Mặt trận không tiếng súng

Trên bản đồ thực địa, có thể nói Israel tương đối may mắn khi không có chung đường biên giới trên bộ với không ít cường quốc khu vực xem họ là “kình địch”, như Saudi Arabia, Iran, Syria hay Thổ Nhĩ Kỳ. Tuy nhiên, điều đó cũng không có nghĩa là những kình địch đó không có cách gì để uy hiếp Tel Aviv.

Trong một diễn biến mới nhất vừa xảy ra đầu tháng 5, Thổ Nhĩ Kỳ đã bày tỏ thái độ của mình đối với chiến dịch quân sự mà Israel đang tiến hành trên Dải Gaza, theo cách quyết liệt hơn nữa, trên mặt trận ngoại giao và cả kinh tế.

1. Theo hãng tin Reuters, ngày 2/5, Bộ trưởng Thương mại Thổ Nhĩ Kỳ Omer Bolat tuyên bố: "Thái độ không khoan nhượng" của Israel, cũng như “thảm kịch nhân đạo ngày càng tồi tệ hơn” ở khu vực Rafah tại Dải Gaza đã khiến Ankara quyết định dừng mọi hoạt động xuất - nhập khẩu với Tel Aviv.

Bộ Thương mại Thổ Nhĩ Kỳ nêu rõ: "Tất cả các giao dịch xuất nhập khẩu hàng hóa liên quan đến Israel đã bị dừng. Thổ Nhĩ Kỳ sẽ thực hiện nghiêm túc và dứt khoát biện pháp mới này, cho đến khi Chính phủ Israel tạo điều kiện thuận lợi cho việc vận chuyển nguồn viện trợ nhân đạo đầy đủ và không bị gián đoạn tới Dải Gaza".

Mặt trận không tiếng súng -0
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan tỏ ra rất cứng rắn với Israel.

Đây là nấc thang tiếp nối, đưa căng thẳng giữa hai nước tiếp tục leo thang, mà không cần đến cuộc đụng độ quân sự trực tiếp nào. Tháng 4/2024, Thổ Nhĩ Kỳ cũng vừa áp đặt các hạn chế thương mại đối với Israel, xuất phát từ 2 nguyên nhân: Thứ nhất, Israel từ chối cho phép Ankara tham gia các hoạt động thả dù hàng viện trợ xuống Gaza. Thứ hai, quân đội Israel ngày càng leo thang các hoạt động quân sự ở Gaza.

Tất nhiên, phía Israel phản ứng gay gắt với quyết định cắt đứt hợp tác thương mại của Ankara - điều hoàn toàn có thể đoán trước. Ngoại trưởng Israel, ông Israel Katz cho rằng Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan đã vi phạm các thỏa thuận. Ông nhấn mạnh trên trang mạng xã hội X cá nhân của mình: “Đây là cách hành xử của một nhà độc tài, coi thường lợi ích của người dân và doanh nhân Thổ Nhĩ Kỳ, đồng thời phớt lờ các hiệp định thương mại quốc tế".

Chưa hết, song song với việc chặn các hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa với Israel, phía Thổ Nhĩ Kỳ còn tuyên bố: Họ sẽ tham gia cùng Nam Phi, kiện Israel phạm tội ác diệt chủng lên Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ).  Theo Bộ trưởng Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan, sau khi hoàn tất việc chuẩn bị các văn bản pháp lý, Thổ Nhĩ Kỳ sẽ đệ trình tuyên bố của nước này về việc chính thức tham gia phiên tòa, lên ICJ. Người đứng đầu cơ quan Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ đồng thời khẳng định: Ankara sẽ tiếp tục ủng hộ người Palestine trong mọi hoàn cảnh.

2. Xung quanh câu chuyện, còn có những diễn biến liên quan rất đáng chú ý.

Ngày 5/5, theo trang tin Axios, phía Mỹ đột ngột dừng lô hàng đạn dược dự kiến chuyển tới Israel theo kế hoạch. Nhà Trắng, Lầu Năm Góc, Bộ Ngoại giao Mỹ và Văn phòng Thủ tướng Israel đều từ chối trả lời các câu hỏi liên quan đến thông tin trên. Song, giới quan sát quốc tế vẫn nhớ rằng Tổng thống Mỹ Joe Biden từng cảnh báo: Việc tấn công thành phố Rafah - nơi trú ẩn của hơn 1 triệu người tị nạn Palestine - sẽ là “lằn ranh đỏ” đối với Washington. Ông cũng từng công khai chỉ trích việc quân đội của Thủ tướng Netanyahu ném bom bừa bãi vào Gaza.

