Mặt trận không tiếng súng

Trên bản đồ thực địa, có thể nói Israel tương đối may mắn khi không có chung đường biên giới trên bộ với không ít cường quốc khu vực xem họ là “kình địch”, như Saudi Arabia, Iran, Syria hay Thổ Nhĩ Kỳ. Tuy nhiên, điều đó cũng không có nghĩa là những kình địch đó không có cách gì để uy hiếp Tel Aviv.

Trong một diễn biến mới nhất vừa xảy ra đầu tháng 5, Thổ Nhĩ Kỳ đã bày tỏ thái độ của mình đối với chiến dịch quân sự mà Israel đang tiến hành trên Dải Gaza, theo cách quyết liệt hơn nữa, trên mặt trận ngoại giao và cả kinh tế.

1. Theo hãng tin Reuters, ngày 2/5, Bộ trưởng Thương mại Thổ Nhĩ Kỳ Omer Bolat tuyên bố: "Thái độ không khoan nhượng" của Israel, cũng như “thảm kịch nhân đạo ngày càng tồi tệ hơn” ở khu vực Rafah tại Dải Gaza đã khiến Ankara quyết định dừng mọi hoạt động xuất - nhập khẩu với Tel Aviv.

Bộ Thương mại Thổ Nhĩ Kỳ nêu rõ: "Tất cả các giao dịch xuất nhập khẩu hàng hóa liên quan đến Israel đã bị dừng. Thổ Nhĩ Kỳ sẽ thực hiện nghiêm túc và dứt khoát biện pháp mới này, cho đến khi Chính phủ Israel tạo điều kiện thuận lợi cho việc vận chuyển nguồn viện trợ nhân đạo đầy đủ và không bị gián đoạn tới Dải Gaza".

Mặt trận không tiếng súng -0
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan tỏ ra rất cứng rắn với Israel.

Đây là nấc thang tiếp nối, đưa căng thẳng giữa hai nước tiếp tục leo thang, mà không cần đến cuộc đụng độ quân sự trực tiếp nào. Tháng 4/2024, Thổ Nhĩ Kỳ cũng vừa áp đặt các hạn chế thương mại đối với Israel, xuất phát từ 2 nguyên nhân: Thứ nhất, Israel từ chối cho phép Ankara tham gia các hoạt động thả dù hàng viện trợ xuống Gaza. Thứ hai, quân đội Israel ngày càng leo thang các hoạt động quân sự ở Gaza.

Tất nhiên, phía Israel phản ứng gay gắt với quyết định cắt đứt hợp tác thương mại của Ankara - điều hoàn toàn có thể đoán trước. Ngoại trưởng Israel, ông Israel Katz cho rằng Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan đã vi phạm các thỏa thuận. Ông nhấn mạnh trên trang mạng xã hội X cá nhân của mình: “Đây là cách hành xử của một nhà độc tài, coi thường lợi ích của người dân và doanh nhân Thổ Nhĩ Kỳ, đồng thời phớt lờ các hiệp định thương mại quốc tế".

Chưa hết, song song với việc chặn các hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa với Israel, phía Thổ Nhĩ Kỳ còn tuyên bố: Họ sẽ tham gia cùng Nam Phi, kiện Israel phạm tội ác diệt chủng lên Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ).  Theo Bộ trưởng Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan, sau khi hoàn tất việc chuẩn bị các văn bản pháp lý, Thổ Nhĩ Kỳ sẽ đệ trình tuyên bố của nước này về việc chính thức tham gia phiên tòa, lên ICJ. Người đứng đầu cơ quan Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ đồng thời khẳng định: Ankara sẽ tiếp tục ủng hộ người Palestine trong mọi hoàn cảnh.

