Đi lễ, cầu gì?

Hương khói cho mình

Tôi vẫn giữ thói quen vào chùa một mình, thắp hương lạy phật, ngắm nhìn la hán. Cũng chẳng xin gì, cũng chẳng cầu gì. Nếu có, ắt là xin sức khỏe cho người thân. Vậy rồi thôi. Chỉ là mỗi lần như vậy, đều thấy lòng mình bình an.

Nếu không mưu cầu lợi lộc cho cá nhân, người ta có còn đến đề chùa nữa hay không? Chắc là cũng có, mà chắc là cũng không.

Đến chùa cầu nguyện, mang được lộc chùa về là tin rằng cuộc sống sẽ được như ý mà bất chấp tâm thế và hành động trước mặt thánh thần ra sao, đó thật sự là một điều thảm hại!

1. Đi chùa lễ phật hay tham gia những lễ hội truyền thống đầu năm mới vốn là một hoạt động văn hóa, tâm linh có từ nhiều đời nay. Ngày xuân đến đình, chùa thắp nén hương để cầu nguyện một năm mới an lành cho mình và người thân trong gia đình là một điều hết sức tốt đẹp, nhất là về mặt tâm hồn.

Bởi theo tinh thần nhà phật thì chư phật hay bậc thánh hiền không ban phước hay giáng họa cho bất cứ ai. Sự cầu nguyện đến phật và bậc thánh chỉ có ý nghĩa là người cầu nguyện được truyền sức mạnh của niềm tin và cảm xúc thánh thiện, tốt lành về cuộc sống này.

Nhiều người hay nói rằng, sau khi đến chùa lễ phật thì lòng họ bỗng thấy trở nên nhẹ nhàng, mọi ưu phiền dường như tan biến hết. Đó là vì sự thành tâm, tĩnh lặng trong tâm hồn và niềm tin vào điều tốt đẹp đã xuất hiện sau khi họ cầu nguyện.

Ngoài ra, sự cầu nguyện còn có ý nghĩa như một lời hứa hẹn về những điều tốt đẹp với chính bản thân mình. Bởi khi phát lời cầu nguyện trước phật và thánh hiền là bạn đã hướng đến việc cam kết rằng, sẽ cố gắng sống tốt hơn và tránh xa những điều xấu ác. Ở đây ta thấy rõ rằng, lời cầu nguyện là một chất xúc tác tinh thần tuyệt vời tạo niềm tin và sức mạnh để người cầu nguyện hành động theo hướng tích cực hơn.

Trong Trung Bộ Kinh, Phật Thích Ca có dạy về việc cầu nguyện. Phẩm kinh này thuật lại câu chuyện tôn giả Angulimala cầu nguyện cho một sản phụ đau đớn vì khó sinh. 

Chuyện kể rằng, một hôm trên đường đi khất thực, tôn giả Angulimala gặp một sản phụ khó sinh, đau đớn, nguy kịch, tôn giả cảm thương trở về bạch với đức Phật. 

Đức Phật dạy tôn giả đến cầu nguyện cho sản phụ đó bằng những lời cầu nguyện như thế này: “Thưa chị, kể từ khi tôi tái sinh trong thánh đạo đến nay chưa bao giờ cố ý giết hại mạng sống của chúng sinh, với sự thực ấy tôi nguyện cầu chị được an toàn và sinh đẻ được an toàn”. Sau đó, người sản phụ được mẹ tròn con vuông.

Qua phẩm kinh trên thì thấy rằng, người cầu nguyện cần phải có năng lượng tích cực thì sự cầu nguyện mới có hiệu nghiệm. Như tôn giả Angulimala, ngài đã có công năng tu tập và tích lũy công đức từ khi bước vào đời sống xuất gia qua việc “chưa bao giờ cố ý giết hại mạng sống của chúng sinh” nên lời cầu nguyện lập tích linh ứng. 

Có nghĩa là khi cầu nguyện cho mình hay bất cứ ai, bản thân người cầu nguyện phải có hoặc phải tự tạo ra những nguồn năng lượng tích cực từ những việc làm công đức, từ tình yêu thương bi mẩn. Nhưng rất tiếc là ngày nay, nhiều người đi chùa cầu nguyện và chỉ mong đạt được mong muốn mà quên đi đạo lý căn bản này.