Bộ Ngoại giao Mỹ đã trừng phạt những người Israel định cư ở Bờ Tây, trong khi Mỹ bỏ phiếu trắng trong cuộc bỏ phiếu của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc hồi tháng 3, để cho phép thông qua biện pháp yêu cầu ngừng bắn ngay lập tức giữa Israel và Hamas. Đó đều là những biểu hiện cho thấy đến cả đồng minh khăng khít như Mỹ cũng không thể tiếp tục hoàn toàn bất chấp dư luận để ủng hộ Tel Aviv hết mình được nữa, do tính chất quá mức tàn khốc của các hoạt động quân sự trên Dải Gaza.

Mặt trận không tiếng súng -0
Thảm kịch nhân đạo trên Dải Gaza khiến toàn thế giới đặc biệt quan tâm.

Bên cạnh đó, từ ngày 3/5, Qatar cảnh báo: Họ có thể đóng cửa văn phòng chính trị của lực lượng Hamas ở Doha, sau khi đánh giá rộng hơn về vai trò trung gian hòa giải của mình trong cuộc xung đột giữa Israel và Hamas. Riêng việc đánh giá lại vai trò trung gian, từ ngày 17/4, Thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al Thani đã cho biết: Ông cảm thấy có dấu hiệu lợi dụng hoạt động hòa giải này vì lợi ích chính trị và điều này buộc Doha phải đánh giá đầy đủ vai trò trung gian của mình. Song, dù thế nào, khi Qatar lùi lại, thì hệ quả tất yếu sẽ là cơ hội khuếch trương ảnh hưởng và vị thế của những nhà trung gian khác, như Thổ Nhĩ Kỳ. Và, chúng ta có thể thấy, Ankara đã không bỏ lỡ cơ hội.

Với việc Hamas (theo một số nguồn tin ngày 4/5) có khả năng chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn trên Dải Gaza theo từng giai đoạn, nếu như có những bảo đảm quốc tế rõ ràng, tình thế đã trở nên tương đối khả quan.

Thêm vào đó, ngày 5/5, Israel quyết định tạm thời đóng cửa Văn phòng đại diện tại nước này của kênh truyền hình Al Jazeera (Qatar) - một trong những hãng thông tấn uy tín và có ảnh hưởng lớn nhất trong thế giới Arab Hồi giáo, lại càng thôi thúc những cường quốc hàng đầu của thế giới ấy lên tiếng. Chính phủ Israel yêu cầu đóng cửa toàn bộ văn phòng đại diện của Al Jazeera tại Israel, tịch thu thiết bị phát sóng, cắt kênh ra khỏi danh sách phát sóng của các công ty truyền hình cáp và vệ tinh, cũng như chặn các trang web của Al Jazeera.

Và, Thổ Nhĩ Kỳ lại càng phải/nên nắm lấy ngọn cờ tiên phong.

3. Một cách ngắn gọn, khi cắt đứt giao thương với Israel, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan chấp nhận hy sinh một mối “quan hệ làm ăn” lớn, với kim ngạch trao đổi thương mại hai chiều đạt mức 6,8 tỷ USD trong năm 2023, cũng như không ít tiềm năng trong tương lai.

Nếu thật sự cùng Nam Phi khởi kiện Israel lên ICJ với tội danh “diệt chủng”, xem như Ankara một lần nữa khơi sâu lại những hiềm khích trong quá khứ với Tel Aviv, để đứng hẳn về phía bên kia của một hố chia cắt hun hút.

Điều họ nhận được, rõ ràng, đầu tiên sẽ là sự gia tăng vị thế trong cộng đồng Hồi giáo toàn cầu, như cách Hamas ca ngợi:  Quyết định của Ankara là "dũng cảm" và thể hiện "sự ủng hộ quyền của người Palestine".

Cũng không thể không nhắc lại, kể từ khi chiến sự bùng nổ, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan đã luôn phải đối mặt những lời kêu gọi ngày càng tăng từ chính người dân Thổ Nhĩ Kỳ cũng như ngoài biên giới về việc phải thực hiện các hành động cụ thể hơn nhằm ngăn chặn các thảm họa từ cuộc xung đột Israel - Hamas. Do đó, ngày 3/5, ông “lập ngôn”: "Thổ Nhĩ Kỳ không thể ngồi yên trước cuộc bắn phá của Israel vào những người Palestine không có khả năng tự vệ", như cách xác lập vị thế “người bảo vệ chính nghĩa” cho quốc gia mà ông lãnh đạo.

Mặt trận không tiếng súng -0
Sự rạn nứt với Thổ Nhĩ Kỳ đánh dấu việc Israel sắp phải đối đầu với không ít thách thức trên mặt trận ngoại giao.

