Ngẫm ngợi về drone

Việc anh Trần Văn Nghĩa ở Chư Sê, Ja Lai dùng máy bay không người lái (drone) giải cứu hai em nhỏ khỏi dòng nước lũ đang làm nức lòng cộng đồng. Hôm ấy, nước lũ tràn về quá nhanh bao vây 3 em nhỏ.

Trần Văn Nghĩa không do dự điều khiển drone ra dòng lũ, phối hợp với anh Kpă Quốc đưa được hai em vào bờ. Em thứ ba là  H'Vân được cứu bằng thuyền. Việc này với góc nhìn chuyên gia là không có tiền lệ và phi truyền thống. Về quy định thì drone dạng này không được phép chở hay cho người đu bám theo. Việc ra tay nghĩa hiệp cũng có may rủi, nếu thất bại thì sao đây. Tuy vậy, thời khắc cứu người không có chỗ cho đắn đo.

Drone thực ra đã ra đời từ lâu nhưng gần đây mới gây chú ý với chúng ta. Các dịp lễ tết không thể thiếu màn trình diễn trên trời bằng hàng ngàn chiếc drone tạo ra những bức tranh kỳ ảo về đất nước, về lãnh tụ, về quốc kỳ, về ngày thống nhất. Quay phim truyện, phim sự kiện công ty hay gia đình cũng luôn có những cảnh dùng drone quay với chuyển động camera của hàng không hoành tráng.

Drone được người Anh trình làng từ khá sớm, khoảng những năm 1916 - 1917, khi ấy mới là bình minh của ngành hàng không nên chủ yếu dùng cho quân sự. Thế chiến thứ nhất là cuộc chiến với chiến hào. Không quân khi ấy là những máy bay 2 tầng cánh, có thể gắn súng máy hoặc đơn giản là bay tới đường hào của đối phương rồi phi công tự rút chốt thả tạc đạn xuống. Đến thời những năm 1960, 1970 thì quân dân ta bắn rơi được rất nhiều máy bay không người lái chuyên do thám. Cụm từ “máy bay không người lái” quen thuộc với dân ta đến nỗi khi ăn phở mà không có thịt thì người ta gọi là phở không người lái. Những chiếc drone dùng cho thương mại được phát triển đại trà thì mới gần đây thôi, khoảng năm 2010.

Nếu ai theo dõi sự xuất hiện của xe tăng trong các cuộc xung đột vài năm nay thì sẽ thấy bộ giáp của xe tăng ngày càng kỳ dị. Những bộ giáp của xe tăng bằng thép, bằng vật liệu tổng hợp, giáp phản ứng nổ không đủ an toàn, người ta trang bị giáp lồng sắt che chắn khu tháp pháo, sườn xe để chống drone tấn công đột nóc, nơi giáp tăng mỏng nhất. Tuy xấu nhưng có cơ may sống sót. Xe nào cũng như cái chuồng gà di động. Xe tăng thời hoàng kim là một lô cốt  kiên cố di động giá vài triệu USD thì nay có thể bị kết liễu bằng một hoặc vài drone giá vài trăm USD. Ban đầu chỉ có xe tăng Nga lắp “chuồng gà”. Xe tăng Leopad sang chảnh của Đức sản xuất thiệt hại nhiều quá cũng phải lắp “chuồng gà”. Xe tăng M1 Abram của Mỹ sản xuất sau một thời gian bị bắn cháy rụi thì cũng phải lắp “chuồng gà” hết cả, ra tiền tuyến mà như đi chợ đầu mối.

Drone là một một công cụ đắc dụng tùy thuộc chủ nhân dùng vào việc gì. Thời kháng chiến, Anh hùng Trịnh Tố Tâm (vua mìn đèo Hải Vân, người được ghi công cá nhân diệt hơn 270 tên địch, phá hủy 3 máy bay, nhiều xe quân sự) đã nhận được câu hỏi xoáy của nhà báo phương Tây rằng ở nước các ông, tiêu diệt bao nhiêu người thì trở thành anh hùng? Trịnh Tố Tâm đáp ở nước chúng tôi, người anh hùng được tính rằng đã cứu được bao nhiêu người. Câu trả lời sắc bén nâng cao lên ý nghĩa của khẩu súng, không chỉ là một thành tựu cơ khí theo nghĩa đen mà không kém gì thanh gươm báu sáng ngời chính nghĩa. Drone chính là một công cụ mạnh mẽ và ý nghĩa của nó tích cực hay tiêu cực phụ thuộc vào người điều khiển.

