Khi nữ thủ tướng từ chức

Sự kiện Thủ tướng New Zealand từ chức với lý do không còn đủ năng lượng cống hiến, đặt ra những câu hỏi về tình trạng kiệt quệ (burnout) trong công việc và con đường tìm hạnh phúc của mỗi cá nhân.

Ngày 19/1, toàn thế giới chấn động trước tin bà Jacinda Ardern, 37 tuổi, sẽ từ chức Thủ tướng New Zealand trước ngày 7/2. Nói về lý do từ bỏ vai trò thủ tướng, bà Ardern chia sẻ cá nhân cảm thấy mình "không còn đủ năng lượng" để tiếp tục công việc "đòi hỏi trách nhiệm to lớn".

"Tôi biết lúc nào mình còn đủ năng lượng để xứng đáng với công việc này. Tôi cũng là con người. Chúng ta luôn cố gắng hết sức và lâu nhất có thể, nhưng ai cũng có lúc phải dừng lại. Đây là lúc tôi phải ngừng bước", bà chia sẻ.

Ngoài ra, người phụ nữ nói thêm bà mong có thời gian ở bên cạnh con gái Neve, 4 tuổi, khi năm học mới chuẩn bị bắt đầu. Bà cũng muốn làm đám cưới cùng vị hôn phu Clark Gayford sau khi rời bỏ chính trường. "Bà ấy rất thẳng thắn và những điều bà ấy nói khiến người khác cảm thấy có sự kết nối", Anne-Marie Brady, giáo sư chính trị tại Đại học Canterbury của New Zealand, nhận xét. "Đúng là bất kỳ phụ nữ trẻ nào lớn lên trong thời đại này có thể có tất cả mọi thứ chúng ta muốn, nhưng thực tế chúng ta vẫn đặt những người thân yêu lên trên hết".

afp-com-20220923-ph-gty-142663-7705-8268-1674116234.jpg -0

Quyết định từ bỏ công việc Thủ tướng được hàng triệu phụ nữ trên toàn cầu chia sẻ và đồng cảm. Trong đó, chị Hân, một Việt kiều đang sống ở Anh, từng làm trưởng phòng nhân sự của một tập đoàn công nghệ hàng đầu, đóng trụ sở ở London, cũng chia sẻ về khoảnh khắc chị xin nghỉ việc khi cảm thấy bản thân đã kiệt quệ. Khi ấy, ở tuổi 39, chị Hân có tất cả những gì mọi phụ nữ khao khát: một sự nghiệp danh tiếng với mức lương hàng trăm nghìn bảng Anh mỗi năm, hai con trai học trường tư thục, cuộc sống như mơ ở châu  Âu, một người chồng giỏi giang luôn ủng hộ vợ. Nhưng không ai hiểu, đằng sau cuộc sống màu hồng, là những giọt nước mắt nhọc nhằn và khổ sở của chị Hân khi trở về mỗi ngày vào lúc 20h tối, khi con cái đã lên giường đi ngủ.

Chị phải làm việc liên tục 14, thậm chí 18 tiếng một ngày, chịu sự cạnh tranh từ các đồng nghiệp giỏi giang, nhưng vẫn bị sếp so sánh với một người khác có thể làm việc 24/7. Ngoài ra, chị liên tục nhận được email và tin nhắn từ lãnh đạo gây áp lực buộc phải trở thành người lao động lý tưởng, ưu tiên công việc hơn bản thân và gia đình.

"Tôi nhiều lần lỡ các sự kiện của con, thường xuyên chỉ gặp chúng vào cuối tuần, hôn nhân cũng rơi vào bờ vực vì sự căng thẳng, tức tối trong công việc được trút lên bàn ăn", chị Hân tâm sự. Cuối cùng, trong sự ngỡ ngàng của công ty và bạn bè, chị nộp đơn từ chức vì cảm thấy đã đi tận cùng giới hạn về thể chất và tinh thần, khi chị phải dùng thuốc ngủ để có thể chợp mắt trong chuyến bay công tác xuyên lục địa. "Vài tháng tiếp theo, khi tôi trở thành người mẹ thất nghiệp, tôi dành thời gian để hẹn hò và kết nối cùng chồng, con; nấu những bữa ăn ngon và ở nhà vào lúc 19 giờ tối. Tôi còn tập yoga, thiền, học vẽ, cắm hoa. Tôi cảm thấy mình thực sự đang sống", người phụ nữ nói.