Không chỉ vậy, những động thái mà Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan lựa chọn còn bảo đảm cho ông tiếp tục kiểm soát được cân bằng chiến lược, khi đứng giữa các trung tâm quyền lực toàn cầu, như phương Tây và nhóm BRICS đang trỗi dậy đòi hỏi xây dựng một trật tự thế giới mới (mà Nam Phi là một trong 5 thành viên sáng lập).

Song, có lẽ, vẫn còn một mục tiêu nữa, được thực hiện thông qua các diễn biến này: Thổ Nhĩ Kỳ có thể góp phần kiềm chế, cô lập và làm suy yếu Israel mà không nhất thiết phải đối đầu trực tiếp hoặc gián tiếp trên lĩnh vực quân sự. Cũng như Iran chú trọng vào hậu thuẫn cho các lực lượng ủy nhiệm và chỉ đáp trả có chừng mực, Thổ Nhĩ Kỳ không dại gì “quyết chiến” với một địch thủ sở hữu quân đội mạnh và được trang bị tốt như Israel.

Ankara sở hữu những thứ “vũ khí” khác để mở mặt trận không tiếng súng nhằm đẩy lùi tham vọng của Tel Aviv, bảo vệ “giải pháp hai nhà nước” cho người Palestine, đồng thời cũng bảo toàn quốc lực của mình. Lựa chọn này hoàn toàn có thể trở thành một tấm gương, một lời hiệu triệu cho những  quốc gia vốn cũng không cảm thấy thoải mái với tình hình hiện tại ở Gaza...

Đông Phong

Các tin khác

Tô đậm một vị thế mới

Tô đậm một vị thế mới

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công tác tham dự Hội nghị cấp cao kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN - Nga và có các hoạt động song phương tại thành phố Kazan, Cộng hòa Tatarstan, Liên bang Nga từ ngày 16 đến 18/6/2026 theo lời mời của Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin. Đây là chuyến thăm có ý nghĩa đặc biệt, đồng thời cũng đã đạt được những kết quả tích cực, khẳng định hình ảnh Việt Nam là cầu nối tin cậy trong ASEAN, là bạn bè thủy chung, chân thành của Nga.

Bản sắc nhân văn của báo chí trong kỷ nguyên AI

Bản sắc nhân văn của báo chí trong kỷ nguyên AI

Mỗi cuộc cách mạng công nghệ đều từng khiến báo chí lo lắng về sự tồn tại của chính mình. Máy in làm thay đổi cách phổ biến tin tức. Phát thanh và truyền hình từng được dự báo sẽ khiến báo in biến mất. Internet làm rung chuyển toàn bộ mô hình vận hành truyền thống của các tòa soạn. Và, giờ đây, trí tuệ nhân tạo (AI) lại tiếp tục đặt ra câu hỏi rằng, liệu báo chí và những người làm báo có còn thật sự cần thiết khi máy móc có thể viết, tổng hợp và sản xuất nội dung với tốc độ vượt xa con người?

Niềm vui bóng đá làm lộ mặt trái xã hội Pháp

Niềm vui bóng đá làm lộ mặt trái xã hội Pháp

Tối 30/5/2026, người dân Paris vỡ òa sau chiến thắng nghẹt thở của đội bóng Paris Saint-Germain (PSG) tại đấu trường châu lục. Nhưng, thay vì một lễ ăn mừng xúc động, những thanh niên Paris lại biến nó thành một cơn ác mộng bạo lực với gạch đá và bom xăng.

El Nino “đổ thêm dầu vào lửa”

El Nino “đổ thêm dầu vào lửa”

Trong lúc thế giới vẫn chưa nguôi lo ngại trước những kỷ lục nhiệt độ liên tiếp bị phá vỡ, một cảnh báo mới từ Liên hợp quốc lại phủ thêm bóng đen lên bức tranh khí hậu toàn cầu. Hiện tượng El Nino được dự báo sắp quay trở lại với cường độ mạnh, có nguy cơ cộng hưởng với xu thế nóng lên toàn cầu để đẩy Trái đất bước vào giai đoạn thời tiết cực đoan hơn trong những năm tới.

Pháo đài Beaufort và bước ngoặt chiến lược của Israel

Pháo đài Beaufort và bước ngoặt chiến lược của Israel

Gần 3 thập kỷ sau khi rút khỏi Lebanon, quân đội Israel một lần nữa kiểm soát pháo đài Beaufort - vị trí từng là biểu tượng của cuộc chiến kéo dài giữa Tel Aviv và Hezbollah. Động thái này phản ánh sự thay đổi trong tư duy an ninh của Israel, đồng thời kéo theo những hệ lụy khôn lường với người Lebanon và an ninh khu vực.

