Sự kiện của năm

Năm đổi mới và thức tỉnh

Nếu phải trả lời câu hỏi “Đâu là ấn tượng kinh tế nổi bật của năm 2017?”, có lẽ không ít người sẽ cùng một chọn lựa nhanh: Những đại án kinh tế.

Như thường lệ, ở mỗi số báo An ninh Thế giới Giữa tháng - Cuối tháng Tết, chúng tôi đều chọn các sự kiện tích cực của năm để lạm bàn từ chính trị, kinh tế cho đến văn hóa xã hội.

2017, là một năm đặc biệt của quốc gia, một năm với hàng loạt những phát ngôn ấn tượng, hành động quyết liệt của Đảng, Nhà nước và Chính phủ với mục đích cuối cùng là để phục vụ nhân dân tốt hơn, đưa đất nước chuyển mình phát triển mạnh mẽ và bền vững.

Đảng kiên trì xây dựng và chỉnh đốn, loại bỏ cán bộ thoái hóa biến chất, không đủ phẩm chất năng lực, từng bước triệt tiêu tham nhũng, Chính phủ kiến tạo nhất quán lời nói đi kèm hành động, Quốc hội ngày càng phát huy tốt vai trò giám sát và phản biện trước những vấn đề trọng điểm… Đã nảy sinh rất nhiều tín hiệu tốt cho một hy vọng vào tương lai.

Đúng là những đại án kinh tế được điều tra, phanh phui, xét xử ở năm 2017 đã làm chấn động dư luận một cách vô cùng mạnh mẽ, nhưng suy cho cùng, ở dịp Tết đến, xuân sang này, bình luận về những đại án kia dường như không phải là một lựa chọn hay ho cho lắm.

Vả lại, đại án kinh tế thì dù gì cũng là câu chuyện rộng hơn kinh tế đơn thuần. Nó là vấn đề của luật pháp, của xã hội, của đạo đức. Còn nếu chỉ nói về đơn thuần kinh tế không mà thôi, có những sự kiện khác đáng được coi là điểm nhấn hơn và thực tế đúng là như vậy.

Sẽ không mấy ai nhớ tới nhưng nếu nhắc lại, có lẽ chúng ta sẽ đồng thuận với nhau rằng sự kiện nhà nước thoái vốn thành công ở Tổng công ty Cổ phần Bia rượu nước giải khát Sài Gòn (Sabeco) là một chứng chỉ cho nỗ lực cải cách nền kinh tế.

Không chỉ có vậy, sự minh bạch trong quá trình chuyển đổi chủ sở hữu cổ phần mà nhà nước vốn nắm giữ cũng tạo dựng một niềm tin rất lớn trong công chúng. Và Sabeco sẽ chỉ là một ví dụ nhỏ thôi, cho cả một chuỗi những sự kiện nối tiếp nhau, theo cùng một mục đích, một chủ trương, một con đường.

Minh họa: Lê Phương.
Minh họa: Lê Phương.

Điểm đáng chú ý nhất trong năm 2017 vừa qua chính là tinh thần của các Nghị quyết Trung ương (Nghị quyết Trung ương 5 và 6) đã thể hiện rất rõ quyết tâm phát triển thành phần kinh tế tư nhân theo quan điểm nhà nước cần phải rút lui ở các lĩnh vực kinh tế mà tư nhân làm tốt hơn, những lĩnh vực mà pháp luật không ngăn cấm.

Bên cạnh đó, Nhà nước cũng phải tạo dựng khung chính sách thông thoáng nhất để khuyến khích thành phần kinh tế tư nhân phát huy hết nội lực của mình. Và ngay sau khi nghị quyết được thông qua, hành động đã được nối tiếp để không ai phải chờ đợi thêm. SCIC đã công bố kế hoạch thoái vốn tại một loạt tập đoàn nhà nước tham gia mà trong đó, Sabeco, Habeco và Vinamilk chỉ là dẫn chứng nổi bật nhất mà thôi.