Mới đây, trên tạp chí Time, Laurie Santos, giáo sư tâm lý phụ trách Lớp học Hạnh phúc - khóa học trực tuyến thu hút lượng người tham gia lớn nhất lịch sử, cũng chia sẻ trải nghiệm kiệt sức, cạn kiệt năng lượng, đến mức phải nghỉ việc của bà. Mọi việc bắt đầu kể từ đầu năm 2022, khi Santos vốn là một nhà giáo giàu năng lượng và đồng cảm với sinh viên, bỗng trở nên khó chịu khi phải giúp người học bổ sung một số thủ tục giấy tờ. Bà biết rằng sự hoài nghi, cáu kỉnh, mệt mỏi - tất cả những điều đó đã gặm nhấm bản thân gần đây - là những dấu hiệu rõ ràng của sự kiệt sức, một tình trạng mà gần 30% người dân Mỹ nói rằng họ ít nhất đôi lần trải qua, theo một cuộc khảo sát năm 2022 của Viện Y tế McKinsey. Để tránh chìm vào tình trạng kiệt sức hoàn toàn, Santos quyết định nghỉ học một năm ở Yale và tạm thời cùng chồng chuyển đến Cambridge, Massachusetts.

Khi nữ thủ tướng từ chức -0
Bà Jacinda Ardern ngày 24-1 xuất hiện trước công chúng với tư cách là thủ tướng New Zealand    Ảnh: S.t

Khi Santos giới thiệu khóa học Hạnh Phúc vào năm 2018, nó đã nhanh chóng trở thành khóa học được nhiều người tham dự nhất trong lịch sử của Yale. Bà quyết định dạy về hạnh phúc sau khi quan sát những sinh viên căng thẳng của Yale, những người thường xuyên lo lắng về điểm số và tương lai của họ. Những số liệu thống kê đáng kinh ngạc về tình trạng sức khỏe tâm thần và suy nghĩ tự tử trong trường đại học đã củng cố mong muốn giúp đỡ của người phụ nữ.

Theo nữ giáo sư, bộ não của con người giỏi nhiều thứ, nhưng cũng là một "kẻ phá hoại tích cực". Sau một ngày dài mệt mỏi, nó ra chỉ dấu về thứ bạn cần là một cốc kem, pizza, đồ ăn nhanh, rượu, tivi, điện thoại… trong khi những điều bạn thực sự cần là tập thể dục, gọi điện cho một người bạn hoặc kết nối với gia đình. Hoặc bộ não của bạn thuyết phục sự thành công và hạnh phúc là một công việc lương cao, nhà đẹp, xe sang, địa vị, quyền lực, sự nổi tiếng trên mạng xã hội, trong khi những thành tựu bên ngoài này thường chỉ mang lại sự hài lòng thoáng qua. "Những thứ bạn thực sự cần để sống an yên, hạnh phúc là sức khỏe thể chất (ngủ, tập thể dục, dinh dưỡng) và tinh thần tốt (cộng đồng, lòng biết ơn, lòng trắc ẩn, tìm thấy ý nghĩa trong cuộc sống hàng ngày)", Santos nói.

Sáu tháng sau khi nghỉ việc, vị giáo sư dành cả ngày để phát podcast miễn phí, đi xem phim vào tối thứ Hai với bạn bè, học đan len và thỏa mãn tình yêu âm nhạc của mình bằng cách khởi động chiếc PlayStation để chơi Guitar Hero. Hiện Santos nói bà có thể cảm thấy mình trở nên ít mệt mỏi hơn cả về thể chất lẫn tinh thần, kiên nhẫn hơn, chậm nổi giận hơn. Bà vẫn có những mục tiêu trong sáu tháng còn lại của mình - chẳng hạn như rèn luyện thể chất nhiều hơn và đi du lịch - nhưng cô ấy đã cảm thấy giống con người cũ của mình hơn.