2. Xung quanh câu chuyện, còn có những diễn biến liên quan rất đáng chú ý.

Ngày 5/5, theo trang tin Axios, phía Mỹ đột ngột dừng lô hàng đạn dược dự kiến chuyển tới Israel theo kế hoạch. Nhà Trắng, Lầu Năm Góc, Bộ Ngoại giao Mỹ và Văn phòng Thủ tướng Israel đều từ chối trả lời các câu hỏi liên quan đến thông tin trên. Song, giới quan sát quốc tế vẫn nhớ rằng Tổng thống Mỹ Joe Biden từng cảnh báo: Việc tấn công thành phố Rafah - nơi trú ẩn của hơn 1 triệu người tị nạn Palestine - sẽ là “lằn ranh đỏ” đối với Washington. Ông cũng từng công khai chỉ trích việc quân đội của Thủ tướng Netanyahu ném bom bừa bãi vào Gaza.

Bộ Ngoại giao Mỹ đã trừng phạt những người Israel định cư ở Bờ Tây, trong khi Mỹ bỏ phiếu trắng trong cuộc bỏ phiếu của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc hồi tháng 3, để cho phép thông qua biện pháp yêu cầu ngừng bắn ngay lập tức giữa Israel và Hamas. Đó đều là những biểu hiện cho thấy đến cả đồng minh khăng khít như Mỹ cũng không thể tiếp tục hoàn toàn bất chấp dư luận để ủng hộ Tel Aviv hết mình được nữa, do tính chất quá mức tàn khốc của các hoạt động quân sự trên Dải Gaza.

Mặt trận không tiếng súng -0
Thảm kịch nhân đạo trên Dải Gaza khiến toàn thế giới đặc biệt quan tâm.

Bên cạnh đó, từ ngày 3/5, Qatar cảnh báo: Họ có thể đóng cửa văn phòng chính trị của lực lượng Hamas ở Doha, sau khi đánh giá rộng hơn về vai trò trung gian hòa giải của mình trong cuộc xung đột giữa Israel và Hamas. Riêng việc đánh giá lại vai trò trung gian, từ ngày 17/4, Thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al Thani đã cho biết: Ông cảm thấy có dấu hiệu lợi dụng hoạt động hòa giải này vì lợi ích chính trị và điều này buộc Doha phải đánh giá đầy đủ vai trò trung gian của mình. Song, dù thế nào, khi Qatar lùi lại, thì hệ quả tất yếu sẽ là cơ hội khuếch trương ảnh hưởng và vị thế của những nhà trung gian khác, như Thổ Nhĩ Kỳ. Và, chúng ta có thể thấy, Ankara đã không bỏ lỡ cơ hội.

Với việc Hamas (theo một số nguồn tin ngày 4/5) có khả năng chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn trên Dải Gaza theo từng giai đoạn, nếu như có những bảo đảm quốc tế rõ ràng, tình thế đã trở nên tương đối khả quan.

Thêm vào đó, ngày 5/5, Israel quyết định tạm thời đóng cửa Văn phòng đại diện tại nước này của kênh truyền hình Al Jazeera (Qatar) - một trong những hãng thông tấn uy tín và có ảnh hưởng lớn nhất trong thế giới Arab Hồi giáo, lại càng thôi thúc những cường quốc hàng đầu của thế giới ấy lên tiếng. Chính phủ Israel yêu cầu đóng cửa toàn bộ văn phòng đại diện của Al Jazeera tại Israel, tịch thu thiết bị phát sóng, cắt kênh ra khỏi danh sách phát sóng của các công ty truyền hình cáp và vệ tinh, cũng như chặn các trang web của Al Jazeera.

Và, Thổ Nhĩ Kỳ lại càng phải/nên nắm lấy ngọn cờ tiên phong.

3. Một cách ngắn gọn, khi cắt đứt giao thương với Israel, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan chấp nhận hy sinh một mối “quan hệ làm ăn” lớn, với kim ngạch trao đổi thương mại hai chiều đạt mức 6,8 tỷ USD trong năm 2023, cũng như không ít tiềm năng trong tương lai.