Phải nhìn nhận vào thực tế rằng, ở vào giai đoạn các nhà kinh tế lừng lẫy trên thế giới đang lo ngại về tương lai của kinh tế toàn cầu, về việc phải triệt tiêu chủ nghĩa tân tự do (neoliberalism) vì nó đã tới hạn trong chu kỳ phát triển và để bảo vệ cho chủ nghĩa toàn cầu hoá thì việc Việt Nam cởi bỏ những ràng buộc cuối cùng để thành phần kinh tế tư nhân được phát huy hết sức mạnh, từ đó trở thành nguồn lực chủ đạo của nền kinh tế rõ ràng là một quyết định sáng suốt và đúng lúc. Nếu chúng ta không thực thi cải cách ấy ngày hôm nay, chúng ta có thể bỏ lỡ cơ hội và tiếp tục tụt hậu so với các quốc gia hùng mạnh thêm nhiều năm nữa.

Giai đoạn này, trên thế giới đang tái cơ cấu lại các nền kinh tế và việc Việt Nam trả lại thị trường cho thị trường quyết định, nhưng vẫn có sự kiểm soát chặt chẽ của Chính phủ, chính là bước đi có thể đón được xu hướng cải cách của các vùng kinh tế “lão làng” trên thế giới.

Chính vì thế, nói chỉ đạo phát triển kinh tế của các Nghị quyết Trung ương 5 và 6 vừa qua là một quan điểm, động thái đổi mới, thức tỉnh mang tính lịch sử là không sai chút nào. Có thể hôm nay chúng ta chưa nhận thấy lợi ích của những hành động thay đổi, cải cách kể trên nhưng chỉ vài năm nữa thôi, chúng ta sẽ phải công nhận giá trị của công cuộc đổi mới về tư duy trong năm 2017 vừa rồi là lớn như thế nào.

Và nếu nói về chi tiết, thành công trong việc thoái vốn khỏi những đơn vị điển hình như Sabeco trong năm 2017 chính là bài học kinh nghiệm cực quý giá cho nhiệm vụ tiếp tục thoái vốn khỏi các tập đoàn nhà nước khác mà SCIC đang đảm nhiệm.

Trên các tiêu chuẩn minh bạch, hiệu quả, đúng giá trị, đúng đối tượng, SCIC sẽ tiếp tục hoàn thiện hơn nữa nghiệp vụ bán cổ phần nhà nước của mình và từ đó, mang lại một nguồn vốn lớn cho ngân sách quốc gia, trong khi đó tạo ra một cơ hội đầu tư rất sáng giá cho những nhà đầu tư tư nhân, những người đang thực sự tin tưởng vào chính sách đổi mới cũng như tự tin rằng năng lực và kinh nghiệm của họ sẽ giúp cho các thương hiệu Việt phát triển hơn nữa.

Và nhắc đến thương hiệu, cũng chính Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc, trong một phát biểu hồi đầu năm 2017, đã nhắc nhở rất cụ thể rằng “đã đến lúc thay vì nói người Việt dùng hàng Việt, ta cần phải tư duy theo kiểu hàng Việt chinh phục người Việt”.

Câu nói ấy hàm chứa cả một quan điểm làm kinh tế, với trọng tâm được đặt vào phía người tiêu dùng, vào thị trường, chấp nhận quyết định và chọn lựa của thị trường. Quan điểm đó là một tư duy mới và hoàn toàn phù hợp với đề bài mà Đảng đã đặt ra, về việc phát triển hết nội lực của thành phần kinh tế tư nhân.

Ghi nhận thành phần kinh tế tư nhân là chưa đủ. Thực hiện những động thái, chính sách để mở rộng hành lang, tạo cơ hội cho thành phần kinh tế tư nhân mới là điều cần thiết nhất. Và năm 2017 đã chứng kiến những hành động, những kiến tạo như thế. Vậy thì đó có đáng coi là điểm nhấn ấn tượng nhất ở lĩnh vực kinh tế hay không? Câu trả lời chắc chúng ta đều rõ. 