2. Mấy năm gần đây, cứ đến mùa lễ hội tháng Giêng là những hình ảnh xấu xí của người đi lễ chùa lại xuất hiện. Đó là cảnh chen lấn, xô đẩy đến đánh nhau để giành giật lộc; hình ảnh này cũng vừa xuất hiện ở lễ hội chùa Hương mấy ngày vừa qua.

Thật ra, chuyện người ta đi chùa để cầu nhiều thứ, từ sức khỏe, giàu có, thành công, hạnh phúc hay bình an... tất cả những mong ước đạt được đó đều là nhu cầu rất chính đáng của mỗi người. 

Song, đi chùa là để cầu nguyện những điều tốt đẹp nhưng hành động ngay trước thánh nhân lại xấu xí như thế thì sự cầu nguyện ấy chỉ là cầu nguyện suông; hay thẳng thắn mà nói, đó là một kiểu cầu nguyện rất hình thức, mê tín bởi quan niệm dựa dẫm thánh thần.

Có lẽ, một số người nghĩ rằng chỉ cần đến chùa cầu nguyện và làm sao mang được lộc nhà chùa về là cuộc sống của họ sẽ được như ý, bất chấp tâm thế và hành động trước mặt thánh nhân ra sao. Đó thật sự là một điều thảm hại, một xu hướng vô cùng nguy hiểm!

Tôi có biết Thượng tọa Thích Huệ Đăng ở chùa Thanh Quang (Đà Lạt) - nhà tu hành nổi tiếng với công trình nghiên cứu và trồng thành công cây sâm Ngọc Linh từ nuôi cấy mô; thầy rất trăn trở về xu hướng mê tín, nặng hình thức cầu cúng, lễ bái trong sinh hoạt tâm linh của một bộ phận người trong xã hội hiện nay. 

Thầy chủ trương với các phật tử của thầy rằng, hãy tiết giảm việc cầu bái linh đình lại, thay vào đó là phát tâm từ bi mà hành động, làm những điều có ích cho bản thân, gia đình và xã hội. Tinh thần này trở thành kim chỉ nam trong nội dung mà thầy truyền dạy cho các bạn trẻ ở những lớp Yoga của thầy.

Tất nhiên, thầy là tấm gương trong phương pháp tu đó. Là một nhà tu hành nhưng nhiều năm qua thầy vẫn mày mò, nghiên cứu trồng sâm Ngọc Linh để giúp ích cho đời. 

Đến nay, sản phẩm từ calus sâm Ngọc Linh được thầy thường xuyên phát miễn phí cho người nghèo. Thầy cũng đã mở nhiều trung tâm Yoga với mong muốn người đời sẽ được nhiều sức khỏe, trí tuệ. Ở chùa Thanh Quang, không khí trang nghiêm và thanh tịnh, dù nhiều nghi thức lễ bái cầu cúng đã được thầy chủ trương lược giản.

Vài lần lên Đà Lạt thăm thầy, ông vẫn hay hỏi tôi một câu: làm sao để người đời hiểu đúng về Phật giáo mà tránh mê tín đây? Câu hỏi này, chỉ là ông đang chia sẻ về trăn trở hiện tại của ông mà thôi.

Không riêng gì thầy Huệ Đăng, tôi vẫn thấy ở rất nhiều nơi chùa chiền hay trên các phương tiện truyền thông đại chúng, các nhà sư vẫn hay nói về việc lễ phật, cầu nguyện thế nào cho đúng với tinh thần nhà Phật. Song việc “mua thần, bán thánh” vẫn thường xuyên diễn ra. 

Ở đây, ngoài chuyện hiểu sai ý nghĩa cầu nguyện, tôi nghĩ một phần lớn còn là câu chuyện về ý thức của mỗi người. Bởi nếu có ý thức, hẳn đã không có những hình ảnh xấu xí như đám đông ở chùa Hương vừa qua.

Nói đến cầu nguyện, tôi chợt nhớ đến một câu chuyện liên quan. Rằng ngày xưa ở làng nọ có hai anh em, người anh làm lụng vất vả quanh năm mà vẫn nghèo, trong khi người em thì ngày càng giàu có cứ như của cải tự theo nhau về. Một đêm buồn quá, người anh ngồi khóc. Bụt hiện ra và cho anh một điều ước. 