Khi biết việc cứu người của anh Trần Văn Nghĩa bằng drone, cả nước xôn xao muốn anh Nghĩa được khen tặng nhiều hơn nữa. Tuy vậy, để thiết thực thì nên nhân rộng mô hình ứng dụng cho các đơn vị cứu nạn.

Những phương tiện như máy bay trực thăng Mi - 17 giá từ 13-20 triệu USD, không thể trang bị diện rộng được. Trong khi đó drone lại quá rẻ, nhiều lắm là vài chục nghìn USD cho một drone chở được 100 kg. Hoàn toàn có thể trang bị cho cấp xã, cấp thôn. Việc đào tạo người sử dụng cũng quá nhanh và dễ. Các drone dạng này có thể dùng để phun thuốc sâu, chữa cháy, cung cấp phao bơi, thả đồ tiếp tế và khi cần có thể chở người thoát hiểm.

Việc chở người là trái quy định nhưng có những tình huống phải quyết định bằng trái tim chứ không thể bằng não. Những quy định cần đảm bảo theo sát sự tiến bộ của công nghệ để khai thác công nghệ tối đa, vì thế, văn bản quy định cần thông minh hơn nữa.

Tả Từ

Các tin khác

Eo biển đóng và khe cửa mở hờ

Eo biển đóng và khe cửa mở hờ

Trong khi dư luận quốc tế còn đang cố gắng tìm lời giải cho việc Nhà Trắng tuyên bố tạm dừng chiến dịch quân sự "Dự án Tự do" nhằm hỗ trợ tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz - động thái bất ngờ kế tiếp, nhưng không còn làm mấy ai ngạc nhiên, trong chuỗi vô tận những diễn biến không thể lường trước từ Tổng thống Mỹ Donald Trump - thì dường như, qua một số thông tin bên lề được hé lộ, "chân tướng" của sự thực cũng đã lờ mờ hiện lên, sau lớp hỏa mù.

Nhịp sống Việt Nam

Nhịp sống Việt Nam

Những ngày gần đây, báo chí và mạng xã hội ở xứ Kim Chi cũng như Việt Nam vẫn dành sự quan tâm về chuyến thăm Việt Nam cuối tháng 4/2026 của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Phu nhân Kim Hae Kyung. Đặc biệt, hình ảnh vợ chồng tổng thống thảnh thơi bách bộ phố cổ Hà Nội và thưởng thức món phở, cơm rang, kem... nhận được sự tán thưởng hào hứng của người dân cũng như cộng đồng mạng ở cả hai nước.

Trung Đông, trong những đám hỏa mù

Trung Đông, trong những đám hỏa mù

Giới quan sát quốc tế có lẽ đã quá quen với việc bình tĩnh chờ đợi thêm những dữ liệu đối chứng cần thiết, cho dù vừa thấy bảng tin tức của mình nhảy lên những điều có vẻ “nóng bỏng”, nhất là sau hàng tuần nối nhau, những tuyên bố trái chiều vẫn cứ tiếp tục vọng đến từ Trung Đông. Tuy vậy, khi không quá tập trung vào các điểm nóng chiến sự, có thể, những tia sáng mờ nhạt nào đó lại le lói hắt lên.

Giá trị của Hòa bình

Giá trị của Hòa bình

LTS: Những ngày cuối tháng Tư luôn đặc biệt đối với người Việt. Đó là dịp Tết Thống nhất, Tết Hòa bình. Năm nay, dịp Tết ấy đến ngay sau Giỗ tổ Hùng Vương, với lời nhắc của Bác Hồ vẫn mãi sáng ngời chân lý "Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước…".

Nhiều “nút thắt” trong đối đầu Mỹ-Iran

Nhiều “nút thắt” trong đối đầu Mỹ-Iran

Trung tuần tháng 4/2026, các kênh ngoại giao Mỹ - Iran được kích hoạt ở mức cao hiếm thấy, Pakistan trở thành đối tác trung gian then chốt. Truyền thông phương Tây và khu vực nhắc tới khả năng có thỏa thuận xoay quanh trao đổi hạn chế hạt nhân để lấy nới lỏng trừng phạt và tiếp cận tài sản bị phong tỏa.

