Mỗi người Việt Nam đều có thể có một câu chuyện Việt Nam riêng để kể, và khi câu chuyện ấy được kể bằng sự chân thành, những lát cắt nhỏ sẽ góp phần tạo nên một bức tranh lớn đầy rung động và tự hào về đất nước và con người Việt Nam.
Sâu sắc nội dung, phong phú hình thức
Lễ trao giải cuộc thi viết "Kể câu chuyện Việt Nam" được tổ chức vào ngày 28/8/2026 vừa qua tại Hà Nội là dấu ấn khép lại một hành trình với những câu chuyện đong đầy cảm xúc về đất nước, con người Việt Nam, về những trải nghiệm, gắn bó nơi dải đất hình chữ S được ghi dấu trên bản đồ thế giới. Ông Nguyễn Văn Hoài - Tổng Biên tập Báo Nông thôn ngày nay/Báo Điện tử Dân Việt, Trưởng Ban Tổ chức cuộc thi, cho biết: "Cuộc thi được tổ chức với mong muốn tạo nên một sân chơi để mọi người dân Việt Nam cả trong và ngoài nước, bạn đọc báo Dân Việt và cả những bạn bè quốc tế yêu Việt Nam tham dự. Đây là nơi để chia sẻ câu chuyện của mình về Việt Nam thông qua góc nhìn, trải nghiệm, từ những chuyến đi, những người đã gặp, những giá trị văn hóa, lịch sử, những đổi thay, những điều khiến người ta yêu mến và gắn bó".
Cuộc thi đã thu hút sự tham gia của đông đảo các tác giả. Những người viết đến từ 34 tỉnh, thành trong cả nước, những công dân Việt Nam đang sinh sống và làm việc tại nước ngoài. Đặc biệt, không ít tác giả là người nước ngoài thông thạo tiếng Việt đang công tác tại Việt Nam. Họ đến từ nhiều lĩnh vực khác nhau, với những câu chuyện vừa sâu sắc về nội dung, vừa phong phú về hình thức thể hiện. Điều ấn tượng nhất chính là sức thu hút của cuộc thi với đa dạng các thành phần, đối tượng tham gia gửi bài dự thi: từ nông dân, công nhân, trí thức, cán bộ đương chức, nghỉ hưu, nghệ sĩ, ca sĩ nổi tiếng cho đến đông đảo các em sinh viên, học sinh. Từ các cụ cao tuổi đến các cháu thiếu nhi, mà điển hình, người cao tuổi nhất là một Thiếu tướng Công an nhân dân, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, năm nay đã 96 tuổi, 76 năm tuổi Đảng, cháu thiếu nhi nhỏ nhất là 8 tuổi, đang sống tại Nhật cùng bố mẹ.
Từ phóng sự, bút ký, tản văn, ghi chép cho đến những bài phân tích sắc sảo với sự đầu tư công phu, trình bày đầy sáng tạo của các tác giả. Điển hình như tác phẩm "Những vì sao chưa bao giờ tắt" của một cô giáo ở Hải Phòng, cho đến bức thư tay độc đáo mang tên "Mã định danh của một dân tộc: Câu chuyện về những tiếng hát tiễn biệt bên giường bệnh Bác Hồ mùa thu năm 1969" của em học sinh lớp 11 tại Hà Nội. Rồi đến câu chuyện về tiếng lòng thiêng liêng nơi đảo xa qua bài viết "Nơi Quốc ca hòa cùng tiếng sóng"..., các bài viết xúc động như "Giữ một dòng máu Việt trong tim" hay "Việt Nam là tình yêu sâu nặng, đẹp đẽ nhất trong trái tim tôi", "Mảnh thủy tinh và nụ cười - một mái nhà Cuba dưới bầu trời Hà Nội"...
Theo ông Phạm Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Thông tin cơ sở và Thông tin đối ngoại (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), Phó trưởng Ban Tổ chức, cho biết: thực hiện Quyết định số 173-TTg về Chiến lược quốc gia quảng bá hình ảnh Việt Nam ra nước ngoài của Thủ tướng Chính phủ, Báo Dân Việt là một trong những cơ quan báo chí đầu tiên tổ chức cuộc thi để thực thi chiến lược này. Cuộc thi đã mở rộng không gian để người dân Việt Nam và bạn bè quốc tế cùng viết, kể về Việt Nam. Qua cuộc thi này, mỗi người dân Việt Nam đều có thể góp phần viết nên câu chuyện về đất nước mình.
Câu chuyện riêng tạo hình ảnh chung
Tạo cảm xúc ấn tượng trong lòng ban giám khảo và độc giả chính là câu chuyện của Trung tá Nguyễn Thanh Tùng, Phòng An ninh đối ngoại, Công an tỉnh Quảng Ngãi. Lần đầu tiên anh tham gia một cuộc thi viết và cũng là lần đầu tiên được vinh danh trên lĩnh vực báo chí. Trung tá Nguyễn Thanh Tùng giành giải Câu chuyện nhân văn với tác phẩm "Cựu binh Mỹ, cuốn nhật ký liệt sĩ và hành trình đặc biệt giữa đại ngàn Tây Nguyên".
Câu chuyện về cựu binh Mỹ Peter Mathews, 80 tuổi, gốc Hà Lan, hiện sống ở New Jersey. Cuối năm 1967, tại chiến trường Đăk Tô - Tân Cảnh, Peter khi ấy là trung sĩ thuộc Sư đoàn Kỵ binh số 1 của quân đội Mỹ được điều đến khu vực điểm cao 724 để kiểm đếm thương vong và thu gom tài liệu chiến trường. Trong một chiếc ba lô bị bỏ lại giữa chiến địa, ông nhìn thấy cuốn nhật ký ấy. Bằng một trực giác nào đó, ông biết đây không phải một tài liệu quân sự, nó là một phần cuộc đời của ai đó. Peter giấu cuốn sổ vào ba lô của mình.