Bài học lớn nhất Santos rút ra từ trải nghiệm bỉ việc của bản thân là, tất cả chúng ta đều có quyền tự quyết, ngay cả ở trong thế giới mà mọi người không thể kiểm soát các yếu tố hạnh phúc của mình. "Mọi người có thể cố gắng đạt được những điều cơ bản, như ngủ đủ giấc, vận động thường xuyên và dành thời gian cho những người thân yêu. Mọi người đều có thể tìm hiểu về những "mánh khóe" của bộ não và chống lại sự cám dỗ của những người bạn giả dối như mạng xã hội và chủ nghĩa tiêu dùng thái quá. Tất cả chúng ta đều có thể hướng đến hạnh phúc nếu thực sự nỗ lực", Santos nói và đây cũng là bài học của chị Hân, đừng chần chừ nếu bạn đang bị kiệt sức, quá tải vì bất cứ lý do gì. "Cuộc sống rất ngắn ngủi, vì vậy hãy giải phóng bản thân và tìm ra con đường hoàn toàn phù hợp với bạn. Vì bạn xứng đáng có được hạnh phúc thực sự", chị nói.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), kiệt quệ là "một hội chứng xảy ra do căng thẳng mãn tính, không thể kiểm soát được". Burnout được đưa vào Bảng phân loại Quốc tế về Bệnh tật như một tình trạng sức khỏe liên quan đến nghề nghiệp. WHO cho biết ba biểu hiện đặc trưng của kiệt quệ bao gồm: cảm giác cạn năng lượng hoặc kiệt sức; cảm thấy xa rời về tinh thần với công việc, liên tục thấy tiêu cực hoặc hoài nghi; giảm hiệu suất, hiệu quả làm việc. Người bị kiệt quệ luôn thấy mệt mỏi, kể cả vào cuối tuần và không có động lực tận hưởng những hoạt động vui chơi, tiêu khiển thông thường.

Các dấu hiệu hành vi của kiệt quệ bao gồm trì hoãn, chậm trễ deadline, làm việc kém hiệu quả và phạm sai lầm bất cẩn. Nhiều người trở nên cô lập về mặt xã hội, cáu kỉnh thường xuyên và không trả lời tin nhắn từ bạn bè. Kiệt quệ không xảy ra một sớm một chiều. Nó hình thành dần dần trong nhiều tháng, thường là nhiều năm làm việc. Kiệt quệ có thể đến từ nhiều yếu tố khác nhau.

Một số người lao động thiếu kiểm soát trong công việc. Họ không có khả năng tác động đến các quyết định sẽ ảnh hưởng đến bản thân, chẳng hạn lịch trình, khối lượng việc làm một ngày, dẫn đến tình trạng kiệt sức. Nhiều người không nắm rõ kỳ vọng từ cấp trên đối với bản thân, mức độ thẩm quyền của mình và cấp trên. Điều này gây ra tâm lý không thoải mái. Một số người gặp phải tình trạng bắt nạt ở công sở, cảm thấy bị xúc phạm bởi đồng nghiệp, cấp trên. Khi một công việc quá đơn điệu hoặc hỗn loạn, người lao động cần nhiều năng lượng để duy trì sự tập trung, dẫn đến mệt mỏi và kiệt sức.

Kiệt quệ kéo dài để lại những hậu quả nghiêm trọng. Để đối phó với căng thẳng và âu lo, nhiều người phản ứng cực đoan bằng cách ăn uống vô độ, lạm dụng chất kích thích, nghiện mua sắm. Tình trạng kiệt quệ cũng ảnh hưởng đến khả năng miễn dịch. Nhiều người dễ ốm vặt, đau đầu, đau lưng, gặp vấn đề về dạ dày hơn. Căng thẳng quá mức là nguồn cơn của bệnh tim mạch, huyết áp cao, tiểu đường.