Nhưng Bụt cũng cho biết rằng, anh ước gì thì người em sẽ được gấp đôi bởi số phận đã định như vậy. Suy nghĩ hồi lâu, người anh ước với Bụt rằng: “Con ước bị mù một con mắt”. Nghe xong, Bụt không nói gì mà lặng lẽ quay đi và từ đó không bao giờ trở lại trần gian nữa.

Ông Bụt trên câu chuyện trên kinh sợ trước sự đố kỵ ra sao thì có lẽ, khi nhìn cảnh chen lấn và có những hành vi hung bạo của đám đông ở chùa Hương vừa qua, thánh thần ở đó cũng... phát sợ!

Ngô Nguyệt Lãng

Các tin khác

Eo biển đóng và khe cửa mở hờ

Eo biển đóng và khe cửa mở hờ

Trong khi dư luận quốc tế còn đang cố gắng tìm lời giải cho việc Nhà Trắng tuyên bố tạm dừng chiến dịch quân sự "Dự án Tự do" nhằm hỗ trợ tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz - động thái bất ngờ kế tiếp, nhưng không còn làm mấy ai ngạc nhiên, trong chuỗi vô tận những diễn biến không thể lường trước từ Tổng thống Mỹ Donald Trump - thì dường như, qua một số thông tin bên lề được hé lộ, "chân tướng" của sự thực cũng đã lờ mờ hiện lên, sau lớp hỏa mù.

Nhịp sống Việt Nam

Nhịp sống Việt Nam

Những ngày gần đây, báo chí và mạng xã hội ở xứ Kim Chi cũng như Việt Nam vẫn dành sự quan tâm về chuyến thăm Việt Nam cuối tháng 4/2026 của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Phu nhân Kim Hae Kyung. Đặc biệt, hình ảnh vợ chồng tổng thống thảnh thơi bách bộ phố cổ Hà Nội và thưởng thức món phở, cơm rang, kem... nhận được sự tán thưởng hào hứng của người dân cũng như cộng đồng mạng ở cả hai nước.

Trung Đông, trong những đám hỏa mù

Trung Đông, trong những đám hỏa mù

Giới quan sát quốc tế có lẽ đã quá quen với việc bình tĩnh chờ đợi thêm những dữ liệu đối chứng cần thiết, cho dù vừa thấy bảng tin tức của mình nhảy lên những điều có vẻ “nóng bỏng”, nhất là sau hàng tuần nối nhau, những tuyên bố trái chiều vẫn cứ tiếp tục vọng đến từ Trung Đông. Tuy vậy, khi không quá tập trung vào các điểm nóng chiến sự, có thể, những tia sáng mờ nhạt nào đó lại le lói hắt lên.

Giá trị của Hòa bình

Giá trị của Hòa bình

LTS: Những ngày cuối tháng Tư luôn đặc biệt đối với người Việt. Đó là dịp Tết Thống nhất, Tết Hòa bình. Năm nay, dịp Tết ấy đến ngay sau Giỗ tổ Hùng Vương, với lời nhắc của Bác Hồ vẫn mãi sáng ngời chân lý "Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước…".

Nhiều “nút thắt” trong đối đầu Mỹ-Iran

Nhiều “nút thắt” trong đối đầu Mỹ-Iran

Trung tuần tháng 4/2026, các kênh ngoại giao Mỹ - Iran được kích hoạt ở mức cao hiếm thấy, Pakistan trở thành đối tác trung gian then chốt. Truyền thông phương Tây và khu vực nhắc tới khả năng có thỏa thuận xoay quanh trao đổi hạn chế hạt nhân để lấy nới lỏng trừng phạt và tiếp cận tài sản bị phong tỏa.