Ngày 27/1/2023, Peter lần đầu đăng tải câu chuyện về cuốn nhật ký trên một tờ báo địa phương ở Mỹ. Điều kỳ diệu đã xảy ra. Thông tin lan truyền qua internet. Danh tính người lính năm xưa dần được hé lộ. Chủ nhân cuốn nhật ký là liệt sĩ Cao Văn Tuất, quê ở Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh. Mùa xuân năm 2023, ông mang theo cuốn nhật ký, bay nửa vòng trái đất đến Việt Nam, trao lại cho người thân liệt sĩ Cao Văn Tuất. Tưởng rằng, cuộc hội ngộ năm 2023 đã khép lại câu chuyện của cuốn nhật ký đi lạc gần 60 năm. Tháng 3/2026, Peter trở lại Việt Nam. Ở tuổi ngoài 80, ông muốn thực hiện hành trình chữa lành những vết thương mà chiến tranh đã gây ra cho mình và biết bao phận người.
Với Saleem Hammad, một người Palestine đã gắn bó hơn 15 năm ở Việt Nam, lại kể bằng câu chuyện của chính cuộc đời mình. Trong tác phẩm "Việt Nam trong trái tim tôi", anh viết rằng trái tim mình giờ đây mang hai quê hương: nơi anh cất tiếng khóc chào đời và nơi anh trưởng thành, học tập, xây dựng sự nghiệp. Anh mang dòng máu Palestine, nhưng đồng thời cũng "nung nấu một trái tim của người con đất Việt". Vì thế, anh thường nói vui: "Có lẽ, kiếp trước tôi là người Việt Nam".
Anh đặt chân đến Việt Nam ngày 25/11/2011, trong tiết đầu đông Hà Nội. Anh bị thu hút ngay bởi mùi hương hoa sữa nồng nàn thoang thoảng trong gió trời se mát của Hà Nội. Ngày ấy, anh là một sinh viên trẻ theo học ngành Việt Nam học tại Trường Đại học Hà Nội. Cho đến bây giờ, Việt Nam đối với anh không chỉ là nơi để sống, mà còn là người bạn đồng hành đã chứng kiến tuổi trẻ, những ước mơ, những nỗ lực và cả những bước đi trong hành trình trưởng thành của anh. Và, nếu cuộc đời là một cuốn sách, thì với Saleem Hammad, Việt Nam chính là chương đẹp nhất trong cuốn sách ấy.
Thú vị hơn, danh sách tác giả đoạt giải cuộc thi còn có ca sĩ Tùng Dương. Đây cũng là lần đầu tiên anh được vinh danh ở một giải thưởng không liên quan trực tiếp đến hoạt động ca hát.
Ca sĩ Tùng Dương chia sẻ: "Từ trước đến giờ, tôi thường nhận các giải thưởng về nghệ thuật, thanh nhạc. Lần này, tôi chỉ muốn đưa ra một góc nhìn của mình về âm nhạc Việt Nam, với mong muốn, khát khao giống như tất cả các nghệ sĩ Việt là mang văn hóa, âm nhạc Việt Nam ra thế giới, để âm nhạc Việt Nam được tiếp cận và có thị trường rộng rãi hơn trên thế giới".
Anh mang đến cuộc thi câu chuyện nghệ sĩ guitar người Việt gốc Pháp Nguyên Lê - người mà anh rất ngưỡng mộ. Nghệ sĩ Nguyên Lê đã dành cả cuộc đời hoạt động nghệ thuật ở nước ngoài nhưng vẫn giữ tinh thần dân tộc và mong muốn trở về Việt Nam biểu diễn. Với Tùng Dương, có những điều hát không đủ, phải viết thì mới có thể nói hết những điều mình mong muốn.
Đại tá, TS Vũ Quốc Huy, công tác tại Viện Tự động hóa, Viện Khoa học, công nghệ quân sự, Bộ Tổng Tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam, đã đoạt giải Nhất cuộc thi với tác phẩm "Nơi Quốc ca hòa cùng tiếng sóng". Câu chuyện dự thi không phải điều gì lớn lao mà bắt nguồn từ những cảm nhận, cảm xúc rất đời thường của cá nhân, nhưng được viết hết sức xúc động. Tác phẩm đã chạm đến trái tim những người đồng cảm. Câu chuyện không chỉ nằm lại trong ký ức của tác giả, của những người trong cuộc mà được lan tỏa rộng ra với công chúng. Từ đó khơi dậy lòng yêu nước nồng nàn.
Mỗi người Việt Nam đều có thể có một câu chuyện riêng để kể, và khi câu chuyện ấy được kể bằng sự chân thành, những lát cắt nhỏ sẽ góp phần tạo nên một bức tranh lớn về đất nước và con người Việt Nam.
Nhân kỷ niệm 81 năm Quốc khánh nước CHXHCN Việt Nam, Báo điện tử Dân Việt và Cục Thông tin cơ sở và Thông tin đối ngoại (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) đã tổ chức cuộc thi viết "Kể câu chuyện Việt Nam". Sau hai tháng rưỡi phát động, Ban Tổ chức cuộc thi đã nhận được 1.200 tác phẩm viết từ các tác giả trong và ngoài nước, trong đó khoảng 100 tác phẩm được chọn đăng và 21 tác phẩm được chọn trao giải.
