Gặp lại Bùi Huệ

"Đời luôn ở phía trước" - Huệ nói với tôi như vậy, sau hơn một năm chúng tôi gặp lại, tất nhiên là ở đảo Bé, huyện đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi). Đó chẳng phải là thứ triết lí gì, mà nó xuất phát từ bản thân anh, và anh đang thực hành nó. Tôi tin anh…

Non già một thập niên trước, cái tên Bùi Huệ đồng loạt xuất hiện trên nhiều tờ báo lớn nhỏ khắp cả nước. Chưa cần đọc nội dung, chỉ cần nhìn tấm ảnh mà ở đó có một chàng trai bị liệt 2 chân, ngồi trên xe lăn, phía trước là 2 chú chó vàng, kéo chiếc xe đi về phía biển, là đủ để cảm xúc dâng lên trong trái tim mỗi người.

Ước mơ dang dở

Chiếc cano cập cảng đảo Bé, khi trời vừa kịp ươm nắng vàng. Tôi rút điện thoại gọi, Huệ cười, bảo đợi tí vì anh đang chở khách. Tôi đi bộ vào phía trong, ghé quán nước, kéo ghế ngồi. Đó là nơi tôi gặp anh lần đầu tiên, khi đó nó chưa là quán nước, và chúng tôi nói chuyện ở đó, chính xác hơn là tôi "moi" thông tin từ anh để viết bài. 

Tôi nhớ như in khuôn mặt của anh, thon gọn và mái tóc bồng bềnh, rất lãng tử. Nhưng cái vẻ đẹp trai ấy, khi trở thành bề nổi trên đôi chân tật nguyền, Huệ buồn lòng lơi đi. Tất nhiên, trong một chàng trai vùng biển, vốn được tích lũy những kỹ năng sống còn ở biển, thì chẳng có gì làm anh ngã quỵ. Nhiều lần, anh nhớ biển đến mức, nhờ anh em bè bạn cõng ra biển, để được dầm mình.

Huệ luôn nghĩ rằng, đời luôn ở phía trước.
Huệ luôn nghĩ rằng, đời luôn ở phía trước.

Lần gặp đầu tiên ấy, là một câu chuyện buồn của Huệ. Anh kể về chuyến lặn biển đầu tiên của mình, chuyến lặn biển định mệnh đã cướp đi sự lành lặn của anh. 

Trước chuyến đi biển ấy, anh có hơn chục năm lênh đênh trên biển, thông thuộc từng ngõ ngách san hô ở Hoàng Sa - Trường Sa. Nhưng đó là những lúc anh "đi bạn" mà theo nghĩa của người đi biển thì cũng giống như người đi làm thuê ở trên bờ mà thôi. Làm thuê nên sức lao động được trả công rất... bèo. Muốn cải thiện thu nhập, Huệ đã tập lặn, chờ cơ hội xuống nước.

Và rồi cơ hội cũng đến. Trước chuyến đi Trường Sa định mệnh ấy, anh nói với mẹ sẽ về sắm một số tiện nghi cho bà. Vì anh nghĩ, mà thực tế là vậy, dân lặn ở Lý Sơn sau mỗi chuyến biển về, thu nhập bèo gì cũng ba bốn chục triệu trở lên. Suốt 200 hải lí từ bờ ra Trường Sa, anh thao thức mãi về những dự định của mình.

"Nhưng khi vừa xuống dưới nước, tôi thấy cổ nghẹt nghẹt, khó thở, được một lúc sau thì đờm tràn lên cổ và gần như là không thở được, nên tức tốc ngoi lên. Khi có cảm giác gần tới nơi, thì tôi bị bất tỉnh, lúc thức dậy thì cảm giác nửa phần thân bên dưới của mình bị tê, hai chân không cử động được" - tôi nhớ lời Huệ kể về phút bi kịch đời mình. 

Đến bây giờ, vẫn còn ám ảnh ánh nhìn đầy đăm chiêu của Huệ, khi anh nghĩ về ước mơ dang dở: sắm tiện nghi cho mẹ.