Kinh tế thế giới trở thành con tin của cuộc xung đột Iran

Kinh tế thế giới trở thành con tin của cuộc xung đột Iran

Cuộc xung đột quân sự tại Iran bùng nổ từ cuối tháng 2/2026 đang khiến nền kinh tế toàn cầu trải qua cú sốc năng lượng lớn chưa từng có trong lịch sử hiện đại. Giá dầu tăng vọt, lạm phát khiến cỗ máy kinh tế toàn cầu khựng lại. Những hệ lụy kéo theo sẽ còn tác động lâu dài đến cuộc sống của chúng ta. Một lần nữa, nền kinh tế toàn cầu lại trở thành con tin của các quyết sách chính trị.

Hai vòng phong tỏa, một điểm nghẽn

Hai vòng phong tỏa, một điểm nghẽn

Nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng Mỹ - Iran thông qua đàm phán trực tiếp đang rơi vào bế tắc khi hai bên theo đuổi logic hoàn toàn trái ngược: Washington muốn một thỏa thuận nhanh dưới sức ép tối đa, còn Tehran kiên trì chiến lược kéo dài để bảo toàn lợi ích cốt lõi. Sự lệch pha này khiến tiến trình ngoại giao đình trệ, đồng thời gia tăng rủi ro tại eo biển Hormuz - huyết mạch năng lượng toàn cầu.

"Tang đạo mãn điền, hoa mãn san"

"Tang đạo mãn điền, hoa mãn san"

Chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Trung Quốc đã thành công rất tốt đẹp. Đó là một chuyến thăm dày đặc lịch hoạt động, tận dụng tối đa từng giờ để vun đắp, củng cố mối quan hệ sâu sắc giữa hai nước, đồng thời tìm hiểu thực tế, tham khảo các mô hình phát triển hiệu quả. Điều đặc biệt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết thúc chuyến thăm và trở lại Việt Nam bằng tàu hỏa như một thông điệp: quan hệ Việt Nam – Trung Quốc ngày càng hữu nghị, hợp tác, là sự kết nối liền mạch, là dòng chảy không thể đảo ngược, vì hòa bình và hạnh phúc, phồn vinh của nhân dân hai nước. Đó cũng là bức tranh thái bình, trù phú, an yên mà Bác Hồ kính yêu đã khắc họa 65 năm trước “Tang đạo mãn điền, hoa mãn san”...

Nạn nhân tiềm tàng của xung đột Trung Đông

Nạn nhân tiềm tàng của xung đột Trung Đông

Trung tuần tháng 3/2026, các cuộc không kích của Israel nhằm vào những cơ sở năng lượng thượng nguồn tại mỏ khí South Pars, nơi chiếm 70% sản lượng khí đốt nội địa của Iran, đã mở ra một chương leo thang mới trong xung đột Trung Đông.

Ở rất xa cuộc chiến

Ở rất xa cuộc chiến

Thời điểm hiện tại, chiến dịch quân sự tại Trung Đông là ưu tiên hàng đầu của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Song, có lẽ, chuyện ông liên tục cập nhật các diễn biến và ý tưởng của mình về cuộc chiến ấy và làm xôn xao các nền tảng mạng xã hội cũng không thể đẩy lùi được một thời hạn đầy thách thức: Tháng 11/2026, cuộc bầu cử Quốc hội giữa kỳ sẽ diễn ra.

Khủng hoảng an ninh lương thực đang chực chờ

Khủng hoảng an ninh lương thực đang chực chờ

Sự hỗn loạn trong đại dương thông tin chiến sự đang khiến bất kỳ một nhà phân tích quốc tế nào cũng không thể đưa ra những dự báo chắc chắn về kết cục của cuộc xung đột quân sự ở Trung Đông. Tuy nhiên, những hệ lụy ghê gớm của nó thì ngược lại, hoàn toàn có thể dễ dàng nhận diện.

Lợi ích quốc gia - dân tộc trên hết

Lợi ích quốc gia - dân tộc trên hết

Trong những ngày này, tâm trí của người dân cả nước và cả Việt kiều ở nước ngoài đều hướng về phòng họp lớn Diên Hồng, nơi đang diễn ra kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI.

