Người Palestine tại khu vực Deir al-Balah thuộc dải Gaza lần đầu tiên tham gia một cuộc bầu cử địa phương sau hai thập kỷ gián đoạn, động thái được mô tả là bước tiến trong nỗ lực khôi phục đời sống chính trị và các thiết chế dân sự tại vùng lãnh thổ bị xung đột tàn phá.
Song song với những ý niệm về các hệ lụy đã trở nên quen thuộc với bất cứ ai, khi căng thẳng địa chính trị ảnh hưởng trầm trọng đến khả năng vận hành trơn tru của hệ thống kinh tế - xã hội toàn cầu, có một khía cạnh bi thương khó cảm nhận hơn: Sự phác họa và hình thành những cuộc khủng hoảng nhân đạo mới, bên cạnh sự cùng quẫn trong các bi kịch vẫn còn chưa khép lại - điều thường bị che khuất và lãng quên.
Trong nhiều thập niên, dải Gaza là một nghịch lý kéo dài của chính trị quốc tế: xung đột được gọi tên không thiếu, tuyên bố vì hòa bình lặp lại đều đặn, các sáng kiến trung gian nối tiếp xuất hiện, nhưng hòa bình thực chất lại hiếm khi tồn tại đủ lâu để trở thành một trạng thái ổn định. Ngừng bắn, trong phần lớn trường hợp, chỉ là khoảng lặng mong manh giữa hai chu kỳ bạo lực. Vì thế, câu hỏi cốt lõi không chỉ là làm thế nào để tiếng súng tạm dừng mà là làm thế nào để khoảng lặng ấy không bị phá vỡ ngay khi thế giới vừa quay lưng.
Việt Nam ủng hộ kế hoạch hòa bình để chấm dứt xung đột tại Dải Gaza đã được Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc thông qua bằng Nghị quyết 2803 ngày 17/11/2025, và đã nhận lời mời tham gia Hội đồng Hòa bình để triển khai kế hoạch hòa bình này.
Sau ngừng bắn, cuộc chiến ở Gaza chuyển sang một mặt trận khác: mặt trận thiết kế quyền lực. “Hội đồng Hòa bình” mà chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump thúc đẩy sẽ trả lời câu hỏi then chốt: Gaza sẽ được điều hành bởi một cơ chế có trách nhiệm rõ ràng, hay bị mắc kẹt trong thêm một tầng trung gian.
Ngay cả khi Israel và Hamas đạt được thoả thuận ngừng bắn, khủng hoảng nhân đạo tại Dải Gaza vẫn chưa kết thúc. Năm 2025 khép lại song 1,3 triệu người ở Gaza vẫn “cần được hỗ trợ khẩn cấp về nơi ở”, với hơn một nửa số cơ sở y tế chỉ hoạt động một phần và thiếu nghiêm trọng trang thiết bị.
Liên hợp quốc (LHQ) cho biết tình hình nhân đạo tại Dải Gaza đang tiếp tục xấu đi nghiêm trọng, trong bối cảnh giao tranh kéo dài, cơ sở hạ tầng dân sự bị tàn phá nặng nề và việc tiếp cận viện trợ vẫn gặp nhiều trở ngại. Cảnh báo được các cơ quan của LHQ đưa ra trong những thông báo cập nhật công bố vào cuối tháng 12/2025.
Nhân Ngày Quốc tế đoàn kết với nhân dân Palestine của Liên hợp quốc (29/11), Chủ tịch nước Lương Cường đã gửi điện đến Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres, Chủ tịch Đại hội đồng Liên hợp quốc Annalena Baerbock, Chủ tịch Ủy ban của Liên hợp quốc về Thực thi các quyền bất khả xâm phạm của nhân dân Palestine Coly Seck (Cô-li Xéc), Tổng thống Nhà nước Palestine Mahmoud Abbas.
Các nước trung gian đang nỗ lực tận dụng khoảng lặng hiếm hoi của thoả thuận ngừng bắn giai đoạn một ở dải Gaza nhằm thúc đẩy các bên tiến sang giai đoạn thoả thuận thứ hai, hướng đến khả năng tái lập hoà bình và tái thiết vùng lãnh thổ của người Palestine bị chiến tranh tàn phá nặng nề.
