của mình. Một sự hòa nhập cảm xúc với thế giới nội tâm con người đến tận cùng. Lời hát như một thái độ sống, kể cả nỗi đau cũng nồng nàn ấm áp. Tiếng hát Elvis Phương làm  mê hoặc người nghe bởi tiếng lòng ấy. Âm sắc giọng hát anh luôn tròn đầy, mạnh mẽ với chất Rock pha chút man dại, đôi khi lại bùng nổ cao trào...

Cháy bỏng nhịp Rock and Roll

Phạm Ngọc Phương (tên khai sinh của Elvis Phương) được sinh ra trong một gia đình khá giả, ở Thủ Dầu Một (Bình Dương), nhưng không liên quan gì đến âm nhạc. Lên năm (1950), bé Phương được gửi vào một trường “Tây” chuyên học tiếng Pháp ở Sài Gòn.

Phương yêu âm nhạc như một bản năng thiên phú. Ngày ngày cậu mày mò đi tìm mua những băng đĩa nhạc ngoại quốc để nghe và tập hát. Vốn tiếng Pháp nhanh chóng đưa Phương tiếp cận tới trào lưu âm nhạc thế giới. Cậu say đắm với những nhịp điệu chuyển động bất ngờ, cùng những tiết tấu nhanh của dòng nhạc Rock and Roll.

Ngày đêm luyện tập, Phạm Ngọc Phương khao khát được hát như danh ca Elvis Presley, một ngôi sao Rocker nước Pháp. Ông ta có giọng hát khàn dầy với âm sắc cháy bỏng đầy bí ẩn.

Khi mới lên mười, Phạm Ngọc Phương đi hát ở nhà thờ hay ở trường đều được khen ngợi, với cảm xúc tiết chế đầy nội lực trong âm thanh. Một cá tính âm nhạc xuất hiện. Mấy năm sau Phạm Ngọc Phương được tuyển vào ban nhạc RockinStars ở Sài Gòn. Anh chuyên hát nhạc Rock với những bài hát tiếng Pháp rất phổ biển ngày đó.

Gần mười năm nỗ lực khổ luyện trên sân khấu, Phạm Ngọc Phương hay hát những ca khúc do Elvis Presley trình diễn. Chính vì thế bạn bè thường gọi anh bằng cái tên thân mật: “Elvis Phương”. Từ đó nghệ danh này gắn với anh suốt đời. Ban nhạc RockinStars trở nên nổi tiếng và khuấy động trào lưu tân nhạc mạnh mẽ ở miền Nam. Elvis Phương là một ngôi sao nổi bật với giọng hát trẻ trung có màu âm mới lạ. Có thể nói, anh là một trong những giọng hát nhạc Rock đầu tiên ở Việt Nam.

Năm 1962, Elvis Phương tốt nghiệp tú tài toàn phần. Gia đình gọi anh về chuẩn bị cho chuyến du học Pháp. Tất cả đã sẵn sàng từ giấy nhập học đến vé bay. Nhưng đó lại là một việc mà Phương không mong đợi. Elvis Phương suy sụp tinh thần mấy ngày liền vì nghĩ đến phải giã từ âm nhạc. Cuối cùng anh dũng cảm từ chối đi du học và xin bố cho ở lại theo đuổi nghiệp ca hát. Ông bố tức giận xé vụn tất cả giấy tờ và quay mặt bỏ vào phòng làm việc.

Đêm đó Elvis Phương lén lút bỏ nhà ra đi. Một đêm cô đơn và tuyệt vọng hơn bao giờ hết. Elvis Phương liền được ban nhạc Lé Vamplres mời chào. Anh chuyên đi hát nhạc ngoại quốc ở các vũ trường và Club Mỹ. Cuộc phiêu du lang thang bắt đầu từ đây, nhưng có một sự đổi thay bất ngờ khi phút cuối Elvis Phương xin vào ban nhạc Shotguns để hát những tình ca tiếng Việt. 

Đây là giai đoạn đổi mới, đầy khao khát sáng tạo trong cảm xúc âm nhạc của anh. Vào những năm giữa thập niên 60, tên tuổi Elvis Phương gắn liền với những ca khúc nổi tiếng như: “Vết thù trên lưng ngựa hoang” (Phạm Duy), “Đàn bà” (Song Ngọc), “Mười năm tình cũ” hay “Mười năm yêu em” (Trầm Tử Thiêng); hay đó còn là “Bài thánh ca buồn” (Nguyễn Vũ), “Cô hàng cà phê” (Canh Thân).