Năm 2017 vừa rồi xứng đáng được gọi là năm của đổi mới, cải cách, thức tỉnh và có thể sẽ đánh một dấu mốc lịch sử khi chúng ta nhìn lại nó từ tương lai.

Hà Quang Minh

Các tin khác

Eo biển đóng và khe cửa mở hờ

Eo biển đóng và khe cửa mở hờ

Trong khi dư luận quốc tế còn đang cố gắng tìm lời giải cho việc Nhà Trắng tuyên bố tạm dừng chiến dịch quân sự "Dự án Tự do" nhằm hỗ trợ tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz - động thái bất ngờ kế tiếp, nhưng không còn làm mấy ai ngạc nhiên, trong chuỗi vô tận những diễn biến không thể lường trước từ Tổng thống Mỹ Donald Trump - thì dường như, qua một số thông tin bên lề được hé lộ, "chân tướng" của sự thực cũng đã lờ mờ hiện lên, sau lớp hỏa mù.

Nhịp sống Việt Nam

Nhịp sống Việt Nam

Những ngày gần đây, báo chí và mạng xã hội ở xứ Kim Chi cũng như Việt Nam vẫn dành sự quan tâm về chuyến thăm Việt Nam cuối tháng 4/2026 của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Phu nhân Kim Hae Kyung. Đặc biệt, hình ảnh vợ chồng tổng thống thảnh thơi bách bộ phố cổ Hà Nội và thưởng thức món phở, cơm rang, kem... nhận được sự tán thưởng hào hứng của người dân cũng như cộng đồng mạng ở cả hai nước.

Trung Đông, trong những đám hỏa mù

Trung Đông, trong những đám hỏa mù

Giới quan sát quốc tế có lẽ đã quá quen với việc bình tĩnh chờ đợi thêm những dữ liệu đối chứng cần thiết, cho dù vừa thấy bảng tin tức của mình nhảy lên những điều có vẻ “nóng bỏng”, nhất là sau hàng tuần nối nhau, những tuyên bố trái chiều vẫn cứ tiếp tục vọng đến từ Trung Đông. Tuy vậy, khi không quá tập trung vào các điểm nóng chiến sự, có thể, những tia sáng mờ nhạt nào đó lại le lói hắt lên.

Giá trị của Hòa bình

Giá trị của Hòa bình

LTS: Những ngày cuối tháng Tư luôn đặc biệt đối với người Việt. Đó là dịp Tết Thống nhất, Tết Hòa bình. Năm nay, dịp Tết ấy đến ngay sau Giỗ tổ Hùng Vương, với lời nhắc của Bác Hồ vẫn mãi sáng ngời chân lý "Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước…".

Nhiều “nút thắt” trong đối đầu Mỹ-Iran

Nhiều “nút thắt” trong đối đầu Mỹ-Iran

Trung tuần tháng 4/2026, các kênh ngoại giao Mỹ - Iran được kích hoạt ở mức cao hiếm thấy, Pakistan trở thành đối tác trung gian then chốt. Truyền thông phương Tây và khu vực nhắc tới khả năng có thỏa thuận xoay quanh trao đổi hạn chế hạt nhân để lấy nới lỏng trừng phạt và tiếp cận tài sản bị phong tỏa.

Kinh tế thế giới trở thành con tin của cuộc xung đột Iran

Kinh tế thế giới trở thành con tin của cuộc xung đột Iran

Cuộc xung đột quân sự tại Iran bùng nổ từ cuối tháng 2/2026 đang khiến nền kinh tế toàn cầu trải qua cú sốc năng lượng lớn chưa từng có trong lịch sử hiện đại. Giá dầu tăng vọt, lạm phát khiến cỗ máy kinh tế toàn cầu khựng lại. Những hệ lụy kéo theo sẽ còn tác động lâu dài đến cuộc sống của chúng ta. Một lần nữa, nền kinh tế toàn cầu lại trở thành con tin của các quyết sách chính trị.

