Liêm sỉ của quan nhân

Liêm sỉ hóa gió bay

Phàm cá nhân luôn có thứ luật của riêng mình, đây là thứ luật nảy sinh từ tư duy, nhận thức. Nó như điều răn mà cá nhân không bao giờ muốn phạm phải, ấy gọi là tự mình biết xấu hổ trước chính mình.
Trong bài viết của nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang nhân kỷ niệm 71 năm Ngày Quốc khánh (2/9/1945 - 2/9/2016) có đoạn kết rất hay: "Phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân, có tài, có liêm sỉ và có khát vọng cống hiến, đó là những phẩm chất mà nhân dân trông đợi vào đội ngũ cán bộ lãnh đạo của Đảng, Nhà nước". Cụm từ "có liêm sỉ" là nội hàm của chuyên đề này.

Liêm sỉ, giúp cá nhân hình thành nên những điều răn ấy. Hiểu một cách cơ bản nhất. Liêm chính là sự ngay thẳng, chính trực, không lấy của người là của mình, không vơ công người làm công mình, không trục lợi từ vị trí của mình. Sỉ, lấy làm khó chịu, hổ thẹn vì hành động của chính mình.

1. Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Quản lý kinh tế Trung ương, tiến sĩ Nguyễn Đình Cung vừa nói một câu rất nặng nề: "Nói bổ nhiệm Vũ Quang Hải đúng quy định là... trơ trẽn". 

Sở dĩ, tiến sĩ Nguyễn Đình Cung nói như vậy là vì Bộ Công thương vừa có văn bản trả lời Hiệp hội Các nhà đầu tư tài chính (VAFI) về việc ông Vũ Quang Hải, con trai nguyên Bộ trưởng Công thương Vũ Huy Hoàng được bổ nhiệm giữ chức vụ Ủy viên Hội đồng quản trị, Phó Tổng giám đốc Tổng Công ty rượu bia và nước giải khát Sài Gòn (Sabeco) là "đúng quy định".

Câu chuyện Vũ Quang Hải không mới, báo giới đã khai thác chân tơ kẽ tóc rồi, thôi không bàn lại nữa. Tuy nhiên, đâu chỉ có mình trường hợp Vũ Quang Hải trơ trẽn với cái quyết định bổ nhiệm từ thuộc cấp của bố mình. Tôi tin rằng, bất cứ ai cũng hiểu vì sao Vũ Quang Hải được bổ nhiệm vị trí ấy, nhưng biết làm sao vì đồng chí ấy với đồng chí kia cũng đều thuộc nhóm quan hệ lợi ích cả.

Nguyên Giám đốc Sở Y tế tỉnh Thanh Hóa vừa nghỉ hưu và bị thanh tra phát hiện đã ký đến 3.721 hồ sơ xét tuyển lao động vào các đơn vị sự nghiệp thuộc Sở Y tế tỉnh này mà không thông qua UBND tỉnh. 

Xét về quy định, ông nguyên giám đốc sở vượt quyền chủ tịch tỉnh để tuyển dụng lao động trái phép. Không chỉ vậy, ông này còn luân chuyển trái quy định nhiều lãnh đạo cấp phòng không nằm trong quy hoạch, không làm quy trình bổ nhiệm. Và cuối cùng, ông ấy hạ cánh rất an toàn.

Minh họa: Hữu Khoa.
Minh họa: Hữu Khoa.

Vừa hạ cánh, ông ấy xây cái nhà to vật vã cho con trai. Giờ về hưu rồi, sợ gì nữa, hồi có tóc không nắm bây giờ còn gì mà nắm. Người ta chất vấn tiền đâu xây nhà cho con to thế, ông ấy hồn nhiên, tiền nuôi lợn, sửa xe, buôn ti vi, khám chữa bệnh.