Với bạn nhạc Phượng Hoàng, Elvis Phương còn nổi bật với các ca khúc “Tôi muốn”, “Yêu đời yêu người”, “Còn yêu em mãi”. Đặc biệt vào năm 1968, anh đã được hãng băng đĩa của Shotguns phát hành băng nhạc đầu tiên, với nhan đề “Tiếng hát Elvis Phương”.

Liên tiếp sau đó, anh bất ngờ sáng chói với hai giải Kim Khánh, do tờ báo Đen Trắng tổ chức thi năm 1973. Đó là giải “Nam ca sĩ tân nhạc được mến chuộng nhất” và “Nam ca sĩ nhạc trẻ được mến chuộng nhất”. Ngày ấy đi tới đâu cũng vang lên giọng hát của Elvis Phương. Tiếng huýt sáo độc nhất vô nhị trong ca khúc “Vết thù trên lưng ngựa hoang” và “Thánh ca buồn”, chính là một sắc thái âm nhạc Slow Rock rất dị biệt của Elvis Phương.

Lênh đênh phận đời

Sau khi người vợ đầu mất vì tai nạn năm 1970, Elvis Phương ở vậy nuôi các con và tiếp tục tạo dựng sự nghiệp. Anh đã sớm định hình phong cách nghệ thuật và trở thành ngôi sao ca nhạc trong vòng hơn mười năm. Tuy nhiên khi tìm đường định cư ở nước ngoài vào năm 1975, số phận của anh lại long đong mất mấy năm ở Hồng Kông. Elvis Phương phải kiếm kế mưu sinh, không được phát huy tài năng của mình.

Dăm năm sau, Elvis Phương mới có điều kiện sang định cư ở Paris. Tại đây anh có những lời mời và các dự án âm nhạc. Cho dù đã thành danh với nền tân nhạc nước nhà nhưng khi sang Pháp anh vẫn tìm thầy học luyện thanh. Elvis Phương muốn mình xuất hiện trước khán giả ở hải ngoại phải có điều gì mới lạ hơn trước. Kỹ thuật thanh nhạc cùng nghệ thuật xử lý ca khúc phải là sự khác biệt. 

Cuối năm 1981, Elvis Phương từ Pháp sang định cư ở Mỹ. Anh may mắn được làm quen nữ doanh nhân Phan Lệ Hoa nổi tiếng. Chị cũng là “Fan” hâm mộ giọng hát Elvis Phương. Họ mới chỉ gặp nhau lần đầu nhưng định mệnh đã gắn kết họ  thuộc về nhau. Cho dù anh đã có mấy con với vợ trước nhưng chị Lệ Hoa vẫn một lòng muốn gắn bó xây dựng hạnh phúc. Họ làm lễ thành hôn ngay năm sau đó (1982).

Mặc cho không ít người trong gia đình phản đối, bạn bè can ngăn, Phan Lệ Hoa còn chấm dứt sự nghiệp thương mại đang phát đạt của mình để theo chồng. Chị muốn chung tay với chồng xây dựng và phát triển sự nghiệp âm nhạc.

Vợ chồng nghệ sĩ Elvis Phương và Phan Lệ Hoa.
Vợ chồng nghệ sĩ Elvis Phương và Phan Lệ Hoa.

Có sự hỗ trợ của vợ, Elvis Phương càng được nhiều chương trình mời tham gia. Sự thích ứng đa dạng với các thể loại âm nhạc của anh nhanh chóng chiếm lĩnh thị trường. Mới được hơn một năm, Elvis Phương đã cho phát hành album đầu tiên trên đất Mỹ (Trung tâm Sóng nhạc-1984). Được sự lo toan và động viên của vợ, anh liên tục ra một loạt CD và VCD. Tiếng hát Elvis Phương nổi như sóng cồn qua hàng chục ca khúc đặc sắc. Album của anh phát hành rộng khắp ở hải ngoại và trong nước với số lượng rất lớn.

Giọng hát của Elvis Phương thể hiện những cung bậc phong phú hơn trước. Anh còn hát cả dân ca và những bài hát về quê hương. Vẫn một âm vực rộng, bay bổng, nhưng giọng hát Elvis Phương còn ẩn chứa kịch tính trong từng ca khúc. Đó là nghệ thuật biểu diễn mới của anh. Âm sắc căng đầy nhưng lại biết dồn nén cảm xúc đúng phần cao trào tạo nên đột biến. Anh khác hẳn những ca sĩ khác khi cùng biểu diễn một ca khúc. Sự ám ảnh trong cột âm thanh pha trộn sắc màu rock tạo nên phong cách Elvis Phương. Người nghe cùng anh đi tới tận cùng cảm xúc âm nhạc.

