"Kế hoạch CM12" - Tái hiện chiến công lịch sử

1. Bộ phim truyền hình "Kế hoạch CM12" (Điện ảnh Công an nhân dân sản xuất, dài 16 tập), do Phạm Trung Hiếu và Trần Duy Linh đồng đạo diễn với sự hỗ trợ của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam (Agribank). Chỉ đạo nội dung: Trung tướng Đỗ Triệu Phong, Cục trưởng Cục Truyền thông CAND. Nội dung phim lấy cảm hứng từ cuốn sách "CM12 - Phía sau kế hoạch phản gián" của Thiếu tướng Nguyễn Khắc Đức, nguyên Cục trưởng Cục Kỹ thuật nghiệp vụ 1, Tổng cục An ninh (cũ), Bộ Công an.

"Kế hoạch CM12" là một chuyên án tiêu biểu về nghệ thuật đấu tranh phản gián chống lại tổ chức phản động lưu vong "Mặt trận thống nhất các lực lượng yêu nước giải phóng Việt Nam" do Lê Quốc Túy và Mai Văn Hạnh cầm đầu. Chuyên án kéo dài trong 8 năm (1980-1988) với địa bàn trải dài qua nhiều tỉnh miền Tây Nam Bộ, chủ yếu tại tỉnh Cà Mau.

Trung tá Trần Nam Chung, Giám đốc Điện ảnh CAND, Giám đốc sản xuất phim cho biết: "Phim ‘Kế hoạch CM12’ không lựa chọn cách kể đơn thuần về những cuộc truy bắt hay đối đầu bằng vũ lực, bộ phim tập trung khai thác những màn đấu trí không tiếng súng, những cuộc đấu tranh nghiệp vụ đầy căng thẳng và đặc biệt là thế giới nội tâm của những cán bộ an ninh phải hoạt động bí mật, chấp nhận sống trong sự nghi ngờ và hiểm nguy để hoàn thành nhiệm vụ, nơi ranh giới giữa thành công và thất bại đôi khi chỉ nằm ở một sơ suất nhỏ".

Với sự trở lại ấn tượng và vững vàng qua từng dự án phim, giờ đây, mỗi bộ phim do Điện ảnh CAND sản xuất luôn nhận được sự hưởng ứng nhiệt tình của các nghệ sĩ, diễn viên. "Kế hoạch CM12" quy tụ dàn diễn viên nổi tiếng ở phía Nam như: diễn viên Linh Trung vào vai Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Chiến (nguyên mẫu là Bộ trưởng Phạm Hùng); diễn viên Quốc Tân vai Thứ trưởng Cao Minh Chánh (nguyên mẫu là Thứ trưởng Cao Đăng Chiếm); Huỳnh Kiến An vai Hai Phước (nguyên mẫu là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Phước Tân); Ngô Thành Tá vai Hai Thế (nguyên mẫu là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Phương Thế)... Diễn viên Huy Khánh vào vai đối tượng phản động cầm đầu Lê Quốc Toàn; Dương Hoàng Anh nhập vai đối tượng Mai Văn Nghị...

Theo nhà điều hành sản xuất Nhân Sơn, các diễn viên không chỉ nghiên cứu kỹ nội dung chuyên án, kịch bản, mà chính từ những cuộc gặp gỡ với các nhân chứng lịch sử có vai trò chủ chốt trong chuyên án và sau này được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, đã tạo thành chất xúc tác để các diễn viên hóa thân xuất sắc vào các vai diễn.

Điều làm nên sự khác biệt của "Kế hoạch CM12" chính là việc khắc họa sâu sắc hình ảnh quả cảm, anh hùng và tính nhân văn của lực lượng an ninh: những người đã đối diện với nhóm biệt kích bằng cái nhìn cảm thông, coi họ là những đồng bào lầm đường lạc lối và luôn mở ra con đường để họ quay về. Câu chuyện phim được thể hiện rõ qua những nhân vật biệt kích, điện đài viên của tổ chức phản động bị lực lượng Công an bắt gọn (những nhân vật mang mật danh K27, K55...) bằng sự cảm hóa, động viên, họ đã tình nguyện hợp tác, trở thành nhân vật chính của một trong những kế hoạch phản gián tinh vi bậc nhất: trò chơi nghiệp vụ, dùng địch đánh địch, đưa toàn bộ tổ chức của địch vào một màn kịch mà chúng không thể hình dung ra. Nhờ vào sự thành khẩn và những đóng góp cho thành công của chuyên án, những đặc tình như K27, K64, K55... đã được chính quyền trao quyền công dân.