Kinh tế thế giới trở thành con tin của cuộc xung đột Iran

Kinh tế thế giới trở thành con tin của cuộc xung đột Iran

Cuộc xung đột quân sự tại Iran bùng nổ từ cuối tháng 2/2026 đang khiến nền kinh tế toàn cầu trải qua cú sốc năng lượng lớn chưa từng có trong lịch sử hiện đại. Giá dầu tăng vọt, lạm phát khiến cỗ máy kinh tế toàn cầu khựng lại. Những hệ lụy kéo theo sẽ còn tác động lâu dài đến cuộc sống của chúng ta. Một lần nữa, nền kinh tế toàn cầu lại trở thành con tin của các quyết sách chính trị.

Hai vòng phong tỏa, một điểm nghẽn

Hai vòng phong tỏa, một điểm nghẽn

Nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng Mỹ - Iran thông qua đàm phán trực tiếp đang rơi vào bế tắc khi hai bên theo đuổi logic hoàn toàn trái ngược: Washington muốn một thỏa thuận nhanh dưới sức ép tối đa, còn Tehran kiên trì chiến lược kéo dài để bảo toàn lợi ích cốt lõi. Sự lệch pha này khiến tiến trình ngoại giao đình trệ, đồng thời gia tăng rủi ro tại eo biển Hormuz - huyết mạch năng lượng toàn cầu.

"Tang đạo mãn điền, hoa mãn san"

"Tang đạo mãn điền, hoa mãn san"

Chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Trung Quốc đã thành công rất tốt đẹp. Đó là một chuyến thăm dày đặc lịch hoạt động, tận dụng tối đa từng giờ để vun đắp, củng cố mối quan hệ sâu sắc giữa hai nước, đồng thời tìm hiểu thực tế, tham khảo các mô hình phát triển hiệu quả. Điều đặc biệt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết thúc chuyến thăm và trở lại Việt Nam bằng tàu hỏa như một thông điệp: quan hệ Việt Nam – Trung Quốc ngày càng hữu nghị, hợp tác, là sự kết nối liền mạch, là dòng chảy không thể đảo ngược, vì hòa bình và hạnh phúc, phồn vinh của nhân dân hai nước. Đó cũng là bức tranh thái bình, trù phú, an yên mà Bác Hồ kính yêu đã khắc họa 65 năm trước “Tang đạo mãn điền, hoa mãn san”...

Nạn nhân tiềm tàng của xung đột Trung Đông

Nạn nhân tiềm tàng của xung đột Trung Đông

Trung tuần tháng 3/2026, các cuộc không kích của Israel nhằm vào những cơ sở năng lượng thượng nguồn tại mỏ khí South Pars, nơi chiếm 70% sản lượng khí đốt nội địa của Iran, đã mở ra một chương leo thang mới trong xung đột Trung Đông.

Ở rất xa cuộc chiến

Ở rất xa cuộc chiến

Thời điểm hiện tại, chiến dịch quân sự tại Trung Đông là ưu tiên hàng đầu của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Song, có lẽ, chuyện ông liên tục cập nhật các diễn biến và ý tưởng của mình về cuộc chiến ấy và làm xôn xao các nền tảng mạng xã hội cũng không thể đẩy lùi được một thời hạn đầy thách thức: Tháng 11/2026, cuộc bầu cử Quốc hội giữa kỳ sẽ diễn ra.

Khủng hoảng an ninh lương thực đang chực chờ

Khủng hoảng an ninh lương thực đang chực chờ

Sự hỗn loạn trong đại dương thông tin chiến sự đang khiến bất kỳ một nhà phân tích quốc tế nào cũng không thể đưa ra những dự báo chắc chắn về kết cục của cuộc xung đột quân sự ở Trung Đông. Tuy nhiên, những hệ lụy ghê gớm của nó thì ngược lại, hoàn toàn có thể dễ dàng nhận diện.

Lợi ích quốc gia - dân tộc trên hết

Lợi ích quốc gia - dân tộc trên hết

Trong những ngày này, tâm trí của người dân cả nước và cả Việt kiều ở nước ngoài đều hướng về phòng họp lớn Diên Hồng, nơi đang diễn ra kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI.

Ứng xử với xưa cũ

Ứng xử với xưa cũ

LTS: Những gì cổ hủ, lạc hậu ắt là xưa cũ. Nhưng có phải những gì xưa cũ cũng đều cổ hủ, lạc hậu hết hay không? Ứng xử với xưa cũ thế nào để đảm bảo vẫn giữ tốc độ tăng trưởng tiến bộ và vừa không “đánh rơi” đi mất phần tinh thần?