Thật ra thì tôi không ngạc nhiên vì sao ông ấy ký nhiều quyết định nhận việc đến vậy, nhiều đến độ lao động được tuyển dụng bị nợ lương, bảo hiểm xã hội, đâm đơn thưa kiện lung tung. Bởi phải bạ đâu cũng ký thì mới có thể tích lũy tài sản từ nuôi lợn, buôn ti vi, sửa xe, khám chữa bệnh...

Nhưng, quan trọng nhất vẫn là cái cách ông ấy phát ngôn. Cảm giác của tôi khi đọc những phát ngôn này vô cùng hốt hoảng, hốt hoảng đến độ không thể tưởng tượng được một quan chức cấp sở chuyên ngành y lại có thể sở hữu khuôn mặt dày đến như vậy.

Chẳng khác gì khi ông Võ Kim Cự, nguyên Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh, người “có công đầu” đưa Formosa về Hà Tĩnh vừa tự tin góp ý với tư cách thành viên Ủy ban Kinh tế của Quốc hội: "Cán bộ thì có nhiệm kỳ, còn quy hoạch phải bỏ tư duy nhiệm kỳ đi, đất nước mới phát triển được. Tỉnh nào cũng đòi có cả công nghiệp, nông nghiệp, công nghệ cao, rồi sân bay... thì làm sao được. Chẳng có nước nào phát triển như vậy được. Tôi ở Hà Tĩnh trước đây cũng muốn làm sân bay, nhưng rồi thấy Quảng Bình có sân bay rồi thì Hà Tĩnh thôi, có thể dùng chung hạ tầng".

2. Ông Cục trưởng Cục Thuế tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu vừa bị phát hiện bổ nhiệm vợ vào vị trí Trưởng phòng Thanh tra số 1 - Cục Thuế tỉnh vào tháng 3-2015, đến tháng 4-2016, ký tờ trình gửi Tổng cục Thuế đề nghị bổ sung quy hoạch lãnh đạo cấp cục giai đoạn 2016-2020, cụ thể là chức phó cục trưởng với hai người, trong đó có vợ mình. Ngoài vợ, ông còn đề xuất quy hoạch em vợ. Trước đó, ông bổ nhiệm chồng của cô em vợ vào vị trí lãnh đạo khác của Cục Thuế tỉnh.

Ông này không phải là cá biệt, trước đó ông Phó Bí thư Tỉnh ủy Bình Định cũng đề bạt hàng loạt người nhà vào vị trí lãnh đạo. Trước ông Phó Bí thư Tỉnh ủy Bình Định này thì nhiều lắm, không thể nào điểm hết. Thậm chí, ông Chủ tịch tỉnh Trà Vinh thuở đương chức cũng để một phụ nữ cấp dưới nhào vào trụ sở làm việc đập xe đập kính. Đến lúc về hưu lại đong đưa giúp đỡ nghĩa tình.

3. Chưa có thời điểm nào, câu chuyện liêm sỉ trong cán bộ lãnh đạo lại xuất hiện nhiều đến vậy, công khai đến vậy trước nhân dân. Xưa chỉ là tin đồn, tin hành lang thì nay công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng.

Nhưng công khai đấy, có bằng chứng đấy thì làm gì được. Chẳng làm gì được cả, bởi không đúng quy trình thì là đúng quy định, không đúng quy định thì đúng quy tắc, không đúng quy tắc thì đúng quy chuẩn. Đâu lại vào đấy cả, đâu cũng hợp lý, đầy thuyết phục. Mặc cho Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc thẳng thắn với đại ý, "bổ nhiệm cán bộ là tìm người tài chứ không phải gài người nhà".

Thì có làm sao đâu, liêm sỉ như gió bay về trời, chuyện gì mà họ không dám làm nhất là khi quyền hành sẵn trong tay. Cứ như vậy mà thực hiện, cứ như vậy mà thăng quan tiến chức, chúc tụng nhau.

Còn nhân dân, nhân dân đang hy vọng gì? Câu hỏi này nan giải quá, chính tôi cũng gặp nhiều loay hoay.