Hai vòng phong tỏa, một điểm nghẽn

Hai vòng phong tỏa, một điểm nghẽn

Nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng Mỹ - Iran thông qua đàm phán trực tiếp đang rơi vào bế tắc khi hai bên theo đuổi logic hoàn toàn trái ngược: Washington muốn một thỏa thuận nhanh dưới sức ép tối đa, còn Tehran kiên trì chiến lược kéo dài để bảo toàn lợi ích cốt lõi. Sự lệch pha này khiến tiến trình ngoại giao đình trệ, đồng thời gia tăng rủi ro tại eo biển Hormuz - huyết mạch năng lượng toàn cầu.

"Tang đạo mãn điền, hoa mãn san"

"Tang đạo mãn điền, hoa mãn san"

Chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Trung Quốc đã thành công rất tốt đẹp. Đó là một chuyến thăm dày đặc lịch hoạt động, tận dụng tối đa từng giờ để vun đắp, củng cố mối quan hệ sâu sắc giữa hai nước, đồng thời tìm hiểu thực tế, tham khảo các mô hình phát triển hiệu quả. Điều đặc biệt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết thúc chuyến thăm và trở lại Việt Nam bằng tàu hỏa như một thông điệp: quan hệ Việt Nam – Trung Quốc ngày càng hữu nghị, hợp tác, là sự kết nối liền mạch, là dòng chảy không thể đảo ngược, vì hòa bình và hạnh phúc, phồn vinh của nhân dân hai nước. Đó cũng là bức tranh thái bình, trù phú, an yên mà Bác Hồ kính yêu đã khắc họa 65 năm trước “Tang đạo mãn điền, hoa mãn san”...

Nạn nhân tiềm tàng của xung đột Trung Đông

Nạn nhân tiềm tàng của xung đột Trung Đông

Trung tuần tháng 3/2026, các cuộc không kích của Israel nhằm vào những cơ sở năng lượng thượng nguồn tại mỏ khí South Pars, nơi chiếm 70% sản lượng khí đốt nội địa của Iran, đã mở ra một chương leo thang mới trong xung đột Trung Đông.

Ở rất xa cuộc chiến

Ở rất xa cuộc chiến

Thời điểm hiện tại, chiến dịch quân sự tại Trung Đông là ưu tiên hàng đầu của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Song, có lẽ, chuyện ông liên tục cập nhật các diễn biến và ý tưởng của mình về cuộc chiến ấy và làm xôn xao các nền tảng mạng xã hội cũng không thể đẩy lùi được một thời hạn đầy thách thức: Tháng 11/2026, cuộc bầu cử Quốc hội giữa kỳ sẽ diễn ra.

Khủng hoảng an ninh lương thực đang chực chờ

Khủng hoảng an ninh lương thực đang chực chờ

Sự hỗn loạn trong đại dương thông tin chiến sự đang khiến bất kỳ một nhà phân tích quốc tế nào cũng không thể đưa ra những dự báo chắc chắn về kết cục của cuộc xung đột quân sự ở Trung Đông. Tuy nhiên, những hệ lụy ghê gớm của nó thì ngược lại, hoàn toàn có thể dễ dàng nhận diện.

Lợi ích quốc gia - dân tộc trên hết

Lợi ích quốc gia - dân tộc trên hết

Trong những ngày này, tâm trí của người dân cả nước và cả Việt kiều ở nước ngoài đều hướng về phòng họp lớn Diên Hồng, nơi đang diễn ra kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI.

Ứng xử với xưa cũ

Ứng xử với xưa cũ

LTS: Những gì cổ hủ, lạc hậu ắt là xưa cũ. Nhưng có phải những gì xưa cũ cũng đều cổ hủ, lạc hậu hết hay không? Ứng xử với xưa cũ thế nào để đảm bảo vẫn giữ tốc độ tăng trưởng tiến bộ và vừa không “đánh rơi” đi mất phần tinh thần?