Ứng xử với xưa cũ

Ứng xử với xưa cũ

LTS: Những gì cổ hủ, lạc hậu ắt là xưa cũ. Nhưng có phải những gì xưa cũ cũng đều cổ hủ, lạc hậu hết hay không? Ứng xử với xưa cũ thế nào để đảm bảo vẫn giữ tốc độ tăng trưởng tiến bộ và vừa không “đánh rơi” đi mất phần tinh thần?

Lựa chọn hiền tài và kiến tạo phát triển

Lựa chọn hiền tài và kiến tạo phát triển

Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI vừa khai mạc tại Thủ đô Hà Nội với nhiều nội dung quan trọng, đặc biệt là việc kiện toàn các chức danh lãnh đạo chủ chốt của quốc gia cũng như định hình chương trình, nội dung hoạt động của toàn khóa, đặt nền móng cho sự phát triển của đất nước trong 5 năm tới.

World Cup 2026 trước biến số Iran

World Cup 2026 trước biến số Iran

Xung đột leo thang giữa Mỹ - Israel và Iran đang đẩy World Cup 2026 vào tình thế đặc biệt khi khả năng Iran không thể tham dự trở thành kịch bản hiện hữu. FIFA đang phải đối mặt với bài toán phức tạp chưa từng có liên quan đến pháp lý, thay thế suất dự giải và đảm bảo an ninh - điều từng xuất hiện trong lịch sử nhưng chưa bao giờ ở quy mô của một kỳ World Cup hiện đại.

Khi Thổ Nhĩ Kỳ có quyền “mặc cả” với châu Âu

Khi Thổ Nhĩ Kỳ có quyền “mặc cả” với châu Âu

Cuộc chiến tại Iran nổ ra cuối tháng 2/2026 làm rung chuyển thế giới, đồng thời vẽ lại bản đồ địa chính trị khu vực. Trong đó, Thổ Nhĩ Kỳ, với vị thế đặc biệt của mình, đang tận dụng cơ hội để giành lấy lợi thế trong một "ván cờ" khác.

Trước biến động thời cuộc

Trước biến động thời cuộc

LTS: Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo; những diễn biến bất thường về địa chính trị; các quyết định áp đặt thuế quan gây shock; giá cả nhiên liệu thay đổi đột biến dẫn tới biến động mạnh ở các thị trường v.v... và vv… Thế giới đang tiếp tục theo cách đó và tạo ra những vòng xoáy chóng mặt. Trước các biến động thời cuộc như thế, một cá nhân con người, một công ty, một ngành, thậm chí cả một quốc gia, cần phải đối diện chúng theo cách nào?

Lời hứa không thành hiện thực

Lời hứa không thành hiện thực

Ông Donald Trump trở lại Nhà Trắng với cam kết không mở thêm chiến tranh, không đẩy nước Mỹ vào những cuộc can dự quân sự tốn kém ở bên ngoài. Nhưng, chiến dịch quân sự nhằm vào Iran cuối tháng 2/2026 đã khiến chính lời hứa đó trở thành điểm dễ bị phản công nhất về chính trị.

Thảm kịch mới, và những đường nét cũ

Thảm kịch mới, và những đường nét cũ

Song song với những ý niệm về các hệ lụy đã trở nên quen thuộc với bất cứ ai, khi căng thẳng địa chính trị ảnh hưởng trầm trọng đến khả năng vận hành trơn tru của hệ thống kinh tế - xã hội toàn cầu, có một khía cạnh bi thương khó cảm nhận hơn: Sự phác họa và hình thành những cuộc khủng hoảng nhân đạo mới, bên cạnh sự cùng quẫn trong các bi kịch vẫn còn chưa khép lại - điều thường bị che khuất và lãng quên.

Ươm mầm xanh cho tương lai

Ươm mầm xanh cho tương lai

Theo quan niệm của người xưa, vũ trụ có 3 nhân tố cơ bản là Thiên - Địa - Nhân (tức là trời, đất và người). Như trong “Tam tự kinh” có câu “Tam tài giả: Thiên - Địa - Nhân/ Tam quang giả: Nhật - Nguyệt - Tinh”... Trải qua các giai đoạn phát triển của lịch sử, cũng như nhiều quốc gia, dân tộc, Việt Nam hình thành nên truyền thống sống hòa hợp với thiên nhiên (thuận thiên) và luôn coi trọng con người (dân vi bản). Chính vì vậy, chăm lo giáo dục, đào tạo con người là nhiệm vụ xuyên suốt (vì lợi ích trăm năm trồng người)...