Thông điệp nhân văn còn một lần nữa được nhấn mạnh trong ca khúc của phim mang tên "Chuyện của câu hò" do nhạc sĩ Minh Đạo sáng tác với những ca từ sâu sắc "Dang tay đón về bàn chân lạc lối/ Quê hương luôn là mẹ hiền bao dung...". Nhạc sĩ Minh Đạo cho biết, từ sự cảm phục với những chiến công trong chuyên án, anh viết ca khúc với giai điệu ngọt ngào như người mẹ Tổ quốc, nhân ái, vị tha với những đứa con biết lỗi nhưng cũng rất kiên quyết đấu tranh để xứng đáng với những người đã hy sinh cho đất nước mà ông cha ta đã dựng xây và gìn giữ.

2. Để đưa một chuyên án đặc biệt lên màn ảnh, ê-kíp sản xuất đã dành nhiều công sức nghiên cứu tư liệu, phục dựng bối cảnh, phục trang, phương tiện và đạo cụ phù hợp với thời kỳ những năm 1980. Điều hành sản xuất Nhân Sơn cho biết, với một bộ phim đề tài lịch sử về một chuyên án có thật như "Kế hoạch CM12" thì khối lượng công việc vô cùng lớn. Tuy nhiên, bộ phim được thực hiện trong một khoảng thời gian không mấy dư dả.

Chính vì vậy, gần 2 tháng của giai đoạn tiền kỳ, nhà sản xuất cùng lúc phải triển khai các phần việc từ thành lập ê-kíp, chọn bối cảnh, diễn viên, chốt lại kịch bản... Quá trình quay phim, đoàn làm phim liên tục di chuyển giữa các địa điểm: TP Hồ Chí Minh, Cà Mau... trong điều kiện thời tiết thường xuyên thay đổi. Có hôm đang quay thì gặp mưa to gió lớn, phông bạt bị thổi tung, đoàn phim tranh thủ tác chiến các cảnh quay trong cabin hoặc dưới hầm cho kịp tiến độ.

Tới giai đoạn hậu kỳ, số lượng shot hình tăng gấp 10 lần so với dự tính và so với 1 bộ phim điện ảnh, vì thế, để kịp phát sóng, nhà sản xuất phải thuê thêm một ê-kíp làm ngày làm đêm. Cũng theo nhà điều hành sản xuất Nhân Sơn, sau hơn 40 năm, bối cảnh của chuyên án năm xưa có rất nhiều thay đổi. Để mang lại những hình ảnh vừa đẹp vừa chân thực, đoàn phim ứng dụng hiệu quả các công nghệ hiện đại như CGI (kỹ xảo hình ảnh bằng máy tính), VFX (hiệu ứng hình ảnh bằng máy tính) và AI (trí tuệ nhân tạo).

Nhiều địa điểm quan trọng của chuyên án được tái hiện sống động như Trại giam Cây Dừa (Cà Mau), trại tị nạn ở nước ngoài hay mật khu của các tổ chức phản động được phục dựng tại Cần Giờ, Long Hải (TP Hồ Chí Minh)... Mặc dù gặp nhiều khó khăn nhưng đoàn làm phim nhận được sự hỗ trợ tuyệt đối của các đơn vị thuộc Bộ Công an trong việc phục dựng nhiều bối cảnh, tạo hiệu ứng hình ảnh tốt nhất với khán giả.

Đạo diễn Phạm Trung Hiếu cho biết, trong quá trình quay phim "Kế hoạch CM12", điều khó khăn với đội ngũ sản xuất chính là biểu hiện được diễn biến tâm lý, tình cảm của các nhân vật. Điều quan trọng nhất trong chuyên án này là các nhân vật thực tế đều có "thân phận" rất đặc biệt. Đó là những chiến sĩ an ninh ẩn mình thâm nhập tổ chức phản động, dù cho gia đình, làng xóm, thậm chí cả đồng nghiệp nghi kỵ. Đó là những đối tượng sau khi bị bắt, được lực lượng Công an cảm hóa để tham gia "trò chơi nghiệp vụ" mà ban chỉ đạo chuyên án giăng bẫy, lần lượt câu nhử 18 chuyến xâm nhập về nước của chúng, bắt hàng trăm đối tượng, thu giữ hàng trăm tấn vũ khí, tiền giả. Làm sao để thể hiện rõ rệt được các diễn biến tâm lý này mới là yếu tố quyết định đem đến sự thành công của bộ phim".