Ngô Nguyệt Lãng

Các tin khác

Eo biển đóng và khe cửa mở hờ

Eo biển đóng và khe cửa mở hờ

Trong khi dư luận quốc tế còn đang cố gắng tìm lời giải cho việc Nhà Trắng tuyên bố tạm dừng chiến dịch quân sự "Dự án Tự do" nhằm hỗ trợ tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz - động thái bất ngờ kế tiếp, nhưng không còn làm mấy ai ngạc nhiên, trong chuỗi vô tận những diễn biến không thể lường trước từ Tổng thống Mỹ Donald Trump - thì dường như, qua một số thông tin bên lề được hé lộ, "chân tướng" của sự thực cũng đã lờ mờ hiện lên, sau lớp hỏa mù.

Nhịp sống Việt Nam

Nhịp sống Việt Nam

Những ngày gần đây, báo chí và mạng xã hội ở xứ Kim Chi cũng như Việt Nam vẫn dành sự quan tâm về chuyến thăm Việt Nam cuối tháng 4/2026 của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Phu nhân Kim Hae Kyung. Đặc biệt, hình ảnh vợ chồng tổng thống thảnh thơi bách bộ phố cổ Hà Nội và thưởng thức món phở, cơm rang, kem... nhận được sự tán thưởng hào hứng của người dân cũng như cộng đồng mạng ở cả hai nước.

Trung Đông, trong những đám hỏa mù

Trung Đông, trong những đám hỏa mù

Giới quan sát quốc tế có lẽ đã quá quen với việc bình tĩnh chờ đợi thêm những dữ liệu đối chứng cần thiết, cho dù vừa thấy bảng tin tức của mình nhảy lên những điều có vẻ “nóng bỏng”, nhất là sau hàng tuần nối nhau, những tuyên bố trái chiều vẫn cứ tiếp tục vọng đến từ Trung Đông. Tuy vậy, khi không quá tập trung vào các điểm nóng chiến sự, có thể, những tia sáng mờ nhạt nào đó lại le lói hắt lên.

Giá trị của Hòa bình

Giá trị của Hòa bình

LTS: Những ngày cuối tháng Tư luôn đặc biệt đối với người Việt. Đó là dịp Tết Thống nhất, Tết Hòa bình. Năm nay, dịp Tết ấy đến ngay sau Giỗ tổ Hùng Vương, với lời nhắc của Bác Hồ vẫn mãi sáng ngời chân lý "Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước…".

Nhiều “nút thắt” trong đối đầu Mỹ-Iran

Nhiều “nút thắt” trong đối đầu Mỹ-Iran

Trung tuần tháng 4/2026, các kênh ngoại giao Mỹ - Iran được kích hoạt ở mức cao hiếm thấy, Pakistan trở thành đối tác trung gian then chốt. Truyền thông phương Tây và khu vực nhắc tới khả năng có thỏa thuận xoay quanh trao đổi hạn chế hạt nhân để lấy nới lỏng trừng phạt và tiếp cận tài sản bị phong tỏa.

Kinh tế thế giới trở thành con tin của cuộc xung đột Iran

Kinh tế thế giới trở thành con tin của cuộc xung đột Iran

Cuộc xung đột quân sự tại Iran bùng nổ từ cuối tháng 2/2026 đang khiến nền kinh tế toàn cầu trải qua cú sốc năng lượng lớn chưa từng có trong lịch sử hiện đại. Giá dầu tăng vọt, lạm phát khiến cỗ máy kinh tế toàn cầu khựng lại. Những hệ lụy kéo theo sẽ còn tác động lâu dài đến cuộc sống của chúng ta. Một lần nữa, nền kinh tế toàn cầu lại trở thành con tin của các quyết sách chính trị.