Nếu thật sự cùng Nam Phi khởi kiện Israel lên ICJ với tội danh “diệt chủng”, xem như Ankara một lần nữa khơi sâu lại những hiềm khích trong quá khứ với Tel Aviv, để đứng hẳn về phía bên kia của một hố chia cắt hun hút.

Điều họ nhận được, rõ ràng, đầu tiên sẽ là sự gia tăng vị thế trong cộng đồng Hồi giáo toàn cầu, như cách Hamas ca ngợi:  Quyết định của Ankara là "dũng cảm" và thể hiện "sự ủng hộ quyền của người Palestine".

Cũng không thể không nhắc lại, kể từ khi chiến sự bùng nổ, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan đã luôn phải đối mặt những lời kêu gọi ngày càng tăng từ chính người dân Thổ Nhĩ Kỳ cũng như ngoài biên giới về việc phải thực hiện các hành động cụ thể hơn nhằm ngăn chặn các thảm họa từ cuộc xung đột Israel - Hamas. Do đó, ngày 3/5, ông “lập ngôn”: "Thổ Nhĩ Kỳ không thể ngồi yên trước cuộc bắn phá của Israel vào những người Palestine không có khả năng tự vệ", như cách xác lập vị thế “người bảo vệ chính nghĩa” cho quốc gia mà ông lãnh đạo.

Mặt trận không tiếng súng -0
Sự rạn nứt với Thổ Nhĩ Kỳ đánh dấu việc Israel sắp phải đối đầu với không ít thách thức trên mặt trận ngoại giao.

Không chỉ vậy, những động thái mà Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan lựa chọn còn bảo đảm cho ông tiếp tục kiểm soát được cân bằng chiến lược, khi đứng giữa các trung tâm quyền lực toàn cầu, như phương Tây và nhóm BRICS đang trỗi dậy đòi hỏi xây dựng một trật tự thế giới mới (mà Nam Phi là một trong 5 thành viên sáng lập).

Song, có lẽ, vẫn còn một mục tiêu nữa, được thực hiện thông qua các diễn biến này: Thổ Nhĩ Kỳ có thể góp phần kiềm chế, cô lập và làm suy yếu Israel mà không nhất thiết phải đối đầu trực tiếp hoặc gián tiếp trên lĩnh vực quân sự. Cũng như Iran chú trọng vào hậu thuẫn cho các lực lượng ủy nhiệm và chỉ đáp trả có chừng mực, Thổ Nhĩ Kỳ không dại gì “quyết chiến” với một địch thủ sở hữu quân đội mạnh và được trang bị tốt như Israel.

Ankara sở hữu những thứ “vũ khí” khác để mở mặt trận không tiếng súng nhằm đẩy lùi tham vọng của Tel Aviv, bảo vệ “giải pháp hai nhà nước” cho người Palestine, đồng thời cũng bảo toàn quốc lực của mình. Lựa chọn này hoàn toàn có thể trở thành một tấm gương, một lời hiệu triệu cho những  quốc gia vốn cũng không cảm thấy thoải mái với tình hình hiện tại ở Gaza...

Đông Phong

Các tin khác

Nước Mỹ 25 năm sau ngày 11/9/2001

Nước Mỹ 25 năm sau ngày 11/9/2001

Một phần tư thế kỷ đã trôi qua kể từ buổi sáng kinh hoàng 11/9/2001, loạt hồ sơ vừa được giải mật cho thấy những cảnh báo về Osama bin Laden và al-Qaeda đã xuất hiện từ nhiều năm trước vụ tấn công, đồng thời hé lộ những hệ lụy về sức khỏe mà người dân New York và lực lượng cứu nạn phải đối mặt trong nhiều năm về sau.