Nếu trước đây hát ca khúc “Vết thù trên lưng ngựa hoang”, Elvis Phương chỉ dừng lại ở câu chuyện kể đầy khắc khoải về thân phận chú ngựa hoang. Giờ đây khác hẳn. Anh lại thể hiện sự bi phẫn của nỗi lòng, nhưng lại muốn quên đi tất cả hận thù trong mỗi con người, vươn tới tương lai. Vậy nên mỗi ca khúc được Elvis Phương trình diễn bao giờ cũng đem lại sự bất ngờ với khán giả và cả những nhạc sĩ sáng tác. Sự lao động của anh miệt mài và cống hiến hết mình. Năm 1994, Elvis Phương đã bị ngất lịm trên sân khấu vì bệnh đau tim.

Ôi “Đàn bà”!

Trên sân khấu, Elvis Phương thể hiện thật bi kịch trong ca khúc “Đàn bà” (sáng tác Song Ngọc), với cảm xúc trăn trở trái ngang. Nhưng trong cuộc sống, “Đàn bà” lại là sự may mắn với anh. Chị Hoa là người đồng hành cùng chồng trên mọi chặng đường cam go khốn khó. Nhất là từ khi Elvis Phương phải vào viện mổ tim (năm 1998), chị Hoa đã tận tụy chăm sóc chồng ngày đêm.

Elvis Phương từng chia sẻ  chính Phan Lệ Hoa đã cứu sống đời anh. Sau cú sốc sức khỏe của chồng, chị đã đưa chồng về quê nhà ở Nha Trang để dưỡng sức và tập luyện ca hát trở lại. Cuối năm 1998, hai người quyết định về nước sinh sống. Cuộc đời âm nhạc được tái sinh bởi “đàn bà”-Vợ anh. Elvis Phương thường xuyên thử thách giọng hát trước sóng biển Nha Trang trước sự chứng kiến của vợ.

Gần một năm anh kiên trì tập luyện. “Thuyền và biển” chính là ca khúc đánh dấu mốc anh trở lại sân khấu sau sự “khủng hoảng của con tim”. Mấy năm sau, vợ chồng anh về thành phố Hồ Chí Minh sinh sống ở quận 2. Elvis Phương tiếp tục đi biểu diễn.

Chương trình Sol Vàng (VTV9) đầu tiên (2014), Elvis Phương xuất hiện với nội lực kỳ lạ, ở tuổi 70. Đây là chương trình nghệ thuật kỷ niệm 54 năm ca hát của anh. Tính cho đến nay, gần 40 năm anh được vợ chăm sóc và lo toan mọi công việc, phía sau sân khấu. Giờ đây, mỗi lần Elvis Phương hát ca khúc “Đàn bà”, bao giờ cũng có mặt chị Phan Lệ Hoa. Đó là người “Đàn bà” đã đến với anh như huyền thoại trong cuộc đời này.

Bội Kỳ

Các tin khác

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan trên đất cố đô

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan trên đất cố đô

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan tọa lạc trên đường Đông Phương Hồng, phường Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, do Nhà nghiên cứu Lịch sử Văn hóa Nguyễn Tử Chương sáng lập từ năm 2020. Đó là một không gian nghiêm tĩnh, lưu giữ những tư liệu, kỷ vật thiêng liêng về cựu chiến binh - nhà giáo Nguyễn Tử Lan cùng đồng đội - những người đã tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ ngay từ những ngày đầu, và góp phần không nhỏ làm nên chiến thắng vĩ đại của dân tộc.

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Trải qua bao thăng trầm lịch sử, đình thần Thoại Ngọc Hầu vẫn giữ nguyên nét cổ kính, uy nghiêm và trở thành “linh hồn” của vùng đất Thoại Sơn. Năm 1990, Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận bia Thoại Sơn là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.

Một người lặng lẽ sống và viết

Một người lặng lẽ sống và viết

Văn chương Quách Liêu cũng giống như tính cách con người anh: không ồn ào, không phô trương, chỉ lặng lẽ cảm thông và chia sẻ với số phận của những con người bình dị.