Hai vòng phong tỏa, một điểm nghẽn

Hai vòng phong tỏa, một điểm nghẽn

Nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng Mỹ - Iran thông qua đàm phán trực tiếp đang rơi vào bế tắc khi hai bên theo đuổi logic hoàn toàn trái ngược: Washington muốn một thỏa thuận nhanh dưới sức ép tối đa, còn Tehran kiên trì chiến lược kéo dài để bảo toàn lợi ích cốt lõi. Sự lệch pha này khiến tiến trình ngoại giao đình trệ, đồng thời gia tăng rủi ro tại eo biển Hormuz - huyết mạch năng lượng toàn cầu.

"Tang đạo mãn điền, hoa mãn san"

"Tang đạo mãn điền, hoa mãn san"

Chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Trung Quốc đã thành công rất tốt đẹp. Đó là một chuyến thăm dày đặc lịch hoạt động, tận dụng tối đa từng giờ để vun đắp, củng cố mối quan hệ sâu sắc giữa hai nước, đồng thời tìm hiểu thực tế, tham khảo các mô hình phát triển hiệu quả. Điều đặc biệt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết thúc chuyến thăm và trở lại Việt Nam bằng tàu hỏa như một thông điệp: quan hệ Việt Nam – Trung Quốc ngày càng hữu nghị, hợp tác, là sự kết nối liền mạch, là dòng chảy không thể đảo ngược, vì hòa bình và hạnh phúc, phồn vinh của nhân dân hai nước. Đó cũng là bức tranh thái bình, trù phú, an yên mà Bác Hồ kính yêu đã khắc họa 65 năm trước “Tang đạo mãn điền, hoa mãn san”...

Nạn nhân tiềm tàng của xung đột Trung Đông

Nạn nhân tiềm tàng của xung đột Trung Đông

Trung tuần tháng 3/2026, các cuộc không kích của Israel nhằm vào những cơ sở năng lượng thượng nguồn tại mỏ khí South Pars, nơi chiếm 70% sản lượng khí đốt nội địa của Iran, đã mở ra một chương leo thang mới trong xung đột Trung Đông.

Ở rất xa cuộc chiến

Ở rất xa cuộc chiến

Thời điểm hiện tại, chiến dịch quân sự tại Trung Đông là ưu tiên hàng đầu của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Song, có lẽ, chuyện ông liên tục cập nhật các diễn biến và ý tưởng của mình về cuộc chiến ấy và làm xôn xao các nền tảng mạng xã hội cũng không thể đẩy lùi được một thời hạn đầy thách thức: Tháng 11/2026, cuộc bầu cử Quốc hội giữa kỳ sẽ diễn ra.

Khủng hoảng an ninh lương thực đang chực chờ

Khủng hoảng an ninh lương thực đang chực chờ

Sự hỗn loạn trong đại dương thông tin chiến sự đang khiến bất kỳ một nhà phân tích quốc tế nào cũng không thể đưa ra những dự báo chắc chắn về kết cục của cuộc xung đột quân sự ở Trung Đông. Tuy nhiên, những hệ lụy ghê gớm của nó thì ngược lại, hoàn toàn có thể dễ dàng nhận diện.

Lợi ích quốc gia - dân tộc trên hết

Lợi ích quốc gia - dân tộc trên hết

Trong những ngày này, tâm trí của người dân cả nước và cả Việt kiều ở nước ngoài đều hướng về phòng họp lớn Diên Hồng, nơi đang diễn ra kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI.

Ứng xử với xưa cũ

Ứng xử với xưa cũ

LTS: Những gì cổ hủ, lạc hậu ắt là xưa cũ. Nhưng có phải những gì xưa cũ cũng đều cổ hủ, lạc hậu hết hay không? Ứng xử với xưa cũ thế nào để đảm bảo vẫn giữ tốc độ tăng trưởng tiến bộ và vừa không “đánh rơi” đi mất phần tinh thần?