Syria - ngọn lửa đang bùng lên từ khoảng trống

Syria - ngọn lửa đang bùng lên từ khoảng trống

Ngày 18/8, Đặc phái viên Mỹ về Syria kiêm nhiệm Đại sứ Mỹ tại Thổ Nhĩ Kỳ Tom Barrack cảnh báo: Một sự cố quân sự ngoài ý muốn nào đó hoàn toàn có thể nhanh chóng khiến tình hình khu vực vượt khỏi tầm kiểm soát. Gần 2 năm sau ngày cựu Tổng thống Syria Bashar Al Assad rời khỏi Damascus, khoảng trống quyền lực vẫn chưa thể được lấp đầy, trong khi nguy cơ về sự xuất hiện của cuộc chiến mới lại một lần nữa bùng lên.

Châu Âu vẫn đi trên dây trong bài toán di cư

Châu Âu vẫn đi trên dây trong bài toán di cư

Gần một tháng sau làn sóng người di cư ồ ạt tràn từ Morocco vào vùng lãnh thổ hải ngoại Ceuta của Tây Ban Nha, châu Âu vẫn loay hoay với bài toán khó: kiểm soát biên giới mà không vượt qua những giới hạn pháp lý, nhân đạo và chính trị, dù các diễn ngôn từ Brussels có vẻ đã cứng rắn
hơn.

Ceuta, cuộc khủng hoảng biên giới bắt đầu từ smartphone

Ceuta, cuộc khủng hoảng biên giới bắt đầu từ smartphone

Từ một phán quyết của tòa án bị bóp méo trên mạng xã hội, những hình ảnh được diễn giải sai lệch và tin đồn lan rộng, hàng chục nghìn người đã đổ về Ceuta trong vài giờ cuối tháng 7, tạo ra một cuộc khủng hoảng tại biên giới Tây Ban Nha - Morocco.

Khi Trung Đông tự vẽ lại bản đồ an ninh

Khi Trung Đông tự vẽ lại bản đồ an ninh

Trong gần nửa thế kỷ, thông qua những thỏa thuận về dầu mỏ, tài chính và hợp tác quân sự, nhiều quốc gia Trung Đông đã dựa vào "chiếc ô an ninh" của Mỹ để tập trung phát triển kinh tế. Nhưng, một thỏa thuận quân sự mới được ký vào những ngày đầu tháng 8 này đang làm thay đổi tất cả, mở ra một giai đoạn mới, khi các quốc gia trong khu vực muốn tự bảo đảm an ninh của chính mình.

Giá trị của độc lập, tự do và những vấn đề đặt ra trong kỷ nguyên mới

Giá trị của độc lập, tự do và những vấn đề đặt ra trong kỷ nguyên mới

Độc lập và tự do là những giá trị có ý nghĩa đặc biệt đối với sự tồn tại, phát triển của mỗi quốc gia, dân tộc và mỗi con người. Không có dân tộc nào có thể phát triển bền vững nếu không có quyền tự quyết đối với vận mệnh của mình; cũng không có xã hội tiến bộ nếu con người không được sống trong môi trường hòa bình, an toàn, có quyền làm chủ và điều kiện phát triển toàn diện. Đối với Việt Nam, độc lập, tự do là những giá trị được hình thành, hun đúc và bảo vệ qua hàng nghìn năm lịch sử dựng nước và giữ nước.

Phát huy sức mạnh văn hóa để bảo vệ an ninh Tổ quốc

Phát huy sức mạnh văn hóa để bảo vệ an ninh Tổ quốc

Ngày 5/8/2026, Bộ Công an tổ chức Hội thảo góp ý xây dựng “Đề án Phát triển văn hóa Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới”. Đề án là sự cụ thể hóa, triển khai thiết thực việc thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị trong lực lượng Công an nhân dân (CAND).