Những người bạn… 4 chân

Bi kịch ấy, một phần do Huệ chưa có kinh nghiệm lặn, vấp phải điều cấm kỵ của người lặn, đó là ngoi lên đột ngột dẫn đến cơ thể không kịp thích nghi với áp suất đang bị thay đổi theo. Tất nhiên, chuyến đi biển ấy kết thúc sớm. Và mặc cho gia đình tất tả, ngược xuôi Nam Bắc để chạy chữa cho anh, thì đôi chân anh vẫn không thể trở lại như xưa. 

Từ ấy, nỗi buồn cứ bủa vây anh, có lúc anh nghĩ mình sẽ tìm đến cái chết. Nhưng bản lĩnh của chàng trai vùng biển, đã sớm xua tan ý nghĩ dại dột ấy. Rồi một lần xem phim, nhìn cảnh các chú chó kéo xe trượt tuyết, anh thấy được lối thoát cuộc đời mình.

Cả khu vực nơi nhà anh sống, lúc nào người ta cũng thấy cảnh một người đàn ông tật nguyền trên xe lăn "vật lộn" với 2 chú chó màu vàng. Đó là những lúc anh huấn luyện 2 người bạn này để kéo xe cho mình. Đầu tiên, anh "lấy lòng" 2 chú chó này, rồi huấn luyện từng chú một, sau đó "ráp" 2 chú chó lại với nhau. 

Điều khá hay, là anh không dùng roi, mà chỉ cần giật bên nào, là chú chó bên ấy tự biết nhiệm vụ của mình. Để rồi khi thấy anh thong dong trên các con đường ở đảo Bé, với sự giúp sức của 2 chú chó, hàng xóm đều trầm trồ kinh ngạc.

Hai chú chó, không đơn thuần nhiệm vụ kéo xe, mà chúng như người bạn, đã kéo anh khỏi trầm lặng cuộc đời. Tôi nhớ hôm ấy, khi ghé nhà chào tạm biệt, mẹ anh, bà Nguyễn Thị Tề hồ hởi rằng: "Nhờ có 2 con chó, mà Huệ nó thay đổi hẳn, không còn ngồi ở góc nhà trầm ngâm nữa". 

Và Huệ, cũng "tự thú" với tôi rằng, nếu không có 2 chú chó này, thì anh sẽ không biết cuộc đời mình sẽ đi về đâu. Xen kẽ những tháng năm ấy, có lần gia đình đưa anh chữa bệnh, ở nhà 2 chú chó ủ rũ, bỏ ăn, nằm yên dưới gốc cây hồi anh huấn luyện chúng. Để rồi khi anh trở về, chúng vui mừng đón, rồi quấn quýt anh mãi.

"Đời luôn ở phía trước"

Khoảng 15 phút sau, Huệ đến, anh vẫn vậy, vẫn mái tóc lãng tử và khuôn mặt thon gọn, có điều, những vết di trầm mặc hầu như đã không còn. 

Và… có điều, lần này anh không xuất hiện cùng 2 chú chó, mà trên một chiếc xe điện, loại dùng trong các khu du lịch. Đó là chiếc xe loại nhỏ, chỉ chở được 2 khách mỗi lần, nó được một công ty tặng anh, vì cảm phục nghị lực vươn lên của anh. 

Hồi trước khi đảo Bé trở mình đón khách du lịch, anh tự nuôi cua đá - một loài cua đặc sản ở Lý Sơn, để kiếm ít tiền giúp mẹ trang trải. Còn bây giờ, nhờ chiếc xe này, anh có thêm điều kiện phụ giúp mẹ già hơn.

Đó là những thông-tin-nhanh mà anh "khoe" với tôi khi gặp mặt. Tôi lên xe, chúng tôi đi dạo đảo Bé. Lần trước, tôi đi bộ còn anh ngồi xe lăn, có 2 chú chó kéo. 