Lựa chọn hiền tài và kiến tạo phát triển

Lựa chọn hiền tài và kiến tạo phát triển

Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI vừa khai mạc tại Thủ đô Hà Nội với nhiều nội dung quan trọng, đặc biệt là việc kiện toàn các chức danh lãnh đạo chủ chốt của quốc gia cũng như định hình chương trình, nội dung hoạt động của toàn khóa, đặt nền móng cho sự phát triển của đất nước trong 5 năm tới.

World Cup 2026 trước biến số Iran

World Cup 2026 trước biến số Iran

Xung đột leo thang giữa Mỹ - Israel và Iran đang đẩy World Cup 2026 vào tình thế đặc biệt khi khả năng Iran không thể tham dự trở thành kịch bản hiện hữu. FIFA đang phải đối mặt với bài toán phức tạp chưa từng có liên quan đến pháp lý, thay thế suất dự giải và đảm bảo an ninh - điều từng xuất hiện trong lịch sử nhưng chưa bao giờ ở quy mô của một kỳ World Cup hiện đại.

Khi Thổ Nhĩ Kỳ có quyền “mặc cả” với châu Âu

Khi Thổ Nhĩ Kỳ có quyền “mặc cả” với châu Âu

Cuộc chiến tại Iran nổ ra cuối tháng 2/2026 làm rung chuyển thế giới, đồng thời vẽ lại bản đồ địa chính trị khu vực. Trong đó, Thổ Nhĩ Kỳ, với vị thế đặc biệt của mình, đang tận dụng cơ hội để giành lấy lợi thế trong một "ván cờ" khác.

Trước biến động thời cuộc

Trước biến động thời cuộc

LTS: Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo; những diễn biến bất thường về địa chính trị; các quyết định áp đặt thuế quan gây shock; giá cả nhiên liệu thay đổi đột biến dẫn tới biến động mạnh ở các thị trường v.v... và vv… Thế giới đang tiếp tục theo cách đó và tạo ra những vòng xoáy chóng mặt. Trước các biến động thời cuộc như thế, một cá nhân con người, một công ty, một ngành, thậm chí cả một quốc gia, cần phải đối diện chúng theo cách nào?

Lời hứa không thành hiện thực

Lời hứa không thành hiện thực

Ông Donald Trump trở lại Nhà Trắng với cam kết không mở thêm chiến tranh, không đẩy nước Mỹ vào những cuộc can dự quân sự tốn kém ở bên ngoài. Nhưng, chiến dịch quân sự nhằm vào Iran cuối tháng 2/2026 đã khiến chính lời hứa đó trở thành điểm dễ bị phản công nhất về chính trị.

Thảm kịch mới, và những đường nét cũ

Thảm kịch mới, và những đường nét cũ

Song song với những ý niệm về các hệ lụy đã trở nên quen thuộc với bất cứ ai, khi căng thẳng địa chính trị ảnh hưởng trầm trọng đến khả năng vận hành trơn tru của hệ thống kinh tế - xã hội toàn cầu, có một khía cạnh bi thương khó cảm nhận hơn: Sự phác họa và hình thành những cuộc khủng hoảng nhân đạo mới, bên cạnh sự cùng quẫn trong các bi kịch vẫn còn chưa khép lại - điều thường bị che khuất và lãng quên.

Ươm mầm xanh cho tương lai

Ươm mầm xanh cho tương lai

Theo quan niệm của người xưa, vũ trụ có 3 nhân tố cơ bản là Thiên - Địa - Nhân (tức là trời, đất và người). Như trong “Tam tự kinh” có câu “Tam tài giả: Thiên - Địa - Nhân/ Tam quang giả: Nhật - Nguyệt - Tinh”... Trải qua các giai đoạn phát triển của lịch sử, cũng như nhiều quốc gia, dân tộc, Việt Nam hình thành nên truyền thống sống hòa hợp với thiên nhiên (thuận thiên) và luôn coi trọng con người (dân vi bản). Chính vì vậy, chăm lo giáo dục, đào tạo con người là nhiệm vụ xuyên suốt (vì lợi ích trăm năm trồng người)...