Tăng cường bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ của Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới

Tăng cường bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ của Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới

LTS: Trong kỷ nguyên mới, đặc biệt là bối cảnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế, để bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, lực lượng Công an nhân dân (CAND) đứng trước yêu cầu phải phát triển theo hướng chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, làm chủ khoa học - công nghệ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt mỗi cán bộ, chiến sĩ cần không ngừng nâng cao bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ.
Nhân kỷ niệm 81 năm Ngày truyền thống CAND, Chuyên đề ANTG Cuối tháng trân trọng giới thiệu bài viết của Trung tướng Trần Bá Thiều, nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Chính trị CAND về vấn đề này.

Dẹp loạn giang hồ trên không gian mạng

Dẹp loạn giang hồ trên không gian mạng

“Giang hồ mạng” không phải là khái niệm pháp lý, mà là cách cộng đồng gọi những cá nhân gây dựng ảnh hưởng trên mạng xã hội bằng hình ảnh đầu gấu đầu mèo, xăm trổ ngang tàng, phát ngôn gây sốc, khoe tiền bạc, các mối quan hệ hoặc công khai chửi bới người khác bằng những lời lẽ rất vô văn hóa... Việc cơ quan điều tra khởi tố, bắt tạm giam một loạt "giang hồ mạng" như: Khánh "Sky", Hồ Văn Khoa, “Vua Quạt” Trần Đình Tiệp, vợ chồng Huấn “Hoa Hồng”, vợ chồng Phú Lê, “Tế điên" Nam Định thời gian gần đây khiến số "giang hồ mạng" khác có vẻ lo ngại sẽ tới lượt mình nên đã tìm cách thay đổi nội dung. Mạng xã hội vì thế cũng đỡ rác hẳn.

Sóng chiến sự đổ về “Cổng nước mắt”

Sóng chiến sự đổ về “Cổng nước mắt”

Giữa lúc dòng chảy thương mại từ Vùng Vịnh qua eo biển Hormuz bị bóp nghẹt bởi xung đột Mỹ-Iran, một huyết mạch hàng hải khác của thế giới đang đứng trước nguy cơ bị cuốn vào vòng xoáy chiến sự. Căng thẳng Houthi - Arab Saudi tái bùng phát, cùng những cảnh báo cứng rắn từ Tehran, đang đặt eo biển Bab el-Mandeb trước nguy cơ trở thành điểm nghẽn tiếp theo, có thể đẩy cú sốc năng lượng vượt khỏi Trung Đông, lan rộng ra nền kinh tế toàn cầu.

Điều đọng lại ở Ankara không chỉ là NATO 3.0

Điều đọng lại ở Ankara không chỉ là NATO 3.0

Trong nhiều năm sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, câu hỏi thường trực đối với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) có lẽ vẫn luôn là: Liên minh này có còn lý do để tồn tại? Thực tế thách thức lớn nhất hiện nay với một tổ chức an ninh phòng thủ 77 tuổi đời là có thể thích nghi với một thế giới nơi cạnh tranh giữa các cường quốc trở thành trạng thái thường trực, hàng loạt cuộc khủng hoảng phủ bóng không gian an ninh châu Âu - Đại Tây Dương, và thậm chí là cả sức ép từ những tranh luận về chia sẻ gánh nặng quốc phòng hay các phát biểu gây tranh cãi của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Andy Burnham và một định hình mới cho nước Anh?

Andy Burnham và một định hình mới cho nước Anh?

Nghị sĩ Andy Burnham chính thức được xác nhận là lãnh đạo Công đảng và trở thành Thủ tướng thứ 7 của Vương quốc Anh chỉ trong một thập niên. Với những cải cách đầy tham vọng, liệu người đàn ông đến từ Manchester này có thể tái định hình nền chính trị Anh sau một chuỗi khủng hoảng kéo dài hay không?

Vùng Vịnh lại nằm trong tầm lửa

Vùng Vịnh lại nằm trong tầm lửa

Cuộc đối đầu quân sự giữa Mỹ và Iran một lần nữa đẩy khu vực Vùng Vịnh vào trạng thái bất ổn kéo dài. Dù không phải là các bên trực tiếp khởi phát xung đột, nhiều quốc gia Arab lại đang hứng chịu những tổn thất về an ninh, kinh tế và chiến lược.