Còn bây giờ, tôi ngồi phía sau, chính anh là người cầm lái. Xe chạy ngang nhà anh, 2 chú chó vẫy đuôi mừng. Anh kể, từ ngày có chiếc xe này, mỗi ngày anh kiếm tầm khoảng bảy, tám chục ngàn trở lên. Như thế là đủ để anh và mẹ sống qua ngày. 

Sau một hồi rong ruổi, anh chở tôi qua Bãi Sau, nơi có bãi tắm mà bất kỳ du khách nào đến, đều không muốn mình bỏ lỡ cơ hội ngâm mình dưới làn nước trong xanh vắt.

Bãi Sau bây giờ, một số hàng quán mọc lên, gần như tạm bợ. Chị Hộ - vợ người em họ của Huệ, cười như thanh minh: "Chính quyền chỉ cho thuê năm một, nên không dám làm kiên cố được". 

Anh Huệ chở khách tham quan đảo Bé.
Anh Huệ chở khách tham quan đảo Bé.

Thì ra, khi đảo Bé trở mình thành điểm du lịch hút khách, người dân ở đây cũng thay đổi theo, gọi nôm na là dịch vụ phục vụ du khách. Nhưng còn đơn sơ và tất nhiên, không thể đòi hỏi sự chuyên nghiệp được. Huệ bảo, thời gian đầu, chỉ một vài người căng lều cho thuê áo phao, gương lặn và tắm nước ngọt. 

"Cả áo phao và gương lặn, chỉ 15 nghìn đồng cho một lần thuê, không giới hạn thời gian, miễn là trong một ngày. Còn tắm nước ngọt, 20 nghìn đồng mỗi người cho một lần tắm" - Huệ giải thích. 

Ai cũng biết, đảo Bé thiếu nước ngọt, nên các chủ quán ở đây, phải mua nước từ đảo lớn sang. Nên mới có chuyện, Huệ cùng em dâu họ mình… năn nỉ khách tắm tiết kiệm!

Một tuổi trẻ chất chứa đầy hoài bão, một tai nạn ập xuống, trở thành tàn tật, ắt hẳn Huệ phải bước qua biết bao khó khăn để có ngày hôm nay. Bước qua tật nguyền, anh nuôi cua đá, giờ là chạy xe điện chở khách du lịch, và cùng các anh chị em của mình mở hàng quán để phục vụ du lịch. 

Tôi hỏi, thế anh có nghĩ đến chuyện lập gia đình hay không? Anh chỉ cười, nhìn sang nơi khác, bỏ ngỏ câu trả lời. Tôi biết, chắc lòng anh đang ngổn ngang, và cũng không thể nào bỏ qua "nghi vấn", là có thể anh vẫn còn mặc cảm. Đó là tôi nghĩ vậy.

Bởi trước mặt tôi, là một người đàn ông vùng biển đầy bản lĩnh. Anh đã bước qua những sóng gió cuộc đời, để đi về phía trước, như anh nói, đời luôn ở phía trước mà… 

Xuân Thọ

Các tin khác

Kỳ 3: Toán Castor và chuyên án PY27

Kỳ 3: Toán Castor và chuyên án PY27

Hơn một tháng sau khi điệp viên đơn tuyến Phạm Chuyên, bí danh Ares xâm nhập miền Bắc bằng đường biển, CIA và Liên đoàn 77 quyết định cho toán gián điệp biệt kích mang biệt danh Castor nhảy dù xuống tỉnh Sơn La. Nhiệm vụ của toán là thu thập tin tức tình báo về hoạt động chuyển quân của Quân đội miền Bắc trên Quốc lộ 6 - con đường chính xuyên qua các tỉnh Tây Bắc đến Tây Nam tỉnh Sầm Nưa (Lào). Tuy nhiên, chỉ 3 ngày sau, cả 4 thành viên đều bị bắt, mở ra chuyên án PY27 của Công an miền Bắc.