Điện Kremlin ngày 15/11 (giờ địa phương) xác nhận Tổng thống Nga Vladimir Putin và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã có cuộc điện đàm thảo luận về tình hình ở Trung Đông, bao gồm cả những diễn biến ở Dải Gaza.
Quân đội Israel không kích dữ dội các mục tiêu trên khắp Dải Gaza với lí do đáp trả một cuộc tấn công do Hamas thực hiện nhắm vào binh sĩ Israel. Dù sau đó Israel tuyên bố "tiếp tục tuân thủ ngừng bắn", các đợt tấn công qua lại đẩy thỏa thuận mong manh giữa hai bên vào nguy cơ đổ vỡ bất cứ lúc nào.
Liên minh châu Âu (EU) được kêu gọi thể hiện lập trường rõ ràng hơn về cuộc khủng hoảng ở Dải Gaza. Trước những lo ngại ngày càng tăng về tình hình nhân quyền, Hiệp định liên kết EU - Israel hiện đang được xem xét lại. Chưa rõ việc đình chỉ hiệp định này sẽ có hiệu quả như thế nào, nhưng hậu quả chính trị và kinh tế sẽ rất đáng kể.
Sau hơn 1 tuần kể từ khi có hiệu lực, lệnh ngừng bắn giữa Israel và phong trào Hamas đối diện nguy cơ đổ vỡ, khiến bóng ma xung đột tiếp tục bao trùm Dải Gaza. Chính quyền Mỹ, trong những nỗ lực mới nhất, đang tìm cách đưa tiến trình thực thi thỏa thuận ngừng bắn trở lại quỹ đạo, song song với việc khởi động kế hoạch tái thiết vùng đất Gaza.
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance trong chuyến công du tới Israel cho biết kế hoạch ngừng bắn tại Dải Gaza đang diễn ra tốt hơn dự kiến, nhưng cảnh báo phong trào Hamas nguy cơ bị xóa sổ nếu không hợp tác.
Thỏa thuận ngừng bắn, chấm dứt chiến tranh ở Gaza đã có hiệu lực trên thực tiễn khi lực lượng Hamas thả toàn bộ con tin còn sống vào ngày 13/10, đồng thời tiếp tục trao trả thi hài của các con tin đã chết. Tuy nhiên, khó khăn chồng chất đang ở phía trước khi Hamas và Israel tố cáo lẫn nhau “vi phạm thỏa thuận” và phía Israel dọa “tái chiến” trong khi Hamas chưa thể trao trả đầy đủ theo yêu cầu của Israel.
Jared Kushner - con rể của Tổng thống Mỹ Donald Trump - đã đóng vai trò trung gian rất hiệu quả cho lệnh ngừng bắn tại Gaza. Vậy, bí quyết nào giúp doanh nhân nổi tiếng trong lĩnh vực bất động sản tại New York này hoàn thành được sứ mệnh “môi giới” hòa bình đầy khó khăn?
Chưa từng có cuộc chiến nào trong lịch sử hiện đại lại cướp đi mạng sống của nhiều nhà báo như ở Gaza. Chỉ trong 2 năm, hơn 200 phóng viên và nhân viên truyền thông đã ngã xuống, biến vùng đất nhỏ bé ven Địa Trung Hải thành nơi nguy hiểm nhất hành tinh cho tự do báo chí. Không chỉ là chết chóc, Gaza còn là minh chứng cho một sự thật đáng sợ khác: khi nhà báo bị giết, thế giới sẽ bị tước đoạt quyền được biết.
Việt Nam hoan nghênh thoả thuận giữa Israel và lực lượng Hamas nhằm sớm chấm dứt cuộc xung đột hiện nay tại Dải Gaza và đánh giá cao nỗ lực trung gian, hoà giải của các nước đã giúp đạt được thoả thuận này.
Cuộc xung đột Israel - Hamas không chỉ diễn ra trên những khu phố đổ nát của Gaza hay trên bàn đàm phán đầy toan tính, mà còn mở ra một “mặt trận” khác không kém phần căng thẳng: pháp lý quốc tế.
Kế hoạch hòa bình do Mỹ hậu thuẫn đang đem đến cho Gaza một cơ hội hiếm có để ngừng bắn và chấm dứt cuộc chiến kéo dài 2 năm qua. Nhưng, liệu cơ hội đó có thể được các bên nắm bắt, hay rốt cuộc chỉ là ảo vọng mong manh ở vùng đất khổ đau này?