Di sản nặng nề của cuộc chiến Mỹ - Iran

Di sản nặng nề của cuộc chiến Mỹ - Iran

Bản ghi nhớ Islamabad giữa Mỹ và Iran đã khép lại 110 ngày xung đột khốc liệt. Tuy nhiên, ngừng bắn không đồng nghĩa với việc những hệ lụy của cuộc chiến kết thúc. Đằng sau tiếng súng là những thành phố tan hoang, hàng nghìn thương vong và những dư chấn kinh tế đang lan rộng vượt xa khu vực Trung Đông.

Những nút thắt phía sau Bản ghi nhớ Islamabad

Những nút thắt phía sau Bản ghi nhớ Islamabad

Tiếng súng đã lắng xuống, những siêu tàu chở dầu đầu tiên đã quay trở lại eo biển Hormuz và Trung Đông đang bước vào giai đoạn hậu chiến. Tuy nhiên, chương trình hạt nhân Iran, tình hình Lebanon và tương lai của eo biển Hormuz vẫn là những bài toán chưa tìm được lời giải cuối cùng, có thể quyết định thành bại của Bản ghi nhớ Islamabad trong thời gian tới.

Để không ai bị bỏ lại trong hành trình chuyển đổi xanh

Để không ai bị bỏ lại trong hành trình chuyển đổi xanh

Hội đồng nhân dân TP Hà Nội đã thông qua nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông đường bộ từ sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang sử dụng năng lượng sạch và khuyến khích sử dụng giao thông công cộng trên địa bàn thành phố. Theo đó, thành phố hỗ trợ trực tiếp bằng tiền đối với cá nhân thuộc hộ nghèo có đăng ký “nơi cư trú” hoặc “nơi ở hiện tại” trên phần mềm quản lý VNeID thuộc địa bàn TP Hà Nội do UBND cấp xã xác nhận và chịu trách nhiệm.

Vai trò Pakistan trong việc giải quyết xung đột Iran

Vai trò Pakistan trong việc giải quyết xung đột Iran

Cuộc chiến kéo dài 3 tháng đầu năm 2026 giữa một bên là liên minh Mỹ - Israel và một bên là Cộng hòa Hồi giáo Iran đã đẩy thế giới tới bờ vực cuộc khủng hoảng năng lượng toàn diện và nguy cơ bùng nổ chiến tranh tổng lực tại Trung Đông. Giữa cơn bão lửa, sự xuất hiện của Pakistan trong vai trò kiến trúc sư trưởng cho thỏa thuận hòa bình đã đem đến cho chúng ta góc nhìn mới đầy thú vị về cách mà một quốc gia có thể góp phần xoay chuyển cục diện địa chính trị quốc tế.

Sân khấu chính trị và thể thao

Sân khấu chính trị và thể thao

Ngày hội bóng đá lớn nhất thế giới World Cup 2026 đang diễn sôi động, thu hút sự quan tâm của người hâm mộ khắp thế giới. Nhưng, không chỉ là một sự kiện thể thao, giải đấu này còn trở thành sân khấu lớn mà ở đó giới thể thao và chính trị đã bắt tay giữa những mâu thuẫn và lợi ích.

Tô đậm một vị thế mới

Tô đậm một vị thế mới

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công tác tham dự Hội nghị cấp cao kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN - Nga và có các hoạt động song phương tại thành phố Kazan, Cộng hòa Tatarstan, Liên bang Nga từ ngày 16 đến 18/6/2026 theo lời mời của Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin. Đây là chuyến thăm có ý nghĩa đặc biệt, đồng thời cũng đã đạt được những kết quả tích cực, khẳng định hình ảnh Việt Nam là cầu nối tin cậy trong ASEAN, là bạn bè thủy chung, chân thành của Nga.