Trung Đông chuyển động khi ảo ảnh Mỹ tan biến

Trung Đông chuyển động khi ảo ảnh Mỹ tan biến

Trong một thời gian ngắn, những cuộc tấn công nhằm vào các đô thị, trung tâm lọc hóa dầu lớn và cả các căn cứ quân sự của Mỹ trong khu vực Trung Đông đã làm thế giới phải có cái nhìn khác hoàn toàn về vấn đề an ninh khu vực. Sự bất lực của chiếc ô an ninh Mỹ buộc các quốc gia Vùng Vịnh phải tự định đoạt vận mệnh bằng tư duy tự cường và đa phương hóa.

Xung đột Trung Đông: Loanh quanh trong bế tắc

Xung đột Trung Đông: Loanh quanh trong bế tắc

Ngày 4/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẵn sàng gặp Đại giáo chủ Iran Mojtaba Khamenei, nếu hai bên đạt được thỏa thuận hòa bình. Tuy nhiên, trên thực tế, đàm phán song phương Mỹ - Iran vẫn đang chìm trong bế tắc. Bên cạnh đó, kết quả của nó cũng sẽ còn phụ thuộc rất nhiều vào diễn biến của các cuộc thương thảo Israel - Hamas cũng như Israel - Lebanon.

Dấu ấn nước Việt Nam trong kỷ nguyên mới

Dấu ấn nước Việt Nam trong kỷ nguyên mới

Những ngày cuối tháng 5/2026, diễn ra liên tiếp nhiều sự kiện ngoại giao giữa Việt Nam và Thái Lan, Singapore, Philippines cũng như Đối thoại Shangri-La lần thứ 23, một diễn đàn an ninh hàng đầu khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Theo thông lệ, mỗi năm Đối thoại Shangri-La sẽ mời diễn giả là nguyên thủ một quốc gia có uy tín phát biểu dẫn đề. Năm 2026, vinh dự này thuộc về người đứng đầu Đảng, Nhà nước Việt Nam là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Với chủ đề: “Chủ động kiến tạo hòa bình - ổn định - phát triển trong một thế giới nhiều biến động”, bài phát biểu dẫn đề này giành được sự quan tâm, đồng tình và hoan nghênh của lãnh đạo các nước cũng như dư luận quốc tế...

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?

Kỳ 1: Lai lịch một kế hoạch ngầm

Kỳ 1: Lai lịch một kế hoạch ngầm

Trong suốt 10 năm (1960 - 1970), CIA và Cơ quan Tình báo Quân đội Việt Nam Cộng hòa đã huấn luyện và tung ra miền Bắc hàng trăm gián điệp biệt kích cùng cả trăm tấn vũ khí, lương thực. Đây được coi là cuộc chiến ngầm quy mô lớn nhất sau Chiến tranh thế giới thứ 2. Tuy nhiên, quân và dân miền Bắc, với nòng cốt là lực lượng An ninh nhân dân phối hợp với lực lượng Quân đội đã tiêu diệt, bắt sống hầu hết số gián điệp biệt kích này, không những thế còn sử dụng “trò chơi nghiệp vụ” khi dùng điện đài của địch, do chính các gián điệp biệt kích bị bắt thực hiện để cung cấp tin giả cho chỉ huy ở Sài Gòn theo ý đồ của ta.

Phán quyết bị đảo ngược: Khi công lý Mỹ khoác áo thương vụ

Phán quyết bị đảo ngược: Khi công lý Mỹ khoác áo thương vụ

Một trong những vụ truy tố tội phạm kinh tế quốc tế lớn nhất lịch sử vừa khép lại không phải bằng một phán quyết của bồi thẩm đoàn, mà bằng một bức thư ngắn gọn từ các công tố viên liên bang tại Brooklyn khi Bộ Tư pháp Mỹ chính thức rút toàn bộ cáo buộc hình sự đối với tỷ phú Ấn Độ Gautam Adani.

Nguy cơ các trung tâm dữ liệu trở thành tử huyệt

Nguy cơ các trung tâm dữ liệu trở thành tử huyệt

Cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo (AI) và tiến trình số hóa toàn cầu đang tạo ra một thực thể quyền lực mới: những trung tâm dữ liệu. Không còn thuần túy là hạ tầng kỹ thuật thương mại, các "kho báu số" này đã trở thành điểm trọng yếu và nhạy cảm bậc nhất trên bản đồ địa chính trị.