Thụy Sỹ tạm tránh được “khoảnh khắc Brexit” của riêng mình

Thụy Sỹ tạm tránh được “khoảnh khắc Brexit” của riêng mình

Ngày 14/6, hơn 59% cử tri Thụy Sĩ đi bỏ phiếu cho cuộc trưng cầu dân ý về đề xuất giới hạn dân số ở mức 10 triệu người vào năm 2050. Gần 55% phản đối, 45% ủng hộ - khoảng cách đủ để ngăn một cuộc va chạm có thể định hình lại quan hệ giữa Bern và Brussels trong nhiều thập niên tới nhưng vẫn còn những bất đồng.

Cuộc chia tay với vị trí trung tâm

Cuộc chia tay với vị trí trung tâm

Một buổi chiều cuối tháng 5/2026, trên mạng xã hội xuất hiện hàng loạt dòng trạng thái của các nhà báo kỳ cựu. Có người chia sẻ lại hình ảnh những tòa soạn từng gắn bó nhiều năm, có người nhắc tên những tờ báo đã trở thành một phần ký ức của đô thị Sài Gòn, cũng có người chỉ lặng lẽ đăng một dấu chấm lửng. Những chia sẻ ngắn ngủi ấy phản ánh tâm trạng của những người đang chứng kiến một bước chuyển quan trọng của báo chí thành phố trong tiến trình sắp xếp, tinh gọn hệ thống cơ quan báo chí.

Vài nghịch lý trong báo chí hiện đại

Vài nghịch lý trong báo chí hiện đại

Trong suốt thời gian vừa qua, báo chí đã trở thành một trong những tâm điểm quan tâm của xã hội. Đầu tiên là câu chuyện sắp xếp lại các cơ quan báo, đài, truyền hình ở các địa phương. Sau đó là những thông tin về việc sẽ xử lý các vi phạm sở hữu trí tuệ trong lĩnh vực báo chí mà điển hình nhất là việc chia sẻ lại các sản phẩm báo chí trên mạng xã hội. Trước đó không lâu, chuyện “báo chí hóa mạng xã hội” cũng đã từng được nhắc tới không ít lần. Tất cả đều cho thấy đang có một dịch chuyển mang tính bước ngoặt đối với báo chí hiện đại Việt Nam hôm nay.

Sợi chỉ vô hình

Sợi chỉ vô hình

Khoảng 5 năm trước, khi bước vào ngôi nhà của một nhân vật cần khai thác cho bài báo dài của mình về chuyên đề biến đổi khí hậu, tôi không nghĩ rằng mình sẽ ám ảnh cho đến tận bây giờ.

Kỳ 2: Điệp viên Ares và Chuyên án BK63

Kỳ 2: Điệp viên Ares và Chuyên án BK63

Tháng 4/1961, sau khi huấn luyện kỹ lưỡng, điệp viên đơn tuyến Phạm Chuyên, bí danh Ares, xâm nhập miền Bắc Việt Nam bằng đường biển, mở màn chiến dịch của CIA đưa gián điệp biệt kích phá hoại miền Bắc. Theo kế hoạch, sau khoảng 1 đến 2 năm, khi đã gây dựng được cơ sở vững và guồng máy hoạt động tốt, Phạm Chuyên có thể chọn người thay thế và trở lại miền Nam. Trong trường hợp bị lộ, Chuyên rút vào rừng trốn, chờ Trung tâm đưa tàu ra đón bằng đường biển…
Nhưng Phạm Chuyên không ngờ mình lại trở thành nhân vật chính trong một chuyên án vô tiền khoáng hậu của lực lượng Công an miền Bắc.

Tôi tin Việt Nam sẽ xây dựng được một ngành công nghiệp điện ảnh thành công

Tôi tin Việt Nam sẽ xây dựng được một ngành công nghiệp điện ảnh thành công

Michael L. Gray là một người viết đã 30 năm gắn bó với Việt Nam, đang hoạt động trong lĩnh vực điện ảnh, hiện tham gia nhiều dự án cùng các hãng phim và nhà sản xuất tại TP Hồ Chí Minh. Với khán giả điện ảnh Việt Nam, Michael được biết tới qua bút danh Anh Mai, đồng biên kịch phim “Long Ruồi” – bộ phim hài hành động do Charlie Nguyễn đạo diễn, từng trở thành hiện tượng phòng vé năm 2011. Michael hiện đang hoàn thành một tập truyện ngắn bằng tiếng Việt và đồng thời tham gia phát triển nhiều dự án điện ảnh mới.
Trong cuộc trò chuyện với CTV Chuyên đề An ninh thế giới Giữa tháng - Cuối tháng, Michael L. Gray nói nhiều tới cấu trúc kịch bản điện ảnh và tương lai của điện ảnh Việt Nam trên bản đồ thế giới.