Lựa chọn hiền tài và kiến tạo phát triển

Lựa chọn hiền tài và kiến tạo phát triển

Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI vừa khai mạc tại Thủ đô Hà Nội với nhiều nội dung quan trọng, đặc biệt là việc kiện toàn các chức danh lãnh đạo chủ chốt của quốc gia cũng như định hình chương trình, nội dung hoạt động của toàn khóa, đặt nền móng cho sự phát triển của đất nước trong 5 năm tới.

World Cup 2026 trước biến số Iran

World Cup 2026 trước biến số Iran

Xung đột leo thang giữa Mỹ - Israel và Iran đang đẩy World Cup 2026 vào tình thế đặc biệt khi khả năng Iran không thể tham dự trở thành kịch bản hiện hữu. FIFA đang phải đối mặt với bài toán phức tạp chưa từng có liên quan đến pháp lý, thay thế suất dự giải và đảm bảo an ninh - điều từng xuất hiện trong lịch sử nhưng chưa bao giờ ở quy mô của một kỳ World Cup hiện đại.

Khi Thổ Nhĩ Kỳ có quyền “mặc cả” với châu Âu

Khi Thổ Nhĩ Kỳ có quyền “mặc cả” với châu Âu

Cuộc chiến tại Iran nổ ra cuối tháng 2/2026 làm rung chuyển thế giới, đồng thời vẽ lại bản đồ địa chính trị khu vực. Trong đó, Thổ Nhĩ Kỳ, với vị thế đặc biệt của mình, đang tận dụng cơ hội để giành lấy lợi thế trong một "ván cờ" khác.

Trước biến động thời cuộc

Trước biến động thời cuộc

LTS: Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo; những diễn biến bất thường về địa chính trị; các quyết định áp đặt thuế quan gây shock; giá cả nhiên liệu thay đổi đột biến dẫn tới biến động mạnh ở các thị trường v.v... và vv… Thế giới đang tiếp tục theo cách đó và tạo ra những vòng xoáy chóng mặt. Trước các biến động thời cuộc như thế, một cá nhân con người, một công ty, một ngành, thậm chí cả một quốc gia, cần phải đối diện chúng theo cách nào?

Lời hứa không thành hiện thực

Lời hứa không thành hiện thực

Ông Donald Trump trở lại Nhà Trắng với cam kết không mở thêm chiến tranh, không đẩy nước Mỹ vào những cuộc can dự quân sự tốn kém ở bên ngoài. Nhưng, chiến dịch quân sự nhằm vào Iran cuối tháng 2/2026 đã khiến chính lời hứa đó trở thành điểm dễ bị phản công nhất về chính trị.

Thảm kịch mới, và những đường nét cũ

Thảm kịch mới, và những đường nét cũ

Song song với những ý niệm về các hệ lụy đã trở nên quen thuộc với bất cứ ai, khi căng thẳng địa chính trị ảnh hưởng trầm trọng đến khả năng vận hành trơn tru của hệ thống kinh tế - xã hội toàn cầu, có một khía cạnh bi thương khó cảm nhận hơn: Sự phác họa và hình thành những cuộc khủng hoảng nhân đạo mới, bên cạnh sự cùng quẫn trong các bi kịch vẫn còn chưa khép lại - điều thường bị che khuất và lãng quên.

Ươm mầm xanh cho tương lai

Ươm mầm xanh cho tương lai

Theo quan niệm của người xưa, vũ trụ có 3 nhân tố cơ bản là Thiên - Địa - Nhân (tức là trời, đất và người). Như trong “Tam tự kinh” có câu “Tam tài giả: Thiên - Địa - Nhân/ Tam quang giả: Nhật - Nguyệt - Tinh”... Trải qua các giai đoạn phát triển của lịch sử, cũng như nhiều quốc gia, dân tộc, Việt Nam hình thành nên truyền thống sống hòa hợp với thiên nhiên (thuận thiên) và luôn coi trọng con người (dân vi bản). Chính vì vậy, chăm lo giáo dục, đào tạo con người là nhiệm vụ xuyên suốt (vì lợi ích trăm năm trồng người)...