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

Trong “Truyện Kiều”, đoạn tả Mã Giám Sinh trên đường đưa Kiều đi, có “độc thoại nội tâm” rất hay: “Về đây nước trước bẻ hoa/ Vương tôn, quý khách, ắt là đua nhau/ Hẳn ba trăm lạng kém đâu/ Cũng đà vừa vốn, còn sau thì lời/ Miếng ngon kề đến tận nơi/ Vốn nhà cũng tiếc, của trời cũng tham/ Đào tiên đã bén tay phàm/ Thì vin cành quýt cho cam sự đời”. Đây là “âm mưu” của Mã Giám Sinh sau khi mua Kiều “ba trăm lạng”.

Giá trị của hòa bình

Giá trị của hòa bình

Ngày ấy mẹ tôi tầm sáu tuổi, chưa biết chữ và sống dưới những tiếng nổ inh tai. Những tiếng nổ từ mấy loại vũ khí chiến tranh - thứ mà thời của chúng tôi ít khi chứng kiến. Mẹ kể, bầu trời dạo đó toàn bóng khói. Những làn khói từ thuốc súng, từ đạn bom, từ mấy ngôi nhà cháy trụi sau trận càn đột ngột.

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Bởi khí hậu nóng ẩm, thuận lợi cho loài mối phát triển – một đe doạ với sự đục phá nhà cửa, đồ dùng,… nên con mối không được thiện cảm trong văn hóa Việt. Nó thường bò vào ngụ ngôn, không được làm “nhân vật”, chỉ là cái cớ để cốt truyện phát triển.

Nghệ thuật tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Nghệ thuật tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Giữa nhịp sống gấp gáp của thời đại số, con người khỏe hơn về thể chất nhưng lại mong manh hơn về tinh thần. Khi y học chăm lo tuổi thọ sinh học, câu hỏi đặt ra là: ai nuôi dưỡng đời sống nội tâm? Trong bối cảnh ấy, nghệ thuật tạo hình không còn chỉ là lĩnh vực của cái đẹp, mà trở thành một phương thức chữa lành âm thầm nhưng bền bỉ.

Xuôi dòng An Sơn, phải lòng Lái Thiêu

Xuôi dòng An Sơn, phải lòng Lái Thiêu

Tôi ngồi bên dòng An Sơn một chiều tháng tư nghe hoàng hôn võ vàng sóng nước. Dòng An Sơn là một nhánh rẽ của con sông Sài Gòn chảy qua Lái Thiêu. Mười năm gá thân vào đất này, tôi thấy Lái Thiêu có quá nhiều câu chuyện để kể.

Hào khí Chu Hưng

Hào khí Chu Hưng

Hạ Hòa (Phú Thọ) vốn là vùng đất địa linh, sơn thủy hữu tình, nơi có Chiến khu 10 và thủ đô văn nghệ trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp. Trong đời sống văn hóa, tinh thần của vùng đất này, đền Chu Hưng là công trình tín ngưỡng tâm linh có giá trị về mặt lịch sử, văn hóa, khoa học, thẩm mỹ; là điểm nhấn quan trọng trong tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương nói chung và văn hóa tâm linh của vùng đất Hạ Hòa nói riêng.

Không có gì hai lần Wislawa Szymborska

Không có gì hai lần Wislawa Szymborska

Không có gì xảy ra hai lần phản ánh đúng thực tế cuộc sống. Mỗi người chúng ta đều nằm trong quy luật vật đổi sao dời, mỗi người chỉ sống có một lần và chỉ có vậy, số phận con người không lập lại.

“Lao xao Yên Phụ tiếng hò gọi nhau...”

“Lao xao Yên Phụ tiếng hò gọi nhau...”

Đường Yên Phụ (Hà Nội) chạy dọc theo sông Hồng. Đây nguyên là một đoạn đê cổ, và một phần được sử dụng làm đường Yên Phụ. Đường dài khoảng gần 1,5 km, bắt đầu từ ô Yên Phụ (đầu dốc đường Thanh Niên) chạy cắt qua các phố Cửa Bắc, Hàng Bún, Hàng Than, Hòe Nhai và kết thúc tại phố Hàng Đậu (gần đầu cầu Long Biên). Từ xưa, tên gốc là Yên Hoa. Năm 1841, vì kỵ húy mẹ vua Thiệu Trị là Hồ Thị Hoa, nên đổi thành Yên Phụ.    

"Tung hoả mù" - trong đời sống, văn chương!

"Tung hoả mù" - trong đời sống, văn chương!