Khi yêu thương biến thành thù hận

Khi yêu thương biến thành thù hận

Đầu năm 2026, liên tiếp các vụ án mạng do ghen tuông, mâu thuẫn tình cảm xảy ra tại Tuyên Quang, Tây Ninh, Đồng Tháp, Nghệ An… để lại nhiều bi kịch đau lòng. Từ những xung đột tưởng chừng rất nhỏ, nhiều người đã trượt dài trong cơn cuồng ghen, biến yêu thương thành tội ác.

Làm sao có thể “Ta là một, là riêng, là thứ nhất”?

Làm sao có thể “Ta là một, là riêng, là thứ nhất”?

Muốn xuất bản một chương trình âm nhạc nghiêm túc, ít nhất riêng phần nhạc cần thuê nhạc sĩ phối khí, dàn nhạc giao hưởng, ban nhạc nhẹ, dàn nhạc dân tộc, ca sĩ, hợp xướng, thu âm, hậu kỳ. Nhìn cấu hình, có thể áng được tiền tỷ theo nhân lực. Dàn nhạc nhẹ có thể chỉ từ 5-10 nhạc công nhưng dàn giao hưởng thì ít cũng khoảng 80 người. Nếu cứ thế thì làng nhạc làm không hết việc. Nhưng, công nghệ đã làm thay đổi tất cả...

Nhạc sĩ trước “đôi thủ” AI

Nhạc sĩ trước “đôi thủ” AI

AI (trí tuệ nhân tạo) ngày càng ảnh hưởng sâu rộng tới mọi mặt của đời sống. Trong sáng tác âm nhạc, AI đang tạo ra những thay đổi mạnh mẽ, từ hỗ trợ nhạc sĩ viết giai điệu đến hòa âm phối khí, thể hiện tác phẩm. AI là một “cộng sự” đắc lực hay mang đến những thách thức với người làm âm nhạc và đâu là dấu ấn cá nhân trong thời đại công nghệ lên ngôi là những vấn đề nhiều người băn khoăn...

Những băn khoăn trước nguy cơ di tích văn hóa Sa Huỳnh bị biến dạng

Những băn khoăn trước nguy cơ di tích văn hóa Sa Huỳnh bị biến dạng

Hơn một thế kỷ nay, kể từ khi được phát hiện năm 1909, văn hóa Sa Huỳnh nói chung và di tích quốc gia đặc biệt Văn hóa Sa Huỳnh (Quảng Ngãi) nói riêng được các chuyên gia trong và ngoài nước đánh giá là một "trầm tích lịch sử sống". Hiện di tích khảo cổ Văn hóa Sa Huỳnh đang hướng tới là Di sản văn hóa thế giới.

Các chuyên gia nói gì về “khu đất vàng” 19 Lê Thánh Tông?

Các chuyên gia nói gì về “khu đất vàng” 19 Lê Thánh Tông?

Đề xuất di dời Trường Đại học Dược Hà Nội, Khoa Hóa học (Đại học Khoa học tự nhiên - Đại học Quốc gia Hà Nội) để chuyển không gian “Đại học Tổng hợp Hà Nội” tại 19 Lê Thánh Tông thành khu Bảo tàng Đại học thời đại Hồ Chí Minh, là một phương án có trong dự thảo đồ án quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm. Những ngày qua, thông tin này đã trở thành tâm điểm thu hút dư luận với những luồng ý kiến trái chiều...