Minh Đức

Các tin khác

Nước Mỹ 25 năm sau ngày 11/9/2001

Nước Mỹ 25 năm sau ngày 11/9/2001

Một phần tư thế kỷ đã trôi qua kể từ buổi sáng kinh hoàng 11/9/2001, loạt hồ sơ vừa được giải mật cho thấy những cảnh báo về Osama bin Laden và al-Qaeda đã xuất hiện từ nhiều năm trước vụ tấn công, đồng thời hé lộ những hệ lụy về sức khỏe mà người dân New York và lực lượng cứu nạn phải đối mặt trong nhiều năm về sau.

Syria - ngọn lửa đang bùng lên từ khoảng trống

Syria - ngọn lửa đang bùng lên từ khoảng trống

Ngày 18/8, Đặc phái viên Mỹ về Syria kiêm nhiệm Đại sứ Mỹ tại Thổ Nhĩ Kỳ Tom Barrack cảnh báo: Một sự cố quân sự ngoài ý muốn nào đó hoàn toàn có thể nhanh chóng khiến tình hình khu vực vượt khỏi tầm kiểm soát. Gần 2 năm sau ngày cựu Tổng thống Syria Bashar Al Assad rời khỏi Damascus, khoảng trống quyền lực vẫn chưa thể được lấp đầy, trong khi nguy cơ về sự xuất hiện của cuộc chiến mới lại một lần nữa bùng lên.

Châu Âu vẫn đi trên dây trong bài toán di cư

Châu Âu vẫn đi trên dây trong bài toán di cư

Gần một tháng sau làn sóng người di cư ồ ạt tràn từ Morocco vào vùng lãnh thổ hải ngoại Ceuta của Tây Ban Nha, châu Âu vẫn loay hoay với bài toán khó: kiểm soát biên giới mà không vượt qua những giới hạn pháp lý, nhân đạo và chính trị, dù các diễn ngôn từ Brussels có vẻ đã cứng rắn
hơn.

Ceuta, cuộc khủng hoảng biên giới bắt đầu từ smartphone

Ceuta, cuộc khủng hoảng biên giới bắt đầu từ smartphone

Từ một phán quyết của tòa án bị bóp méo trên mạng xã hội, những hình ảnh được diễn giải sai lệch và tin đồn lan rộng, hàng chục nghìn người đã đổ về Ceuta trong vài giờ cuối tháng 7, tạo ra một cuộc khủng hoảng tại biên giới Tây Ban Nha - Morocco.

Khi Trung Đông tự vẽ lại bản đồ an ninh

Khi Trung Đông tự vẽ lại bản đồ an ninh

Trong gần nửa thế kỷ, thông qua những thỏa thuận về dầu mỏ, tài chính và hợp tác quân sự, nhiều quốc gia Trung Đông đã dựa vào "chiếc ô an ninh" của Mỹ để tập trung phát triển kinh tế. Nhưng, một thỏa thuận quân sự mới được ký vào những ngày đầu tháng 8 này đang làm thay đổi tất cả, mở ra một giai đoạn mới, khi các quốc gia trong khu vực muốn tự bảo đảm an ninh của chính mình.

Giá trị của độc lập, tự do và những vấn đề đặt ra trong kỷ nguyên mới

Giá trị của độc lập, tự do và những vấn đề đặt ra trong kỷ nguyên mới

Độc lập và tự do là những giá trị có ý nghĩa đặc biệt đối với sự tồn tại, phát triển của mỗi quốc gia, dân tộc và mỗi con người. Không có dân tộc nào có thể phát triển bền vững nếu không có quyền tự quyết đối với vận mệnh của mình; cũng không có xã hội tiến bộ nếu con người không được sống trong môi trường hòa bình, an toàn, có quyền làm chủ và điều kiện phát triển toàn diện. Đối với Việt Nam, độc lập, tự do là những giá trị được hình thành, hun đúc và bảo vệ qua hàng nghìn năm lịch sử dựng nước và giữ nước.

Phát huy sức mạnh văn hóa để bảo vệ an ninh Tổ quốc

Phát huy sức mạnh văn hóa để bảo vệ an ninh Tổ quốc

Ngày 5/8/2026, Bộ Công an tổ chức Hội thảo góp ý xây dựng “Đề án Phát triển văn hóa Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới”. Đề án là sự cụ thể hóa, triển khai thiết thực việc thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị trong lực lượng Công an nhân dân (CAND).