Theo nghĩa đen, "tung hỏa mù" là tung ra khói lửa khiến đối phương mất phương hướng, khó phát hiện được mục tiêu. Ban đầu được dùng phổ biến trong quân sự, như là một mưu kế để che giấu quân đội rút lui, di chuyển… Cách này rất thường gặp trong binh pháp cổ Trung Hoa.

Nhà nghiên cứu Nguyễn Trọng Hải: Người giữ hồn quan họ

Nhà nghiên cứu Nguyễn Trọng Hải: Người giữ hồn quan họ

Thật không ngờ, trong đời sống văn hóa đương đại gấp gáp và bận rộn, đôi khi người ta chỉ lướt qua những giá trị truyền thống thì vẫn có những người lặng lẽ dành tâm sức và cả cuộc đời của mình để bảo tồn những giá trị văn hóa quý báu. Tôi vô tình có cuộc gặp gỡ quý giá với ông Nguyễn Trọng Hải, là người cung cấp nhiều tư liệu quý cho Thư viện điện tử Quan họ Bắc Ninh.

Nhà thơ Lê Hồng Thiện: Thơ khiến cho cuộc đời đáng sống hơn

Nhà thơ Lê Hồng Thiện: Thơ khiến cho cuộc đời đáng sống hơn

Giữa nhịp sống nhiều đổi thay, Lê Hồng Thiện vẫn lặng lẽ đi qua tuổi 85 bằng một tâm thế đáng ngưỡng mộ: lạc quan, yêu đời và bền bỉ sáng tạo. Thời gian dường như không làm cạn đi nguồn cảm xúc trong ông, trái lại càng lắng sâu, càng nồng cháy.

Huyền thoại Trung đội Mai Quốc Ca

Huyền thoại Trung đội Mai Quốc Ca

Tháng Tư, đứng bên bờ sông Thạch Hãn nhìn dòng nước lặng trôi, khó ai hình dung nơi đây từng là ranh giới của sự sống và cái chết. Năm 1972, dòng sông ấy chứng kiến một trong những cuộc chiến khốc liệt nhất của chiến tranh Việt Nam, khi đất trời bị xé nát bởi bom đạn, còn con người bừng lên như những ngọn lửa.

Ngọn gió rừng vẫn thổi nơi suối nguồn

Ngọn gió rừng vẫn thổi nơi suối nguồn

Có một vùng quê trung du yên bình nơi Chiến khu 10 xưa đã đi vào thế giới nghệ thuật, lấp lánh, ấm áp những trang thơ, nhật ký và lắng đọng những ân tình sâu nặng đối với nhà thơ, nhà viết kịch Lưu Quang Vũ. Nơi đây, ông cất tiếng khóc chào đời và trở thành ngọn nguồn gieo mầm cho cảm hứng nghệ thuật. Vùng quê ấy đã trở thành “địa chỉ tâm hồn”, làm nên “suối nguồn” trong mát cho những tác phẩm để đời của nhà thơ, nhà viết kịch Lưu Quang Vũ.

Tiếng hồn dân dã bên bờ Kiến Giang

Tiếng hồn dân dã bên bờ Kiến Giang

Giữa dải đất miền Trung nắng gió, Quảng Bình (nay là tỉnh Quảng Trị) từ lâu được biết đến như cái nôi của những câu hò mộc mạc mà thấm đẫm tình người. Trong đó, Hò khoan Lệ Thủy với nhịp chèo khoan thai, với tiếng đáp tình tứ giữa đôi bờ sông Kiến Giang đã trở thành linh hồn của một vùng đất.

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn - đứng trên hai mặt của tình yêu

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn - đứng trên hai mặt của tình yêu

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã mang đến cho chúng ta những bản tình ca thổn thức, nhưng ông không bao giờ có được hạnh phúc lứa đôi trọn vẹn. Nhiều bóng hồng lặng lẽ xuất hiện trong đời nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã để lại những giai điệu xao xuyến khôn nguôi.

Hai con ngựa "lạ đời" trong truyện ngắn Nguyễn Công Hoan!

Hai con ngựa "lạ đời" trong truyện ngắn Nguyễn Công Hoan!

Nhà văn lớn Nguyễn Công Hoan (1903 - 1977) để lại một gia tài tác phẩm văn học đồ sộ, với hơn 200 truyện ngắn, 30 truyện dài và nhiều tiểu luận văn học. Tài năng và phong cách của ông thể hiện chủ yếu ở thể truyện ngắn.