Công chính sở hữu trí tuệ vì danh dự quốc gia

Công chính sở hữu trí tuệ vì danh dự quốc gia

LTS: Sau 22 năm Việt Nam tham gia Công ước Berne, lần đầu tiên Việt Nam có một vụ khởi tố đình đám liên quan đến vi phạm bản quyền âm nhạc. Nhưng vi phạm sở hữu trí tuệ (SHTT) trong âm nhạc chỉ đơn thuần loanh quanh ở chỗ chiếm dụng các quyền cơ bản của cá nhân, tổ chức khác. Vi phạm SHTT cũng không chỉ tồn tại trong lĩnh vực nghệ thuật đơn thuần. Nó đang là một trì trệ cũ cần phải được xóa bỏ vì sự phát triển và hơn hết, vì danh dự quốc gia…

Kinh tế thế giới định hình một cuộc khủng hoảng mới

Kinh tế thế giới định hình một cuộc khủng hoảng mới

Nối tiếp Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB), ngày 20/5 vừa qua, đến lượt Liên hợp quốc chính thức hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2026 xuống còn 2,5%. Trong bối cảnh tình hình địa chính trị và địa kinh tế vẫn đang tiếp tục diễn biến phức tạp, những kịch bản tồi tệ nhất dường như vẫn còn chưa thể đo lường hết.

Quan hệ song phương Mỹ - Trung: Phá lớp băng cũ để kiến tạo cục diện mới

Quan hệ song phương Mỹ - Trung: Phá lớp băng cũ để kiến tạo cục diện mới

Trên thực tế, chuyến công du cấp cao của Tổng thống Mỹ Donald Trump tới Trung Quốc trong 2 ngày 14 và 15/5 chưa đạt được bất cứ bước đột phá nào về những vấn đề gai góc nhất còn tồn tại giữa hai cường quốc kinh tế hàng đầu thế giới, như thuế quan, sở hữu trí tuệ, công nghệ hay xung đột Trung Đông. Song, những diễn biến tiếp nối đang dần củng cố nhận định chung của giới quan sát quốc tế: Ít nhất, cuộc tiếp xúc này đã mang tới những xung lực mang tính chất "phá băng", để từ đó dần tái định hình một cục diện mới.

Không cho phép “cốc mò, cò xơi”

Không cho phép “cốc mò, cò xơi”

“Bộ Công an chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan tập trung xác minh, điều tra, khởi tố một số vụ án nghiêm trọng xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan, nhãn hiệu và chỉ dẫn địa lý theo quy định pháp luật; triệt phá các website và các tổ chức điều hành các website vi phạm bản quyền trực tuyến có lượng truy cập lớn, nhất là các website lưu trữ, cung cấp phim, âm nhạc, trò chơi điện tử di động, chương trình truyền hình lậu có dùng tiếng Việt và tiếng nước ngoài, nhất là tiếng Anh”...

Thượng đỉnh Trung - Nga: Trạng thái cân bằng động

Thượng đỉnh Trung - Nga: Trạng thái cân bằng động

Với những gì vừa được công bố trong tuyên bố chung ngay ngày đầu chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Nga Vladimir Putin, có lẽ, thông điệp mà ông và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình muốn nhấn mạnh không chỉ là biểu hiện bề mặt trên lớp vỏ ngôn từ, mà là những nỗ lực lâu dài nằm sâu trong ý chí của cả hai bên, về tiến trình định hình một trật tự thế giới mới.

Kinh tế chính là an ninh quốc gia

Kinh tế chính là an ninh quốc gia

LTS: Thịnh vượng luôn là điều mọi quốc gia đều mong vươn tới. Nhưng thịnh vượng đi đôi với an ninh là câu hỏi khó. Đơn giản, không quốc gia nào có thể làm giàu một mình, mà cần tương tác với nhiều đối tác khác trên thế giới. Có tương tác, ắt có những ràng buộc, thậm chí lệ thuộc. Và lệ thuộc có thể là chìa khóa để mở ra cánh cửa của mất an toàn.

OPEC: Cú “quay xe” của UAE và những vết nứt trong đế chế dầu mỏ

OPEC: Cú “quay xe” của UAE và những vết nứt trong đế chế dầu mỏ

Ngày 28/4/2026 đã đi vào lịch sử ngành năng lượng toàn cầu. Chỉ bằng một thông cáo ngắn gọn từ Bộ Năng lượng Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) - nhà sản xuất dầu lớn thứ ba trong Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) - tuyên bố sẽ chính thức rút khỏi tổ chức này cũng như liên minh OPEC+ mở rộng từ ngày 1/5/2026.