Tăng cường bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ của Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới

Tăng cường bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ của Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới

LTS: Trong kỷ nguyên mới, đặc biệt là bối cảnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế, để bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, lực lượng Công an nhân dân (CAND) đứng trước yêu cầu phải phát triển theo hướng chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, làm chủ khoa học - công nghệ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt mỗi cán bộ, chiến sĩ cần không ngừng nâng cao bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ.
Nhân kỷ niệm 81 năm Ngày truyền thống CAND, Chuyên đề ANTG Cuối tháng trân trọng giới thiệu bài viết của Trung tướng Trần Bá Thiều, nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Chính trị CAND về vấn đề này.

Dẹp loạn giang hồ trên không gian mạng

Dẹp loạn giang hồ trên không gian mạng

“Giang hồ mạng” không phải là khái niệm pháp lý, mà là cách cộng đồng gọi những cá nhân gây dựng ảnh hưởng trên mạng xã hội bằng hình ảnh đầu gấu đầu mèo, xăm trổ ngang tàng, phát ngôn gây sốc, khoe tiền bạc, các mối quan hệ hoặc công khai chửi bới người khác bằng những lời lẽ rất vô văn hóa... Việc cơ quan điều tra khởi tố, bắt tạm giam một loạt "giang hồ mạng" như: Khánh "Sky", Hồ Văn Khoa, “Vua Quạt” Trần Đình Tiệp, vợ chồng Huấn “Hoa Hồng”, vợ chồng Phú Lê, “Tế điên" Nam Định thời gian gần đây khiến số "giang hồ mạng" khác có vẻ lo ngại sẽ tới lượt mình nên đã tìm cách thay đổi nội dung. Mạng xã hội vì thế cũng đỡ rác hẳn.

Sóng chiến sự đổ về “Cổng nước mắt”

Sóng chiến sự đổ về “Cổng nước mắt”

Giữa lúc dòng chảy thương mại từ Vùng Vịnh qua eo biển Hormuz bị bóp nghẹt bởi xung đột Mỹ-Iran, một huyết mạch hàng hải khác của thế giới đang đứng trước nguy cơ bị cuốn vào vòng xoáy chiến sự. Căng thẳng Houthi - Arab Saudi tái bùng phát, cùng những cảnh báo cứng rắn từ Tehran, đang đặt eo biển Bab el-Mandeb trước nguy cơ trở thành điểm nghẽn tiếp theo, có thể đẩy cú sốc năng lượng vượt khỏi Trung Đông, lan rộng ra nền kinh tế toàn cầu.

Điều đọng lại ở Ankara không chỉ là NATO 3.0

Điều đọng lại ở Ankara không chỉ là NATO 3.0

Trong nhiều năm sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, câu hỏi thường trực đối với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) có lẽ vẫn luôn là: Liên minh này có còn lý do để tồn tại? Thực tế thách thức lớn nhất hiện nay với một tổ chức an ninh phòng thủ 77 tuổi đời là có thể thích nghi với một thế giới nơi cạnh tranh giữa các cường quốc trở thành trạng thái thường trực, hàng loạt cuộc khủng hoảng phủ bóng không gian an ninh châu Âu - Đại Tây Dương, và thậm chí là cả sức ép từ những tranh luận về chia sẻ gánh nặng quốc phòng hay các phát biểu gây tranh cãi của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Andy Burnham và một định hình mới cho nước Anh?

Andy Burnham và một định hình mới cho nước Anh?

Nghị sĩ Andy Burnham chính thức được xác nhận là lãnh đạo Công đảng và trở thành Thủ tướng thứ 7 của Vương quốc Anh chỉ trong một thập niên. Với những cải cách đầy tham vọng, liệu người đàn ông đến từ Manchester này có thể tái định hình nền chính trị Anh sau một chuỗi khủng hoảng kéo dài hay không?