Lựa chọn hiền tài và kiến tạo phát triển

Lựa chọn hiền tài và kiến tạo phát triển

Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI vừa khai mạc tại Thủ đô Hà Nội với nhiều nội dung quan trọng, đặc biệt là việc kiện toàn các chức danh lãnh đạo chủ chốt của quốc gia cũng như định hình chương trình, nội dung hoạt động của toàn khóa, đặt nền móng cho sự phát triển của đất nước trong 5 năm tới.

World Cup 2026 trước biến số Iran

World Cup 2026 trước biến số Iran

Xung đột leo thang giữa Mỹ - Israel và Iran đang đẩy World Cup 2026 vào tình thế đặc biệt khi khả năng Iran không thể tham dự trở thành kịch bản hiện hữu. FIFA đang phải đối mặt với bài toán phức tạp chưa từng có liên quan đến pháp lý, thay thế suất dự giải và đảm bảo an ninh - điều từng xuất hiện trong lịch sử nhưng chưa bao giờ ở quy mô của một kỳ World Cup hiện đại.

Khi Thổ Nhĩ Kỳ có quyền “mặc cả” với châu Âu

Khi Thổ Nhĩ Kỳ có quyền “mặc cả” với châu Âu

Cuộc chiến tại Iran nổ ra cuối tháng 2/2026 làm rung chuyển thế giới, đồng thời vẽ lại bản đồ địa chính trị khu vực. Trong đó, Thổ Nhĩ Kỳ, với vị thế đặc biệt của mình, đang tận dụng cơ hội để giành lấy lợi thế trong một "ván cờ" khác.

Trước biến động thời cuộc

Trước biến động thời cuộc

LTS: Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo; những diễn biến bất thường về địa chính trị; các quyết định áp đặt thuế quan gây shock; giá cả nhiên liệu thay đổi đột biến dẫn tới biến động mạnh ở các thị trường v.v... và vv… Thế giới đang tiếp tục theo cách đó và tạo ra những vòng xoáy chóng mặt. Trước các biến động thời cuộc như thế, một cá nhân con người, một công ty, một ngành, thậm chí cả một quốc gia, cần phải đối diện chúng theo cách nào?

Lời hứa không thành hiện thực

Lời hứa không thành hiện thực

Ông Donald Trump trở lại Nhà Trắng với cam kết không mở thêm chiến tranh, không đẩy nước Mỹ vào những cuộc can dự quân sự tốn kém ở bên ngoài. Nhưng, chiến dịch quân sự nhằm vào Iran cuối tháng 2/2026 đã khiến chính lời hứa đó trở thành điểm dễ bị phản công nhất về chính trị.

Thảm kịch mới, và những đường nét cũ

Thảm kịch mới, và những đường nét cũ

Song song với những ý niệm về các hệ lụy đã trở nên quen thuộc với bất cứ ai, khi căng thẳng địa chính trị ảnh hưởng trầm trọng đến khả năng vận hành trơn tru của hệ thống kinh tế - xã hội toàn cầu, có một khía cạnh bi thương khó cảm nhận hơn: Sự phác họa và hình thành những cuộc khủng hoảng nhân đạo mới, bên cạnh sự cùng quẫn trong các bi kịch vẫn còn chưa khép lại - điều thường bị che khuất và lãng quên.

Ươm mầm xanh cho tương lai

Ươm mầm xanh cho tương lai

Theo quan niệm của người xưa, vũ trụ có 3 nhân tố cơ bản là Thiên - Địa - Nhân (tức là trời, đất và người). Như trong “Tam tự kinh” có câu “Tam tài giả: Thiên - Địa - Nhân/ Tam quang giả: Nhật - Nguyệt - Tinh”... Trải qua các giai đoạn phát triển của lịch sử, cũng như nhiều quốc gia, dân tộc, Việt Nam hình thành nên truyền thống sống hòa hợp với thiên nhiên (thuận thiên) và luôn coi trọng con người (dân vi bản). Chính vì vậy, chăm lo giáo dục, đào tạo con người là nhiệm vụ xuyên suốt (vì lợi ích trăm năm trồng người)...