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

“Việc nhẹ, lương cao”, “thế giới tự do”, “không cần lao động vẫn có cuộc sống sung túc, được bảo lãnh đi định cư tại các nước thứ ba như Mỹ, Canada, Australia”... Đó là những lời dụ dỗ khiến một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên tin theo và di cư bất hợp pháp sang Thái Lan mong được “đổi đời”.

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Trong đời sống âm nhạc, nhiều tác phẩm ra đời theo “đơn đặt hàng” hay yêu cầu, mong muốn nào đó không phải là điều xa lạ. Nhưng vượt ra khỏi mục tiêu ban đầu, nhiều tác phẩm đã ghi dấu ấn bền vững trong lòng công chúng. Đơn đặt hàng - tưởng chừng là khuôn khổ - lại giống như chiếc khung để nhạc sĩ vẽ lên những bức tranh âm nhạc sống động và nhiều điều thú vị.

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Trần Đại Thắng chưa bao giờ thực sự rời sông Đà. Dòng sông ấy vẫn lững lờ trong từng trang sách anh làm, trong mùi giấy in thoang thoảng, trong cả những đêm khuya anh ngồi viết lại chính đời mình. Từ cậu bé 6 tuổi mê mẩn ngắm những cuốn sách Nga trong một hiệu sách bên kia dòng sông Đà đến người dựng nên Đông A Books, Thắng chỉ làm một việc, giữ cho sách không trở thành một thứ thoáng qua. Cuốn "Tôi kể" dày 500 trang không phải lời kết. Chỉ là một lần nữa, anh lật giở ký ức, để xem tất cả những chi tiết nhỏ bé anh đã dành cả đời chăm chút, liệu có đủ nặng để níu lại một chút gì đó giữa dòng đời đang trôi quá vội.

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Sau gần một thập kỷ hoạt động trên không gian mạng, hệ thống phát sóng bóng đá lậu Xôi Lạc TV vừa bị Cơ quan công an triệt phá, khởi tố hàng chục đối tượng liên quan. Đằng sau những đường link xem bóng đá miễn phí tưởng chừng vô hại là cả một "hệ sinh thái" web lậu vận hành theo kiểu "đầu rắn nhiều thân", gắn chặt với quảng cáo cá cược và dòng tiền ngầm có quy mô lớn.

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Tôi quyết định làm chuyến “du lịch bụi” đến Hà Lan vào những ngày cuối năm 2025. Với tôi, đây thật sự là chuyến đi đáng nhớ, bởi Hà Lan không chỉ có kênh đào thơ mộng, cối xay gió, cánh đồng hoa Tulip rực rỡ, văn hóa xe đạp độc đáo mà còn là mảnh đất có nhiều điều để khám phá.

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025

Năm 2025, lịch sử và âm nhạc cùng lúc tìm được đường trở lại đời sống đương đại. Những bộ phim chiến tranh như "Mưa đỏ" đã lập kỷ lục doanh thu phòng vé với doanh thu trên 700 tỷ đồng; các chương trình Đại nhạc hội quy mô lớn thắp sáng không gian công cộng bằng cảm xúc tập thể, concert "Tổ quốc trong tim" thu hút 50.000 khán giả, Concert "Rạng rỡ Việt Nam" sau vài giờ mở bán đã cháy vé, cho thấy dư địa để phát triển công nghiệp văn hóa rất lớn. Vấn đề là làm thế nào để biến những khoảnh khắc bùng nổ ấy thành một chiến lược phát triển bền vững cho ngành công nghiệp văn hoá Việt Nam.

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị không ngừng leo thang, một mô hình hợp tác độc đáo đang hình thành ngay tại trung tâm châu Âu. Thủ đô London của nước Anh sắp trở thành thành phố đầu tiên trên thế giới chứng kiến xe tự lái của hai gã khổng lồ công nghệ đến từ Mỹ và Trung Quốc cùng vận hành. Sự hiện diện song hành này không đơn thuần là một cuộc đua công nghệ, mà còn mở ra một lối đi mới, nơi những đối thủ toàn cầu cùng phát triển dưới một khung pháp lý chung, mang đến hy vọng về khả năng phối hợp trong một lĩnh vực then chốt của tương lai.