Vùng Vịnh lại nằm trong tầm lửa

Vùng Vịnh lại nằm trong tầm lửa

Cuộc đối đầu quân sự giữa Mỹ và Iran một lần nữa đẩy khu vực Vùng Vịnh vào trạng thái bất ổn kéo dài. Dù không phải là các bên trực tiếp khởi phát xung đột, nhiều quốc gia Arab lại đang hứng chịu những tổn thất về an ninh, kinh tế và chiến lược.

Di sản nặng nề của cuộc chiến Mỹ - Iran

Di sản nặng nề của cuộc chiến Mỹ - Iran

Bản ghi nhớ Islamabad giữa Mỹ và Iran đã khép lại 110 ngày xung đột khốc liệt. Tuy nhiên, ngừng bắn không đồng nghĩa với việc những hệ lụy của cuộc chiến kết thúc. Đằng sau tiếng súng là những thành phố tan hoang, hàng nghìn thương vong và những dư chấn kinh tế đang lan rộng vượt xa khu vực Trung Đông.

Những nút thắt phía sau Bản ghi nhớ Islamabad

Những nút thắt phía sau Bản ghi nhớ Islamabad

Tiếng súng đã lắng xuống, những siêu tàu chở dầu đầu tiên đã quay trở lại eo biển Hormuz và Trung Đông đang bước vào giai đoạn hậu chiến. Tuy nhiên, chương trình hạt nhân Iran, tình hình Lebanon và tương lai của eo biển Hormuz vẫn là những bài toán chưa tìm được lời giải cuối cùng, có thể quyết định thành bại của Bản ghi nhớ Islamabad trong thời gian tới.

Để không ai bị bỏ lại trong hành trình chuyển đổi xanh

Để không ai bị bỏ lại trong hành trình chuyển đổi xanh

Hội đồng nhân dân TP Hà Nội đã thông qua nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông đường bộ từ sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang sử dụng năng lượng sạch và khuyến khích sử dụng giao thông công cộng trên địa bàn thành phố. Theo đó, thành phố hỗ trợ trực tiếp bằng tiền đối với cá nhân thuộc hộ nghèo có đăng ký “nơi cư trú” hoặc “nơi ở hiện tại” trên phần mềm quản lý VNeID thuộc địa bàn TP Hà Nội do UBND cấp xã xác nhận và chịu trách nhiệm.

Vai trò Pakistan trong việc giải quyết xung đột Iran

Vai trò Pakistan trong việc giải quyết xung đột Iran

Cuộc chiến kéo dài 3 tháng đầu năm 2026 giữa một bên là liên minh Mỹ - Israel và một bên là Cộng hòa Hồi giáo Iran đã đẩy thế giới tới bờ vực cuộc khủng hoảng năng lượng toàn diện và nguy cơ bùng nổ chiến tranh tổng lực tại Trung Đông. Giữa cơn bão lửa, sự xuất hiện của Pakistan trong vai trò kiến trúc sư trưởng cho thỏa thuận hòa bình đã đem đến cho chúng ta góc nhìn mới đầy thú vị về cách mà một quốc gia có thể góp phần xoay chuyển cục diện địa chính trị quốc tế.

Sân khấu chính trị và thể thao

Sân khấu chính trị và thể thao

Ngày hội bóng đá lớn nhất thế giới World Cup 2026 đang diễn sôi động, thu hút sự quan tâm của người hâm mộ khắp thế giới. Nhưng, không chỉ là một sự kiện thể thao, giải đấu này còn trở thành sân khấu lớn mà ở đó giới thể thao và chính trị đã bắt tay giữa những mâu thuẫn và lợi ích.

Tô đậm một vị thế mới

Tô đậm một vị thế mới

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công tác tham dự Hội nghị cấp cao kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN - Nga và có các hoạt động song phương tại thành phố Kazan, Cộng hòa Tatarstan, Liên bang Nga từ ngày 16 đến 18/6/2026 theo lời mời của Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin. Đây là chuyến thăm có ý nghĩa đặc biệt, đồng thời cũng đã đạt được những kết quả tích cực, khẳng định hình ảnh Việt Nam là cầu nối tin cậy trong ASEAN, là bạn bè thủy chung, chân thành của Nga.